Question

Difficulty: MediumNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu idarelerinin neden sürekli genişleme eğiliminde olduğunu analiz eden teoriler, genellikle sürecin ardındaki karar alıcıların motivasyonlarına odaklanır. Bilgi asimetrisi kavramını merkeze alan arz yönlü bir teori; kamu hizmetini fiilen üreten birim yöneticilerinin, bütçeyi onaylayan kurula (sponsora) karşı bir tür tekel gücü elde ettiğini öne sürer. Bu teoriye göre yöneticiler, hizmetin toplumsal açıdan en verimli olduğu ve marjinal faydanın marjinal maliyete (MF=MMMF = MM) eşitlendiği noktada üretimi durdurmazlar. Bunun yerine, kendi kurumsal veya kişisel çıkarlarını en üst düzeye çıkarmak adına kamu hizmeti arzını aşırı genişleterek farklı bir denge noktasına ulaşırlar.

Buna göre, parçada sözü edilen arz yönlü modelin adı ve yöneticilerin ulaşmayı hedeflediği nihai üretim seviyesi (denge noktası) aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Niskanen Bürokrasi Modeli / Toplam Faydanın Toplam Maliyete (TF=TMTF = TM) eşitlendiği bütçe maksimizasyonu noktasıAnswer
  2. B
    Mali İllüzyon Yaklaşımı / Seçmenlerin maliyetleri eksik algılamasına dayanan politik oy maksimizasyonu noktası
  3. C
    Wagner Kanunu / Sanayileşmenin getirdiği artan devlet faaliyeti talebiyle ulaşılan organik büyüme noktası
  4. D
    Peacock ve Wiseman Sıçrama Tezi / Toplumun olağanüstü durumlarda kabul ettiği daha yüksek vergi toleransı noktası
  5. E
    Baumol Hastalığı / Verimlilik artışı olmamasına rağmen özel sektörle sağlanan ücret paritesi noktası

Answer

Niskanen Bürokrasi Modeli / Toplam Faydanın Toplam Maliyete (TF=TMTF = TM) eşitlendiği bütçe maksimizasyonu noktası
Parçada açıklanan süreç, William Niskanen'in 'Bürokrasi Modeli'dir. Niskanen'e göre kamu bürokratları (yöneticiler), yasama organı (sponsor) ile aralarındaki bilgi asimetrisinden yararlanarak monopol (tekel) gibi davranırlar. Toplumsal optimum olan Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet (MF=MMMF = MM) noktasında üretim yapmak yerine, bütçelerini olabildiğince genişletmek amacıyla sponsorun tüm tüketici rantını emebilecekleri noktaya yönelirler. Bu sınır, Toplam Faydanın Toplam Maliyete (TF=TMTF = TM) eşitlendiği bütçe maksimizasyonu noktasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Parçada anlatılan durumun arz yönlü mü yoksa talep yönlü mü bir model olduğuna karar verilmesi
Yöneticilerin bilgi asimetrisini kullanarak tekel gücü elde etmesi, kamu hizmetini sunan tarafa odaklandığı için 'arz yönlü' bir dinamiktir ve bürokrasiyi işaret eder.
Teorilerin doğru sınıflandırılmasında, süreci yönlendiren aktörlerin (bürokrat, politikacı, seçmen) ve itici gücün (arz veya talep) tespiti esastır.
2
Bürokratların temel motivasyonunun ve ulaşmayı hedefledikleri denge noktasının tespit edilmesi
Bürokratlar, kendi çıkarları doğrultusunda bütçeyi maksimize etmek isterler. Bu nedenle MF=MMMF = MM (sosyal optimum) noktasında durmaz, sponsorun tüm tüketici rantının sıfırlandığı TF=TMTF = TM noktasına kadar üretimi genişletirler.
Niskanen modelinde yasama organının (sponsorun) onaylamaya razı olduğu maksimum bütçe sınırı, elde edeceği toplam faydanın katlanacağı toplam maliyete eşitlendiği marjinal sınırdır.

Key Concept

Niskanen Bürokrasi Modeli ve Bütçe Maksimizasyonu
Estimated Time:1m 15s
Rate this question