Yürütme

217 questions

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilmiş olan bir olağanüstü halin ( $OHAL$ ) süresinin uzatılması süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Olağanüstü halin uzatılmasına ilişkin yetki münhasıran Cumhurbaşkanına ait olup, TBMM’nin bu kararı onaylama veya süreyi değiştirme yetkisi bulunmamaktadır.

Sıkıyönetim veya olağanüstü hal durumlarında sürenin uzatılması için Milli Güvenlik Kurulunun olumlu görüşünün alınması anayasal bir zorunluluktur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, olağanüstü hal süresini her defasında en fazla altı ay süreyle uzatabilir ve ilan edilen bu süre hiçbir koşulda kısaltılamaz.

Olağanüstü hal süresinin uzatılmasına dair talep, Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan Anayasa Mahkemesine sunulur ve mahkemenin uygunluk denetimi sonrası yürürlüğe girer.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Anayasa'nın 119. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM olağanüstü hal süresini her defasında en fazla dört ay süreyle uzatabilir. Maddenin devamında, savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırının aranmayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu durum, savaşın öngörülemez doğası gereği yönetimde esneklik sağlama amacı taşır.

Step-by-Step Solution

OHAL ilan ve uzatma yetkililerinin tespiti.

İlan yetkisi Cumhurbaşkanı'na, uzatma yetkisi ise TBMM'ye aittir.

Anayasal yetki paylaşımını belirlemek.

Uzatma süre sınırlarının incelenmesi.

Genel kural olarak her uzatma en fazla

4

ay olabilir.

Zaman sınırlarını kontrol etmek.

İstisnai durumun (Savaş) belirlenmesi.

Savaş halinde

4

aylık süre sınırının aranmadığı tespit edilir.

Anayasa'nın 119. maddesindeki özel hükmü doğrulamak.

Key Concept

Olağanüstü Hal Uzatma Süreleri ve Usulü

Estimated Time:50s

Question 142Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla açılan Meclis soruşturması sürecinde; soruşturma komisyonunun hazırladığı raporun Meclis Başkanlığına sunulması ve bu raporun Genel Kurulda görüşülmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Soruşturma komisyonu raporu, Meclis Başkanlığına sunulduğu tarihten itibaren

10

gün içinde Genel Kurulda görüşülür.

Soruşturma komisyonu, raporunu en geç

6

ay içinde tamamlayarak doğrudan Cumhurbaşkanına sunmak zorundadır.

Komisyon raporunun görüşülmesinin ardından Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevki için üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, komisyon raporu tamamlanana kadar seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Meclis soruşturması komisyonu, siyasi parti gruplarının üye sayılarına bakılmaksızın her gruptan eşit sayıda temsilci ile kurulur.

Show answer & explanation

Answer: Soruşturma komisyonu raporu, Meclis Başkanlığına sunulduğu tarihten itibaren $10$ gün içinde Genel Kurulda görüşülür.

Answer

Soruşturma komisyonu raporunun, Meclis Başkanlığına sunulduğu tarihten itibaren

10

gün içinde Genel Kurulda görüşülmesi gerektiği ifadesi doğrudur.

Doğru ifade, soruşturma komisyonu raporunun Meclis Başkanlığına sunulmasını takip eden

10

gün içinde Genel Kurulda görüşülmesi gerektiğidir. Bu süre, sürecin sürüncemede kalmasını engellemek amacıyla Anayasa'da açıkça belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

Meclis soruşturması sürecindeki süre kısıtlamalarını incele.

Komisyonun raporunu hazırlaması için

2

ay (ve gerektiğinde

+1

ay ek) süresi olduğu görülür.

Soruşturmanın makul bir sürede tamamlanması anayasal bir zorunluluktur.

Raporun sunulmasından sonraki Genel Kurul aşamasını değerlendir.

Raporun Başkanlığa verilmesiyle birlikte

10

günlük görüşme süreci başlar.

Anayasa'nın

105

. maddesi, raporun sunulmasının ardından gecikmeksizin (

10

gün içinde) görüşülmesini emreder.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Takvimi

Estimated Time:1m 15s

Question 143Question →

$1982$ Anayasası'nın "Milli Savunma" ve "Milli Güvenlik Kurulu" ( $MGK$ ) hükümleri uyarınca, devletin milli güvenlik teşkilatı, başkomutanlık makamı ve kurulun işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı doğrudan sorumludur.

Jandarma Genel Komutanı, Milli Güvenlik Kurulu'nun doğal üyeleri arasında yer alarak kurul toplantılarına ve oylamalara katılır.

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Başkomutanlık, Cumhurbaşkanlığının manevi varlığından ayrılamaz ve savaşta Genelkurmay Başkanı tarafından temsil edilir.

Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına Cumhurbaşkanının katılamadığı hallerde, kurula Milli Savunma Bakanı başkanlık eder.

Show answer & explanation

Answer: Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Answer

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündeminin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri alınarak Cumhurbaşkanı tarafından düzenlendiğini belirten seçenek doğrudur.

