Question

Difficulty: Medium1950 Sonrası Hızlı Kentleşme ve Nedenleri

Türkiye'de 19501950'li yıllardan itibaren Marshall Yardımları'nın etkisiyle tarımda makineleşmenin (traktör kullanımı) hızlanması ve kırsal yapının çözülmesi, büyük bir kentleşme dalgasını beraberinde getirmiştir. Göçü tetikleyen faktörler; kırsal kaynaklı zorlayıcı (itici), kentsel kaynaklı özendirici (çekici) ve göçün gerçekleşmesini kolaylaştırıcı (iletici) nedenler olarak kategorize edilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19501950 sonrası hızlı kentleşme sürecinde göçü başlatan kırsal kaynaklı 'itici nedenler' arasında gösterilemez?

  1. A
    Tarım topraklarının miras yoluyla bölünerek işletilemeyecek kadar küçülmesi
  2. B
    Tarımda makineleşmeye bağlı olarak insan gücüne olan talebin azalması ve işsizliğin artması
  3. Karayolu ağının genişletilmesi ve ulaşım teknolojisindeki gelişmelerle köylerin dışa açılmasıAnswer
  4. D
    Kırsal nüfusun doğal artış hızının, mevcut tarım arazilerinin taşıma kapasitesini aşması
  5. E
    Tarımsal üretimin doğa koşullarına bağımlı olmasının yarattığı ekonomik belirsizlikler

Answer

Ulaşım ağlarının genişlemesi ve haberleşme imkanlarının artması, göçü kolaylaştıran 'iletici nedenler' arasında yer alır.
Kentleşme literatüründe karayolu ağının genişlemesi, radyo ve televizyon gibi haberleşme araçlarının yaygınlaşması 'iletici nedenler' (facilitating/transmitting factors) olarak tanımlanır. Bu unsurlar kırsal ile kentsel alan arasındaki fiziksel ve zihinsel mesafeyi kısaltarak göçün gerçekleşmesini kolaylaştırır; ancak göçü başlatan temel 'itici' güçler kırsaldaki ekonomik ve sosyal tıkanıklıklardır.

Step-by-Step Solution

1
Göçü tetikleyen nedenlerin kategorize edilmesi
İtici nedenler kırsaldaki olumsuzluklar, çekici nedenler kentteki cazibeler, iletici nedenler ise ikisi arasındaki bağlantıyı kuran araçlardır.
Sorunun kökünde istenen ayrımı yapabilmek için teorik çerçevenin kurulması gerekir.
2
Seçeneklerdeki unsurların kaynağının ve etkisinin analizi
Miras, makineleşme, nüfus artışı ve iklim bağımlılığı kırsaldaki 'zorlayıcı' (itici) unsurlarken; karayolu ağının genişlemesi bir 'aracı/kolaylaştırıcı' unsurdur.
Her bir faktörün kentleşme literatüründeki yerini belirlemek doğru sonuca ulaştırır.

Key Concept

İletici Nedenler (Transmitting Factors)
Estimated Time:1m 15s
Rate this question