Türkiye'nin İdari Teşkilatı

180 questions

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, Türkiye'de bir büyükşehir belediyesinin kurulabilmesi için aranan nüfus kriteri ve kuruluş usulüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Toplam nüfusu

750.000

'den fazla olan illerin belediyeleri, kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir.

Toplam nüfusu

500.000

'den fazla olan illerin belediyeleri, Cumhurbaşkanı kararı ile büyükşehir belediyesine dönüştürülür.

Nüfusu

50.000

'den fazla olan il merkezlerinde, İçişleri Bakanlığı'nın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla büyükşehir belediyesi kurulur.

Toplam nüfusu

750.000

'den fazla olan illerin belediyeleri, Cumhurbaşkanı kararı ile büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir.

Belediye sınırları içerisindeki nüfusun

300.000

'i aşması durumunda, ilgili belediye Danıştay'ın görüşü üzerine büyükşehir belediyesine dönüştürülür.

Show answer & explanation

Answer: Toplam nüfusu $750.000$ 'den fazla olan illerin belediyeleri, kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir.

Answer

Toplam nüfusu 750.000'den fazla olan illerin belediyelerinin kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilmesi doğrudur.

Anayasa'nın 127. maddesi ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, bir il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürülebilmesi için ilin toplam nüfusunun 750.000'den fazla olması ve bu dönüşümün ancak 'kanun' ile yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

Büyükşehir belediyesinin kuruluşu için gerekli nüfus alt sınırını belirleyin.

5216 sayılı Kanun uyarınca il sınırları içindeki toplam nüfusun

750.000

olması gerekir.

Yasal eşik değerini tespit etmek için.

Mahalli idare birimlerinin kuruluşu için gereken hukuki aracı tespit edin.

Anayasa madde 127 uyarınca mahalli idareler kanunla kurulur.

Kuruluş usulünün anayasal ve yasal dayanağını belirlemek için.

Tespit edilen kriterleri 5216 sayılı Kanun hükümleriyle eşleştirin.

750.000 nüfus + kanun şartı bir araya gelmelidir.

Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Büyükşehir belediyelerinin kuruluşu için '750.000 nüfus' ve 'kanun' şartı kümülatif olarak aranır.

Question 142Question →

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri çerçevesinde, merkezi idarenin taşra teşkilatı yapılanmasında yer alan "ilçe idaresi" ve mülki idare amiri olan "kaymakam" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kaymakam, ilçede sadece Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası sıfatına sahiptir.

Kaymakam, ilçedeki genel idarenin işleyişi için anayasada düzenlenen 'yetki genişliği' ilkesini kullanmaya yetkilidir.

Kaymakamlar, mülki idare amirleri sınıfı içerisinde üst kademe kamu yöneticisi sayıldıkları için Cumhurbaşkanı Kararı ile atanırlar.

Kaymakam, ilçede hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi sıfatını taşıyan en üst mülki idare amiridir.

İlçe sınırları içerisinde bulunan adli ve askeri teşkilatlar, idari denetim bakımından doğrudan kaymakamın hiyerarşik üstünlüğüne tabidir.

Show answer & explanation

Answer: Kaymakam, ilçede sadece Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası sıfatına sahiptir.

Answer

Kaymakamın ilçede sadece Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olduğunu belirten ifade doğrudur.

Türk idari teşkilatında kaymakam, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca ilçede Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır. Validen farklı olarak 'Devletin temsilcisi' sıfatına sahip değildir. Bu ayrım, 2018 yılında geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sonrasında yapılan mevzuat düzenlemeleriyle netleşmiştir.

Step-by-Step Solution

Kaymakamın temsil sıfatını belirle

Kaymakam sadece Cumhurbaşkanını temsil eder.

5442 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca kaymakam, vali gibi devletin değil, sadece yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının temsilcisidir.

Atama usulünü kontrol et

Kaymakamlar 'Cumhurbaşkanı Onayı' ile atanır.

3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ndeki cetvel ayrımına göre (II) sayılı cetveldekiler 'onay', (I) sayılı cetveldekiler 'karar' ile atanır.

Yetki genişliği ilkesini değerlendir

İlçede yetki genişliği yoktur.

Anayasal bir ilke olan yetki genişliği sadece merkezi idarenin il bazındaki taşra teşkilatına (valiye) özgüdür.

Key Concept

Kaymakamın Hukuki Statüsü ve Temsil Yetkisi

Hints

Vali ve kaymakamın temsil ettikleri makamları karşılaştırın; biri devleti de temsil ederken diğeri etmez.

Anayasa'nın 126. maddesinde 'yetki genişliği' ifadesinin hangi idari birim için kullanıldığına dikkat edin.

Practice More

İlçe İdare Kurulu'nun üyeleri ile İl İdare Kurulu'nun üyeleri arasındaki farkları (örneğin Defterdar vs Malmüdürü) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:1m 15s

Question 143Question →

Türkiye'nin idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan 'köy' ve 'mahalle' birimleri; kuruluş usulleri, hukuki statüleri ve organ yapıları bakımından önemli farklılıklar arz etmektedir. Bu iki birim karşılaştırıldığında, mahalle yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mahalle, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.

Mahalle, İçişleri Bakanlığı kararı ile kurulur ve köy idaresi gibi mal varlığı üzerinde tasarruf yetkisi olan ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Mahalle ihtiyar heyeti, mahalle sakinlerinden oluşan 'mahalle derneği' tarafından seçilen ve mahalle adına hukuki işlem yapabilen bir karar organıdır.

Mahalle ihtiyar heyetinde, köy ihtiyar meclisinde olduğu gibi mahalle okulu müdürü ve mahalle cami imamı doğal üye olarak görev yapar.

Mahalle muhtarı ve ihtiyar heyeti üyeleri, belediye encümeninin teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanan kamu görevlileridir.

Show answer & explanation

Answer: Mahalle, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.

Answer

Mahalle yönetimi, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.

Doğru ifade, mahallenin kuruluş sürecinin belediye meclis kararı ve valinin onayı ile gerçekleştiğini ve hukuken kamu tüzel kişiliğine sahip olmadığını belirten ifadedir. Türkiye'nin idari yapısında mahalle, belediye tüzel kişiliği içerisinde yer alan ve sakinlerinin ortak ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan bir birimdir.

Step-by-Step Solution

Mahallenin hukuki statüsünü belirle.

Mahalle, belediye sınırları içinde yer alan bir idari birimdir ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur (belediye tüzel kişiliği içindedir).

5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca mahalle, belediyenin bir parçası olarak tanımlanmıştır.

Mahallenin kuruluş usulünü analiz et.

Belediye meclis kararı, kaymakam görüşü ve valinin onayı gereklidir.

