Question

Difficulty: MediumMali Tekel Gelirleri

Maliye literatüründe 'fiskal tekel' olarak da adlandırılan mali tekel uygulamalarında, devletin belirli malların ticaretini tekeline alarak elde ettiği gelirin iktisadi mahiyeti dikkate alındığında, bu uygulamayı diğer vergi dışı gelirlerden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Fiyat mekanizması aracılığıyla tüketiciden alınan bedelin bir kısmının 'gizli vergi' unsuru içermesiAnswer
  2. B
    Sunulan spesifik bir kamu hizmetinden yararlananların ödediği maliyetin altındaki bedel olması
  3. C
    Kamu yatırımları dolayısıyla gayrimenkul değerinde meydana gelen artış karşılığında alınması
  4. D
    Sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar tarafından üyelerinden zorunlu olarak toplanması
  5. E
    Bireylerin tamamen kendi istekleriyle kamuya yaptıkları karşılıksız ödemelerden oluşması

Answer

Mali tekel uygulamalarında satış fiyatı ile üretim maliyeti arasındaki farkın bir kısmı 'gizli vergi' niteliği taşımaktadır.
Mali tekel (fiskal tekel) uygulamalarında devlet, belirli ürünlerin üretimini veya satışını sadece hazineye gelir sağlamak amacıyla kendi tekeline alır. Bu ürünlerin satış fiyatı, üretim maliyetinin ve makul bir ticari kârın üzerinde belirlenir. Tüketicinin ödediği bu fiyatın içindeki fazlalık, hukuken fiyat gibi görünse de iktisadi olarak bir vergi niteliğindedir. Bu durum kamu maliyesi literatüründe 'gizli vergi' (hidden tax) olarak tanımlanır ve mali tekeli diğer vergi dışı gelirlerden ayıran temel unsurdur.

Step-by-Step Solution

1
Mali tekelin (fiskal tekel) temel amacını belirlemek.
Hazineye gelir sağlamak.
Devlet, sosyal veya iktisadi bir müdahale amacından ziyade, bütçe gelirlerini artırmak için belirli malların üretim ve satışını tekeline alır.
2
Mali tekel fiyatlandırma mekanizmasını analiz etmek.
Satış Fiyatı = Maliyet + Normal Kâr + Tekel Kârı (Gizli Vergi).
Devlet tekel gücünü kullanarak malın fiyatını piyasa dengesinin üzerinde belirler; bu fazlalık tüketici tarafından ödenen bir vergidir.
3
Elde edilen geliri diğer vergi dışı gelirlerle kıyaslamak.
Fiyat içine gizlenmiş 'gizli vergi' (hidden tax) karakterinin ayırt edici özellik olduğunu saptamak.
Harç, resim veya şerefiye gibi gelirler doğrudan bir kamu hizmeti veya izin karşılığı alınırken, mali tekel geliri ticari bir satış işlemi görünümü altında tahsil edilir.

Key Concept

Mali Tekel ve Gizli Vergi Mekanizması
Estimated Time:1m 0s
Rate this question