Anayasa'nın

118

. maddesine göre Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Bu ifade anayasal metinle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

Milli Güvenlik Kurulu (

MGK

) gündem belirleme yetkisini kontrol et.

Gündemin belirlenmesinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının öneri sunma yetkisi olduğu, nihai kararın Cumhurbaşkanına ait olduğu tespit edilir.

1982

Anayasası Madde

118

hükmü bu süreci net bir şekilde tanımlar.

Milli savunma ve Silahlı Kuvvetler üzerindeki hiyerarşik sorumlulukları analiz et.

Cumhurbaşkanının TBMM'ye karşı, Genelkurmay Başkanının ise Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olduğu görülür.

2017

değişiklikleri ile Genelkurmay Başkanlığı Milli Savunma Bakanlığına bağlanmıştır.

Başkomutanlık makamının temsiliyetini incele.

Makamın sahibinin TBMM olduğu ancak temsil yetkisinin Cumhurbaşkanında bulunduğu doğrulanır.

Anayasa Madde

117

uyarınca Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz.

Key Concept

Anayasal Milli Savunma Hiyerarşisi ve MGK İşleyişi

Question 144Question →

$1982$ Anayasası'nda yapılan $2017$ yılı değişiklikleri sonrası yürürlüğe giren hükümler çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olan siyasi partiler ile en az

100.000

seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için siyasi partilerin TBMM'de en az

\%10

oranında temsil edilmesi veya barajı geçmiş olması zorunludur.

Seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için en az

50.000

vatandaşın Yüksek Seçim Kurulu'na yazılı başvurusu yeterlidir.

Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip, yükseköğrenim yapmış ve

30

yaşını doldurmuş her Türk vatandaşı seçmenlerce aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanı adayları, sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından siyasi parti gruplarının gizli oyuyla belirlenir.

Show answer & explanation

Answer: Siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%5$ 'ini almış olan siyasi partiler ile en az $100.000$ seçmen aday gösterebilir.

Answer

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partilere ve en az 100.000 seçmene tanınmıştır.

Doğru ifade,

2017

anayasa değişiklikleri ile getirilen üçlü aday gösterme mekanizmasını tam olarak açıklamaktadır. Buna göre; siyasi parti grupları (en az

20

milletvekili), tek başına veya birlikte en az

\%5

oy alan partiler ve en az

100.000

seçmen Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası'nın

101

. maddesindeki adaylık kriterlerini inceleyin.

Aday gösterme yetkisinin üç farklı kaynağı olduğu tespit edilir: Parti grupları, belirli oy oranına sahip partiler ve seçmenler.

Güncel anayasal düzenlemede adaylık sürecinin kimler tarafından başlatılabileceğini belirlemek için.

Seçmenler ve siyasi partiler için belirlenen sayısal sınırları doğrulayın.

Siyasi partiler için baraj

\%5

, seçmenler için imza sınırı

100.000

olarak belirlenmiştir.

Seçeneklerdeki hatalı sayısal verileri (örneğin

50.000

veya

\%10

) eleyebilmek için.

Adaylık için gereken yaş şartını kontrol edin.

Cumhurbaşkanlığı için yaş şartı

40

iken, milletvekilliği için

18

'dir.

Genel milletvekili seçilme şartları ile Cumhurbaşkanlığına has özel şartları karıştırmamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Usulleri

Hints

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilmede hem siyasi partiler hem de vatandaşlar (seçmenler) söz sahibidir.

Partilerin aday gösterebilmesi için Meclis'te gruplarının olması veya son seçimde belirli bir oy oranına (

\%5

) ulaşmış olmaları gerekir.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda tek adayın kalması durumunda yapılacak referandum sürecini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 145Question →

1982 Anayasası’nın yürütme organına tanıdığı düzenleme yetkisi kapsamında çıkarılan olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, yürütme yetkisinin asli niteliği gereği kararname hükümleri esas alınır.

Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda, kanun hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla CBK ile düzenleme yapılabilir.

Siyasi haklar ve ödevler ile mülkiyet hakkı gibi kişi hakları, yürütme yetkisine ilişkin olduğu gerekçesiyle olağan dönem CBK'ları ile doğrudan sınırlandırılabilir.

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı yargı yolu kapalı olup, bu işlemler üzerinde sadece TBMM tarafından siyasi denetim yapılabilir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Anayasa'nın 104. maddesinde yapılan 2017 değişikliği ile yürütme organının düzenleme yetkisi kesin çizgilerle sınırlandırılmıştır. Buna göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, o konuda daha önce çıkarılmış olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Bu kural, yasama organının 'asliliği' ve 'kanun üstünlüğü' ilkesinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) anayasal sınırlarını belirle.

Olağan dönem CBK'ları; kanunda açıkça düzenlenen konularda, münhasıran kanunla düzenlenen alanlarda ve temel hakların belirli kategorilerinde çıkarılamaz.

Yürütmenin düzenleme yetkisi, yasamanın asli yetkisini aşamaz.

Kanun ile CBK arasındaki hiyerarşik ilişkiyi analiz et.

