Examkin

Question

Difficulty: Hard1950 Sonrası Hızlı Kentleşme ve Nedenleri

Türkiye’de 19501950’li yıllardan itibaren tecrübe edilen hızlı kentleşme süreci; Batı’daki sanayileşme odaklı kentleşme deneyiminin aksine, kırsal alanlardaki "itici" faktörlerin baskınlığıyla şekillenmiştir. Kentlerin nüfusu soğurma kapasitesi (sanayileşme hızı) ile kentsel nüfus artış hızı arasındaki bu yapısal uyumsuzluk, Türkiye'deki kentleşme karakterini belirleyen temel unsurdur.

Sözü edilen bu yapısal uyumsuzluk ve Türkiye'deki yansımasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Kentlerdeki ekonomik büyümenin nüfus artışının gerisinde kalması nedeniyle "sahte kentleşme" (pseudo-urbanization) yaşanmış; bu durum kentsel hizmetlerin yetersizliğine ve gecekondu olgusuna zemin hazırlamıştır.Answer
  2. B
    Kırsaldaki mülkiyet yapısının iyileştirilmesi ve modern tarım tekniklerinin benimsenmesi, kentleşmeyi sanayi odaklı ve kamu tarafından tam kontrollü bir sürece dönüştürmüştür.
  3. C
    Türkiye'de hızlı kentleşme ivmesi 1950 öncesi Erken Cumhuriyet döneminde tamamlandığı için, bu dönemdeki nüfus hareketleri sadece kentsel mekânın modernizasyonu niteliği taşımıştır.
  4. D
    Kentsel alanlarda yaşanan yoğun nüfus yığılması, bireylerin kentsel değerleri ve davranış kalıplarını hızla benimsemesini sağlayarak kentleşme ile kentlileşme arasındaki farkı ortadan kaldırmıştır.
  5. E
    Kentsel konut açığını kapatmak amacıyla ortaya çıkan gecekondu süreci, imar kanunlarına tam uygun şekilde gelişen planlı kentsel büyümenin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

Answer

Türkiye'de 1950 sonrası kentleşme, sanayileşmenin nüfusu çekmesinden ziyade kırsal alandaki yapısal çözülmenin nüfusu itmesiyle gerçekleştiği için 'sahte kentleşme' (pseudo-urbanization) olarak tanımlanır.
Doğru seçenek, Türkiye'deki kentleşme sürecinin sanayileşme hızıyla uyumsuz olduğunu ve bu durumun literatürdeki karşılığı olan 'sahte kentleşme' olgusunu doğru bir şekilde tanımlamaktadır. Bu modelde kent, nüfusu ekonomik olarak tam anlamıyla soğuramaz; bu da gecekondulaşma ve marjinal sektörlerin (enformel sektör) genişlemesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin dinamiklerini analiz etme
19501950 sonrası Türkiye'de Marshall Planı ile tarımda makineleşme hızlanmış, bu durum kırsalda iş gücü fazlası yaratmıştır.
Kentleşmenin itici nedenlerini (push factors) belirlemek için tarihsel arka planı anlamak gerekir.
2
Kentleşme ve Sanayileşme ilişkisini kurma
Kentlerdeki sanayileşme hızı, kırdan gelen yoğun nüfusu istihdam edecek seviyeye ulaşamamıştır (Yapısal uyumsuzluk).
Batı'daki modelle Türkiye arasındaki temel farkın ekonomik üretim kapasitesinden kaynaklandığını saptamak gerekir.
3
Kavramsal tanımlama yapma
Sanayileşmenin önünde giden, ekonomik altyapısı eksik kentleşmeye 'sahte kentleşme' denir.
Bu durumun kentsel hizmetlerde yetersizliğe ve mekânsal ayrışmaya (gecekondu) yol açtığı sonucuna varılır.

Key Concept

Sahte Kentleşme (Pseudo-urbanization)

Practice More

Türkiye'de kentleşme hızının sanayileşme hızını aşmasının iş gücü piyasasındaki 'enformel (kayıt dışı) sektör' oluşumuyla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

1950 Sonrası Hızlı Kentleşme ve Nedenleri

More questions from this topic