Kamu maliyesi literatüründe, devletin mülkiyetinde bulunan bir teşebbüsün normal ticari faaliyetleri sonucunda elde ettiği 'mülk ve teşebbüs gelirleri' (domestik gelirler) ile 'mali tekel' (fiskal tekel) gelirlerini birbirinden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Mülk ve teşebbüs gelirlerinde iktisadi faaliyet ön plandayken, mali tekelde münhasıran hazineye gelir sağlama (fiskal) amacının güdülmesiAnswer
- BMali tekel gelirlerinin, bireylere sunulan spesifik bir kamu hizmetinin karşılığı olarak ödenen bir bedel niteliğinde olması
- CMülk ve teşebbüs gelirlerinin genel bütçe içinde, mali tekel gelirlerinin ise sadece sosyal güvenlik kurumları tarafından toplanması
- DMali tekel gelirlerinin, devletin para basma yetkisine dayanarak elde ettiği bir satın alma gücü transferi olması
- EMülk ve teşebbüs gelirlerinin her yıl toplanan olağan, mali tekel gelirlerinin ise borçlanma niteliğinde bir olağanüstü gelir olması
Answer
Mülk ve teşebbüs gelirlerinde iktisadi faaliyet ön plandayken, mali tekelde münhasıran hazineye gelir sağlama (fiskal) amacının güdülmesi
Mali tekel (fiskal tekel) gelirlerini devletin diğer mülk ve teşebbüs gelirlerinden ayıran en temel unsur 'fiskal amaç'tır. Devlet, tütün veya alkol gibi talebi esnek olmayan malların üretimini veya satışını tekeline alarak, maliyetin ve normal işletmecilik kârının üzerinde bir fiyat belirler. Bu fiyat farkı hazineye aktarılır ve iktisadi açıdan 'gizli vergi' olarak nitelendirilir. Diğer devlet işletmeleri (KİT'ler gibi) ise genellikle kamu hizmeti sunmak veya piyasayı regüle etmek gibi iktisadi/sosyal amaçlarla çalışırlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mali tekel gelirlerinin fiskal (mali) amacı ve domestik gelirlerden ayrımı
Practice More
Mali tekel gelirlerinin 'fiyat mekanizması' aracılığıyla tahsil edilmesi nedeniyle neden 'gizli vergi' olarak adlandırıldığını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s