Question

Difficulty: MediumMali Tekel Gelirleri

Bir ekonomide devlet, belirli tüketim mallarının piyasaya arzını tamamen kendi denetimine almıştır. Bu malların satış fiyatı, serbest piyasa koşullarında oluşabilecek fiyatın oldukça üzerinde ve içerisinde bir 'fiskal pay' barındıracak şekilde bizzat otorite tarafından saptanmaktadır. Uygulamanın temel amacı, bu malların arzı üzerinden doğrudan hazineye ek kaynak yaratmak ve kamu harcamalarını finanse etmektir.

Buna göre, bahsedilen yöntemle elde edilen kazançlar kamu gelirleri sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

  1. A
    Harçlar
  2. B
    Resimler
  3. Mali tekel gelirleriAnswer
  4. D
    Parafiskal gelirler
  5. E
    Mülk ve teşebbüs gelirleri

Answer

Mali tekel gelirleri
Mali tekel gelirleri, devletin sosyal, iktisadi veya sağlıkla ilgili nedenleri (veya doğrudan mali nedenleri) gerekçe göstererek belirli bir malın üretimini veya satışını kendi tekeline alması ve satış fiyatını maliyetin üzerine bir vergi payı ekleyerek belirlemesiyle elde edilir. Soruda belirtilen 'fiskal pay' ve 'hazineye ek kaynak yaratma' ifadeleri bu tanımı tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki faaliyetin niteliğini belirle
Devletin mal arzını kendi denetimine (tekeline) aldığı ve münhasır yetki kullandığı tespit edilmiştir.
Tekel durumu, devletin piyasada tek satıcı veya üretici olma gücünü ifade eder.
2
Fiyatlandırma mekanizmasını ve temel amacı analiz et
Fiyatın piyasa dengesinin üzerinde, bir 'fiskal pay' (mali amaçlı ek yük) içerecek şekilde hazineye gelir sağlama amacıyla saptandığı görülmüştür.
Fiyatın maliyetin çok üzerine çıkarılması, tüketiciye yansıtılan 'gizli bir vergi' niteliği taşır.
3
Kavramsal eşleştirme yap
Tekel gücü ile mali amacın birleşmesi, bu geliri mali tekel gelirleri kategorisine sokar.
Maliye literatüründe fiskal tekel, kamu hizmeti sunumundan ziyade bütçe açığını kapatma veya gelir artırma odaklıdır.

Key Concept

Mali Tekel (Fiskal Tekel) ve Gizli Vergi Kavramı
Estimated Time:1m 0s
Rate this question