Bir makroekonomik kriz sonrası X ülkesinin borç yönetim idaresi, piyasadaki faiz oranlarındaki aşırı oynaklığın kurumsal bilançolarda yarattığı tahribatı önlemek amacıyla yeni bir borçlanma stratejisi uygulamaya koymuştur. Bu strateji kapsamında, belirli kamu fonlarına ve kurumsal yatırımcılara yönelik özel bir devlet senedi tertibi oluşturulmuştur. İhraç koşullarına göre bu senetlerin en belirgin özelliği, vadeden önce hiçbir şekilde üçüncü kişilere satılamaması, ciro edilememesi ve teminat olarak gösterilememesidir.
Buna göre, ihraç edilen bu senetlerin 'pazarlanabilirlik durumuna göre kamu borçları' tasnifindeki yeri ve yatırımcısı üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Pazarlanamaz (devredilemez) borç niteliğindedirler; ikincil piyasada işlem görmedikleri için yatırımcılar, piyasa faiz oranlarındaki yükselişlerden kaynaklanan sermaye kaybı (fiyat) riskine maruz kalmazlar.Answer
- BVadeden önce paraya çevrilme imkânı bulunmadığından kesin olarak konsolide borç statüsündedirler ve sadece uzun vadeli altyapı harcamalarının finansmanında kullanılmak zorundadırlar.
- CÜçüncü kişilere devredilememeleri, elde edilen fonların kendi kendini ödeyen projelere yönlendirildiğini kanıtladığından doğrudan verimli borçlar grubunda sınıflandırılırlar.
- DSürekli satış yöntemiyle arz edilen pazarlanabilir borçlardır; uygulanan devir yasağı sadece Hazine'nin kısa vadeli nakit çıkışlarını engellemek için aldığı geçici idari bir önlemdir.
- EÖzel kesim borçlanma prensipleriyle aynı mantığa dayandıklarından, likidite kısıtını telafi etmek amacıyla yatırımcılara her zaman piyasa ortalamasının üzerinde kar garantisi sunan özel araçlardır.
Answer
İkincil piyasada alınıp satılamayan ve ciro edilemeyen bu araçlar 'pazarlanamaz borç' statüsündedir. Alım satıma konu olmadıkları için, piyasadaki faiz dalgalanmaları bu senetlerin değerinde bir düşüş (sermaye kaybı veya fiyat riski) yaratmaz.
Borçlanma senetlerinin üçüncü kişilere devredilememesi ve teminat olarak gösterilememesi, bu araçların 'ikincil piyasasının olmadığı' anlamına gelir ve bu durum onları 'pazarlanamaz (devredilemez) kamu borçları' yapar. Pazarlanabilir borçlanma senetlerinde (örneğin standart devlet tahvillerinde) piyasa faiz oranları arttığında senedin piyasa fiyatı düşer; bu da vade öncesi satış yapmak isteyen yatırımcı için sermaye kaybı (fiyat riski) oluşturur. Ancak pazarlanamaz senetler alım-satıma konu olmadığı ve zorunlu olarak vadeye kadar elde tutulduğu için, yatırımcı genel faiz oranlarındaki dalgalanmaların yaratacağı bu tür ikincil piyasa fiyat riskinden (bilanço tahribatından) tamamen yalıtılmış olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Pazarlanamaz Kamu Borçlarının Nitelikleri ve Faiz/Fiyat Riski İlişkisi