Maliki olduğu arazide sondaj faaliyeti yürütürken değerli bir maden rezervi tespit eden bir kişi, arazinin mülkiyetine sahip olmasından yola çıkarak madenin mülkiyetinin de kendisine ait olduğunu ileri sürmüş ve bu kaynağı süresiz olarak tek başına işletmek amacıyla yetkili idareye başvurmuştur.
İdare hukuku ilkeleri ve tabii servetlerin tabi olduğu özel anayasal rejim dikkate alındığında, bu talebin hukuki akıbeti hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Tabii servetler devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğundan ve arazi mülkiyetine tabi olmadığından kişinin mülkiyet iddiası reddedilmelidir; ancak işletme hakkı kanuni şartlarla ve belirli bir süre için kendisine devredilebilir.Answer
- BTabii servetler idarenin özel malları statüsünde sayıldığından, idarenin takdiri doğrultusunda madenin mülkiyeti ve işletme hakkı bir bütün olarak arazi malikine süresiz devredilebilir.
- CEşya hukuku kuralları gereğince taşınmaz mülkiyeti altındaki katmanları da kapsadığından, idarenin maden üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlayabilmesi için öncelikle arazinin tamamını kamulaştırması şarttır.
- DDoğal kaynakların aranması ve işletilmesi devletin devredilemez nitelikteki asli görevlerinden olduğundan, idare bu kaynakların işletme yetkisini hiçbir şekilde özel hukuk kişilerine devredemez.
- EMadenler yapıları gereği kamunun ortak kullanımına tahsis edilmiş 'orta malları' niteliği taşıdığından, arazinin kimin olduğuna bakılmaksızın herkesin bu kaynaktan serbestçe yararlanma ve işletme hakkı bulunmaktadır.
Answer
Tabii servetlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olması, arazi mülkiyetinden bağımsız kabul edilmesi ve işletme hakkının yalnızca belirli bir süre için devredilebilmesini öngören seçenektir.
Doğru seçenek; Anayasa'nın 168. maddesindeki 'Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir' hükmünü tam olarak yansıtmaktadır. Arazi mülkiyeti madeni kapsamaz ve devir işleminin 'süreli' olması zorunludur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tabii Servetlerin ve Kaynakların Anayasal Rejimi