Examkin

Question

Difficulty: HardKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu ekonomisinde devletin mülkiyetindeki varlıkları değerlendirmesi veya iktisadi faaliyetlerde bulunması sonucunda elde ettiği gelirlerin (mülk ve teşebbüs gelirleri) hukuki rejimi, vergi ve harç gibi diğer gelir türlerinden farklılık göstermektedir. Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerinin hukuki mahiyeti ve elde ediliş usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu gelirler, devletin egemenlik gücüne (jus imperii) dayanarak ve kanunilik ilkesi gereği tek taraflı olarak belirlediği cebri nitelikli kamu hukuku gelirleridir.
  2. B
    Bu gelirler, devletin kamu hizmeti sunma imtiyazı kapsamında, hizmetten yararlananlardan maliyete katılım payı olarak aldığı harç ve resimler grubuna girer.
  3. Bu gelirler, devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek (jus gestionis), taraflar arasındaki irade serbestisi ve akit serbestisi ilkeleri çerçevesinde elde ettiği özel hukuk gelirleridir.Answer
  4. D
    Bu gelirler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyelerinden topladığı ve harcanması özel bir amaca özgülenmiş parafiskal gelirler kapsamındadır.
  5. E
    Bu gelirlerin tahsilat aşamasında, devletin üstün kamu gücünü temsil eden 6183 sayılı Kanun hükümleri ve kamu alacaklarına sağlanan imtiyazlar genel kural olarak uygulanır.

Answer

Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin özel hukuk kuralları çerçevesinde, sözleşme serbestisine dayanarak ve egemenlik gücünü kullanmadan (jus gestionis) elde ettiği özel hukuk gelirleridir.
Doğru cevap, mülk ve teşebbüs gelirlerinin devletin işletmecilik hakkı (jus gestionis) çerçevesinde, özel hukuk kişisi gibi hareket ederek ve taraflar arasındaki karşılıklı rıza (sözleşme) esasına dayanarak elde edilen özel hukuk gelirleri olduğunu vurgulayan seçenektir. Bu gelirler cebri değildir ve tahsilinde genellikle özel hukuk hükümleri uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin Kaynağını Analiz Etme
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin sahip olduğu taşınmazların kiralanması veya fabrikalar gibi iktisadi işletmelerin işletilmesiyle elde edilir.
Gelirin hangi ekonomik faaliyetten doğduğunu belirlemek hukuki niteliğini saptamanın ilk adımıdır.
2
Kullanılan Yetkinin Niteliğini Belirleme
Devlet bu gelirleri elde ederken üstün bir 'kamu gücü' (jus imperii) kullanmaz; tıpkı bir özel şirket veya şahıs gibi hareket eder (jus gestionis).
Egemenlik gücü kullanımı kamu hukuku ve özel hukuk gelirleri arasındaki temel ayrım noktasıdır.
3
Hukuki Rejimi Sınıflandırma
Bu ilişkilerde tek taraflı irade değil, tarafların karşılıklı rızası ve Borçlar Kanunu gibi özel hukuk hükümleri geçerlidir.
İrade serbestisi özel hukuk gelirlerinin ayırıcı özelliğidir.

Key Concept

Jus Gestionis (İşletmecilik Hakkı)

Practice More

Kamu hukukundan doğan ancak karşılıklı olma özelliği gösteren 'Harçlar' ile özel hukuk gelirleri arasındaki farkları çalışmak konuyu pekiştirir.

Alternative Method

Soruyu çözerken gelirin elde edilmesinde 'rıza' mı yoksa 'zorlama' mı olduğuna bakın. Eğer taraflar bir sözleşme yapıyorsa ve vazgeçme hakları varsa, bu özel hukuk geliridir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

More questions from this topic