Examkin

Question

Difficulty: HardAnayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

Türk hukukunda idarenin mali sorumluluk rejimi incelendiğinde; Anayasa'nın 125125. maddesindeki genel tazmin yükümlülüğü ile 129129. maddesindeki kamu görevlilerine karşı doğrudan dava açılamayacağına dair kuralın birleşmesiyle ortaya çıkan 'asli ve doğrudan sorumluluk' esası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İdarenin sorumluluğu tali niteliktedir ve mağdurun öncelikle zarara yol açan kamu görevlisine başvurması anayasal bir zorunluluktur.
  2. B
    Kamu görevlisinin kişisel kusurunun bulunduğu durumlarda, eylem anayasal hizmet kapsamında sayılmadığından idare aleyhine tazminat davası açılamaz.
  3. İdarenin sorumluluğu asli ve doğrudan bir sorumluluktur; kamu görevlisinin yetkilerini kullanırken verdiği zararlarda muhatap her durumda idaredir.Answer
  4. D
    Anayasa'daki bu düzenlemeler uyarınca idarenin sorumluluğu yalnızca kusura (hizmet kusuru) dayanmakta olup kusursuz sorumluluk halleri anayasal dayanaktan yoksundur.
  5. E
    İdarenin rücu hakkını kullanabilmesi için anayasal bir zorunluluk olarak kamu görevlisinin eyleminin ağır hizmet kusuru teşkil etmesi gerekir.

Answer

İdarenin sorumluluğu asli ve doğrudan bir sorumluluktur; kamu görevlisinin yetkilerini kullanırken verdiği zararlarda muhatap her durumda idaredir.
Türk idari sorumluluk rejiminde, Anayasa'nın 125125. maddesi idarenin tazminat yükümlülüğünü genel bir kural olarak koyarken; 129129. maddesinin 55. fıkrası bu sorumluluğun işletilme biçimini 'asli ve doğrudan' olarak kurgulamıştır. Bu sistemde mağdur, kamu görevlisinin yetkilerini kullanırken (görevle ilgili) verdiği zararlar için doğrudan kamu görevlisini dava edemez. Dava doğrudan idareye karşı açılır ve idare 'asli' borçlu konumundadır. Bu durum, kamu görevlisinin görevini çekinmeden yapabilmesini sağlayan bir 'anayasal teminat' niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 125. maddesini analiz et.
İdarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan her türlü zararı tazmin etmekle yükümlü olduğu genel ilkesine ulaşılır.
Bu madde idarenin mali sorumluluğunun genel ve objektif temelidir.
2
Anayasa'nın 129/5. maddesini analiz et.
Kamu görevlilerinin yetki kullanımı sırasındaki kusurlarından dolayı açılacak davaların 'ancak idare aleyhine' açılabileceği kuralı tespit edilir.
Bu düzenleme kamu görevlisini doğrudan dava riskinden korumayı ve idareyi tek muhatap kılmayı amaçlar.
3
İki hükmü sentezleyerek sorumluluğun niteliğini belirle.
Zarar görenin doğrudan idareye gitmesi zorunluluğu, idarenin sorumluluğunu 'asli' ve 'doğrudan' hale getirir.
Tali sorumlulukta önce asıl sorumluya gidilir; oysa burada kamu görevlisine dava açma yolu kapatılmıştır.

Key Concept

İdarenin Asli ve Doğrudan Sorumluluğu (Anayasal Teminat)

Practice More

İdarenin sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan nedenler (mücbir sebep, kaza) ile rücu davasının adli yargıdaki niteliğini incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Anayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

More questions from this topic