Anayasa'nın 104. maddesine göre, aynı konuda hem kanun hem de CBK varsa kanun uygulanır; sonradan kanun çıkarsa CBK hükümsüz kalır.

Normlar hiyerarşisinde kanun, olağan dönem CBK'sından üstün konumdadır.

Key Concept

Kanun Üstünlüğü ve CBK Sınırları

Practice More

Olağan dönem CBK'ları ile OHAL CBK'ları arasındaki yargısal denetim ve hak düzenleme yetkisi farklarını gösteren bir karşılaştırma tablosu hazırlayınız.

Estimated Time:50s

Question 146Question →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal ( $OHAL$ ) sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ( $TBMM$ ) yetki ve görevlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal süresini kısaltma yetkisine sahiptir.

Olağanüstü hal süresinin uzatılmasına ilişkin karar, Cumhurbaşkanının istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilir.

Savaş hallerinde, olağanüstü halin uzatılmasında öngörülen dört aylık süre sınırlaması uygulanmaz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın olağanüstü hal süresini kendiliğinden uzatma yetkisine sahiptir.

Meclis, gerekli gördüğü takdirde yürürlükte olan olağanüstü hali tamamen kaldırma yetkisine sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın olağanüstü hal süresini kendiliğinden uzatma yetkisine sahiptir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi olmaksızın olağanüstü hal süresini kendiliğinden uzatma yetkisine sahip değildir; uzatma kararı ancak Cumhurbaşkanının istemi üzerine alınabilir.

Anayasa'nın

119

. maddesi uyarınca, olağanüstü halin süresinin uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanının bu yönde bir istemde bulunması zorunludur. Meclis, süreyi kısaltma veya OHAL'i tamamen kaldırma yetkisini kendiliğinden kullanabilse de, süreyi uzatma yetkisini kullanabilmesi için yürütmenin talebi şart koşulmuştur.

Step-by-Step Solution

OHAL İlan ve Onay Yetkisini Belirleme

OHAL Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir ve aynı gün TBMM onayına sunulur.

Yürütme organının acil durumlarda hızlı karar alma yetkisini ve yasamanın denetim rolünü anlamak için.

TBMM'nin Süre Üzerindeki Yetkilerini Analiz Etme

TBMM süreyi kısaltabilir, kaldırabilir veya uzatabilir.

Meclis'in OHAL üzerindeki nihai karar verici konumunu saptamak için.

Uzatma Prosedüründeki Özel Şartı Kontrol Etme

Anayasa'nın

119

. maddesine göre uzatma işlemi ancak Cumhurbaşkanının istemi ile yapılabilir.

Uzatma yetkisinin sadece Meclis'e ait olmadığını, yürütmenin talebine bağlı olduğunu doğrulamak için.

Key Concept

Olağanüstü halin uzatılması için Cumhurbaşkanının istemi ve TBMM'nin onayı (maksimum

4

ay) şarttır.

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin yargısal denetimi ve TBMM onayı sürecini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 147Question →

1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının "yasama" ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Kanunları yayımlamak

Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmak

Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

Türkiye Büyük Millet Meclisini gerektiğinde toplantıya çağırmak

Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunmak

Show answer & explanation

Answer: Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

Answer

Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, milletlerarası antlaşmaların onaylanması ve yayımlanması Cumhurbaşkanının yürütme alanındaki yetkileri arasında sayılmıştır. Diğer seçeneklerdeki yetkiler (kanun yayımlama, Meclis'i toplantıya çağırma, iptal davası açma ve referandum) ise doğrudan yasama organı veya yasama işlemleriyle ilgili olduğu için yasama yetkileri kategorisinde yer alır.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanının Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenen görevlerini kategorize et.

Görevler; yasama, yürütme ve yargı ile ilgili olmak üzere üç ana başlıkta toplanır.

Soruda istenen 'yasama' kategorisine girmeyen yetkiyi bulmak için bu ayrımı bilmek gerekir.

Seçeneklerdeki yetkilerin hangi kategoriye girdiğini kontrol et.

Kanun yayımlama, Meclis çağrısı, iptal davası ve referandum yasama başlığında; antlaşma onayı ise yürütme başlığındadır.

Antlaşmaların onaylanması bir dış politika (yürütme) faaliyeti olarak kabul edilir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkilerinin Tasnifi

Question 148Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, nitelikleri ve hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanabilmesi için mutlaka Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmaları zorunludur.

Milletvekili olmayan kişilerin bakan olarak atanması durumunda, bu kişilerin göreve başlayabilmesi için TBMM'den güvenoyu alması gerekir.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmayan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanamazlar.

Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Başbakanın önerisi üzerine atanır.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınması anayasal kuraldır.

Doğru ifade, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Cumhurbaşkanı tarafından milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından atanıp görevden alınacağını belirten maddedir. Bu durum 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin temel esaslarından biridir.

Step-by-Step Solution

Atama makamını belirleme

Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme yetkisi tek elde toplandığı için atama yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına aittir.

