Kamu Politikası
172 questions
Kamu politikası analizi literatüründe, rasyonel bir gerekçesi kalmayan veya başarısızlığı kanıtlanmış bir politikanın sonlandırılması (termination) sürecinde çeşitli engellerle karşılaşılmaktadır. Bu engellerden biri olan 'ideolojik engeller', politikanın toplumun inanç sistemleri, değer yargıları ve temel dünya görüşüyle kurduğu güçlü bağdan kaynaklanır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir politikanın sonlandırılmasının önündeki ideolojik engellere uygun bir örnek teşkil eder?
Kamu politikası literatüründe Sabatier ve Mazmanian tarafından öne sürülen ve politikanın merkezdeki karar alıcılar tarafından belirlenen çerçevede yürütülmesini esas alan modelde; başarılı bir uygulama süreci için belirli yasal, teknik ve siyasal ön koşulların varlığı şart koşulmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sabatier ve Mazmanian'ın etkili bir politika uygulaması için gerekli gördüğü bu ön koşullar arasında yer almaz?
Demokratik bir yönetimde kamu politikalarının belirlenmesi süreci, farklı meşruiyet zeminlerine dayanan ve yetki sınırları anayasal/yasal çerçevelerle çizilen çok sayıda birimin etkileşimiyle gerçekleşir. Politika analizinde bu birimler; egemenlik gücünü kullanma biçimlerine ve karar alma mekanizmasındaki hiyerarşik konumlarına göre sınıflandırılmaktadır. Buna göre, kamu politikası aktörleri ve bu aktörlerin sistemdeki statülerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Kamu politikası tasarımı sürecinde; politika yapıcıların, belirlenen amaçlara ulaşmak için gerekli olan teknik bilgi, uzmanlık veya kurumsal yetkinliklerin mevcut olmadığını fark ederek, bu eksiklikleri gidermeye yönelik uzun vadeli maddi ve beşerî yatırımları içeren araçlara yönelmesi aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Kamu politikası değişimini açıklayan kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde; politikaların genellikle uzun süreli istikrarlı ve kademeli (artırımcı) değişim dönemlerinden geçtiğini, ancak bu sürecin 'politika tekellerinin' (policy monopoly) sarsılmasıyla köklü ve hızlı değişimlerle kesintiye uğradığını savunan düşünürler aşağıdakilerden hangisidir?
Graham Allison tarafından geliştirilen ve kamu politikası süreçlerini analiz eden modellerden birine göre; kararlar, rasyonel ve homojen bir aktör olan devletin bilinçli seçimlerinden ziyade, hükümeti oluşturan büyük kuruluşların (örneğin bakanlıklar veya emniyet teşkilatı) kendi iç dinamikleriyle ürettikleri birer 'çıktı' (output) niteliğindedir. Bu modelde karar vericiler, karşılaşılan sorunlara 'Standart İşleyiş Yöntemleri' (SOPs) ve yerleşik rutinler çerçevesinde, kurumun mevcut kapasitesiyle sınırlı çözümler üretirler.
Buna göre, parçada temel özellikleri açıklanan karar verme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu politikası tasarımı literatüründe hedef kitlelerin "politik gücü" ile "sosyal inşası" (toplumsal algısı) arasındaki etkileşimi analiz eden Schneider ve Ingram'ın modeline göre; politik güçleri oldukça sınırlı olmasına rağmen toplumsal imajları olumlu olan ve bu nedenle "yardıma muhtaç ve hak eden" (deserving) kitleler olarak tanımlanan, ancak siyasal kapasitelerinin düşüklüğü sebebiyle genellikle somut kaynak transferinden ziyade sembolik politikalara konu olan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu politikası aktörleri; meşruiyetlerini doğrudan anayasa veya yasalardan almaları ve kamu gücünü kullanma yetkisiyle donatılmış olmaları durumunda 'resmi', bu hukuki yetki ve hiyerarşik konumdan yoksun ancak süreci etkileme kapasitesine sahip olmaları durumunda 'gayri resmi' olarak nitelendirilirler. Türkiye’de anayasal bir statüye sahip olmalarına ve siyasal sistemin vazgeçilmez unsurları olarak kabul edilmelerine rağmen; kamu politikası analizi çerçevesinde devletin hiyerarşik yapısı dışında kalarak toplum ile devlet arasında 'iletim kanalı' işlevi gördükleri için gayri resmi aktör olarak sınıflandırılan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Theodore Lowi tarafından geliştirilen kamu politikası tipolojisinde; devletin zorlama (coercion) gücünün doğrudan/yakın olduğu ve bu gücün bireylerin tekil davranışlarından ziyade toplumun geniş kesimlerini kapsayan davranış ortamına (environment of conduct) yöneldiği politika türü aşağıdakilerden hangisidir?
