Examkin

Question

Difficulty: MediumNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu ekonomisinde bürokratların bütçe süreçlerindeki belirleyici rolünü inceleyen Niskanen'in modeline göre, bir bürokratın kendi faydasını maksimize etmek amacıyla izlediği temel strateji ve bu stratejinin kamu hizmeti sunumu üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bütçe maksimizasyonu; toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF = TM) noktada üretim yaparak aşırı hizmet sunulmasıAnswer
  2. B
    Oy maksimizasyonu; seçmenlerin desteğini almak için özellikle seçim dönemlerinde kamu giderlerinin geçici olarak artırılması
  3. C
    Toplumsal refah maksimizasyonu; marjinal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği (MF=MMMF = MM) noktada etkin kaynak tahsisi
  4. D
    Organik büyüme; sanayileşme ve teknolojik gelişmelere paralel olarak devletin faaliyet alanlarının sürekli genişlemesi
  5. E
    Sıçrama etkisi; savaş ve kriz gibi olağanüstü dönemlerde kamu harcamalarının vergi tahammül sınırını aşarak artması

Answer

Bütçe maksimizasyonu stratejisi doğrultusunda, üretimin toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF = TM) noktada gerçekleştirilmesi ve bunun sonucunda aşırı kamu hizmeti arzının ortaya çıkmasıdır.
Niskanen'in Bürokrasi Modeli'ne göre bürokratlar, rasyonel birer aktör olarak bütçe büyüklüğünü (BB) maksimize etmeyi hedeflerler. Bu hedef doğrultusunda, bürokrat ile sponsor (finansmanı sağlayan merci) arasındaki ikili tekel ilişkisini kullanarak üretimi, toplam toplumsal faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TF=TMTF = TM) noktaya kadar taşırlar. Bu durumda marjinal fayda maliyetten küçük kalır ve kaynaklar verimsiz kullanılarak toplumsal refahın gerektirdiğinden daha fazla hizmet üretilir.

Step-by-Step Solution

1
Bürokratın motivasyonunu belirle
Bürokratın temel amacı bütçe büyüklüğünü maksimize etmektir (Bütçe Maksimizasyonu).
Niskanen'e göre bürokratın maaşı, prestiji ve gücü yönettiği bütçenin büyüklüğü ile doğrudan ilişkilidir.
2
Denge noktasını analiz et
Bürokrat, sponsorun (meclis/siyasetçi) toplam ödeme isteği (Toplam Fayda - TFTF) ile toplam üretim maliyeti (TMTM) eşitlenene kadar üretimi artırır (TF=TMTF = TM).
Bu nokta, sponsorun hizmeti satın almayı kabul edeceği en yüksek üretim miktarını temsil eder.
3
Toplumsal sonuçla karşılaştır
Denge noktası, sosyal optimum olan MF=MMMF = MM noktasının çok ötesindedir ve aşırı üretime (overproduction) yol açar.
Sosyal optimumda net fayda maksimize edilirken, Niskanen modelinde net fayda sıfıra inene kadar bütçe genişletilir.

Key Concept

Niskanen Bürokrasi Modeli ve Bütçe Maksimizasyonu

Practice More

Niskanen modelindeki denge noktasını grafik üzerinde görerek TF=TMTF=TM ve MF=MMMF=MM arasındaki farkı analiz ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Niskanen Bürokrasi Modeli

More questions from this topic