Kamu gelirlerinin 'kamu hukuku gelirleri' ve 'özel hukuk gelirleri' olarak tasnif edilmesi, devletin geliri elde ederken büründüğü hukuki sıfatın (jus imperii veya jus gestionis) bir sonucudur. Bu ayrım, gelirin tabi olduğu hukuki rejim, tahsil usulü ve uyuşmazlıkların çözümünde görevli yargı kolu bakımından temel farklılıklar doğurmaktadır.
Buna göre, devletin mülkiyetindeki taşınmazların kiralanmasından veya bir Kamu İktisadi Teşebbüsünün (KİT) satış faaliyetlerinden elde edilen gelirlerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- ABu gelirler 'jus imperii' (egemenlik gücü) kapsamında değerlendirildiği için devletin tek taraflı iradesine dayanır ve kamu gücü kullanılarak cebren tahsil edilir.
- Bu gelirler mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler) niteliğinde olup, taraflar arasındaki rızai/akdi ilişkiye dayanır ve uyuşmazlıklar adli yargı yolunda, genel hükümlere göre çözümlenir.Answer
- CBu gelirler parafiskal gelir niteliği taşıdığından, devlet bütçesi dışında bağımsız bütçeli mesleki kuruluşlar tarafından üyelerinden kanunla belirlenen oranlarda cebren tahsil edilir.
- DBu gelirler, devletin sunduğu belirli bir kamu hizmetinden yararlananlardan aldığı harçlar kapsamında değerlendirilir ve sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.
- EBu gelirler, kamu yatırımları neticesinde taşınmazların değerinde meydana gelen artış karşılığında alınan şerefiyelerdir ve mülkiyet sahiplerinden cebren tahsil edilir.
Answer
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin özel hukuk kuralları çerçevesinde kurduğu rızai ve akdi ilişkilere dayanması nedeniyle özel hukuk geliri sayılır ve bu gelirlerden doğan uyuşmazlıklar adli yargıda görülür.
Devletin bir taşınmazını kiraya vermesi veya KİT aracılığıyla piyasada mal/hizmet satması, devletin 'jus gestionis' sıfatıyla hareket ettiğini gösterir. Bu tür ilişkiler iki taraflı (bilateral) sözleşmelere dayandığı için 'özel hukuk geliri' olarak adlandırılır. Bu gelirlerin tahsilinde kamu gücü (6183 sayılı Kanun) kullanılmaz ve uyuşmazlıklar genel mahkemelerde (adli yargıda) çözümlenir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Özel Hukuk Gelirleri (Jus Gestionis)
Estimated Time:2m 0s