Kuruluş sürecinde hem mahalli bir karar hem de merkezi idarenin vesayet onayı aranmaktadır.

Köy ile olan temel farkları karşılaştır.

Köy İçişleri Bakanlığı kararı ile kurulur ve tüzel kişiliği vardır; mahalle ise vali onayı ile kurulur ve tüzel kişiliği yoktur.

Bu iki birimin teşkilat yapısı ve hukuki rejimleri arasındaki en keskin ayrım noktalarını tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Mahalle ve Köy İdaresi Arasındaki Hukuki Farklar

Estimated Time:1m 15s

Question 144Question →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri dikkate alındığında; büyükşehir belediyesi ile bu belediyenin sınırları içerisinde yer alan ilçe belediyeleri arasında, yerel hizmetlerin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek görev, yetki ve sorumluluk ihtilaflarını kesin olarak karara bağlamaya yetkili merci aşağıdakilerden hangisidir?

Büyükşehir Belediye Meclisi

Vali

İçişleri Bakanlığı

Danıştay

Büyükşehir Belediye Encümeni

Show answer & explanation

Answer: Büyükşehir Belediye Meclisi

Answer

Büyükşehir Belediye Meclisi, büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev ve yetki ihtilaflarını çözmeye yetkilidir.

Doğru yanıt olan Büyükşehir Belediye Meclisi,

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

27

. maddesi uyarınca; büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili görev, yetki ve sorumluluk ihtilaflarını kesin olarak karara bağlamakla yetkili kılınmıştır. Bu yetki, büyükşehir yönetiminde koordinasyonun sağlanması amacını taşır.

Step-by-Step Solution

İlgili mevzuatı ve tarafları belirleme

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve uyuşmazlığın tarafları olan büyükşehir ile ilçe belediyeleri tespit edildi.

Büyükşehir belediye sistemindeki özel yetki paylaşımı kurallarını hatırlamak gerekir.

Görev ve yetki ihtilafları çözüm maddesini analiz etme

Kanun'un

27

. maddesinde yer alan uyuşmazlık çözüm hükmü incelendi.

Belediyeler arası koordinasyonun nasıl sağlandığını belirlemek çözüm için zorunludur.

Karar merciini seçme

Söz konusu ihtilafları karara bağlama yetkisinin büyükşehir belediye meclisine ait olduğu sonucuna varıldı.

Kanun koyucu, büyükşehir bünyesindeki hizmet bütünlüğünü sağlamak için en üst karar organını yetkilendirmiştir.

Key Concept

Büyükşehir Belediyelerinde Koordinasyon ve Uyuşmazlık Çözümü

Estimated Time:1m 30s

Question 145Question →

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri ve Türkiye'nin mülki idare yapılanması çerçevesinde, merkezi idarenin taşra teşkilatı birimi olan "ilçe idaresi" ve bu birimin yardımcı organı "İlçe İdare Kurulu" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kaymakam, ilçede Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olup doğrudan Cumhurbaşkanı kararı ile atanır.

İlçe idare kurulunda, mülki idare şube başkanı sıfatıyla malmüdürü ve hükümet tabibi de üye olarak yer almaktadır.

İl idare kurulu yapılanmasına paralel olarak, ilçe idare kurulunda da hukuki danışmanlık işlevini yerine getirmek amacıyla "hukuk işleri müdürü" kurulun asli üyeleri arasında sayılmıştır.

Kaymakamın başkanlık ettiği kurulda oyların eşitliği halinde, başkanın bulunduğu tarafın görüşü üstün sayılır.

Kaymakam, ilçedeki adli ve askeri teşkilat dışındaki tüm genel idare kuruluşlarının hiyerarşik amiridir.

Show answer & explanation

Answer: İl idare kurulu yapılanmasına paralel olarak, ilçe idare kurulunda da hukuki danışmanlık işlevini yerine getirmek amacıyla "hukuk işleri müdürü" kurulun asli üyeleri arasında sayılmıştır.

Answer

İl idare kurulu ile ilçe idare kurulu arasındaki üye farkı gözetildiğinde, hukuk işleri müdürünün ilçe kurulunda yer aldığına dair ifade yanlıştır.

İlçe idare kurulunun oluşumu 5442 sayılı Kanun'un 63. maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bu üyeler arasında kaymakam, yazı işleri müdürü, malmüdürü, hükümet tabibi, ilçe milli eğitim müdürü ve ilçe tarım ve orman müdürü yer alır. Hukuk işleri müdürü ise sadece il idare kurulunun bir üyesidir ve ilçede bu isimde bir şube başkanlığı kurulu içerisinde yer almaz.

Step-by-Step Solution

İlçe İdare Kurulu üyelerini listele.

Kaymakam, Yazı İşleri Müdürü, Malmüdürü, Hükümet Tabibi, İlçe Milli Eğitim Müdürü, İlçe Tarım ve Orman Müdürü.

Kurulun kimlerden oluştuğunu bilmek temel kuraldır.

İl İdare Kurulu üyeleriyle kıyasla.

İlde 'Defterdar' ve 'Hukuk İşleri Müdürü' varken, ilçede 'Malmüdürü' ve 'Yazı İşleri Müdürü' vardır.

KPSS'de en sık sorulan teknik ayrım budur.

Yanlış olan unvanı tespit et.

Hukuk işleri müdürü sadece İl İdare Kurulu üyesidir.

Seçeneklerdeki terminolojik hatayı bulmak için.

Key Concept

İlçe İdare Kurulu Oluşumu ve Teşkilat Farkları

Practice More

İlçe idare kurulunun idari yargıdaki itiraz mercilerini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 146Question →

İdari teşkilat yapısında yerinden yönetim kuruluşları; coğrafi bir temele dayanan 'yer yönünden yerinden yönetimler' ve belirli bir teknik uzmanlık alanına odaklanan 'hizmet yönünden yerinden yönetimler' (kamu kurumları) olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Her iki grubun da ortak niteliği, devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine ve mali özerkliğe sahip olmalarıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu tüzel kişiliğine sahip bir birim olmasına rağmen, kuruluş esası bakımından 'hizmet yerinden yönetim kuruluşu' statüsünde yer almaz?

Savunma Sanayii Başkanlığı

Sosyal Güvenlik Kurumu

Köy İdaresi

Sermaye Piyasası Kurulu

Kamu İktisadi Teşebbüsleri

Show answer & explanation

Answer: Köy İdaresi

Answer

Köy İdaresi, kamu tüzel kişiliğine sahip olmasına rağmen coğrafi bir birim olduğu için yer yönünden yerinden yönetim (mahalli idare) kuruluşudur.

