Examkin

Question

Difficulty: HardNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu ekonomisi literatüründe arz-yönlü kamu gider artışlarını kurumsal yapı ve aktör davranışları üzerinden açıklayan William Niskanen'in "Bürokrasi Modeli", geleneksel harcama teorilerinden önemli ölçüde ayrışmaktadır.

Buna göre, Niskanen'in modelinde kamu bürolarının faaliyet hacmi, bütçe dinamikleri ve temel motivasyonları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bürokratların temel amacı bütçe maksimizasyonu olduğundan, kamu büroları mal ve hizmet üretimini marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu sosyal optimum noktasının ötesine taşıyarak, toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği seviyede gerçekleştirirler.Answer
  2. B
    Bürokratlar, yeniden seçilme olasılıklarını güvence altına almak için oy maksimizasyonu hedefine yönelirler ve bütçe hacmini seçmenlerde mali illüzyon yaratacak şekilde genişletirler.
  3. C
    Kamu hizmeti arzındaki genişleme, ekonomik gelişme ve sanayileşme aşamalarının doğal bir sonucu olarak devletin fonksiyonlarındaki sürekli ve organik artışa dayanmaktadır.
  4. D
    Bürokratik bütçelerdeki kalıcı büyüme, ancak sosyal çalkantı ve savaş dönemlerinde toplumun artan vergi yüküne rıza göstermesiyle oluşan sıçrama etkisi sayesinde gerçekleşir.
  5. E
    Kamu bürolarının bütçelerinin sürekli artması, bürokratların bütçe büyütme çabalarından ziyade, emek-yoğun kamu hizmetlerinde teknolojik verimliliğin düşük olması ve maliyetlerin zorunlu olarak yükselmesinden kaynaklanır.

Answer

Doğru seçenek, bürokratların bütçe maksimizasyonu güdüsüyle toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği noktada üretim yaptığını ve sosyal optimumdan saptığını belirten ifadedir.
Niskanen modeline göre, kamu büroları kâr maksimizasyonu yerine bütçe maksimizasyonunu hedeflerler. Bu hedef doğrultusunda, bürokratlar kendilerine tahsis edilen bütçenin tamamını kullanarak üretim hacmini, marjinal sosyal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MB=MC) etkin noktanın ötesine taşırlar ve toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği (TB=TC) daha yüksek bir çıktı seviyesinde dengeye gelirler. Bu durum kamu hizmetlerinin aşırı arzına ve kaynak israfına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünün analizi
Soruda arz-yönlü kamu gider artışlarını açıklayan Niskanen Bürokrasi Modeli'nin temel varsayımlarının tespit edilmesi istenmektedir.
Modelin doğru anlaşılması için hangi aktörün (bürokrat) hangi saikle hareket ettiğinin belirlenmesi gerekir.
2
Bürokratın davranış güdüsünün belirlenmesi
Niskanen'e göre bürokratlar (atanmış görevliler) oy veya sosyal refah değil, kendi güç, prestij ve imkanlarını artıran 'bütçe maksimizasyonu' peşindedirler.
Bu durum modeli, politikacıları merkeze alan diğer kamu tercihi yaklaşımlarından ayırır.
3
Üretim hacmi ve denge noktasının tespiti
Bu maksimizasyon çabası, üretimin marjinal fayda ve maliyetin eşitlendiği sosyal optimumun ötesine geçmesine neden olur. Bürokrat, bütçesini sonuna kadar kullanarak toplam bütçenin toplam maliyete eşit olduğu noktada üretim yapar.
Bürokratlar, hizmetin durdurulması tehdidini kullanarak bütçe onaylayıcılarından (politikacılardan) aşırı ödenek alırlar ve bu kaynakların tamamını tüketirler.
4
Diğer seçeneklerin elenmesi
Oy maksimizasyonu politikacılara, organik büyüme Wagner'e, sıçrama etkisi Peacock-Wiseman'a, düşük verimlilik ise Baumol Hastalığı'na aittir.
Diğer teorilerle karışıklığı önlemek ve doğru modeli izole etmek.

Key Concept

Niskanen'in Bütçe Maksimizasyonu ve Üretim Düzeyi
Rate this question

Topics

Niskanen Bürokrasi Modeli

More questions from this topic