Maliye teorisinde devletin mali (fiskal) amaçlarla belirli tüketim maddelerinin üretimini ve satışını tekeline alması sonucunda elde edilen gelirler 'mali tekel gelirleri' olarak tanımlanmaktadır. Bu gelirlerin iktisadi mahiyeti ve hesaplanma yöntemi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi mali tekel gelirlerinin 'gizli vergi' olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesini oluşturur?
- Tekel konusu malın satış fiyatının; üretim maliyeti, amortismanlar ve makul bir işletme kârı toplamını aşacak şekilde belirlenmesiyle oluşan farkın bütçeye aktarılmasıAnswer
- BSunulan belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlananların, söz konusu hizmetin maliyetine katkı sağlamak amacıyla ödedikleri bedellerin bütçeye gelir kaydedilmesi
- CBayındırlık hizmetleri neticesinde özel kişilerin taşınmazlarında meydana gelen değer artışlarının bir kısmının kamu otoritesi tarafından talep edilmesi
- DSosyal güvenlik veya mesleki kuruluşlar tarafından kendi üyelerinden, belirli bir sosyal amacı gerçekleştirmek üzere tahsil edilen genel bütçe dışı fonlar
- EDevletin para basma imtiyazını kullanarak, paranın nominal değeri ile üretim maliyeti arasındaki farktan elde ettiği reel satın alma gücü artışı
Answer
Mali tekel gelirlerinin 'gizli vergi' sayılmasının nedeni, malın satış fiyatının üretim maliyeti ve normal kârın üzerinde belirlenerek aradaki farkın hazineye aktarılmasıdır.
Mali tekel gelirlerinde devlet, bir malın fiyatını piyasa koşullarının dışında, üretim maliyeti ve normal kâr payının toplamından daha yüksek bir seviyede belirler. Bu 'fiyat farkı', tüketicinin ödediği ancak malın iktisadi üretim değerini aşan bir tutar olduğu için 'gizli vergi' niteliği taşır ve doğrudan kamu gelirine dönüşür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mali tekel gelirleri, iktisadi açıdan bir 'fiyat-vergi' karışımıdır ve tekel kârının maliyet üzerindeki kısmını temsil eder.
Alternative Method
Fiyat bileşenlerini bir matematiksel model olarak düşünmek: burada mali tekel gelirini temsil eder.
Estimated Time:1m 30s