Siyaset biliminde 'siyasal adem-i merkeziyetçilik' (political decentralization) kavramının en somut örneği olarak kabul edilen federal devlet yapısı, yetki paylaşımı ve egemenliğin kullanımı açısından üniter devletten kesin çizgilerle ayrılır. Buna göre, federal bir sistemde federe birimlerin (eyalet, kanton, lander vb.) hukuki statüsü ve yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?
- Federe birimlerin yetkileri anayasal güvence altındadır ve bu yetkiler merkezi yasama organı tarafından tek taraflı bir kanunla kaldırılamaz.Answer
- BFedere birimler, merkezi otoritenin birer taşra teşkilatı niteliğinde olup hiyerarşik bir denetime tabidirler.
- CFedere birimler, kurucu devlet vasfıyla istedikleri an sistemden tek taraflı olarak ayrılma (secession) hakkına sahiptirler.
- DFedere birimlerin kendi yargı organları bulunmaz; tüm yargı yetkisi federal merkeze ait tek bir mahkeme düzeniyle yürütülür.
- EFederal devlet ile federe birimler arasındaki yetki uyuşmazlıkları uluslararası tahkim veya mahkemeler yoluyla çözüme kavuşturulur.
Answer
Federal devlet sisteminde federe birimlerin yetkileri anayasal güvence altındadır ve bu yetkiler merkezi yasama organı tarafından tek taraflı bir kanunla geri alınamaz.
Doğru seçenek, federalizmin özü olan 'özerklik ilkesini' vurgular. Federal devletlerde federe birimler sadece idari değil, siyasal bir kişiliğe sahiptir. Bu kişilik ve sahip oldukları yetki alanı, merkezi yasamanın (parlamentonun) basit bir çoğunlukla değiştirebileceği kanunlara değil, değiştirilmesi zor olan anayasaya dayanır. Bu durum, federe birimlerin merkez karşısındaki hukuki bağımsızlığını garanti altına alır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Siyasal Adem-i Merkeziyetçilik ve Anayasal Yetki Güvencesi