Hazine ve Maliye Bakanlığı, cari yıl içinde ortaya çıkan bütçe açıklarını kapatmak, personel maaş ödemelerini gerçekleştirmek ve geçmiş dönemlerden sarkan faiz yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla yurt içi piyasalarda borçlanmaya gitmiştir. Bu borçlanma faaliyeti sonucunda, ekonomide doğrudan bir mali gelir akışı yaratılmamış ve toplumun kullanımına sunulan herhangi bir fiziki altyapı veya tesis meydana getirilmemiştir.
Kamu borçlarının sınıflandırma teorisi dikkate alındığında, söz konusu borçlanma işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Elde edilen fonlar kendi kendini ödeyebilecek bir gelir akışı veya toplumsal bir varlık yaratmadığından, bu işlem "ölü borç" statüsündedir ve itfa yükü gelecekteki vergi mükelleflerine aktarılır.Answer
- BBorçlanma gelirleri cari bütçe açıklarının kapatılmasında kullanıldığı için, bu senetler vadesine göre yapılan sınıflandırmada doğası gereği mutlak surette "konsolide borç" olarak değerlendirilir.
- CDevletin asli fonksiyonlarının kesintisiz sürmesini sağladığı ve kamu hizmetinin devamlılığını garanti altına aldığı için, söz konusu harcamaları finanse eden borçlar teknik olarak "verimli borç" kategorisine girer.
- DDevlet, özel sektörün kâr maksimizasyonu amacıyla işletme sermayesi bulmasına benzer bir güdüyle personel giderlerini borçla karşıladığından, bu uygulama "verimsiz borç" niteliği taşımaktadır.
- EBu tür borçlanmalar yalnızca konjonktürel ekonomik dalgalanmalardan kaynaklanan bütçe açıklarını finanse etmek için kullanıldığından, zorlama derecesine göre her zaman "yarı zorunlu borç" şeklini alır.
Answer
Söz konusu borçlanma işlemi, kendi kendini geri ödeyecek bir gelir akışı sağlamadığı ve toplumun kullanımına sunulan fiziki bir varlık yaratmadığı için ölü borç olarak nitelendirilmektedir. Tüm maliyet gelecekteki vergi mükelleflerinin üzerine kalacaktır.
Verimlilik esasına göre yapılan sınıflandırmada borçlar üçe ayrılır: 1) Verimli borçlar; otoyol, baraj gibi kendisini finanse edecek doğrudan gelir sağlayan yatırımlardır. 2) Verimsiz borçlar; devlet okulu veya park gibi gelir getirmeyen ancak topluma faydalı bir fiziki varlık bırakan yatırımlardır. 3) Ölü borçlar; savaş harcamaları, personel giderleri veya geçmiş faiz borçlarının ödenmesi gibi hiçbir parasal gelir veya fiziki varlık yaratmayan, tamamen cari tüketim niteliğindeki borçlanmalardır. Soru kökünde bahsedilen borçlanma herhangi bir varlık ve gelir yaratmadığı için net biçimde ölü borç statüsündedir ve bu borcun tüm anapara ve faiz ödeme yükü mecburen gelecekteki vergi mükelleflerine yansıtılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Verimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)