Atanacak kişilerin niteliklerini kontrol etme

Milletvekili seçilme yeterliliği

Anayasa, bu kişilerin milletvekili olmasını şart koşmaz ancak milletvekili seçilme şartlarını (yaş, eğitim, adli sicil vb.) taşımasını zorunlu kılar.

Hukuki koruma statüsünü değerlendirme

Yasama dokunulmazlığı

Meclis dışından atansalar dahi, bu makamların bağımsız çalışabilmesi için yasama dokunulmazlığı zırhı onlara da tanınmıştır.

Key Concept

Yürütme organının yardımcı unsurlarının (Bakan ve CB Yardımcısı) anayasal statüsü ve monist yürütme yapısı.

Estimated Time:50s

Question 149Question →

$1982$ Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme usulleri ve adaylık nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%10

'unu almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için

40

yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak şarttır.

En az

100.000

seçmen Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği sona erer.

Show answer & explanation

Answer: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%10$ 'unu almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Answer

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%10

'unu almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi yanlıştır; doğru oran

\%5

olmalıdır.

1982

Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilecek olan siyasi partiler, son genel seçimde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olmalıdır. Seçenekte belirtilen

\%10

oranı, anayasal bir dayanağı olmayan ve genellikle genel seçim barajı ile karıştırılan hatalı bir bilgidir.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası'nın

101

. maddesindeki adaylık usullerini inceleyin.

Adaylık için üç ana yol belirlenmiştir: Siyasi parti grupları, belirli oy oranına sahip partiler ve seçmen imzası.

Anayasal çerçeveyi belirlemek için.

Siyasi partiler için öngörülen oy oranı eşiğini kontrol edin.

Anayasa metni, tek başına veya birlikte en az

\%5

oranında oy alan partilere aday gösterme yetkisi verir.

Seçeneklerdeki sayısal verinin doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık Usulleri

Hints

Anayasa'da adaylık için öngörülen oy oranlarını hatırlayın.

Partilerin tek başına veya birleşerek aday göstermesi için gereken yüzde, genel seçim barajından farklıdır.

Practice More

Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci tura kalması durumunda izlenen prosedürleri ve oylama oranlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 150Question →

1982 Anayasası'na göre, "bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir" kuralının anayasal istisnası uyarınca; görevdeki Cumhurbaşkanının ikinci döneminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda bir kez daha aday olması mümkündür?

Cumhurbaşkanının kendi kararıyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının

\frac{3}{5}

çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Anayasa Mahkemesinin kararıyla seçimlerin "olağanüstü hukuki durum" nedeniyle yenilenmesi

Yüksek Seçim Kurulunun seçmen iradesinin tam tecelli etmediği gerekçesiyle seçimleri iptal etmesi

Savaş sebebiyle seçimlerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir yıl geriye bırakılması

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının $\frac{3}{5}$ çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının

\frac{3}{5}

çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda Cumhurbaşkanı üçüncü kez aday olabilir.

1982 Anayasası'nın 116. maddesinin 3. fıkrasına göre; Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. Bu kararın alınabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (

360

milletvekili) oyu gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanının görev süresine ilişkin genel kuralı hatırla.

Cumhurbaşkanı 5 yıllığına seçilir ve kural olarak bir kişi en fazla 2 kez seçilebilir.

Anayasa'nın 101. maddesindeki temel sınırlamayı belirlemek için.

2017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen istisnai durumu analiz et.

Anayasa'nın 116. maddesi, Meclis tarafından alınan yenileme kararının (erken seçim) Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyken alınması halini özel bir durum olarak düzenler.

İkinci dönemdeki bir Cumhurbaşkanının önünün anayasal olarak nasıl açılabileceğini anlamak için.

Gerekli olan karar merciini ve çoğunluk oranını belirle.

Karar merci TBMM'dir ve karar yeter sayısı üye tamsayısının (

600

)

\frac{3}{5}

çoğunluğu olan

360

milletvekilidir.

Doğru hukuki prosedürü ve sayısal eşiği doğrulamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Görev Süresi ve Üçüncü Dönem Adaylık İstisnası

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında Meclisin ve Cumhurbaşkanının yetkilerinin seçim gününe kadar devam edip etmediğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 151Question →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci kapsamında teşkil edilen "Meclis Soruşturma Komisyonu" ve rapor aşamasıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Soruşturma komisyonu raporunun öngörülen bir aylık ek süre içinde de Meclis Başkanlığına sunulmaması durumunda, Cumhurbaşkanı hakkındaki soruşturma dosyası düşer ve süreç sonlanır.

Komisyon, Meclisteki siyasi parti gruplarının güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak bildirecekleri adaylar arasından kurayla seçilen on beş üyeden oluşur.

Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu kural olarak iki ay içinde Meclis Başkanlığına sunmakla yükümlüdür.

Soruşturmanın iki aylık asıl süresinde bitirilememesi halinde, komisyona bir aylık yeni ve kesin bir ek süre verilir.

Soruşturma komisyonu, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (

360

milletvekili) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilmesinin ardından kurulur.