Doğru cevap olan Köy İdaresi, Türkiye Cumhuriyeti'nin idari yapısında 'Mahalli İdareler' (Yer Yerinden Yönetim Kuruluşları) başlığı altında yer alır. Mahalli idareler, belirli bir coğrafi alandaki yerel topluluğun ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulur. Diğer seçeneklerde yer alan Savunma Sanayii Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri ise belirli bir teknik veya işlevsel hizmetin (savunma, sosyal güvenlik, denetleme, iktisat vb.) yürütülmesi amacıyla kurulan 'Hizmet Yerinden Yönetim' kuruluşlarıdır.

Step-by-Step Solution

Yerinden yönetim türlerini tasnif et.

Yerinden yönetimler 'Yer' (Mahalli İdare) ve 'Hizmet' (Kamu Kurumları) olarak ikiye ayrılır.

Soruda istenen ayrımın temelini belirlemek gerekir.

Seçeneklerdeki kurumların kamu tüzel kişiliğini kontrol et.

Tüm seçenekler (Savunma Sanayii Bşk., SGK, Köy, SPK, KİT) ayrı kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Tüzel kişiliği olmayan bir birimi (örneğin Diyanet) eleyerek eleme sürecini daraltmak için.

Kurumların kuruluş esasını (hizmet mi, bölge mi) analiz et.

Savunma Sanayii, SGK, SPK ve KİT belirli bir 'hizmete' odaklanırken; Köy, belirli bir 'yerleşim bölgesindeki' halkın ortak ihtiyaçlarına odaklanır.

Hizmet yerinden yönetimleri ile mahalli idareleri birbirinden ayıran kriter 'uzmanlık alanı' vs 'coğrafi sınır' farkıdır.

Key Concept

Hizmet yerinden yönetim kuruluşları (kamu kurumları) ile mahalli idarelerin (yer yerinden yönetim) ayrımı.

Estimated Time:2m 0s

Question 147Question →

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında 'Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar', merkezi idarenin karar alma süreçlerine teknik, hukuki ve mali konularda destek sunan ancak icrai yetkisi bulunmayan birimlerdir. 1982 Anayasası ve mevcut idari mevzuat çerçevesinde, bu kuruluşların statüsü ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay'ın kamu imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde görüş bildirmesi anayasal bir zorunluluk olup, bu görüşün içeriği idareyi hukuken bağlayıcı niteliktedir.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, anayasanın

166

. maddesi uyarınca ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişari nitelikte görüş sunmak üzere yapılandırılmış bir kuruluştur.

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, kendine ait kamu tüzel kişiliği ve bütçesi olan, başkent teşkilatı içinde bağımsız bir yardımcı kuruluş statüsüne sahiptir.

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareleri Cumhurbaşkanı adına denetlediği için merkezi idarenin hiyerarşik denetim mekanizması içinde yer alan bir yardımcı kuruluştur.

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceleyip öneriler sunduğu için başkent teşkilatı içindeki teknik yardımcı kuruluşlardan biri olarak kabul edilir.

Show answer & explanation

Answer: Ekonomik ve Sosyal Konsey, anayasanın $166$ . maddesi uyarınca ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişari nitelikte görüş sunmak üzere yapılandırılmış bir kuruluştur.

Answer

Ekonomik ve Sosyal Konsey'in anayasanın

166

. maddesine dayanan ve Cumhurbaşkanına danışmanlık yapan bir kuruluş olduğunu belirten ifade doğrudur.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, 1982 Anayasası'nın

166

. maddesinde açıkça düzenlenmiş bir anayasal kuruluştur. Temel işlevi, ekonomik ve sosyal hayatla ilgili politikalar belirlenirken uzmanlık alanına giren konularda Cumhurbaşkanına danışmanlık yapmak (istişari görüş bildirmek) ve bu süreçte toplumsal kesimlerin katılımını sağlamaktır.

Step-by-Step Solution

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların listesini hatırla.

Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Ekonomik ve Sosyal Konsey (ESK).

Kapsam dışındaki kurumları (DDK, Kamu Denetçiliği Kurumu vb.) elemek için gereklidir.

Ekonomik ve Sosyal Konsey'in (ESK) anayasal statüsünü kontrol et.

Anayasa Madde

166

: 'Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişarî nitelikte görüş bildirmek amacıyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur.'

Kuruluşun hem anayasal dayanağını hem de işlevini doğrulamak için.

Diğer seçeneklerdeki teknik hataları analiz et.

Danıştay görüşünün bağlayıcı olmaması, Sayıştay'ın TBMM adına çalışması ve Kamu Denetçiliği Kurumu'nun TBMM'ye bağlı olması gibi hatalar tespit edilir.

Çeldiricilerin neden yanlış olduğunu kesinleştirmek için.

Key Concept

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların anayasal dayanakları ve merkezi idare içindeki hukuki konumları.

Practice More

Danıştay'ın hem bir yüksek mahkeme hem de bir yardımcı kuruluş olması arasındaki farkı ve hangi görevlerinin yardımcı kuruluş sıfatıyla yapıldığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 45s

Question 148Question →

Türkiye'nin merkezi idare başkent teşkilatı yapılanması içerisinde yer alan kurumların hukuki statüleri, hiyerarşik konumları ve tüzel kişilikleri dikkate alındığında, $1982$ Anayasası ve $1$ sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığı teşkilatı bünyesinde yer alan "Ofisler", ayrı kamu tüzel kişiliğine ve idari-mali özerkliğe sahipken; "Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı" devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan en üst düzey hiyerarşik birimdir.

Danıştay ve Sayıştay, merkezi idare başkent teşkilatı içerisinde yer alan "yardımcı kuruluşlar" olup, her ikisi de idari kararların alınmasında Cumhurbaşkanına görüş bildirmekle yükümlü hiyerarşik alt birimlerdir.

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, merkezi idare başkent teşkilatına "yardımcı kuruluş" statüsünde bir birim olup, personeli doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve idari bakımdan MGK'ya bağlıdır.

Devlet Denetleme Kurulu, merkezi idarenin başkent teşkilatı içinde yer alan bir "yardımcı kuruluş" olup, üyelerinin tamamı Danıştay Genel Kurulu tarafından seçilerek Cumhurbaşkanınca atanır.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, merkezi idare başkent teşkilatı içerisinde yer alan bir "bağlı kuruluş" olup, aldığı tavsiye kararları Cumhurbaşkanı üzerinde hiyerarşik bir bağlayıcılığa sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı teşkilatı bünyesinde yer alan "Ofisler", ayrı kamu tüzel kişiliğine ve idari-mali özerkliğe sahipken; "Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı" devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan en üst düzey hiyerarşik birimdir.

