Question

Difficulty: HardYatırım Değerleme Yöntemleri: Net Bugünkü Değer (NBD)

Bir kamu kurumu, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla 'Ulusal Açık Kaynak Ekosistemi' adlı teknoloji projesini değerlendirmektedir. Projenin analizinde kullanılacak veriler şunlardır:

- Başlangıç (t=0t=0) yatırım maliyeti: 500.000 TL500.000 \text{ TL}
- Projenin ekonomik ömrü 2 yıl olup belirlenen sosyal iskonto oranı %25\%25'tir.
- Yıllar itibarıyla beklenen getiriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

YılDoğrudan Net Mali GetiriNet Pozitif Dışsallık (Sosyal Fayda)
1 (t=1t=1)100.000 TL100.000 \text{ TL}150.000 TL150.000 \text{ TL}
2 (t=2t=2)150.000 TL150.000 \text{ TL}225.000 TL225.000 \text{ TL}

Kamu maliyesi perspektifiyle yapılacak Maliyet-Fayda analizine göre, projenin Net Bugünkü Değeri (NBD) ve yatırım kararı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. 60.000 TL-60.000 \text{ TL}; NBD sıfırdan küçük olduğu için proje reddedilmelidir.Answer
  2. B
    +125.000 TL+125.000 \text{ TL}; NBD sıfırdan büyük olduğu için proje kabul edilmelidir.
  3. C
    324.000 TL-324.000 \text{ TL}; projenin NBD'si sıfırdan küçük olduğu için reddedilmelidir.
  4. D
    60.000 TL-60.000 \text{ TL}; NBD sıfırdan küçük olmasına rağmen bir kamu projesi olduğu için kabul edilmelidir.
  5. E
    0 TL0 \text{ TL}; projenin fayda ve maliyetleri birbirine eşit olduğu için kararsız kalınmalıdır.

Answer

60.000 TL-60.000 \text{ TL}; NBD sıfırdan küçük olduğu için proje reddedilmelidir.
Kamu projelerinin analizinde sadece finansal getiriler değil, tüm sosyal faydalar (dışsallıklar) hesaba katılmalıdır. İlgili yılların net sosyal faydaları (250.000 TL ve 375.000 TL), %25 sosyal iskonto oranı ile bugüne indirgendiğinde toplam 440.000 TL yapmaktadır. 500.000 TL yatırım maliyeti düşüldüğünde NBD -60.000 TL bulunur. NBD sıfırdan küçük olduğu için kaynakların alternatif kullanımı daha verimlidir ve proje reddedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Her yıl için Toplam Net Sosyal Faydanın bulunması.
1. Yıl = 100.000+150.000=250.000 TL100.000 + 150.000 = 250.000 \text{ TL}; 2. Yıl = 150.000+225.000=375.000 TL150.000 + 225.000 = 375.000 \text{ TL}.
Kamu projelerinde maliyet-fayda analizi yapılırken finansal getiriler ile birlikte pozitif dışsallıklar da hesaba katılmak zorundadır.
2
Gelecekteki sosyal faydaların sosyal iskonto oranı (r=%25r=\%25) ile Bugünkü Değere (BD) indirgenmesi.
BD1=250.000(1+0,25)1=200.000 TLBD_1 = \frac{250.000}{(1 + 0,25)^1} = 200.000 \text{ TL} ve BD2=375.000(1+0,25)2=375.0001,5625=240.000 TLBD_2 = \frac{375.000}{(1 + 0,25)^2} = \frac{375.000}{1,5625} = 240.000 \text{ TL}.
Paranın zaman değeri ilkesi gereği, farklı yıllardaki nakit akışları kıyaslanabilmek için başlangıç yılına (t=0t=0) çekilir.
3
Net Bugünkü Değerin (NBD) hesaplanması ve karar kuralının işletilmesi.
NBD=Toplam BDYatırım Maliyeti=(200.000+240.000)500.000=60.000 TLNBD = \text{Toplam BD} - \text{Yatırım Maliyeti} = (200.000 + 240.000) - 500.000 = -60.000 \text{ TL}. Karar: Ret.
NBD <0< 0 çıkması, projenin topluma maliyetinin sağladığı faydadan yüksek olduğunu gösterir. Kaynak israfını önlemek için proje reddedilmelidir.

Key Concept

Yatırım Değerleme Yöntemleri: Net Bugünkü Değer
Rate this question