Question

Difficulty: HardPazarlanabilirlik Durumuna Göre Kamu Borçları

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen bir devlet iç borçlanma senedinin (DİBS) ihraç koşullarında; senedin vadesinden önce hiçbir şekilde üçüncü kişilere devredilemeyeceği, rehnedilemeyeceği ve Borsa İstanbul (BİST) Borçlanma Araçları Piyasası gibi ikincil piyasalarda işlem göremeyeceği açıkça hüküm altına alınmıştır.

Pazarlanabilirlik durumuna göre yapılan kamu borçları sınıflandırması dikkate alındığında, bu borçlanma aracıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. İkincil piyasa likiditesinden yoksun olduğu için "pazarlanamayan (devredilemeyen) borç" niteliğindedir ve Merkez Bankasının açık piyasa işlemlerinde (APİ) likidite aracı olarak kullanılamaz.Answer
  2. B
    Senedin vadesinden önce el değiştirmesinin yasaklanmış olması, bu borcun hazinenin kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılayan "dalgalı borç" statüsünde ihraç edildiğini gösterir.
  3. C
    İkincil piyasada işlem görmemesi nedeniyle yalnızca yatırım projelerinin finansmanına tahsis edilebileceğinden, doğrudan "verimli borç" sınıfında yer alır.
  4. D
    Bu hukuki kısıtlamalar, senedin yalnızca yabancı para cinsinden ve yurt dışı yerleşiklere satılmak üzere ihraç edildiğini kanıtladığından "dış borç" niteliği taşır.
  5. E
    İkincil piyasa işlemleri kısıtlandığı için ihracı ihale yöntemiyle yapılamaz; yalnızca uluslararası bankaların oluşturduğu "konsorsiyumlar" aracılığıyla piyasaya sürülebilir.

Answer

İkincil piyasa likiditesinden yoksun olduğu için pazarlanamayan borç niteliğindedir ve Merkez Bankasının açık piyasa işlemlerinde kullanılamaz.
Pazarlanabilirlik, bir borç senedinin ikincil piyasada serbestçe alınıp satılabilme (devredilebilme) özelliğidir. İkincil piyasası olmayan, vade sonuna kadar alıcısının elinde kalması zorunlu olan senetler 'pazarlanamayan (devredilemeyen) kamu borçları' olarak adlandırılır. Merkez Bankası, piyasadaki likiditeyi düzenlemek amacıyla yürüttüğü açık piyasa işlemlerinde (APİ) zorunlu olarak yalnızca ikincil piyasada derinliği olan, kolayca el değiştirebilen pazarlanabilir (devredilebilir) senetleri kullanır. Bu nedenle, devredilemeyen bir senedin APİ aracı olarak işlemlere konu edilmesi teknik olarak imkânsızdır.

Step-by-Step Solution

1
İhraç koşullarındaki hukuki kısıtlamaları analiz etme
Senedin vadesinden önce üçüncü kişilere devredilemediği ve BİST gibi ikincil borsalarda işlem göremediği tespit edilir.
Borcun pazarlanabilirlik statüsünün tespiti için senedin el değiştirme yeteneğine bakılması gerekir.
2
Sınıflandırma türünü belirleme
İkincil piyasası olmayan bu araçların literatürde "pazarlanamayan (devredilemeyen) kamu borcu" olarak adlandırıldığı saptanır.
Kamu borçlarının pazarlanabilirlik kriteri, tamamen ikincil piyasa işlem yeteneğine ve likidite imkânına dayanır.
3
Pazarlanamayan borçların makroekonomik ve kurumsal kullanım alanlarını değerlendirme
Pazarlanamayan senetlerin anlık likidite yönetimi gerektiren Merkez Bankası Açık Piyasa İşlemlerinde (APİ) kullanılamayacağı sonucuna varılır.
APİ, Merkez Bankasının piyasadaki para miktarını ayarlamak için menkul kıymetleri doğrudan alıp satmasını gerektirir; bu nedenle sadece ikincil piyasada derinliği olan devredilebilir senetlerle yapılabilir.

Key Concept

Pazarlanamayan (Devredilemeyen) Kamu Borçları ve İkincil Piyasa İlişkisi
Rate this question