Answer

Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki ofislerin ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu, İdari İşler Başkanlığının ise devlet tüzel kişiliği içindeki en üst hiyerarşik birim olduğu ifadesi doğrudur.

Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, Cumhurbaşkanlığı Ofisleri (Dijital Dönüşüm, Finans vb.)

1

sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile açıkça kamu tüzel kişiliğine ve mali-idari özerkliğe kavuşturulmuştur. Buna karşın Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, devlet tüzel kişiliği bünyesinde kalır ve başındaki İdari İşler Başkanı 'en yüksek devlet memuru' sıfatıyla hiyerarşinin en üst sivil makamını temsil eder.

Step-by-Step Solution

Merkezi idare başkent teşkilatının unsurlarını belirleme

Başkent teşkilatı; Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı teşkilatı (İdari İşler Bşk., Ofisler, Politika Kurulları, Bağlı Kuruluşlar) ve Bakanlıklardan oluşur.

Teşkilat yapısının sınırlarını çizmek için gereklidir.

Tüzel kişilik yapılarını analiz etme

Bakanlıklar ve İdari İşler Başkanlığı devlet tüzel kişiliği içindedir. Ancak

1

sayılı CBK Madde

526

uyarınca Ofisler (Dijital Dönüşüm, Finans, İnsan Kaynakları, Yatırım) ayrı kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

KTK ayrımı merkezi idare içindeki hukuki statüyü belirler.

Yardımcı kuruluşların statüsünü teyit etme

Danıştay, Sayıştay, MGK ve Ekonomik ve Sosyal Konsey 'başkent yardımcı kuruluşlarıdır'. Bunlar hiyerarşik alt birim değil, istişari veya denetleyici organlardır.

Seçeneklerdeki 'yardımcı kuruluş' ve 'bağlı kuruluş' kavram karmaşasını gidermek için gereklidir.

Key Concept

Başkent Teşkilatı Tüzel Kişilik ve Hiyerarşik Yapı

Practice More

Başkent teşkilatındaki politika kurullarının (Örn: Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu) statüsü ve üye seçim usullerini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 149Question →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin karar organı olan il genel meclisi tarafından alınan kararların hukuki denetimi ve kesinleşme süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Meclis kararları valiye gönderilmekle kesinleşir; vali hukuka aykırı gördüğü kararları yedi gün içinde gerekçesini belirterek meclise iade edebilir, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kararında ısrar ederse karar kesinleşir.

İl genel meclisi kararları, il idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra valinin onayıyla kesinleşir ve yürürlüğe girer.

Vali, il özel idaresinin hiyerarşik üstü sıfatıyla meclis kararlarını yerindelik denetimine tabi tutabilir ve uygun bulmadığı kararları doğrudan iptal edebilir.

İl genel meclisinin stratejik plan ve bütçeye ilişkin tüm kararları, İçişleri Bakanlığı'nın onayına sunulmadığı sürece hukuki geçerlilik kazanmaz.

Valinin meclise geri gönderdiği bir kararda meclis ısrar ederse, uyuşmazlığın nihai çözümü için dosya yedi gün içinde Danıştay'a gönderilir.

Show answer & explanation

Answer: Meclis kararları valiye gönderilmekle kesinleşir; vali hukuka aykırı gördüğü kararları yedi gün içinde gerekçesini belirterek meclise iade edebilir, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kararında ısrar ederse karar kesinleşir.

Answer

İl genel meclisi kararları valiye gönderilmekle kesinleşir ve valinin iadesine rağmen meclis salt çoğunlukla ısrar ederse kesinleşme süreci tamamlanır.

Doğru seçenek, 5302 sayılı Kanun'un 15. maddesindeki düzenlemeyi tam olarak yansıtmaktadır. İl genel meclisi kararlarının valiye gönderilmesiyle kesinleştiği, valinin 7 günlük iade hakkı bulunduğu ve meclisin salt çoğunlukla (üye tam sayısının yarısından bir fazlası) ısrar ederek kararı kesinleştirebileceği belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

Kararın valiye sunulması

Meclis kararları, alındığı tarihten itibaren en geç beş gün içinde valiye gönderilir.

Vesayet makamının denetim sürecini başlatabilmesi için karardan haberdar olması gerekir.

Valinin hukukilik denetimi

Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları gerekçesiyle birlikte yedi gün içinde meclise geri gönderebilir.

İdari vesayet yetkisi kapsamında hukuka aykırılıkların giderilmesi için geri gönderme yetkisi tanınmıştır.

Meclisin ısrar süreci

Meclis, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla eski kararında ısrar ederse karar kesinleşir.

Mahalli idarenin karar alma iradesinin korunması ve yerinden yönetim ilkesinin güçlendirilmesi hedeflenir.

Yargısal denetim imkanı

Vali, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir.

Kesinleşen idari işlemin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetlenmesi anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

İl Genel Meclisi Kararlarının Kesinleşmesi ve İdari Vesayet Denetimi

Practice More

İl Encümeni'nin seçimle gelen üyeleri ile memur üyeleri arasındaki sayısal dağılımı inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 150Question →

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, merkezi idarenin taşra teşkilatı birimi olan ilçe idaresinde mülki idare amiri sıfatıyla görev yapan kaymakamın kolluk yetkileri ve askeri birliklerle ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kaymakam, ilçede kamu düzeninin bozulması veya ciddi bir tehlike oluşması durumunda, en yakın askeri birlik komutanından doğrudan ve yazılı olarak yardım isteme yetkisine sahiptir.

Kaymakam, ilçe sınırları içerisinde huzur ve güvenliği sağlamakla görevli olup; askeri birliklerden yardım istenmesini gerektiren hallerde durumu derhal valiye bildirmekle yükümlüdür.

Kaymakam, ilçedeki asayiş hizmetlerini yürütürken 'yetki genişliği' ilkesine dayanarak askeri personeli geçici olarak kolluk görevlisi olarak atayabilir.

Kaymakam, ilçede devletin ve Cumhurbaşkanının temsilcisi olduğu için askeri birlikler üzerinde doğrudan hiyerarşik amirlik yetkisine sahiptir.

Kaymakamın askeri birliklerden yardım isteme yetkisi, sadece ilçe idare kurulunun bu yönde bir karar alması şartına bağlıdır.

Show answer & explanation

Answer: Kaymakam, ilçe sınırları içerisinde huzur ve güvenliği sağlamakla görevli olup; askeri birliklerden yardım istenmesini gerektiren hallerde durumu derhal valiye bildirmekle yükümlüdür.

Answer

Kaymakam, ilçe sınırları içerisinde kamu düzenini sağlamakla yükümlü olsa da askeri birliklerden yardım istenmesi gereken durumlarda bu talebi doğrudan yapamaz; durumu derhal valiye bildirerek yardımın vali tarafından talep edilmesini sağlar.

