Examkin

Question

Difficulty: HardCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Yüce Divan Süreci)

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu, yasama organının yürütme üzerindeki en ağır denetim araçlarından biri olan Meclis soruşturması usulüne tabi kılınmıştır. Bu süreç, siyasi istikrarı korumak amacıyla nitelikli çoğunluklar ve özel prosedürler içerecek şekilde düzenlenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Yüce Divan süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, görev süresi içerisinde seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz.
  2. B
    Soruşturma açılmasına yönelik yazılı önerge TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu ile verilirken, soruşturma açılması kararı üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile alınır.
  3. C
    Soruşturma komisyonunca hazırlanan rapor TBMM Genel Kurulunda görüşüldükten sonra, Yüce Divana sevk kararı ancak üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyuyla alınabilir.
  4. Yüce Divana sevkine karar verilen Cumhurbaşkanının görevi yargılama sonuçlanıncaya kadar geçici olarak askıya alınır ve bu süreçte kendisine Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.Answer
  5. E
    Yüce Divan yargılaması sonucunda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi kendiliğinden sona ererken, diğer durumlarda görevine devam eder.

Answer

Yanlış olan ifade, Yüce Divana sevkine karar verilen Cumhurbaşkanının görevinin yargılama sonuçlanıncaya kadar geçici olarak askıya alınacağını belirten ifadedir.
2017 Anayasa değişikliği ile getirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde, Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi yargılama süresince askıya alınmaz. Cumhurbaşkanı, Yüce Divan yargılaması devam ederken de makamında kalır ve anayasal yetkilerini kullanmaya devam eder. Görevin sona ermesi ihtimali, ancak yargılama sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olma' durumunda gerçekleşir. Eski parlamenter sistemde var olan ve Başbakanın Yüce Divana sevki halinde hükümetin istifa etmiş sayılmasına yol açan kuralın yeni sistemde Cumhurbaşkanı için bir karşılığı yoktur. Bu nedenle görevin askıya alınacağı ve Cumhurbaşkanı yardımcısının vekâlet edeceği bilgisi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin karar yeter sayılarını ve oylama usullerini incelemek.
Sürecin önerge (salt çoğunluk - 301), soruşturma açılması (3/5 çoğunluk - 360) ve Yüce Divana sevk (2/3 çoğunluk - 400, gizli oy) şeklinde üç aşamalı olduğu ve seçeneklerdeki bu bilgilerin doğru olduğu tespit edilir.
Seçeneklerde sunulan sayısal ve usule ilişkin ifadelerin doğruluğunu teyit etmek için.
2
Soruşturma süresince Cumhurbaşkanının anayasal yetkilerindeki kısıtlamaları değerlendirmek.
Anayasa'nın 105. maddesine göre sadece hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının 'seçimlerin yenilenmesi' kararı alamayacağı kuralı doğrulanır.
Yetki kısıtlamalarına ilişkin önermenin doğruluğunu denetlemek için.
3
Yüce Divan yargılamasının Cumhurbaşkanının görev statüsüne etkisini analiz etmek.
Anayasa'da Yüce Divana sevk durumunda görevin askıya alınacağına dair hiçbir hüküm bulunmadığı, Cumhurbaşkanının görevine devam edeceği ve görevin ancak 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' halinde kesin olarak sona ereceği saptanır.
Görevin askıya alınacağı iddiasını barındıran seçeneğin kesinlikle yanlış olduğunu kanıtlamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluk usulleri, oylama çoğunlukları ve Yüce Divan sürecinin görev statüsüne olan hukuki etkisi.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Yüce Divan Süreci)

More questions from this topic