Theodore Lowi, kamu politikalarını devletin "zorlama" (coercion) gücünü kullanma biçimine göre sınıflandırırken; zorlamanın uygulanabilirliğini (bireysel davranış veya davranış ortamı) ve zorlamanın olasılığını (yakın/doğrudan veya uzak/dolaylı) temel alan bir matris geliştirmiştir. Lowi’nin bu matrisine göre, devletin zorlama gücünün "davranış ortamına" (environment of conduct) yönelik olduğu ve zorlamanın "uzak/dolaylı" (remote) bir ihtimal olarak kaldığı politika türü ve bu türün temel odağı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Karar verme sürecinde 'rasyonel-kapsamlı model', bir politikanın doğruluğunu veya kalitesini, önceden belirlenmiş hedeflere ne kadar verimli ulaşıldığına (amaç-araç uygunluğu) dayandırır. Buna karşılık, Charles Lindblom’un savunduğu bir modelde; karmaşık toplumsal sorunlarda değer hiyerarşisi oluşturmanın imkânsızlığı nedeniyle, 'iyi bir politikanın' tek geçerli kanıtı, o politika üzerinde çeşitli karar vericilerin mutabık kalması (uzlaşması) olarak kabul edilir.
Buna göre, 'analitik rasyonalite' yerine 'politik uzlaşıyı' temel başarı kriteri olarak gören karar verme modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu politikası, kamu yönetiminin dinamik ve eylem odaklı yüzünü yansıtan; toplumsal talepleri karşılamak veya kamusal sorunları gidermek üzere meşru otoriteler tarafından geliştirilen stratejik doğrultulardır. Kamu politikası kavramı ve karakteristik özelliklerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kamu politikası analisti William Dunn tarafından geliştirilen değerlendirme çerçevesinde; bir politikanın uygulanması sonucunda ortaya çıkan maliyetlerin ve kazanımların toplumdaki farklı gruplar arasındaki bölüşümünü, sosyal adalet ve eşitlik ilkeleri temelinde sorgulayan kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Devlet organlarının toplumsal ihtiyaçları karşılamak veya krizleri yönetmek amacıyla yayımladığı strateji belgeleri ve aldığı kararlar "kamu politikası" olarak tanımlanır. Bu kavramın doğası gereği sahip olduğu "meşruiyet" ve "kamu kudreti" unsurları düşünüldüğünde; kamu politikasını, özel bir şirketin yönetim kurulu tarafından alınan stratejik bir karardan ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Cobb ve Elder’ın kamu politikası gündemi üzerine yaptıkları çalışmalara göre, bir toplumda genel olarak kabul gören ve siyasal sistemin ilgi alanına girdiği düşünülen tüm sorunların toplamına "sistematik gündem" denilmektedir. Buna karşın, karar alıcıların üzerinde aktif ve ciddi bir biçimde durmayı kabul ettikleri sınırlı sayıdaki madde ise "kurumsal gündem" olarak tanımlanır.
Buna göre, bir kamu sorununun sistematik gündemden kurumsal gündeme geçişini sağlayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu kurumu, üniversite mezunu gençlerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla kapsamlı bir "Bilişim Uzmanlığı Sertifika Programı" uygulamıştır. Programın sonunda hedeflenen mezun sayısına ulaşılmış ve tüm harcamalar planlanan bütçe sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. Ancak uygulama sonrası yapılan izleme ve değerlendirme çalışmalarında, katılımcı gençlerin büyük bir kısmının programın içeriğini kendi kariyer hedefleriyle uyumsuz buldukları ve sunulan eğitimlerin piyasadaki güncel beklentilerini karşılamadığı yönünde geri bildirimde bulundukları tespit edilmiştir.
William Dunn tarafından geliştirilen kamu politikası değerlendirme kriterleri dikkate alındığında, bu politika uygulamasının özellikle hangi kriter açısından başarısız olduğu söylenebilir?
Charles Lindblom, kamu politikası analizinde rasyonel-kapsamlı modeli "Kök Yöntemi" (Root Method), artırımcı modeli (inkrementalizm) ise "Dal Yöntemi" (Branch Method) olarak adlandırmıştır. Lindblom'a göre, artırımcı modelde (Dal Yöntemi) karar alma sürecinin rasyonel modelden (Kök Yöntemi) en temel teorik ayrışma noktası olan "araç-amaç analizi" (means-ends analysis) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu politikası uygulama literatüründe yer alan "Yukarıdan Aşağıya" (Top-Down) ve "Aşağıdan Yukarıya" (Bottom-Up) yaklaşımlarının karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kamu politikası literatüründe Cobb ve Elder tarafından geliştirilen gündem belirleme yaklaşımına göre; bir toplumsal sorunun geniş kitlelerce tartışıldığı 'sistematik gündem' evresinden, yetkili kamu otoritelerinin resmi olarak ele aldığı 'kurumsal gündem' evresine geçişi söz konusudur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'kurumsal (resmi) gündem'in sistematik gündemden ayrılan temel niteliğidir?
Theodore Lowi'nin "politika siyaseti belirler" (policy determines politics) tezi çerçevesinde; devletin zorlama gücünün uzak (dolaylı) olduğu, kararların birbirine eklemlenmeden bağımsız birimler hâlinde (disaggregated) alındığı ve aktörler arasında "karşılıklı destek/oy ticareti" (logrolling) ilişkisinin baskın olduğu politika türü aşağıdakilerden hangisidir?