Doğru seçenek, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 32/A maddesinde açıkça belirtilen prosedürü yansıtmaktadır. Kaymakam ilçe sınırları içinde önleyici kolluk yetkilerine sahiptir ancak askeri bir güce ihtiyaç duyulduğunda valiyi bilgilendirir; vali ise kendi yetkisini kullanarak askeri birlikten yardım talep eder.

Step-by-Step Solution

Kaymakamın genel kolluk ve güvenlik yetkilerinin yasal dayanağını belirleme.

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun kaymakamın görevlerini düzenleyen hükümleri incelenmiştir.

Kaymakamın kolluk amiri sıfatıyla sınırlarını tespit etmek için gereklidir.

Kaymakam ve vali arasındaki askeri birliklerden yardım isteme usulü farkını analiz etme.

Valinin doğrudan, kaymakamın ise vali aracılığıyla yardım isteyebileceği saptanmıştır.

Merkezi idarenin taşra yapılanmasındaki hiyerarşik silsileyi ve yetki paylaşımını doğrulamak için gereklidir.

Yetki genişliği ve temsil sıfatı gibi ek kavramları kontrol etme.

Yetki genişliğinin sadece il idaresinde (valide) olduğu ve kaymakamın sadece Cumhurbaşkanını temsil ettiği teyit edilmiştir.

Çeldiricilerin yanlışlığını hukuki gerekçelerle temellendirmek için gereklidir.

Key Concept

Kaymakamın Kolluk Yetkileri ve Askeri Birliklerle İlişkisi

Practice More

Vali ile kaymakamın temsil yetkisi ve yetki genişliği bakımından farklarını bir tablo üzerinde karşılaştırınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 151Question →

Türkiye’nin idari teşkilat yapısında "Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar", merkezi idarenin karar alma süreçlerine teknik, hukuki ve mali konularda görüş sunarak katkıda bulunurlar. 1982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve idare hukuku ilkeleri uyarınca, bu kuruluşların statüleri ve görevlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli bir yardımcı kuruluştur.

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) milli güvenlik siyasetinin tayini ve tespiti konusundaki kararları, Cumhurbaşkanı tarafından öncelikle uygulanması gereken icrai nitelikteki kararlardır.

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile mahalli idarelerin bütün gelir ve giderlerini Cumhurbaşkanlığı adına denetlemekle görevli mali bir yardımcı kuruluştur.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişari görüş bildiren ve üyelerinin tamamı üst düzey kamu görevlilerinden oluşan bir kuruldur.

Devlet Denetleme Kurulu, başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar arasında yer alarak idarenin hukuka uygunluğunu ve verimliliğini denetleyen anayasal bir yüksek kuruldur.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli bir yardımcı kuruluştur.

Answer

Danıştay'ın kamu imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli olması doğru bir ifadedir.

Doğru ifade, Danıştay'ın kamu imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini inceleme görevi ve bu görev için öngörülen iki aylık yasal süredir. Bu, 1982 Anayasası'nın 155. maddesinde açıkça belirtilmiş istişari bir görevdir.

Step-by-Step Solution

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşları listeleme.

Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Ekonomik ve Sosyal Konsey yardımcı kuruluşlardır.

Soruda istenen kapsamı belirlemek için kuruluşların tanınması gerekir.

Danıştay'ın idari (istikşafi) görevlerini inceleme.

Danıştay, 2017 anayasa değişikliği sonrası tüzük inceleme görevi kalkmış olsa da, imtiyaz sözleşmeleri hakkında 2 ay içinde görüş bildirme görevini sürdürmektedir.

Seçeneklerdeki süreli ve teknik bilgiyi doğrulamak.

Diğer kurumların anayasal statülerini kontrol etme.

Sayıştay TBMM adına denetim yapar; MGK kararları tavsiye niteliğindedir; ESK temsilci bazlıdır; DDK yardımcı kuruluş değil merkez birimidir.

Çeldiricileri eleyerek kesin sonuca ulaşmak.

Key Concept

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşların Görev ve Yetkileri

Question 152Question →

5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca, belediye meclisinin belediye başkanınca sunulan bir önceki yıla ait faaliyet raporunu üye tam sayısının $3/4$ çoğunluğuyla "yetersiz" bulması durumunda, belediye başkanlığının düşmesine yönelik nihai kararı verme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Danıştay

İçişleri Bakanlığı

Belediye Meclisi

Vali

Sayıştay

Show answer & explanation

Answer: Danıştay

Answer

Belediye başkanlığının faaliyet raporunun yetersizliği nedeniyle düşmesine karar veren makam Danıştay'dır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 26. maddesine göre, faaliyet raporundaki açıklamalar meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse, yetersizlik kararı meclis başkan vekili tarafından mülki idare amirine (Vali) gönderilir. Vali dosyayı gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştay'a sunar ve belediye başkanlığının düşmesine yönelik kesin kararı Danıştay verir.

Step-by-Step Solution

Faaliyet raporunun belediye meclisine sunulması

Belediye başkanı nisan ayı toplantısında raporu sunar.

Yasal zorunluluk gereği meclisin denetim yetkisini kullanması gerekir.

Meclis tarafından yetersizlik kararı alınması

Üye tam sayısının

3/4

çoğunluğu ile rapor yetersiz bulunur.

Başkanın siyasi sorumluluğunun meclis tarafından sorgulanması sağlanır.

Dosyanın Danıştay'a sevki

Vali aracılığıyla dosya Danıştay'a gönderilir.

Nihai kararın bağımsız yargı organı tarafından verilmesi anayasal güvencedir.

Nihai kararın verilmesi

Danıştay başkanlığın düşmesine karar verir.

Belediye Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca kesin karar merci Danıştay'dır.

Key Concept

Belediye meclisinin bilgi edinme ve denetim yollarından olan 'faaliyet raporunu değerlendirme' sürecinde nihai yargısal denetim yetkisi.

Question 153Question →

1982 Anayasası ve Türk idari teşkilat yapısında 'başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar' olarak nitelendirilen kurumların görevleri ve işleyiş usulleri hukuk kuralları ile belirlenmiştir. Buna göre, söz konusu yardımcı kuruluşların yönetim süreçleri ve yetki dağılımları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Danıştay Başkanı ve daire başkanları, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir.

Sayıştay Başkanı ve üyeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilerek görevlendirilir.

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri tarafından belirlenir.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında istişari nitelikte görüş bildirmek üzere Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanır.

Danıştay, merkezi idare tarafından hazırlanan kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirir.

Show answer & explanation

Answer: Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri tarafından belirlenir.