Show answer & explanation

Answer: Soruşturma komisyonu raporunun öngörülen bir aylık ek süre içinde de Meclis Başkanlığına sunulmaması durumunda, Cumhurbaşkanı hakkındaki soruşturma dosyası düşer ve süreç sonlanır.

Answer

Soruşturma komisyonu raporunun ek sürede sunulmaması durumunda dosyanın düşeceğini iddia eden ifade yanlıştır; çünkü süreç Genel Kurul'da devam eder.

Doğru cevap, raporun ek sürede sunulmaması durumunda dosyanın düşeceğini belirten seçenektir.

1982

Anayasası'nın

105

. maddesinin güncel metnine göre, raporun bir aylık ek sürede de sunulmaması halinde soruşturma süreci sonlanmaz; Meclis Başkanlığı durumu Genel Kurul'a bildirir ve soruşturma dosyası Genel Kurulca görüşülerek karara bağlanır.

Step-by-Step Solution

Meclis soruşturması açılması kararının incelenmesi

Üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) ile önerge verilir, beşte üç çoğunluğu (

360

) ile soruşturma açılmasına karar verilir.

Sürecin başlangıç şartlarını ve komisyonun kuruluş zeminini doğrulamak.

Komisyonun yapısının değerlendirilmesi

15

üyeli, siyasi parti gruplarının oranına göre aday gösterdiği ve kurayla belirlenen bir yapı teyit edilir.

Komisyonun demokratik temsil ve kura ilkesine uygunluğunu kontrol etmek.

Rapor sürelerinin ve gecikme sonuçlarının analizi

Asıl süre

2

ay, ek süre

1

aydır. Rapor sunulmazsa dosya düşmez, Genel Kurul mevcut dosya üzerinden karar verir.

Anayasa'nın

105

. maddesindeki 'dosyanın akıbeti' kuralını yanlış seçenekle karşılaştırmak.

Key Concept

Meclis Soruşturma Komisyonu'nun Raporlama Usulü ve Zaman Aşımı İstisnası

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının süreci arasındaki benzerlik ve farkları inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 152Question →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, ülkede meydana gelen şiddet olayları nedeniyle Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal ( $OHAL$ ) sürecinin işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, temel hak ve ödevleri düzenlediği için doğrudan Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimine tabidir.

Cumhurbaşkanı olağanüstü hali en fazla üç ay için ilan edebilir ve Meclis bu süreyi kısaltma yetkisine sahip değildir.

Şiddet olaylarının anayasal düzeni tehlikeye düşürmesi durumunda, yürürlükteki

OHAL

rejimi Cumhurbaşkanı kararıyla "sıkıyönetim" usulüne dönüştürülebilir.

Olağanüstü hal ilanı kararı yürürlüğe girmeden önce, hukuka uygunluk denetimi için Danıştay’ın istişari görüşünün alınması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Doğru cevap,

1982

Anayasası'nın

119

. maddesinde açıkça belirtilen

OHAL

uzatma prosedürünü yansıtmaktadır. Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM süreyi her seferinde maksimum

4

ay uzatabilir ancak savaş durumunda bu zaman kısıtlaması uygulanmaz.

Step-by-Step Solution

İlan yetkisi ve süresini belirleme

OHAL

, Cumhurbaşkanı tarafından en fazla

6

ay için ilan edilir.

Anayasal sürecin başlangıç noktasını tespit etmek.

TBMM'nin denetim ve süre yetkisini inceleme

İlan kararı aynı gün Meclis onayına sunulur; Meclis süreyi kısaltabilir, uzatabilir veya kaldırabilir.

Yürütmenin işleminin yasama organı tarafından denetlenmesini anlamak.

Uzatma sınırlarını ve istisnasını kontrol etme

Meclis, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında en fazla

4

ay uzatabilir; savaşta ise bu sınır yoktur.

Süreçteki özel hukuk kurallarını ve istisnaları teyit etmek.

Key Concept

Olağanüstü Hal İlan ve Uzatma Süreçleri

Question 153Question →

1982 Anayasası’na göre, yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılan olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile kanunlar arasındaki normatif ilişki ve çatışma kuralları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, sonraki tarihli olan düzenleme esas alınır.

Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda, yürütme ihtiyacı doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yeni düzenlemeler yapılabilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda, kanuni boşluk bulunması şartıyla CBK çıkarılabilir.

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, normlar hiyerarşisinde kanunlara eş değer bir hukuki statüye sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

1982 Anayasası'nın 104. maddesinin 17. fıkrası uyarınca; Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Bu kural, yasama yetkisinin genelliği ve asli oluşu ile yürütmenin düzenleme yetkisinin türevselliği arasındaki ilişkiyi yansıtır.

Step-by-Step Solution

CBK'nın kanunla olan hiyerarşik ilişkisini değerlendir.

Olağan dönem CBK'ları kanunların altında yer alan ve kanunlarla çatışmaması gereken düzenleyici işlemlerdir.

Anayasa'nın 104. maddesi CBK'ların sınırlarını net bir şekilde belirlemiştir.

Çatışma durumundaki özel hükümleri hatırla.

