Examkin

Question

Difficulty: HardNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu ekonomisinde arz-yönlü kamu gider artışlarını açıklayan temel yaklaşımlardan biri olan William Niskanen'in 'Bürokrasi Modeli'nde, kamu kurumları (bürolar) ile bu kurumları finanse eden yasama organı (sponsor) arasındaki asil-vekil ilişkisi incelenmektedir.

Buna göre, Niskanen'in modelinde bürokratların temel davranışsal motivasyonu ve bu motivasyonun kamu hizmeti denge üretim (çıktı) seviyesine etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. A
    Bürokratların temel amacı oy maksimizasyonunu gerçekleştirmektir; bu hedefe ulaşmak için seçmenlerin mali illüzyonundan faydalanarak üretim seviyesini seçmen talepleri doğrultusunda artırırlar.
  2. B
    Bütçe hacmindeki büyüme, kamu sektörünün emek-yoğun yapısı gereği verimlilik artışından yoksun olması ve maliyet dezavantajının doğrudan bütçeye yansıtılmasından kaynaklanır.
  3. C
    Devletin fonksiyonlarındaki artışa bağlı olarak bürokratlar, sanayileşme ve kentleşme sürecinin gerektirdiği sosyal ve altyapı yatırımlarını finanse etmek için bütçeyi ekonomik büyümeye paralel büyütürler.
  4. Bürokratların temel amacı bütçe maksimizasyonudur; ellerindeki bilgi asimetrisini kullanarak üretimi, sosyal optimum seviyesini aşacak şekilde toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği noktaya kadar genişletirler.Answer
  5. E
    Bürokratların bütçeyi genişletme çabaları olağan dönemlerde sınırlı kalırken, savaş ve kriz gibi olağanüstü dönemlerde vergi toleransının artmasıyla harcamalarda kalıcı bir sıçrama etkisi yaratırlar.

Answer

Bürokratların temel amacı bütçe maksimizasyonudur; ellerindeki bilgi asimetrisini kullanarak üretimi, sosyal optimum seviyesini aşacak şekilde toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği noktaya kadar genişletirler.
William Niskanen'in bürokrasi modelinde, bürokratların temel motivasyonu kendi kişisel faydalarını (prestij, güç, yan haklar) maksimize etmektir ve bu fayda doğrudan yönettikleri bütçenin büyüklüğüne bağlıdır. Bu nedenle bürokratlar 'bütçe maksimizasyonu' peşindedirler. Bürokratlar, maliyetler hakkındaki bilgi asimetrisinden ve tekel konumlarından faydalanarak yasama organını manipüle ederler. Sonuç olarak, kamu hizmeti üretimi, toplum için ideal olan marjinal fayda = marjinal maliyet (MB=MCMB = MC) noktasında durmaz; toplam bütçenin (yasama organının vermeye razı olduğu maksimum tutarın) toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişler. Bu da aşırı üretime ve arz-yönlü kamu gider artışına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Niskanen modelinin temel davranışsal varsayımını belirlemek.
Niskanen'e göre bürokratlar rasyonel fayda maksimizasyoncularıdır. Faydaları (maaş, prestij, makam aracı, güç) yönettikleri bütçenin büyüklüğü ile doğru orantılıdır; bu nedenle temel güdüleri 'Bütçe Maksimizasyonu'dur.
Soruda istenen 'davranışsal hedef' veya 'motivasyon' unsurunu doğru tespit etmek için.
2
Politikacıların (yasama organı) motivasyonu ile bürokratların motivasyonunu ayırt etmek.
Politikacıların temel hedefi 'oy maksimizasyonu' ve iktidarda kalmaktır. Bürokratlar seçimle işbaşına gelmediği için oy kaygısı taşımazlar. Bu ayrım, oy maksimizasyonundan bahseden seçeneği elemeyi sağlar.
Kamu tercihi teorisindeki farklı aktörlerin amaç fonksiyonlarını karıştırmamak için.
3
Asil-vekil ilişkisindeki bilgi asimetrisinin sonuçlarını analiz etmek.
Bürokrat (vekil), hizmetin gerçek üretim maliyetini bilirken; yasama organı (asil) sadece hizmetin sağladığı toplam sosyal faydayı tahmin edebilir. Bürokrat bu bilgi tekeli sayesinde yasama organına 'ya hep ya hiç' teklifleri sunar.
Bürokratın bütçeyi nasıl olup da optimal noktanın ötesine taşıyabildiğinin mekanizmasını anlamak için.
4
Modelin öngördüğü denge üretim seviyesini sosyal optimum ile karşılaştırmak.
Toplum için en verimli (sosyal optimum) üretim seviyesi, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MB=MCMB = MC) noktadır. Ancak bütçesini maksimize etmek isteyen bürokrat, yasama organının katlanabileceği maksimum bütçeyi koparana kadar üretimi artırır. Bu nokta, toplam sağlanan faydanın (toplam bütçenin) toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) noktadır. Bu seviyede üretim, sosyal optimumun yaklaşık iki katıdır ve kaynak israfına (etkinsizliğe) neden olur.
Bütçe maksimizasyonunun kamu hizmeti çıktı hacmine (üretim seviyesine) olan matematiksel/teorik etkisini kesin olarak tanımlamak için.

Key Concept

Niskanen Bürokrasi Modelinde Bütçe Maksimizasyonu ve Çıktı Etkinsizliği
Rate this question

Topics

Niskanen Bürokrasi Modeli

More questions from this topic