Üç seçmenden (A, B, C) ve üç politika seçeneğinden (X, Y, Z) oluşan bir kamu ekonomisinde,… — KPSS Maliye

Üç seçmenden ( $A, B, C$ ) ve üç politika seçeneğinden ( $X, Y, Z$ ) oluşan bir kamu ekonomisinde, seçmenlerin tercih sıralamaları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Seçmen	1. Tercih	2. Tercih	3. Tercih
Seçmen A	$X$	$Y$	$Z$
Seçmen B	$Y$	$Z$	$X$
Seçmen C	$Z$	$X$	$Y$

Çoğunluk kuralına dayalı ikili oylamalar sonucunda ortaya çıkan durum ve Kenneth Arrow’un İmkansızlık Teoremi’nde tanımlanan aksiyomlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ortaya çıkan durum Condorcet Paradoksu'dur ve rasyonel bir toplumsal tercih mekanizması için gereken 'geçişlilik' (transitivity) aksiyomunun çoğunluk kuralı ile her zaman sağlanamayacağını gösterir.Answer
B
Seçmenlerin tamamı tek tepeli (single-peaked) tercihlere sahip olduğu için Ortanca Seçmen Teoremi uyarınca $Y$ seçeneği kararlı ve tutarlı bir toplumsal denge noktası oluşturur.
C
Tablodaki döngüsel sonuç, Arrow'un 'İlgisiz Seçeneklerin Bağımsızlığı' aksiyomunun bireysel tercihler düzeyinde ihlal edildiğinin ve oylama sırasının sonucu etkilemeyeceğinin kanıtıdır.
D
Çoğunluk kuralı bu örnekte 'Pareto Prensibi'ni ihlal etmektedir; çünkü hiçbir seçenek diğer seçeneklere karşı mutlak bir oybirliği üstünlüğü sağlayamamaktadır.
E
Kenneth Arrow’un 'Kısıtlanmamış Etki Alanı' aksiyomu gereği, rasyonel bir toplumsal karar alma sürecinde bu tür döngüsel (paradoksal) tercihlerin oylamaya dahil edilmesi engellenmelidir.

Answer

Ortaya çıkan durum Condorcet Paradoksu'dur ve toplumsal tercihlerin geçişlilik özelliğini kaybettiğini göstermektedir.

Verilen tabloda ikili karşılaştırmalar yapıldığında

X

seçeneği

Y

'ye,

Y

seçeneği

Z

'ye,

Z

seçeneği ise

X

'e karşı 2/3 çoğunlukla galip gelmektedir. Bu durum 'Condorcet Paradoksu' veya 'Oylama Paradoksu' olarak adlandırılır. Kenneth Arrow, İmkansızlık Teoremi'nde rasyonel bir toplumsal karar alma sürecinin beş aksiyomu (Kısıtlanmamış etki alanı, Pareto prensibi, İlgisiz seçeneklerin bağımsızlığı, Diktatörlüğün olmaması ve Geçişlilik) aynı anda sağlayamayacağını kanıtlamıştır. Bu örnekte çoğunluk kuralı, bireysel tercihler tutarlı olsa bile toplumsal düzeyde 'geçişlilik' (rasyonel sıralama) aksiyomunu sağlayamamıştır.

Step-by-Step Solution

X

Y

seçeneklerini karşılaştırın.

Seçmen A (

X > Y

) ve Seçmen C (

X > Y

) olmak üzere 2 seçmen

X

'i tercih eder.

Çoğunluk kuralına göre

X

Y

'ye karşı üstünlük sağlar (

X > Y

Y

Z

seçeneklerini karşılaştırın.

Seçmen A (

Y > Z

) ve Seçmen B (

Y > Z

) olmak üzere 2 seçmen

Y

'yi tercih eder.

Çoğunluk kuralına göre

Y

Z

'ye karşı üstünlük sağlar (

Y > Z

Z

X

seçeneklerini karşılaştırın.

Seçmen B (

Z > X

) ve Seçmen C (

Z > X

) olmak üzere 2 seçmen

Z

'yi tercih eder.

Çoğunluk kuralına göre

Z

X

'e karşı üstünlük sağlar (

Z > X

Sonuçları birleştirerek geçişliliği kontrol edin.

X > Y

Y > Z

iken geçişlilik gereği

X > Z

olması gerekirken, oylama sonucu

Z > X

çıkmıştır.

Toplumsal tercihler bir döngü oluşturmuştur (

X > Y > Z > X

); bu durum Condorcet Paradoksu'dur ve Arrow'un geçişlilik aksiyomunun ihlalidir.

Key Concept

Condorcet Paradoksu ve Arrow'un İmkansızlık Teoremi

Practice More

Arrow'un aksiyomlarından birinin (örneğin diktatörlüğün olmaması) feda edilmesi durumunda paradoksun nasıl çözüleceğini düşününüz.

Alternative Method

Alternatif olarak, seçmenlerin tercihlerini bir grafik üzerinde

X, Y, Z

sıralamasına göre çizerseniz, Seçmen C'nin grafiğinin 'V' şeklinde (çift tepeli) olduğunu görebilirsiniz. Ortanca seçmen teoreminin çalışması için temel şart olan 'tüm seçmenlerin tek tepeli tercihlere sahip olması' kuralı burada ihlal edildiği için Condorcet Paradoksu ortaya çıkmıştır.

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Alternative Method

Topics

More questions from this topic