TBMM aynı konuda kanun çıkardığında CBK'nın otomatik olarak geçersiz (hükümsüz) kalacağı kuralı uygulanır.

Yasama organının üstünlüğü ilkesi korunmaktadır.

Key Concept

CBK-Kanun Çatışması ve Hükümsüzlük Kuralı

Hints

Yasama organının (TBMM) yaptığı düzenleme ile yürütmenin (Cumhurbaşkanı) yaptığı düzenleme çakışırsa hangisi üstündür?

Practice More

OHAL CBK'larının normlar hiyerarşisindeki yerini ve yargısal denetim durumunu inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 154Question →

$1982$ Anayasası’nda yapılan $2017$ yılı değişiklikleri sonrasında güncellenen olağanüstü hal ( $OHAL$ ) yönetimi ve bu süreçteki hukuki denetim mekanizmalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Olağanüstü hal süresince çıkarılan ve olağanüstü halin gerekli kıldığı konuları düzenleyen Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hakkında Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Olağanüstü hal ilan etme yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına verilmiş olup tek seferde ilan edilebilecek süre altı ayı geçemez.

Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararı, Resmi Gazete’de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Olağanüstü hal döneminde, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulduğu durumlarda gerekli görülmesi halinde sıkıyönetim ilan edilerek yetki askeri makamlara devredilebilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebi üzerine olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu sınır uygulanmaz.

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal döneminde, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulduğu durumlarda gerekli görülmesi halinde sıkıyönetim ilan edilerek yetki askeri makamlara devredilebilir.

Answer

Olağanüstü hal döneminde askeri makamların yetkili kılındığı sıkıyönetim usullerinin uygulanabileceği ifadesi yanlıştır; çünkü sıkıyönetim rejimi 2017 yılında anayasadan çıkarılmıştır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

2017

yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile 'Sıkıyönetim' kavramı ve buna bağlı düzenlemeler Türk hukuk sisteminden tamamen kaldırılmıştır. Artık olağanüstü durumlarda başvurulabilecek tek rejim 'Olağanüstü Hal' (

OHAL

) olup, yetki sivil idarededir ve askeri makamlara yetki devri öngörülmemiştir.

Step-by-Step Solution

2017

Anayasa değişikliklerinin olağanüstü yönetim usullerine etkisini incele.

Sıkıyönetim rejiminin (

122

. madde) mülga edildiği ve sadece Olağanüstü Hal (OHAL) rejiminin (

119

. madde) korunduğu tespit edilir.

Güncel anayasal düzenin sınırlarını belirlemek için.

OHAL süreci ve denetim yetkilerini kontrol et.

İlan yetkisinin Cumhurbaşkanında olduğu, Meclis onayına sunulması gerektiği ve OHAL kararnamelerinin AYM denetimi dışında olduğu doğrulanır.

Hukuki geçerlilik şartlarını teyit etmek için.

Key Concept

2017 Anayasa Değişiklikleri ve Sıkıyönetimin Kaldırılması

Practice More

OHAL döneminde temel hak ve hürriyetlerin durdurulması sınırlarını ve çekirdek hakları tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 155Question →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilmek için siyasi partilerin en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde tek başlarına en az %10 oy almış olmaları gerekir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak şarttır.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk oylamasında geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen dördüncü pazar günü ikinci oylama yapılır.

En az 50.000 seçmenin yazılı teklifiyle bir kimse Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır ve bir kimse en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak şarttır.

Answer

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak gerekmektedir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı; kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir. Bu şartlar adaylık için anayasal zorunluluklardır.

Step-by-Step Solution

Adaylık niteliklerini kontrol etme

40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği (TC vatandaşlığı dahil).

Anayasa'nın 101. maddesi bu şartları kümülatif olarak aramaktadır.

Görev süresi ve seçim usulünü inceleme

5 yıl, halk tarafından seçim, en fazla iki dönem.

2017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme yapısı bu yönde güncellenmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda tek adayın kalması durumunda yapılacak referandumun geçerlilik şartlarını inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 156Question →

$1982$ Anayasası uyarınca, yürütme organının düzenleme yetkisi kapsamında çıkarılan olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile olağanüstü hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Olağan dönem CBK'ları ile anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerindeki haklar düzenlenemezken; OHAL CBK'ları ile çekirdek haklar dışındaki tüm temel haklar düzenlenebilir.

Olağan dönem CBK'ları kanunlara aykırı olamaz; OHAL CBK'ları ise fonksiyonel olarak kanun düzeyindedir ve mevcut kanun hükümlerini değiştirebilir.

Olağan dönem CBK'ları hakkında Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılabilirken; OHAL CBK'ları için olağanüstü hal süresince yargı yolu kapalıdır.

Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen bir konuda olağan dönem CBK'sı çıkarılamazken; OHAL CBK'ları bu sınırlamaya tabi değildir.

Olağan dönem CBK'ları Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulmak zorundadır; OHAL CBK'ları ise herhangi bir meclis denetimine tabi değildir.

