Question

Difficulty: MediumBütçe Politikası

Bir ekonomide belirli bir dönemde mali yıl sonunda fiili bütçe açığının belirgin şekilde arttığı, ancak tam istihdam bütçe açığında (yapısal bütçe dengesi) herhangi bir değişiklik olmadığı tespit edilmiştir.

Bütçe politikası araçları bağlamında, bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ekonomik faaliyet hacminin daralması sonucu otomatik istikrar sağlayıcıların bütçe açığını artırıcı yönde çalışmasıAnswer
  2. B
    Hükûmetin durgunluktan çıkmak amacıyla iradi olarak kamu harcamalarını artırması
  3. C
    Ekonomik büyümeyi teşvik etmek amacıyla iradi vergi indirimlerinin uygulanması
  4. D
    Enflasyonist süreçte artan nominal gelirlerin mali sürüklenme etkisi yaratması
  5. E
    Klasik maliye politikası anlayışı gereği kamu bütçesinin denkliğinin hedeflenmesi

Answer

Fiili bütçe açığının artıp tam istihdam bütçe açığının değişmemesi, ekonominin daralma dönemine girmesi nedeniyle otomatik istikrar sağlayıcıların devreye girmesiyle açıklanır.
Tam istihdam (yapısal) bütçe açığı, yalnızca hükûmetin aldığı iradi (ihtiyari) maliye politikası kararlarıyla değişir. Soruda yapısal açığın değişmediği belirtildiği için hükûmetin iradi olarak harcamaları artırmadığı veya vergileri indirmediği anlaşılmaktadır. Buna rağmen fiili bütçe açığının artması, konjonktürel bir açığın ortaya çıktığını gösterir. Ekonomik faaliyetlerin yavaşlaması ve daralma evresine girilmesiyle birlikte, otomatik istikrar sağlayıcıların mekanizması gereği vergi tahsilatı kendiliğinden düşer ve işsizlik sigortası gibi transfer harcamaları kendiliğinden artar. Bu durum, herhangi bir iradi karar alınmaksızın fiili bütçe açığının artmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki iki temel bütçe açığı kavramını (fiili ve tam istihdam bütçe açığı) tanımlamak ve aralarındaki farkı belirlemek.
Fiili bütçe açığı o yıl gerçekleşen toplam bütçe açığıdır; tam istihdam (yapısal) bütçe açığı ise ekonominin tam kapasitede çalıştığı varsayımıyla hesaplanan ve sadece iradi politika değişikliklerinden etkilenen açıktır.
İki kavram arasındaki fark (konjonktürel açık), otomatik istikrar sağlayıcıların etkilerini iradi politikalardan ayırmayı sağlar.
2
Yapısal bütçe açığının neden sabit kaldığını analiz etmek.
Yapısal açık değişmiyorsa, hükümet kamu harcamalarında veya vergi oranlarında iradi (ihtiyari) bir değişikliğe gitmemiştir.
Eğer genişletici yönde iradi bir politika uygulansaydı (örneğin harcama artışı veya vergi indirimi), yapısal bütçe açığı da matematiksel olarak artardı.
3
İradi politika yokken fiili bütçe açığındaki artışın kaynağını belirlemek.
İradi müdahale olmaksızın fiili açık artıyorsa, bu durum ekonominin daralma evresine (resesyona) girmesinden kaynaklanır.
Daralma dönemlerinde milli gelir düştüğü için otomatik istikrar sağlayıcılar devreye girer; vergi gelirleri kendiliğinden azalır ve transfer harcamaları (işsizlik maaşı vb.) artarak fiili bütçe açığını büyütür.

Key Concept

Tam İstihdam Bütçe Açığı (Yapısal Bütçe Dengesi) ve Otomatik İstikrar Sağlayıcılar
Rate this question