Answer

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) gündeminin belirlenmesi yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir; Genel Sekreter'in bu konuda anayasal bir belirleme yetkisi bulunmamaktadır.

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) gündemi, Anayasa'nın 118. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak bizzat Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. MGK Genel Sekreterliği bu süreçte hazırlık çalışmaları yapsa da gündemi kesinleştirme yetkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların (Danıştay, Sayıştay, MGK, ESK) yönetim yapılarını analiz edin.

Bu kuruluşların her biri farklı bir organa (TBMM veya Cumhurbaşkanı) bağlıdır veya kendi içinde seçim sistemine sahiptir.

Kuruluşların anayasal konumlarını belirlemek için seçilme ve gündem belirleme yetkilerini ayırt etmek gerekir.

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) gündem belirleme prosedürünü inceleyin.

Anayasa'nın 118. maddesine göre gündem; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Yürütmenin başı olarak MGK'nın ajandasını kesinleştirme yetkisi en üst makama (Cumhurbaşkanı'na) verilmiştir.

Key Concept

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların yönetimsel ve fonksiyonel özellikleri

Estimated Time:1m 15s

Question 154Question →

$1982$ Anayasası'nın $135$ . maddesinde düzenlenen "Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları"nın hukuki statüsü, kuruluşu ve denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu devlet denetimi yetkisi "idari vesayet" niteliğindedir.

Merkezi idare, bu kuruluşlar üzerinde hiyerarşi yetkisine sahiptir ve kararlarını yerindelik bakımından denetleyerek değiştirebilir.

Kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli görevlerde çalışan meslek mensuplarının, ilgili meslek kuruluşuna üye olmaları anayasal bir zorunluluktur.

Bu kuruluşlar ve üst kuruluşları, hizmet yerinden yönetim birimi olmaları sebebiyle Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulurlar.

Sorumlu organların görevine son verilmesi, ilgili bakanlığın veya valiliğin tesis edeceği bir idari işlem ile derhal gerçekleştirilir.

Show answer & explanation

Answer: Bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu devlet denetimi yetkisi "idari vesayet" niteliğindedir.

Answer

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim yetkisinin "idari vesayet" niteliğinde olduğunu belirten ifade doğrudur.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet teşkilatı içerisinde merkezi idareden ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip yerinden yönetim birimleridir.

1982

Anayasası'nın

135

. maddesi uyarınca, bu kuruluşların organları kendi üyeleri tarafından gizli oyla seçilir ve üzerinde devletin idari ve mali denetim yetkisi bulunur. Kamu tüzel kişiliği olan bu birimler üzerindeki merkezi idare denetimi, idarenin bütünlüğünü sağlamaya yönelik bir 'idari vesayet' denetimidir.

Step-by-Step Solution

Anayasal temelin incelenmesi

Anayasa'nın

135

. maddesi, bu kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahip yerinden yönetim birimleri olarak tanımlar.

Kuruluşun hukuki statüsünü belirlemek için anayasal dayanağa bakılmalıdır.

Merkezi idare ile ilişkisinin belirlenmesi

Ayrı kamu tüzel kişiliği olan bu yapılar üzerinde merkezin denetimi hiyerarşi değil, idari vesayettir.

İdarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisinin türü tespit edilmelidir.

Kuruluş usulünün doğrulanması

Bu kuruluşlar sadece kanunla kurulabilir.

Kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya kanunun verdiği açık yetkiyle kurulması kuralının meslek kuruluşları özelindeki istisnası (sadece kanunla kurulma) kontrol edilmelidir.

Key Concept

İdari Vesayet ve Kanunla Kurulma İlkesi

Question 155Question →

Türkiye mülki idare teşkilatında ilçenin yönetiminden sorumlu olan kaymakamın hukuki statüsü, yetki alanı ve merkezi idare içerisindeki konumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca yanlıştır?

Kaymakam, ilçe sınırları içerisinde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olup valinin aksine 'devletin temsilcisi' sıfatını haiz değildir.

Kaymakamlık bir 'meslek memurluğu' statüsü olup bu göreve atanabilmek için 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Cumhurbaşkanı'nın 'onayı' gereklidir.

Kaymakam, ilçede merkezi idareye bağlı şube başkanları üzerinde hiyerarşi yetkisine, yerinden yönetim kuruluşu olan belediyeler üzerinde ise idari vesayet denetimine sahiptir.

İlçe idare kurulunda; yazı işleri müdürü, malmüdürü, hükümet tabibi ve ilçe milli eğitim müdürü gibi üyeler yer alırken, ilçe emniyet müdürü kurulun yasal bir üyesi değildir.

Kaymakam, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde ve kamu düzeninin sağlanmasında anayasal bir ilke olan 'yetki genişliği' esasını kullanarak merkezi idare adına bağımsız kararlar alabilir.

Show answer & explanation

Answer: Kaymakam, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde ve kamu düzeninin sağlanmasında anayasal bir ilke olan 'yetki genişliği' esasını kullanarak merkezi idare adına bağımsız kararlar alabilir.

Answer

Kaymakamın yetki genişliği ilkesini kullanabildiğini belirten ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, kaymakamın 'yetki genişliği' ilkesini kullandığını iddia etmektedir. Oysa Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 126. maddesi açıkça 'İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır' diyerek bu yetkiyi sadece il idaresine ve dolayısıyla sadece valilere tanımıştır. Kaymakamların merkeze danışmadan, merkezin giderlerini kullanarak kendi başlarına karar alma (yetki genişliği) hakları hukuken bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Temsil yetkisinin kapsamını analiz etme

Kaymakam sadece Cumhurbaşkanını temsil eder, devletin temsilcisi değildir.

5442 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca kaymakamın temsil sıfatı sınırlandırılmıştır.

Atama usulü ve memuriyet statüsünü kontrol etme

Kaymakamlar meslek memuru olup Cumhurbaşkanı onayı ile atanırlar.

3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ndeki II sayılı cetvelde yer alırlar.

Denetim türlerini ayırt etme

Belediyeler üzerinde idari vesayet, şube başkanları üzerinde hiyerarşi yetkisi kullanılır.

İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği merkezi idare ile mahalli idare arasındaki bağ vesayettir.

İlçe İdare Kurulu üyelerini teyit etme

Kolluk amirleri (Emniyet/Jandarma) kurul üyesi değildir.

5442 sayılı Kanun ilçe idare kurulunun üyelerini sınırlı olarak (numerus clausus) saymıştır.

Yetki genişliği ilkesinin öznesini belirleme

Yetki genişliği sadece valilere tanınmış anayasal bir yetkidir.

Anayasa m. 126 gereği bu ilke sadece il idaresi için geçerlidir; ilçelerde uygulanmaz.