Show answer & explanation

Answer: Olağan dönem CBK'ları Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulmak zorundadır; OHAL CBK'ları ise herhangi bir meclis denetimine tabi değildir.

Answer

Olağan dönem CBK'ları için meclis onayı şartı bulunmazken, OHAL CBK'larının TBMM onayına sunulması zorunluluğunu yanlış değerlendiren seçenek hatalıdır.

Doğru cevap olarak belirlenen ifade yanlıştır çünkü

1982

Anayasası'na göre olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri meclis onayına sunulmaz; bunlar yürütmenin doğrudan kullandığı düzenleme yetkisidir. Buna karşılık, olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulmak zorundadır ve meclis tarafından onaylanmadıkları takdirde hükümsüz hale gelirler. Bu durum, yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama organı tarafından denetlenmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

CBK türlerinin anayasal temellerini hatırla.

Olağan dönem CBK'ları (

104

. madde) asli yürütme yetkisidir; OHAL CBK'ları (

119

. madde) ise istisnai bir yetkidir.

Her iki kararname türünün tabi olduğu usul ve esaslar farklıdır.

Yasama denetimi ve onay mekanizmasını karşılaştır.

Olağan dönem CBK'ları meclis onayına sunulmaz (doğrudan yürürlüğe girer). OHAL CBK'ları ise yayımlandığı gün TBMM onayına sunulur (

119/7

OHAL kararnamelerinin demokratik denetimi için yasama organının onayı zorunlu kılınmıştır.

Yanlış olan ifadeyi tespit et.

Olağan dönemi onaya tabi tutup OHAL dönemini denetim dışı bırakan ifade anayasal gerçekliğe terstir.

Anayasa

119

. madde uyarınca OHAL CBK'ları TBMM tarafından üç ay içinde karara bağlanmak zorundadır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve TBMM Denetimi

Practice More

Kararnameler ile kanunların çatışması durumunda hangi kuralın uygulanacağını (Kanun önceliği) tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 157Question →

1982 Anayasası’nda düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) konu, kapsam ve yargısal denetim rejimleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Anayasa’da yer alan kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler konusunda düzenleme yapılabilir.

Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Olağanüstü hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, temel haklar ve siyasi haklar konusundaki yasaklara tabi olmaksızın çıkarılabilir.

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluk denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.

Kanun ile olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.

Show answer & explanation

Answer: Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Anayasa’da yer alan kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler konusunda düzenleme yapılabilir.

Answer

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemez; bu alanlar sadece kanunla düzenlenebilir.

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle sadece Anayasa'nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümündeki haklar düzenlenebilir. Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca; temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler CBK ile düzenlenemez. Bu nedenle, bu bölümlerdeki hakların düzenlenebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Olağan dönem CBK'larının konu sınırlarını incele.

Anayasa Madde 104'e göre; temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar CBK ile düzenlenemez.

Yürütmenin bu alanlardaki düzenleme yetkisi Anayasa tarafından kısıtlanmıştır.

Düzenlenebilecek hak türünü belirle.

Sadece sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları) olağan dönem CBK'sı ile düzenlenebilir.

Bu haklar 'isteme hakları' kategorisinde olduğu için yürütmenin faaliyet alanına bırakılmıştır.

OHAL CBK'sı ile karşılaştır.

OHAL CBK'ları için bu konu yasakları geçerli değildir, ancak çekirdek haklara dokunulamaz.

Olağanüstü yönetim usullerinde yürütmenin yetkileri genişletilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları (Yasalı Alan)

Alternative Method

Anayasa Madde 104 (Olağan CBK) ile Madde 119 (OHAL CBK) arasındaki yetki farklarını bir tablo üzerinden karşılaştırmak, bu tip sorularda 'yasak alan' ayrımını hızlıca görmenizi sağlar.

Estimated Time:1m 15s

Question 158Question →

$1982$ Anayasası’nın $124$ . maddesinde düzenlenen yönetmelik çıkarma yetkisi ve $2017$ yılı anayasa değişiklikleri ile şekillenen yeni yürütme yapısı dikkate alındığında, yönetmeliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı; kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilir.

Bakanlıklar, kendi görev alanlarını ilgilendiren konularla sınırlı olmak kaydıyla yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptirler.

Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı hususu doğrudan anayasada belirtilmeyip kanunla düzenlenmesine bırakılmıştır.

Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kamu tüzel kişiliği bulunmayan idari birimler, bağlı oldukları bakanlıktan bağımsız olarak yönetmelik çıkarabilirler.

2017

Anayasa değişiklikleri öncesinde mevcut olan Başbakanlığın yönetmelik çıkarma yetkisi, bu makamın kaldırılmasıyla birlikte sona ermiştir.

Show answer & explanation

Answer: Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kamu tüzel kişiliği bulunmayan idari birimler, bağlı oldukları bakanlıktan bağımsız olarak yönetmelik çıkarabilirler.

