Examkin

Question

Difficulty: Very hardAnayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

19821982 Anayasası’nın 125125. maddesinin son fıkrasında yer alan "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." genel ilkesi ile 129129. maddesinin 55. fıkrasındaki "Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, [...] ancak idare aleyhine açılabilir." hükmü, Türk idare hukukunda idarenin mali sorumluluğunun temel dayanaklarını oluşturur.

Buna göre, idarenin mali sorumluluk rejiminin anayasal temelleri ve genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ve idari istikrar prensipleri çerçevesinde doğru bir değerlendirmedir?

  1. İdarenin sorumluluğu, kamu görevlisinin kusurundan bağımsız olarak "asli" ve "doğrudan" bir nitelik taşır; zarar görenin dava açma hakkının yalnızca idareye yönlendirilmesi, hem kamu hizmetinin sürekliliğini koruyan hem de idarenin bütünlüğü ilkesine hizmet eden anayasal bir güvencedir.Answer
  2. B
    Kamu görevlisinin eyleminde "ağır kişisel kusur" tespit edilmesi durumunda, Anayasa’nın 125125. maddesindeki genel kural askıya alınır ve zarar görenin kamu görevlisine doğrudan adli yargıda tazminat davası açma hakkı saklı kalır.
  3. C
    İdarenin mali sorumluluğu özü itibarıyla özel hukuktaki "adam çalıştıranın sorumluluğu" rejimine dayanır; bu nedenle illiyet bağı kesilse dahi idarenin "tehlike sorumluluğu" uyarınca zararı tazmin etmesi anayasal bir zorunluluktur.
  4. D
    Anayasa’nın 125125. maddesi idareye yalnızca kusur sorumluluğu yüklediğinden, kamu görevlisinin kusurunun bulunmadığı durumlarda idarenin tazminat yükümlülüğü ancak özel kanunlarla düzenlenmişse mümkündür.
  5. E
    İdarenin rücu hakkı, kamu görevlisinin her türlü hizmet kusuru durumunda kullanılabilen anayasal bir takdir yetkisidir ve bu hakkın kullanılmaması idarenin sorumluluğunun "objektif" niteliğini ortadan kaldırır.

Answer

İdarenin sorumluluğu, kamu görevlisinin kusurundan bağımsız olarak asli ve doğrudan bir nitelik taşır; davanın yalnızca idareye açılabilmesi kamu hizmetinin işleyişi adına anayasal bir güvencedir.
Doğru ifadeye göre idarenin sorumluluğu, kamu görevlisinin şahsi kusurundan bağımsız olarak işleyen 'asli' bir mekanizmadır. Anayasa'nın 129. maddesinin 5. fıkrası, zarar görenin memura doğrudan gitmesini engelleyerek hem memura güvence sağlar hem de tazminatın ödenmesini devletin mali gücüyle garanti altına alır. Bu durum, idarenin bütünlüğü ve hukuk devleti ilkelerinin bir gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa 125. Madde Analizi
İdarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödeme yükümlülüğü genel bir ilke olarak belirlenmiştir.
İdarenin mali sorumluluğunun temel hukuki dayanağını saptamak.
2
Anayasa 129/5 Madde Analizi
Zarar görenin davayı doğrudan memura açması yasaklanmış, dava yolu yalnızca idareye yönlendirilmiştir.
Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken yargı baskısı altında kalmadan hareket edebilmelerini sağlamak (Memur güvencesi).
3
Sentez ve Karakterize Etme
İdarenin sorumluluğu 'asli' (birincil) sorumluluktur; yani idare memurun bir tür 'garantörü' değil, doğrudan borçlusudur.
İdarenin bütünlüğü ve kamu hukuku karakterini anlamak.
4
İstisnaları ve Sınırları Değerlendirme
Kusursuz sorumluluk ve illiyet bağı gibi kavramların bu anayasal çerçeve içindeki yerini belirlemek.
Yanlış seçenekleri elemek.

Key Concept

İdarenin Asli ve Doğrudan Sorumluluğu (Anayasa Md. 125 ve 129)
Rate this question

Topics

Anayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

More questions from this topic