Question

Difficulty: Very hardVergi Hukukunda Zamanaşımı ve Terkin

Mükellef (B)'nin 20202020 takvim yılına ait beyana dayalı ticari kazancı üzerinden hesaplanacak vergilerle ilgili bir inceleme başlatılmıştır. Vergi dairesi, matrah takdiri amacıyla 25.12.202525.12.2025 tarihinde dosyayı Takdir Komisyonuna sevk etmiş; komisyonun kararı ise ancak 15.01.202715.01.2027 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına girmiştir. Bu süreçte aynı mükellef, 20192019 vadeli bir başka vergi borcu için 20242024 yılında gerçekleşen bir afet sonucu mal varlığının %40\%40'ını kaybettiğini belirterek terkin talebinde bulunmuştur.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu olaydaki zamanaşımı süreleri ve terkin talebi ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Takdir komisyonunda geçen sürenin tamamı duran süre kabul edileceğinden, 20202020 yılına ait vergi alacağının tarh zamanaşımı süresi 15.01.202715.01 .2027 tarihine kadar uzamıştır.
  2. 20202020 yılı vergisi için tarh zamanaşımı süresi, takdir komisyonuna sevk nedeniyle durmuş olsa da bu süre kanunen bir yılı geçemeyeceği için zamanaşımı 31.12.202631.12 .2026 tarihi sonunda dolmuştur.Answer
  3. C
    Deprem nedeniyle varlıklarının %40\%40'ını kaybeden mükellefin terkin talebi, kanunda aranan asgari 1/21/2 (%50) kayıp eşiği aşılmadığı için reddedilmelidir.
  4. D
    Takdir komisyonuna sevk işlemi hem 20202020 yılına ait tarh zamanaşımını hem de mükellefin 20192019 vadeli borçları için işlemekte olan tahsil zamanaşımını durdurmuştur.
  5. E
    20202020 yılına ait vergi alacağında zamanaşımı, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği 20202020 takvim yılının başlangıcından itibaren işlemeye başlar.

Answer

Doğru değerlendirme, tarh zamanaşımı süresinin takdir komisyonuna sevk nedeniyle durmasına rağmen kanuni bir yıllık sınır gereği 31.12.202631.12 .2026 tarihinde dolduğunu belirten ifadedir.
Vergi Usul Kanunu'na göre tarh zamanaşımı normalde 55 yıldır. Takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durdursa da, işlemeyen bu süre kanunen 11 yılı aşamaz. 20202020 yılı vergisi için zamanaşımı normalde 20252025 sonunda dolacakken, sevk işlemi bitime 66 gün kala yapılmıştır. Komisyon kararı 11 yıldan uzun sürdüğü için, zamanaşımı en fazla 11 yıl durmuş (25.12.202625.12 .2026) ve kalan 66 günün eklenmesiyle 31.12.202631.12 .2026 tarihinde kesin olarak dolmuştur. Ayrıca terkin için %40\%40 kayıp oranı, kanuni alt sınır olan 1/31/3 (%33,3) şartını sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
20202020 yılı için normal tarh zamanaşımı süresini belirle.
Zamanaşımı 01.01.202101.01.2021 tarihinde başlar ve normal şartlarda 31.12.202531.12.2025 tarihinde sona erer.
VUK Madde 114114 gereği süre, vergiyi doğuran olayı takip eden yıl başından itibaren 55 yıldır.
2
Takdir komisyonuna sevk işleminin durma etkisini hesapla.
25.12.202525.12.2025 tarihinde sevk yapıldığında zamanaşımının bitmesine 66 gün kalmıştır. Bu 66 günlük süre durur.
Takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durduran bir nedendir.
3
Duran sürenin azami sınırını uygula.
Karar 11 yıldan daha uzun sürede (15.01.202715.01 .2027) geldiği için, zamanaşımı en fazla 11 yıl süreyle (25.12.202625.12 .2026'ya kadar) durabilir.
VUK Madde 114/2114/2 uyarınca takdir komisyonunda işlemeyen süre her halükarda 11 yılı geçemez.
4
Kalan süreyi ekleyerek nihai tarihi bul.
25.12.202625.12 .2026 tarihinden itibaren kalan 66 gün işlemeye başlar: 25.12.2026+625.12 .2026 + 6 gün = 31.12.202631.12 .2026.
Duran süre sınırı dolduktan sonra kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam eder.
5
Terkin şartlarını kontrol et.
Mükellef varlıklarının %40\%40'ını kaybetmiştir; bu oran kanuni eşik olan 1/31/3'ün (%33,3) üzerindedir.
VUK Madde 115115 gereği afet nedeniyle terkin için varlıkların en az üçte birinin kaybı şarttır.

Key Concept

VUK Madde 114114 uyarınca tarh zamanaşımının takdir komisyonuna sevk ile durması ve 11 yıllık azami durma süresi sınırı.

Alternative Method

Zamanaşımı hesaplarken 'durma' (suspension) ile 'kesilme' (interruption) arasındaki farkı netleştirmek çözümde kritiktir. Durmada süre kaldığı yerden devam ederken, kesilmede süre sıfırlanıp baştan başlar. Takdir komisyonuna sevk bir 'durma' nedenidir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question