Answer

Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kamu tüzel kişiliği bulunmayan birimlerin bağımsız yönetmelik çıkarma yetkisinin olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan ifade yanlıştır çünkü yönetmelik çıkarabilmek için temel şartlardan biri 'kamu tüzel kişiliğine' sahip olmaktır. Emniyet Genel Müdürlüğü, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, İletişim Başkanlığı gibi kurumlar devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan, ayrı bir kamu tüzel kişiliği olmayan birimlerdir. Bu nedenle, bu birimler kendi adlarına müstakil yönetmelik çıkaramazlar; ancak bağlı oldukları Bakanlık veya Cumhurbaşkanlığı makamı bu yetkiyi kullanabilir.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın

124

. maddesinde sayılan yönetmelik çıkarma yetkisine sahip mercileri belirle.

Merciler: Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileridir.

Anayasal yetkinin sınırlarını ve sahiplerini tespit etmek gerekir.

Seçeneklerde sunulan kurumların hukuki statülerini analiz et.

Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı bünyesinde yer alan bir hizmet birimidir ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur.

Yönetmelik çıkarabilmek için ya anayasada ismen sayılmak (CB, Bakanlık) ya da kamu tüzel kişiliğine sahip olmak zorunludur.

2017

değişikliklerini ve yayım usulünü kontrol et.

Başbakanlık kaldırılmış, Cumhurbaşkanına yetki verilmiş ve yayım usulü kanuna bırakılmıştır.

Güncel anayasal düzenlemelere uygunluğu teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi

Hints

Anayasa'nın

124

. maddesinde yönetmelik çıkarabilecek merciler sınırlı sayıda sayılmıştır.

Bir kurumun yönetmelik çıkarabilmesi için ya anayasada ismen geçmesi ya da 'Kamu Tüzel Kişiliği' statüsünde olması gerekir.

Practice More

İdari işlemlerin yargısal denetimi kapsamında, hangi yönetmeliklerin Danıştay'da hangilerinin İdare Mahkemelerinde dava konusu edilebileceğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 159Question →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının yüksek yargı organlarının oluşumuna ilişkin sahip olduğu seçme ve atama yetkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yetkiler kapsamında yer almaz?

Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini seçmek

Hakimler ve Savcılar Kuruluna dört üye seçmek

Anayasa Mahkemesine on iki üye seçmek

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçmek

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçmek

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçmek, Cumhurbaşkanının yargı ile ilgili görevleri arasında yer almaz; bu başkan Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından bizzat Anayasa Mahkemesi tarafından seçilir. Bu seçimde Cumhurbaşkanının doğrudan veya dolaylı bir atama yetkisi bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerde yer alan Danıştay üyelerinin dörtte birini, HSK'nın dört üyesini, AYM'nin on iki üyesini ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçme yetkileri ise

1982

Anayasası'nın

104

. maddesinde Cumhurbaşkanına tanınan yargısal görevler arasındadır.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanının yüksek yargı atamalarını incelemek

Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesine

12

üye, Danıştaya üyelerin

1/4

'ü, HSK'ya ise

4

üye seçer.

Yürütme organının başı olarak yargı organlarının oluşumuna anayasal katılımını belirlemek.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamını değerlendirmek

Başsavcı ve vekilini seçme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.

Yüksek mahkemelerin idari ve adli temsilinde yürütmenin anayasal onay sürecini işletmek.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık seçim usulünü kontrol etmek

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

Mahkemenin bağımsızlık yapısı gereği başkanın Cumhurbaşkanı tarafından değil, yüksek yargı içinden seçilmesi kuralıdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri ve İstisnaları

Estimated Time:50s

Question 160Question →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Milletvekili iken bakan olarak atanan kişilerin milletvekilliği sıfatı, bakanlık görevi süresince askıda kalır.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanabilmesi için mutlaka Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından seçilmeleri zorunludur.

Bakanlar, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı ancak görevleri devam ettiği sürece Yüce Divan'da yargılanabilirler.

Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atandıktan sonra TBMM Genel Kurulu’ndan güvenoyu alarak göreve başlarlar.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar,

1982

Anayasası'nın

106

. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda milletvekillerinin sahip olduğu yasama dokunulmazlığından aynen yararlanırlar. Bu durum, bu kişilerin milletvekili olup olmamalarından bağımsız bir hukuki güvencedir.

Step-by-Step Solution

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların dokunulmazlık statüsünü belirle.

1982

Anayasası'nın

106

. maddesinde bu kişilerin yasama dokunulmazlığına sahip olduğu belirtilmiştir.

Milletvekili olmayan yürütme üyelerinin de hukuki güvence altına alınması amaçlanmıştır.

Cezai sorumluluk türlerini birbirinden ayır.

Görevle ilgili suçlarda Meclis soruşturması usulü işletilirken, görevle ilgili olmayan suçlarda doğrudan yasama dokunulmazlığı hükümleri uygulanır.

Yürütme organı üyelerinin görevlerini baskı altında kalmadan yerine getirebilmesi için hukuki koruma sağlanması anayasal bir kuraldır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Yasama Dokunulmazlığı

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 8 / 11Next

Yürütme

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution