Question

Difficulty: MediumKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Devletin iktisadi faaliyetleri sonucunda elde ettiği ve hukuki rejimi itibarıyla özel hukuk hükümlerine (Borçlar Kanunu vb.) tabi olan mülk ve teşebbüs gelirleri, vergi ve harç gibi kamu hukuku gelirlerinden temel bir noktada ayrılmaktadır.

Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerinin kamu hukuku gelirlerinden ayrıldığı temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gelirin dayanağının devletin tek taraflı iradesi yerine, taraflar arasındaki rızaya dayalı akdi (sözleşmeye dayalı) bir ilişki olmasıAnswer
  2. B
    Gelirin miktarının kanunla belirlenmesi ve ödeme yükümlülüğünün anayasal bir ödev olarak düzenlenmesi
  3. C
    Gelirin sadece toplumsal ihtiyaçların karşılanması amacıyla zorunlu bir mali yükümlülük olarak toplanması
  4. D
    Gelirin tahsilinde kamu gücü ayrıcalıklarının ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki cebri takip usullerinin kullanılması
  5. E
    Gelirin, sunulan spesifik bir kamu hizmetinden yararlanan kişilerden bu hizmetin maliyetine katılım payı olarak alınması

Answer

Gelirin dayanağının devletin tek taraflı iradesi yerine, taraflar arasındaki rızaya dayalı akdi (sözleşmeye dayalı) bir ilişki olması
Devletin özel hukuk gelirleri (özellikle mülk ve teşebbüs gelirleri), devletin egemenlik gücünü (jus imperiijus\ imperii) kullanmadığı, piyasa aktörü gibi hareket ettiği (jus gestionisjus\ gestionis) alanlarda doğar. Bu gelirlerin en temel ayırt edici özelliği, vergi gibi cebri ve tek taraflı olmaması; taraflar arasında özgür iradeye dayalı, sözleşmesel (akdi) ve karşılıklı bir ilişkiye dayanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki dayanak ayrımını analiz etmek
Kamu gelirleri; devletin egemenlik gücüne dayananlar (kamu hukuku) ve dayanmayanlar (özel hukuk) olarak ikiye ayrılır.
Sorunun odak noktası olan 'mülk ve teşebbüs gelirleri'nin hangi grupta olduğunu belirlemek gerekir.
2
Özel hukuk gelirlerinin (Jus Gestionis) özelliklerini belirlemek
Bu gelirler akdi ilişkiye (sözleşme), irade serbestisine ve karşılıklılık (ivazlılık) esasına dayanır.
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi hareket ettiği 'dometik' gelirlerdir.
3
Kamu hukuku gelirleri ile karşılaştırmak
Vergi, harç ve resim gibi gelirler devletin tek taraflı iradesine (cebri) dayanırken; mülk gelirleri tarafların rızasına dayalıdır.
Ayrıcı faktör, hukuki ilişkinin 'tek taraflı' (unilateral) mı yoksa 'çift taraflı/sözleşmeli' (bilateral) mi olduğudur.

Key Concept

Hukuki Dayanaklarına Göre Kamu Gelirleri Ayrımı (Jus Imperii vs. Jus Gestionis)

Practice More

Devletin taşınmaz satış gelirleri ile harçlar arasındaki hukuki rejim farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question