Key Concept

İlçe idaresinde yetki genişliği ilkesinin bulunmaması ve mülki amirlerin statü farkları

Estimated Time:1m 45s

Question 156Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nin mülki idare sistemi içerisinde yer alan 'İl İdaresi' yapılanması ve bu birimin en yüksek mülki idare amiri olan 'Vali'nin yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Vali, ilde hem devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olup; Cumhurbaşkanı kararıyla atanır.

Anayasa'nın

126

. maddesiyle düzenlenen 'yetki genişliği' ilkesi, vali tarafından kullanıldığında merkezi idareye ait karar ve yürütme yetkilerinin merkeze danışılmadan kullanılmasını ifade eder.

İl İdare Kurulu; valinin başkanlığında toplanan ve üyeleri arasında il belediye başkanı ile il genel meclisi üyelerinin de bulunduğu merkezi idarenin yardımcı bir organıdır.

Vali, ildeki merkezi idare kuruluşlarının şube başkanları üzerinde hiyerarşi yetkisine sahipken; mahalli idare birimleri (belediyeler vb.) üzerinde idari vesayet denetimi yetkisini kullanır.

Vali, ilin genel idaresini denetlemek ve kamu düzenini sağlamak amacıyla ilçelerdeki mülki idare amiri olan kaymakam üzerinde hiyerarşik bir üstlük sıfatına sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: İl İdare Kurulu; valinin başkanlığında toplanan ve üyeleri arasında il belediye başkanı ile il genel meclisi üyelerinin de bulunduğu merkezi idarenin yardımcı bir organıdır.

Answer

İl İdare Kurulu'nun üyeleri arasında belediye başkanı veya il genel meclisi üyelerinin yer aldığı bilgisi yanlıştır; bu kurul tamamen merkezi idare görevlilerinden oluşur.

İl İdare Kurulu, merkezi idarenin taşra teşkilatına ait bir danışma ve karar organıdır.

5442

sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre bu kurulun üyeleri Vali başkanlığında; hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, sağlık, tarım ve orman ile çevre ve şehircilik müdürlerinden oluşur. Belediye başkanı veya il genel meclisi üyeleri mahalli idare (belediye ve il özel idaresi) organları oldukları için bu kurulda yer alamazlar.

Step-by-Step Solution

İl idaresinin hukuki niteliğini belirlemek.

İl idaresi, devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan merkezi idarenin taşra teşkilatıdır.

Merkezi idare birimlerinin kendi kamu tüzel kişilikleri yoktur, devlet tüzel kişiliğini kullanırlar.

Valinin yetki ve sorumluluk alanlarını analiz etmek.

Vali, ildeki merkezi idare birimlerinin hiyerarşik amiri, mahalli idarelerin ise vesayet makamıdır.

Bu ayrım hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki temel farktan kaynaklanır.

İl İdare Kurulu'nun üye yapısını incelemek.

Kurulda; Vali (Başkan), Hukuk İşleri Müdürü, Defterdar, İl Milli Eğitim, Sağlık, Tarım ve Orman ile Çevre ve Şehircilik Müdürleri bulunur.

5442

sayılı İl İdaresi Kanunu uyarınca kurul üyeleri atanmış şube başkanlarından oluşur.

Seçilmiş ve atanmış organ ayrımı yapmak.

Belediye başkanı ve il genel meclisi yerinden yönetim (mahalli idare) organlarıdır; merkezi idarenin kurullarında yer almazlar.

Türkiye'de merkezi idare ile yerinden yönetim arasında kesin bir organ ayrılığı mevcuttur.

Key Concept

İl İdaresi ve Mahalli İdareler Arasındaki Organ ve Denetim Ayrımı

Practice More

İl İdare Kurulu'nun görevlerinden biri olan 'sınır uyuşmazlıkları' ve 'kamulaştırma kararlarının denetimi' konularını inceleyerek kurulun yetki kapsamını derinleştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 157Question →

1982 Anayasası'na göre, vergi ve benzeri mali yükümlülükler ile ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda aşağıdakilerden hangisinin kararı esas alınır?

Sayıştay

Danıştay

Uyuşmazlık Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi

Cumhurbaşkanı

Show answer & explanation

Answer: Danıştay

Answer

Mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.

1982 Anayasası'nın 160. maddesi uyarınca, Sayıştay'ın vergi ve benzeri mali yükümlülükler hakkındaki kesin hükümleri ile Danıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkarsa, hukuk birliğini sağlamak amacıyla Danıştay kararı esas alınır. Bu durum Danıştay'ın 'yüksek mahkeme' sıfatının ve idari yargıdaki nihai denetim yetkisinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Sayıştay'ın anayasal konumunun tespiti.

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin denetimini yapan ve hesap mahkemesi olarak görev yapan bir kuruluştur.

Kuruluşun yetki sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Anayasa'nın 160. maddesinin son fıkrasının incelenmesi.

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararının esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Çelişki durumunda hangi organın iradesinin üstün geleceğini belirleyen anayasal kuraldır.

Key Concept

Danıştay ve Sayıştay Kararlarının Çatışması (Anayasa m. 160)

Estimated Time:45s

Question 158Question →

5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca, belediye meclisi tarafından alınan kararların kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye meclisi kararları, belediye başkanı tarafından imzalandığı anda kesinleşir ve mülki idare amirinin onayıyla yürürlüğe girer.

Belediye başkanının meclise iade etmediği veya meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar ederek kesinleşen kararları, mülki idare amirine gönderilmekle yürürlüğe girer.

Belediye meclisi kararları, alındığı tarihten itibaren

15

gün içinde belediye ilan tahtasında askıya çıkarılmakla kendiliğinden yürürlüğe girer.

Mülki idare amiri, kendisine gönderilen belediye meclisi kararlarını hukuka aykırı bulursa yedi gün içinde bu kararları doğrudan iptal edebilir.

Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediye meclisi kararları, Büyükşehir Belediye Başkanı'nın onayı olmadan kesinleşemez.

Show answer & explanation

Answer: Belediye başkanının meclise iade etmediği veya meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar ederek kesinleşen kararları, mülki idare amirine gönderilmekle yürürlüğe girer.

Answer

Belediye başkanının meclise iade etmediği veya meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar ettiği kararlar kesinleşir ve mülki idare amirine gönderilmekle yürürlüğe girer.

Belediye meclisi tarafından alınan bir kararın kesinleşmesi için belediye başkanının iade yetkisini kullanmaması veya meclisin bu iadeye karşı üye tam sayısının salt çoğunluğuyla direnmesi gerekir. Kararın hukuki sonuç doğurabilmesi yani yürürlüğe girmesi ise 5393 sayılı Kanun uyarınca mülki idare amirine bildirilmesi (gönderilmesi) ile mümkündür.

