Question

Difficulty: MediumMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir il müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan (V), şube müdürü tarafından kurumun tabi olduğu yönetmelikte emredilen ön mali kontrol aşaması atlanarak doğrudan ödeme emri belgesi düzenlenmesi yönünde sözlü talimat almıştır. (V), bu durumun yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu tespit etmiş ve durumu derhal amirine bildirmiştir. Şube müdürü ise kamu hizmetinin aksamaması ve işin aciliyeti gerekçesiyle söz konusu emri yazılı olarak yenilemiştir. Verilen talimatın konusu, ceza kanunları kapsamında herhangi bir suç unsuru teşkil etmemektedir.

Devlet memurlarının hukuki statüsü, ödev ve sorumlulukları göz önüne alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Amirin verdiği talimat yönetmeliğe aykırı olduğundan, (V) bu emri uyguladığında idarenin hizmet kusuru işlemesine yol açar ve ortaya çıkan kamu zararından bizzat kişisel kusuruyla sorumlu tutulur.
  2. B
    (V)'nin amirinin yazılı olarak yinelediği emri uygulamaktan imtina etmesi, memurlara tanınan müracaat ve şikayet hakkı ile tarafsızlık ödevi kapsamında yasal bir hakkın kullanımı olarak değerlendirilir.
  3. (V), yazılı olarak yenilenen bu emri yerine getirmek mecburiyetindedir; emrin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki ve mali sorumluluk şube müdürüne ait olur.Answer
  4. D
    (V), amirine karşı taşıdığı sadakat yükümlülüğü gereğince emri yazılı dahi olsa doğrudan uygulamamalı ve idari vesayet yetkisini kullanması için mülki idare amirine başvurmalıdır.
  5. E
    Şube müdürünün yönetmeliği hiçe sayarak verdiği bu emir yetki gaspı niteliği taşıdığından, (V) işlemi tesis etse bile idari işlem yok hükmünde sayılır ve memur cezai yaptırımla karşılaşır.

Answer

Memurun, yönetmeliğe aykırı olan ancak suç teşkil etmeyen ve amir tarafından yazılı olarak yinelenen emri yerine getirmek zorunda olduğu, uygulamanın sonucundaki sorumluluğun ise tamamen emri veren amire ait olduğunu belirten seçenektir.
Devlet Memurları Kanunu ve Anayasa'nın amir hükümleri uyarınca; devlet memuru, amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve bu aykırılığı emri verene bildirir. Bu aşamada amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazılı olarak yinelerse, memur ilgili emri yerine getirmeye mecburdur. Bu kural, idarenin işleyişinin kilitlenmemesi amacını taşır. Öte yandan, emrin yerine getirilmesinden doğacak olan her türlü idari, hukuki ve mali sorumluluk, emri yazılı olarak veren amire aittir. Olaydaki talimat da suç teşkil etmediğinden ve amir tarafından yazılı olarak yinelendiğinden, memurun bu işlemi tesis etme zorunluluğu doğmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki emrin niteliğini ve hukuka uygunluğunu analiz etmek.
Emir yönetmeliğe aykırıdır ancak konusu itibarıyla suç teşkil etmemektedir.
Anayasa m.137 ve ilgili kanunlar uyarınca memurun hareket tarzını belirleyen temel ölçüt, emrin 'kanunsuz emir' mi yoksa 'suç teşkil eden emir' mi olduğudur.
2
Memurun aykırılığı bildirmesi ve amirin emri yazılı olarak yinelemesi durumundaki hukuki kuralı tespit etmek.
Amir emrini yazılı olarak yinelerse, memur bu idari işlemi yerine getirmek zorundadır.
İdarenin ve kamu hizmetlerinin sürekliliğinin aksamaması için, suç olmayan yazılı kanunsuz emirlerin alt birimlerce uygulanması yasal bir ödevdir.
3
Uygulanan işlemden doğacak sorumluluğun kime ait olduğunu belirlemek.
Ortaya çıkacak her türlü hukuki ve mali sorumluluk tamamen emri yazılı olarak veren amire (şube müdürüne) geçer.
Memur kendi iradesiyle değil, yasal bir zorunluluk olarak amirin yazılı ısrarı üzerine işlem tesis ettiği için her türlü kişisel sorumluluktan ve hizmet kusuru iddialarından kurtulur.

Key Concept

Kanunsuz Emir ve Memurun Sorumluluğu
Rate this question