Yasama organı tarafından yürürlüğe konulan yeni bir kanunda; "Anayasal düzene karşı suç işlediği mahkeme kararıyla kesinleşen faillerin, söz konusu suçla herhangi bir bağlantısı olmayan ve tamamen yasal yollardan elde edilmiş kişisel malvarlıkları da dâhil olmak üzere, adlarına kayıtlı her türlü taşınır ve taşınmaz malın mülkiyeti Hazineye devredilir." şeklinde bir hükme yer verilmiştir.
Bu kanun hükmünün uygulanması sonucu tüm malvarlığını kaybeden bir vatandaş, olağan kanun yollarını tükettikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Mevcut anayasal kurallar dikkate alındığında, bu durumun hukuki analiziyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bu hüküm, suçta kullanılmayan ve suç geliri olmayan yasal malvarlığına da el konulmasını emrettiği için Anayasa'nın açıkça yasakladığı "genel müsadere" niteliğindedir ve kanunla düzenlenmiş olması bu aykırılığı gidermez.Answer
- BSavaş ve olağanüstü hal gibi durumlarda dahi dokunulamayacak çekirdek haklar arasında "genel müsadere yasağı" ismen yer aldığından, söz konusu düzenleme hiçbir şartta uygulanamaz.
- CMülkiyet hakkı, anayasal sistemimizde pozitif statü (isteme) hakları kategorisinde düzenlendiğinden, devletin kamu düzenini korumak amacıyla mülkiyeti sınırlandırması hakkın özüne müdahale sayılmaz.
- DKişinin malvarlığının Hazineye devredilmesi işlemi hukuki niteliği itibarıyla sosyal devlet ilkesinin bir aracı olan kamulaştırma faaliyeti olup, suçla mücadele kapsamında bedelsiz yapılması hukuka uygundur.
- EKişinin mülkiyet hakkı ihlalini gidermek amacıyla bireysel başvuru yapmak yerine, kanunun yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde doğrudan Anayasa Mahkemesine iptal davası açması gerekirdi.
Answer
İlgili yasa hükmünün, failin suçla bağlantısı olmayan malvarlığına da el konulmasını öngörmesi nedeniyle Anayasa'da mutlak şekilde yasaklanan "genel müsadere" yasağını ihlal ettiğini belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 38. maddesi 'Genel müsadere cezası verilemez' hükmünü amirdir. Devletin, işlenen bir suç dolayısıyla (suçta kullanılmayan ve suçtan elde edilmeyen) failin tamamen yasal diğer tüm varlıklarına da el koyması, anayasal sistemimizde mutlak şekilde yasaklanmış olan 'genel müsadere' niteliğindedir. Hakların sınırlandırılması kanunla yapılsa dahi Anayasa'nın sözüne ve özüne aykırı olamayacağından, bu yasa maddesi doğrudan mülkiyet hakkı güvencelerini ihlal etmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Genel Müsadere Yasağı ve Mülkiyet Hakkının Güvenceleri