Maliye literatüründe devletin; herhangi bir sosyal, iktisadi veya sağlıkla ilgili müdahale amacı gütmeksizin, münhasıran hazineye gelir sağlamak (fiskal amaç) amacıyla bazı malların üretimini, ithalatını veya ticaretini kendi tekeline alması 'mali tekel' (fiskal tekel) olarak tanımlanmaktadır.
Buna göre, mali tekel gelirlerini diğer vergi dışı gelirlerden ayıran ve ona 'gizli vergi' niteliği kazandıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Malın satış fiyatının, üretim maliyeti ve makul işletme kârının üzerinde belirlenerek aradaki farkın kamuya aktarılmasıAnswer
- BSunulan spesifik bir kamu hizmetinden faydalananların, bu hizmetin maliyetine katılmak amacıyla yaptıkları ödeme olması
- CKamu kurumlarının yürüttüğü bayındırlık hizmetleri sonucunda özel mülkiyetteki gayrimenkullerin değerinin artması nedeniyle alınan bedel olması
- DSosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşların üyelerinden, sundukları hizmetlerin finansmanı için topladıkları zorunlu ödemeler olması
- EDevletin belirli bir işi yapma veya bir faaliyette bulunma izni vermesi karşılığında tahsil edilen bir bedel olması
Answer
Mali tekel gelirlerinin temel özelliği, malın satış fiyatının üretim maliyeti ve makul kârın üzerinde belirlenerek oluşan farkın (gizli vergi) kamu geliri olarak kaydedilmesidir.
Mali tekel gelirleri, devletin monopol olduğu bir malın satış fiyatını, o malın üretim maliyeti ve normal kâr marjının çok üzerinde belirlemesiyle oluşur. Bu fiyat fazlası, tüketici tarafından malın bedeli olarak ödense de iktisadi olarak bir 'gizli vergi' niteliğindedir. Bu durum, geliri diğer karşılıklı veya farklı temellere dayanan vergi dışı gelirlerden ayırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mali tekel gelirleri (fiskal tekel), devletin üretim veya satış tekelini kullanarak elde ettiği, malın fiyatı içinde gizlenen (fiyat fazlası) vergi dışı kamu gelirleridir.
Estimated Time:1m 15s