İdarenin Sorumluluğu

1982 Anayasası'nın 125. ve 129. maddeleri ile idare hukuku ilkeleri çerçevesinde şekillenen "idarenin mali sorumluluğu" kurumunun anayasal temelleri ve genel özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir büyükşehir belediyesine bağlı toplu taşıma idaresince işletilen metro hattında, vagon kapılarının periyodik bakımlarının yapılmış olmasına karşın, kullanılan yedek parçaların teknik şartnameye uygun olmaması ve montaj hataları nedeniyle bir yolcunun elinin kapıya sıkışarak yaralanması olayında, idarenin sorumluluğuna yol açan hizmet kusuru türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilecek olan riskli bir cerrahi operasyon sırasında, ameliyathanede bulunması yasal olarak zorunlu olan yedek güç ünitesinin (kesintisiz güç kaynağı) periyodik bakımlarının yapılmaması nedeniyle arızalandığı tespit edilmiştir. Operasyon esnasında yaşanan kısa süreli elektrik kesintisinde ünitenin devreye girmemesi sonucunda hayati destek cihazları durmuş ve bu durum hastada kalıcı felç oluşmasına yol açmıştır.

Bu olayda idarenin tazminat sorumluluğuna temel teşkil eden hizmet kusuru türü aşağıdakilerden hangisidir?

İdari faaliyetler neticesinde ortaya çıkan zararlarda idarenin tazminat yükümlülüğünü kaldıran veya daraltan nedenlerden "mücbir sebep" ile "beklenmeyen hal" arasındaki temel farka dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare tarafından işletilen bir ulaşım ağında, dünya genelini etkileyen ve o anki bilimsel verilerle öngörülmesi mümkün olmayan olağanüstü bir güneş fırtınası (elektromanyetik girişim) sonucu sinyalizasyon sistemleri tamamen devre dışı kalmış ve bir tren kazası yaşanmıştır.

Doktrinde yer alan "dışsallık" (olayın idari faaliyetin dışından kaynaklanması) kriteri uyarınca, bu olayın idarenin mali sorumluluğu açısından hukuki niteliği ve illiyet bağına etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir belediyenin kanalizasyon şebekesinin periyodik temizlik ve bakım işlemlerini uzun süredir ihmal etmesi neticesinde, bölgedeki mutat (olağan) bir sağanak yağış sonrasında atık sular geri tepmiş ve Bay (A)’ya ait konutun bodrum katını su basmıştır. Olay sonrası hazırlanan teknik raporda; Bay (A)’nın konutundaki tesisatın belediyenin fen işleri şartnamesine tamamen aykırı ve kaçak bir şekilde ana hatta bağlandığı, bu usulsüz bağlantı olmasaydı idarenin ihmaline rağmen su baskınının yaşanmayacağı kesin olarak tespit edilmiştir.

İdare hukuku ilkeleri ve sorumluluğun kurucu unsurları çerçevesinde, idarenin bu olaydaki tazminat sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdarenin kusursuz sorumluluk hallerinden 'tehlike ilkesi' kapsamında yürüttüğü ve yüksek risk içeren bir faaliyeti sırasında; tamamen idarenin kontrolü dışındaki doğa olaylarından kaynaklanan, öngörülemez ve önlenemez nitelikteki bir olay (mücbir sebep) ile faaliyetin teknik bünyesindeki bir aksaklıktan kaynaklanan ve yine öngörülemez/önlenemez olan bir durumun (beklenmeyen hal/kaza) hukuki sonuçları arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ilde faaliyet gösteren ve tehlikeli kimyasallar üreten bir fabrikanın atık su arıtma sistemindeki uzun süreli arıza nedeniyle, zehirli atıklar bölgedeki tarımsal sulama kanalına karışmış ve civardaki çiftçilerin mahsulleri büyük oranda zarar görmüştür. Yapılan idari soruşturmada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün mevzuat gereği tesiste yapması zorunlu olan periyodik çevre denetimlerini son iki yıl boyunca hiçbir şekilde yapmadığı ve tesisteki arızalı duruma müdahale etmediği saptanmıştır. Çiftçiler, uğradıkları maddi zararın tazmini istemiyle idareye karşı tam yargı davası açmıştır.

Danıştay içtihatları dikkate alındığında, bu olayda idarenin hukuki sorumluluğuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ahmet'in ruhsatsız bir şekilde işlettiği ve yasal hiçbir izni bulunmayan seyyar tezgahı, belediyenin park düzenlemesi sırasında iş makinelerinin hatalı manevrası sonucu tamamen kullanılamaz hale gelmiştir. Ahmet, uğradığı bu zararın tazmini istemiyle idareye başvurmuştur. İdarenin bu talebi 'zararın tazmin edilebilir nitelikte olmadığı' gerekçesiyle reddetmesi durumunda, bu ret kararı zararın aşağıdaki özelliklerinden hangisinin eksikliğine dayandırılabilir?

Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde bomba imha uzmanı olarak görev yapan bir personelin, periyodik eğitimler kapsamında kullanılan patlayıcı maddelerin imhası sırasında, tüm güvenlik protokollerine harfiyen uyulmasına ve idarenin organizasyon veya işleyişinde herhangi bir aksaklık bulunmamasına rağmen meydana gelen ani bir infilak neticesinde yaralanması durumunda; idarenin ortaya çıkan zararı tazmin etmekle yükümlü tutulacağı temel kusursuz sorumluluk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İdare tarafından yürütülen bir yol genişletme çalışması kapsamında, trafiğe tamamen kapatılan ve girişine açıkça 'Girilmez' levhaları ile fiziki bariyerler konulan bir güzergâha; gece vakti bariyerleri kenara iterek ve uyarıları dikkate almayarak giren bir sürücü, yoldaki derin kazı alanına düşerek maddi ve bedensel zarara uğramıştır. Sürücünün açtığı tam yargı davasında idarenin tazminat ödemekle yükümlü tutulmamasının temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

$1982$ Anayasası'nın $125$. maddesinde yer alan genel sorumluluk ilkesi ile $129$. maddesinin $5$. fıkrasında düzenlenen kamu görevlilerinin sorumluluğuna dair özel hükümler birlikte değerlendirildiğinde; idarenin mali sorumluluğunun anayasal temelleri ve genel özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu kaldıran veya azaltan illiyet bağını kesen nedenlerden biri olan mücbir sebep, "beklenmeyen hal" (kaza) kavramından aşağıdaki özelliklerden hangisi ile ayrılır?

İdare hukukunda; idarenin doğrudan bir eylemi veya işlemi bulunmasa dahi, toplumsal yapının bir sonucu olarak ortaya çıkan kolektif ve anonim zararların "sosyal dayanışma" esasına göre tüm toplumca paylaşılması gerektiğini savunan kusursuz sorumluluk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu idarelerinin yürüttükleri faaliyetler neticesinde bireylerin uğradığı zararların tazmini, hukuk devleti ilkesinin temel bir gereğidir. Türk idare hukukunda idarenin mali sorumluluğu, özel hukuk kurallarından ayrılarak Anayasa'da güvence altına alınmış kendine has ilkelere dayanır.

Buna göre, idarenin mali sorumluluğunun genel özellikleri ve anayasal esasları hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Türk idare hukuku düzenlemeleri ve 1982 Anayasası çerçevesinde, idarenin mali sorumluluğunun hukuki niteliği ve anayasal temelleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare, kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla bütünüyle hukuka uygun bir biçimde yürüttüğü bir meydan düzenleme ve yayalaştırma projesi kapsamında, belirli bir sokağı araç trafiğine kalıcı olarak kapatmıştır. Bu uygulama neticesinde, o sokak üzerinde faaliyet gösteren ve tek girişi bu sokağa bakan bir otopark işletmesi, müşterilerinin araçla giriş yapamaması nedeniyle ticari faaliyetini sürdüremez hale gelmiş ve ağır bir zarara uğramıştır. İdarenin, bu hukuka uygun eyleminden dolayı otopark işletmecisinin uğradığı 'özel ve olağandışı' zararı tazmin etmesi aşağıdaki sorumluluk ilkelerinden hangisinin bir gereğidir?

Orman Genel Müdürlüğüne bağlı ekipler, geniş çaplı bir orman yangınının yakınlardaki bir yerleşim yerine sıçramasını engellemek amacıyla yürüttükleri söndürme çalışmaları kapsamında, bütünüyle hukuka uygun hareket ederek yangının ilerleme yönünde bulunan özel mülkiyete ait bir meyve bahçesindeki ağaçları kesmek suretiyle bir emniyet şeridi oluşturmuştur. Bu acil müdahale sonucunda yangının kasabaya ulaşması engellenmiş ve üstün bir kamu yararı sağlanmış; ancak bahçe sahibi tüm ağaçlarını kaybederek özel ve olağandışı bir zarara uğramıştır.

Buna göre, bahçe sahibinin uğradığı zararın idare tarafından tazmin edilmesi, idari sorumluluk hukukuna hâkim olan aşağıdaki ilkelerden hangisinin bir gereğidir?

Sokak aydınlatma hizmetlerinin yürütülmesinden sorumlu olan bir kamu idaresinin, bir mahalledeki tüm aydınlatma direklerinin arızalı olduğu ve bu durumun bölgede asayiş zafiyeti yarattığına dair vatandaşlarca yapılan çok sayıda yazılı ihbara rağmen, haftalarca hiçbir tamirat yapmaması ve bölgeyi tamamen karanlıkta bırakması sonucunda meydana gelen bir zararda; idarenin sorumluluğu 'hizmet kusuru'nun aşağıdaki görünüm biçimlerinden hangisi kapsamında değerlendirilir?

İdare hukukunda, idarenin yürüttüğü bir kamu hizmetinin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişinde ortaya çıkan nesnel bozukluklara "hizmet kusuru" denir. Hizmet kusuru; hizmetin hiç işlememesi, hizmetin geç işlemesi veya hizmetin kötü işlemesi (hatalı/eksik işlemesi) şeklinde üç farklı görünümde ortaya çıkabilir ve idarenin mağdurlara tam yargı davası yoluyla tazminat ödemesini gerektirir.

Buna göre, idarenin sorumluluğunu doğuran 'hizmetin kötü işlemesi' durumuna örnek olarak gösterilebilecek olay aşağıdakilerden hangisidir?