Step-by-Step Solution

Meclis kararının belediye başkanına sunulması

Başkanın kararı

7

gün içinde inceleme süreci başlar.

Yürütme organı olan başkanın denetim yetkisini kullanması gerekir.

Kesinleşme aşamasının kontrolü

Başkan iade etmezse veya meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kararda ısrar ederse karar kesinleşir.

Kararın belediye tüzel kişiliği içinde nihai halini alması sağlanır.

Mülki idare amirine bildirim

Kesinleşen kararlar mülki idare amirine (Vali/Kaymakam) gönderilir.

İdari vesayet denetimi gereği bilgilendirme yapılması kanuni zorunluluktur.

Yürürlüğe girişin tespiti

Kararlar amire gönderildiği anda yürürlüğe girmiş sayılır.

Kanun, yürürlük şartını onaya değil gönderime bağlamıştır.

Key Concept

İdari Vesayet ve Belediye Kararlarının Yürürlüğü

Practice More

Belediye meclisinin fesih nedenleri ve yetkili yargı mercii (Danıştay) konusunu inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 159Question →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, büyükşehir belediye encümeninin oluşumu ve üye yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye başkanı başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından seçeceği beş üye ile biri genel sekreter ve biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Belediye başkanı başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşur.

Vali başkanlığında, il genel meclisinin kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ile valinin birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşur.

Belediye başkanı başkanlığında, büyükşehir belediye sınırları içindeki tüm ilçe belediye başkanlarının doğal katılımıyla oluşur.

Büyükşehir belediye meclisindeki ihtisas komisyonu başkanlarının tamamından ve genel sekreterden oluşur.

Show answer & explanation

Answer: Belediye başkanı başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından seçeceği beş üye ile biri genel sekreter ve biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Answer

Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanı başkanlığında, meclis tarafından seçilen beş üye ve belediye başkanı tarafından atanan (genel sekreter ve mali hizmetler amiri dahil) beş birim amirinden oluşur.

Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında toplanır. Meclis kendi üyeleri arasından

5

kişiyi encümen üyesi olarak seçerken; belediye başkanı da genel sekreter ve mali hizmetler birim amiri dahil olmak üzere

5

birim amirini encümen üyesi olarak görevlendirir. Bu yapı toplamda başkan dahil

11

kişiden oluşur.

Step-by-Step Solution

İlgili mevzuatın belirlenmesi

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu esas alınmalıdır.

Büyükşehir belediyelerinin organları ve işleyişi bu özel kanunla düzenlenmiştir.

Encümen oluşum maddesinin (Madde

16

) incelenmesi

Encümenin başkan hariç

10

üyeden (

5

seçilmiş

+ 5

atanmış) oluştuğu görülür.

Büyükşehir yönetiminde yürütme organına yardımcı olan encümenin denge ve denetleme işlevi için meclis ve idari kadro eşit temsil edilir.

Seçilme ve atanma şartlarının teyidi

Meclis üyelerinin

1

yıl için seçildiği, atanmış üyeler arasında genel sekreter ve mali hizmetler amirinin bulunmasının zorunlu olduğu teyit edilir.

Hiyerarşik olarak en üst düzey idari personelin encümende yer alması kararların uygulanabilirliği açısından kritiktir.

Key Concept

Büyükşehir Belediye Encümeninin Yapısı

Practice More

Büyükşehir belediye encümeninin görevlerini, özellikle kamulaştırma kararları ve bütçe üzerindeki yetkilerini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:50s

Question 160Question →

$5442$ sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, merkezi idarenin taşra teşkilatı yapılanmasında yer alan ilçe idaresinin yardımcı organı niteliğindeki "İlçe İdare Kurulu"nun oluşumu ve üyeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurulun başkanı, ilçenin genel idaresinden sorumlu olan ve ilçede Cumhurbaşkanını temsil eden kaymakamdır.

İlçe yazı işleri müdürü, malmüdürü ve ilçe milli eğitim müdürü kurulun asil üyeleri arasında yer alır.

Kurulun asil üyeleri arasında, ilçedeki hukuki uyuşmazlıklarda mütalaa vermek üzere il hukuk işleri müdürü de bulunur.

İlçe emniyet müdürü ve ilçe jandarma komutanı gibi kolluk amirleri, bu kurulun daimi üyeleri arasında yer almazlar.

İlçe tarım ve orman müdürü ile hükümet tabibi (ilçe sağlık müdürü), kurulun oluşumunda yer alan diğer şube başkanlarıdır.

Show answer & explanation

Answer: Kurulun asil üyeleri arasında, ilçedeki hukuki uyuşmazlıklarda mütalaa vermek üzere il hukuk işleri müdürü de bulunur.

Answer

İl hukuk işleri müdürünün kurulun asil üyeleri arasında yer aldığına dair ifade yanlıştır; zira bu makam il idaresi organları içerisinde yer alır.

Doğru cevap, il hukuk işleri müdürünün ilçe idare kurulunda yer aldığını iddia eden seçenektir.

5442

sayılı İl İdaresi Kanunu'nun

58.

maddesine göre ilçe idare kurulu; kaymakam, yazı işleri müdürü, malmüdürü, hükümet tabibi, milli eğitim müdürü ve tarım müdüründen oluşur. İl hukuk işleri müdürü ise aynı kanunun

40.

maddesi gereği vali başkanlığındaki İl İdare Kurulu'nun bir üyesidir.

Step-by-Step Solution

5442

sayılı İl İdaresi Kanunu'nun

58.

maddesi incelenir.

İlçe idare kurulunun üyeleri; kaymakam, tahrirat katibi (yazı işleri müdürü), malmüdürü, hükümet tabibi, milli eğitim müdürü ve tarım müdürü olarak belirlenir.

Yasal dayanağın tespit edilmesi ve kurul yapısının netleştirilmesi gerekir.

İl idaresi ile ilçe idaresi organları arasındaki farklar analiz edilir.

Hukuk işleri müdürü ve defterdar gibi unvanların il idare kurulu (

40.

madde) üyeleri olduğu görülür.

Sıklıkla karıştırılan taşra birimlerinin ayırt edilmesi sağlanır.

Seçeneklerdeki kurum amirlerinin görevleri kontrol edilir.

İl hukuk işleri müdürünün ilçe düzeyinde bir kurul üyeliği bulunmadığı saptanır.

Yanlış olan ifadenin kesin tespiti yapılır.

Key Concept

İlçe İdare Kurulu'nun Üye Yapısı

Estimated Time:1m 30s

PreviousPage 8 / 9Next

Türkiye'nin İdari Teşkilatı

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept