Examkin

Question

Difficulty: HardVerimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Bir ülkenin Hazine birimi, mali yıl içerisinde aşağıdaki üç farklı harcama kalemini finanse etmek amacıyla uzun vadeli devlet tahvili ihraç etmiştir:

I. Büyük bir doğal afet sonrası yürütülen acil arama-kurtarma ve geçici barınma harcamaları
II. Hiçbir harç veya ücret alınmaksızın hizmet verecek devlete ait yeni bölge hastanelerinin inşası
III. Ürettiği elektriğin satışından elde edilecek gelirle maliyetini karşılaması planlanan kamuya ait bir hidroelektrik santrali projesi

Bu borçlanma işlemlerinin "verimliliğine göre sınıflandırılması" ve ekonomik etkileri bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. II numaralı işlem sonucunda ortaya çıkan borç, yaratılan eserin toplumsal refahı artırması ve kamu hizmeti sunması gerekçesiyle kendi maliyetini karşılayan "verimli borçlar" statüsünde kabul edilir.Answer
  2. B
    I numaralı harcama kalemi için yaratılan borç, devletin net malvarlığında fiziki veya mali bir değer artışı meydana getirmediğinden doğrudan "ölü borç" olarak sınıflandırılır.
  3. C
    III numaralı işlem için yapılan borçlanma, elde edilen fonların nakit akışı sağlayan ve faiz yükünü bizzat karşılayabilen bir yatırıma dönüştürülmesi nedeniyle "verimli borç" niteliğindedir.
  4. D
    II numaralı işlem, devlete fiziki bir aktif kazandırarak malvarlığını artırmasına rağmen doğrudan mali bir getiri sağlamadığı için literatürde "verimsiz (maddi) borç" kategorisinde değerlendirilir.
  5. E
    I numaralı işlem gibi tamamen hasar telafisine ve tüketime yönelik harcamaların uzun vadeli tahvillerle finanse edilmesi, ölü borç yükünün hizmetten fayda sağlamayan gelecek nesillere aktarılması anlamına gelir.

Answer

II numaralı harcama kalemi sonucunda oluşan borcun "verimli borç" olduğunu belirten ifade kesinlikle yanlıştır. Bu borç türü literatürde "verimsiz (maddi)" borç olarak adlandırılır.
Kamu borçlarının verimliliğine göre sınıflandırılmasında temel kriter, yatırıma ayrılan fonların piyasa koşullarında satılabilir bir mal veya hizmet üreterek kendi borç servisini (anapara + faiz) karşılayacak doğrudan mali bir getiri sağlayıp sağlamadığıdır. II numaralı işlemde inşa edilen hastane, devletin fiziki malvarlığını (bina, donanım) artırsa da hizmetin "ücretsiz" sunulması nedeniyle bir nakit akışı oluşturmaz. Literatürde bu tür harcamaları finanse eden borçlar "verimsiz (maddi/servet karşılığı/gayrimenkul) borç" olarak kabul edilir. Bu nedenle bu borcun, sırf toplumsal refahı artırdığı için verimli borç sayılacağını iddia eden seçenek maliye teorisi açısından kesinlikle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kamu borçlarının verimlilik kriterlerini klasik yaklaşıma göre tanımla.
Ölü borç: Varlık ve gelir yaratmaz. Verimsiz (Maddi) borç: Fiziki varlık yaratır ancak gelir yaratmaz. Verimli borç: Hem varlık hem de kendini ödeyecek parasal gelir yaratır.
Sorudaki öncülleri doğru sınıflandırmak için referans çerçeveyi belirlemek gerekir.
2
I numaralı işlemi (doğal afet harcaması) analiz et.
Tüketime ve acil duruma yöneliktir. Devlete ait satılabilir bir varlık veya gelir kalemi oluşturmaz. Dolayısıyla 'Ölü Borç'tur.
Varlık ve gelir kriterlerinin ikisi de karşılanmamaktadır.
3
II numaralı işlemi (ücretsiz hastane) analiz et.
Hastane binası devlete kalıcı bir fiziki aktif kazandırır (malvarlığı artar) ancak 'ücretsiz' olduğu için anapara ve faizini ödeyecek nakit akışı yaratmaz. Dolayısıyla 'Verimsiz (Maddi) Borç'tur.
Toplumsal fayda sağlaması borcu finansal anlamda 'verimli' yapmaya yetmez; doğrudan gelir şartı aranır.
4
III numaralı işlemi (HES projesi) analiz et.
Elektrik üretim ve satışından elde edilecek piyasa geliri, projenin inşaat ve finansman maliyetini (borç servisini) karşılayacaktır. Dolayısıyla 'Verimli Borç'tur.
Borcun kendi kendini ödeyebilme potansiyeli (self-liquidating) mevcuttur.
5
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu öncüllerin analizine göre kontrol et ve yanlış olanı bul.
II numaralı harcamayı, toplumsal fayda yarattığı gerekçesiyle 'verimli borç' olarak sınıflandıran seçeneğin yanlış olduğu tespit edilmiştir.
Soruda adaydan teorik olarak yanlış olan ifadenin bulunması istenmektedir.

Key Concept

Verimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz/Maddi, Ölü Borçlar)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Verimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

More questions from this topic