Examkin

Question

Difficulty: HardNiskanen Bürokrasi Modeli

Devletin büyümesi ve kamu harcamalarının genişlemesi, farklı teorik perspektiflerle analiz edilmektedir. Bu bağlamda, kamu kaynaklarının tahsisinde kurumsal karar alma süreçlerinin etkisine odaklanan William Niskanen'in 'Bürokrasi Modeli' dikkate alındığında, sistemin işleyişine ve kamu hizmeti üretim denge noktasına dair aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Harcamacı birimlerin yöneticileri, yasama organına karşı sahip oldukları asimetrik bilgi avantajını kullanarak bütçe maksimizasyonu peşinde koşarlar ve hizmet arzını, marjinal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği (MB=MCMB = MC) sosyal optimum seviyesinin ötesine taşıyarak toplam faydanın toplam maliyete eşitlendiği (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişletirler.Answer
  2. B
    Seçilmiş politikacılar, yeniden seçilme olasılıklarını artırmak amacıyla oy maksimizasyonu hedefine odaklanırken, seçmenlerin vergi yükünü gerçekte olduğundan daha düşük algılaması durumundan faydalanarak popülist kamu harcamalarını sürekli artırırlar.
  3. C
    Sanayileşme ve kentleşme gibi dinamiklerin tetiklediği ekonomik kalkınma süreci, devletin üstlendiği adalet, güvenlik ve altyapı fonksiyonlarında organik bir genişleme yaratarak kamu harcamalarının milli gelire oranla sürekli artmasına neden olur.
  4. D
    Savaş, doğal afet veya derin ekonomik kriz gibi olağanüstü toplumsal çalkantı dönemlerinde vatandaşların vergi ödeme toleransının yükselmesi, kamu harcamalarında geriye döndürülemez bir sıçrama etkisi yaratarak bütçe hacmini kalıcı olarak yukarı çeker.
  5. E
    Kamu sektörünün teknolojiye kapalı ve emek-yoğun doğası gereği verimlilik artışının özel sektöre kıyasla düşük kalması, ancak buna rağmen kamu personeli ücretlerinin özel sektörle eşzamanlı artırılma zorunluluğu bütçe maliyetlerini sürekli artırır.

Answer

Niskanen modelinde bürokratların bütçe maksimizasyonu amacıyla asimetrik bilgi avantajını kullanıp, hizmet arzını sosyal optimumun (MB=MCMB = MC) ötesine taşıyarak toplam fayda ve toplam maliyetin eşitlendiği (TB=TCTB = TC) noktaya kadar genişlettiklerini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, Niskanen'in Bürokrasi Modeli'nin çekirdek varsayımlarını tam olarak yansıtmaktadır. William Niskanen'e göre harcamacı kurumların yöneticileri (bürokratlar), şahsi menfaatlerini (prestij, yetki, maaş) artırmak gayesiyle yönettikleri bütçeyi maksimize etmeye çalışırlar. Yasama organının (finansörün) hizmetin gerçek maliyetini tam olarak bilememesinden (asimetrik bilgi) faydalanarak bütçe taleplerini yüksek tutarlar. Bunun sonucunda, kamu kaynaklarının etkin tahsisini sağlayan marjinal fayda ve marjinal maliyet eşitliği (MB=MCMB = MC) yerine, kurumun ayakta kalabileceği son nokta olan toplam fayda ve toplam maliyetin eşitlendiği (TB=TCTB = TC) daha yüksek bir çıktı seviyesinde faaliyet gösterirler ve kamu hizmetlerini aşırı arz ederler.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünün ve istenen modelin analizi
Niskanen'in Bürokrasi Modeli'nin, kamu giderlerindeki artışı bürokratların rasyonel davranışlarına bağlayan arz-yönlü bir teori olduğu tespit edilir.
Doğru seçeneği bulmak için modelin temel aktörünün ve hedeflenen maksimizasyon türünün belirlenmesi gerekir.
2
Bürokratik hedeflerin ve denge noktasının tanımlanması
Bürokratların bütçe maksimizasyonu yaptıkları ve üretim seviyesini, toplumsal optimum olan MB=MCMB = MC yerine, TB=TCTB = TC noktasına kadar ittikleri bilgisi hatırlanır.
Modeli diğer arz-yönlü yaklaşımlardan ayıran en teknik ve belirgin özellik budur.
3
Seçeneklerdeki diğer teorilerin elenmesi
Oy maksimizasyonu (Downs/Mali Aldanma), organik büyüme (Wagner), sıçrama etkisi (Peacock-Wiseman) ve verimlilik farkı (Baumol) teorilerini içeren seçenekler elenir.
Niskanen'in modelinde politikacıların değil bürokratların yer aldığı ve dışsal krizler/yapısal sorunlar yerine rasyonel çıkar arayışının merkeze alındığı teyit edilmiş olur.

Key Concept

Bürokratik Bütçe Maksimizasyonu (Niskanen)
Rate this question

Topics

Niskanen Bürokrasi Modeli

More questions from this topic