Question

Difficulty: MediumStagflasyonla Mücadelede Maliye Politikası (Arz Yönlü Politikalar)

Küresel enerji piyasalarında yaşanan şiddetli bir negatif arz şoku sonrasında, bir ülkede eşanlı olarak yüksek işsizlik ve maliyet enflasyonu baş göstermiştir. Bu stagflasyonist sarmaldan çıkmak amacıyla ekonomi yönetimi, işgücü piyasalarındaki 'vergi takozunu' (tax wedge) daraltmaya yönelik kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlamıştır.

Arz yönlü iktisat yaklaşımına göre, söz konusu vergi takozu indiriminin makroekonomik dengeler üzerindeki beklenen temel aktarım mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İşverenlerin birim işgücü maliyetlerinin azalmasıyla toplam arz eğrisinin sağa kayması, bunun sonucunda fiyatlar genel düzeyi düşerken reel üretimin ve istihdamın artmasıAnswer
  2. B
    Harcanabilir geliri artan hanehalkının tüketim harcamalarını çoğaltmasıyla toplam talebin genişlemesi ve ekonomideki atıl kapasitenin üretime dâhil edilmesi
  3. C
    Kısa dönemde işsizlik ile enflasyon arasındaki değiş-tokuş (trade-off) ilişkisinden yararlanılarak, bir miktar ilave fiyat artışı pahasına istihdam hacminin büyütülmesi
  4. D
    Kamu harcamalarının kısılarak bütçe açıklarının daraltılması ve böylece maliyet enflasyonunu besleyen fiyat-ücret sarmalının parasal daralma ile kırılması
  5. E
    Vergi indirimlerinin kamu borçlanma gereksinimini artırmasıyla yükselen faiz oranlarının, özel kesim yatırımları üzerindeki dışlama (crowding-out) etkisini belirginleştirmesi

Answer

Arz yönlü iktisat politikaları gereği, vergi takozunun daraltılması birim işgücü maliyetlerini düşürür; bu durum toplam arz eğrisini sağa kaydırarak eşanlı olarak fiyatlar genel düzeyini düşürür ve reel üretimi (istihdamı) artırır.
Vergi takozu, işgücünün işverene olan toplam maliyeti ile işçinin eline geçen net ücret arasındaki farktır (gelir vergisi ve sosyal güvenlik kesintileri vb.). Arz yönlü iktisada göre, bu takozun daraltılması doğrudan işverenlerin birim işgücü maliyetlerini düşürür. Maliyet enflasyonunun temel kaynağı olan girdi maliyetlerindeki bu düşüş, makroekonomide Kısa Dönem Toplam Arz (SRAS) eğrisini sağa kaydırır. Toplam arzın artması, hem fiyatlar genel düzeyini aşağı çeker (enflasyonla mücadele) hem de üretim ve istihdam hacmini genişletir (durgunlukla mücadele). Bu sayede stagflasyonun her iki ayağına da aynı anda çözüm üretilmiş olur.

Step-by-Step Solution

1
Ekonomik sorunun teşhisi
Ekonomide negatif arz şokuna bağlı olarak stagflasyon (maliyet enflasyonu + işsizlik) yaşanmaktadır.
Uygulanacak politikanın yönünü belirlemek için krizin kaynağının talep değil, maliyet (arz) kaynaklı olduğunun tespiti şarttır.
2
Politika aracının etkisinin analizi
Vergi takozunun (tax wedge) daraltılması, işçi ve işveren üzerindeki gelir ve bordro vergisi yüklerinin hafifletilmesi anlamına gelir.
Vergi takozunun düşmesi, işverenin katlandığı brüt işgücü maliyetini azaltırken, işçinin eline geçen net ücreti korur veya artırır.
3
Makroekonomik yansımanın belirlenmesi
Düşen üretim maliyetleri, toplam arz (AS) eğrisini sağa (aşağı) kaydırır.
Arz eğrisinin sağa kayması, piyasada daha düşük fiyat seviyesinde daha yüksek üretim hacminin (ve istihdamın) dengelenmesini sağlar, böylece stagflasyon sarmalı kırılır.

Key Concept

Stagflasyonla Mücadelede Arz Yönlü Maliye Politikası ve Vergi Takozu Etkisi
Rate this question