Question

Difficulty: MediumKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin 'kamu hukuku gelirleri' ve 'özel hukuk gelirleri' olarak sınıflandırılmasında, gelirin dayandığı hukuki otoritenin niteliği ve taraflar arasındaki ilişkinin biçimi belirleyici kriterdir. Buna göre, devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği 'özel hukuk gelirleri' (jus gestionis) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Gelirin dayanağı devletin sahip olduğu zorlama gücü (jus imperii) olup, ödeme yükümlülüğü kanunla tek taraflı olarak belirlenir.
  2. B
    Harçlar ve parafiskal gelirlerde olduğu gibi, belirli bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında kanun zoruyla alınır.
  3. Mülk ve teşebbüs gelirlerinde görüldüğü gibi, devlet ile kişi arasında rızaya dayalı, akdi ve iki taraflı bir ilişki sonucunda elde edilir.Answer
  4. D
    Toplumsal ihtiyaçların finansmanı amacıyla, mali güç ilkesi doğrultusunda egemenlik gücüne dayanılarak karşılıksız tahsil edilir.
  5. E
    Mesleki kuruluşlar veya sosyal güvenlik kurumları tarafından üyelerinden kanunla zorunlu tutularak toplanan vergi benzeri gelirlerdir.

Answer

Özel hukuk gelirleri, mülk ve teşebbüs gelirlerinde görüldüğü gibi, devlet ile kişi arasında rızaya dayalı, akdi ve iki taraflı bir ilişki sonucunda elde edilir.
Devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek (jus gestionis) elde ettiği gelirler, Borçlar Kanunu gibi özel hukuk hükümlerine tabidir. Bu gelirlerin temelinde tarafların özgür iradesiyle kurulan bir sözleşme (akdi ilişki) bulunur. Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler) bu kategorinin en tipik örneğidir ve devletin mülkiyetindeki taşınmazları kiralaması veya işletmelerinden kar elde etmesi gibi faaliyetleri kapsar.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin dayandığı hukuki otoriteyi belirle.
Devletin egemenlik gücünü (jus imperii) kullanmadığı, bir özel hukuk kişisi gibi (jus gestionis) davrandığı durumdur.
Özel hukuk gelirlerini kamu hukuku gelirlerinden ayıran temel fark budur.
2
Taraflar arasındaki ilişkinin niteliğini analiz et.
İlişki tek taraflı (unilateral) değil, karşılıklı rızaya dayalı ve sözleşmeli (bilateral/akdi) bir yapıdadır.
Sözleşme serbestisi ve piyasa kuralları özel hukuk rejiminin gereğidir.
3
Örneklerle doğrula.
Kamu mülklerinin satışı, kiralanması (mülk gelirleri) veya kamu işletmelerinin mal ve hizmet satışları (teşebbüs gelirleri).
Bu gelir türleri dometik gelirler olarak da adlandırılır ve özel hukuk hükümlerine tabidir.

Key Concept

Jus Gestionis (Özel Hukuk Yönetimi) ve Akdi İlişki
Estimated Time:50s
Rate this question