Examkin

Kamu Borçlarının Sınıflandırılması

146 questions

Question 81Question →

4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kamu bankalarının sermaye yapılarının güçlendirilmesi veya görev zararlarının karşılanması amacıyla gerçekleştirilen 'nakit dışı ihraçlar' (non-cash issuance), genellikle ikincil piyasada işlem görmeyecek şekilde (pazarlanamaz) tasarlanmaktadır. Hazine'nin bu enstrümanları pazarlanamaz nitelikte ihraç etmesinin temel iktisadi gerekçesi ve bu durumun finansal piyasalar üzerindeki koruyucu etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Büyük ölçekli bu senetlerin ikincil piyasada aniden satışa konu edilerek piyasa faiz oranları üzerinde yukarı yönlü bir arz baskısı oluşturmasını engellemek ve para politikasının etkinliğini korumak

Answer

Büyük ölçekli bu senetlerin ikincil piyasada aniden satışa konu edilerek piyasa faiz oranları üzerinde yukarı yönlü bir arz baskısı oluşturmasını engellemek ve para politikasının etkinliğini korumak
Hazine, kamu bankalarına verilen büyük tutarlı özel tertip senetlerin ikincil piyasada kontrolsüzce satılmasını engelleyerek piyasadaki faiz dengesini korumayı amaçlar. Pazarlanamayan bu senetler, piyasada bir arz şoku yaratamaz, böylece ikincil piyasa faiz oranları üzerindeki yukarı yönlü baskı kısıtlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Nakit dışı ihraç (özel tertip) kavramını analiz etme
Bu senetler nakit girişi sağlamadan, belirli bir mali yükümlülüğü (görev zararı vb.) karşılamak için alacaklı kuruma (kamu bankası) doğrudan verilir.
Sorunun bağlamını ve enstrümanın niteliğini anlamak için gereklidir.
2
Pazarlanamazlık (non-marketable) durumunun iktisadi sonucunu değerlendirme
Senet ikincil piyasada (Borsa İstanbul vb.) başkasına satılamaz ve nakde çevrilemez.
Pazarlanabilirlik kriterinin temel etkisini belirlemek için gereklidir.
3
Piyasa dengesi ve faiz ilişkisini kurma
Eğer bu büyük montanlı senetler pazarlanabilir olsaydı, kamu bankaları nakit ihtiyacı için bunları piyasaya sürdüğünde tahvil arzı artacak, tahvil fiyatları düşecek ve piyasa faizleri hızla yükselecekti.
Hazine'nin neden 'pazarlanamaz' seçeneğini tercih ettiğini (makroekonomik istikrar) açıklamak için gereklidir.

Key Concept

İkincil piyasada işlem görmeyen (pazarlanamaz) borçlar, para otoritesinin likiditeyi kontrol altında tutmasını sağlar ve ani arz şoklarıyla faizlerin bozulmasını önler.

Practice More

Nakit dışı ihraçların bütçe açığı ve kamu borç stoku üzerindeki farklı etkilerini (nakit vs. nakit dışı açık) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 82Question →

Hazine tarafından, geçmiş dönemlerde akdedilmiş olan ancak vadesi geldiği halde bütçe imkanlarıyla itfa edilemeyen borçların anapara ve faiz yükümlülüklerini karşılamak amacıyla yapılan yeni borçlanmalar, kamu borçlarının verimlilik kriterine göre yapılan sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Ölü borçlar

Answer

Eski borçların anapara ve faiz ödemelerini karşılamak amacıyla yapılan borçlanmalar 'Ölü Borçlar' kapsamında değerlendirilir.
Maliye literatüründe, borçlanılan kaynağın herhangi bir üretken yatırıma dönüştürülmediği, kamu hizmetlerinin cari giderleri veya vadesi gelmiş borçların faiz ve anapara ödemeleri için kullanıldığı borçlanmalar 'ölü borç' olarak tanımlanır. Bu tür borçlar devletin üretim kapasitesini artırmaz, aksine borç yükünü geleceğe aktarır.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanmanın kullanım amacını analiz etmek.
Borçlanma, üretken bir yatırım veya bir kamu varlığı (okul, yol vb.) oluşturmak için değil, vadesi gelen eski borçların servisini (itfa ve faiz) yapmak için kullanılmaktadır.
Verimlilik kriteri, borcun ekonomide yarattığı reel etkiye dayanır.
2
Kriterlere göre sınıflandırma yapmak.
Elde edilen kaynak ne gelir getirmekte ne de devletin net mal varlığını artırmaktadır; sadece borç stokunun çevrilmesini sağlamaktadır.
Bu durum, mali literatürde herhangi bir karşılığı olmayan borçlanma türüne işaret eder.
3
Sonuca ulaşmak.
Tanım gereği, hiçbir üretken karşılığı olmayan ve kamu harcamalarının (faiz dahil) finansmanında kullanılan bu tür borçlar ölü borçtur.
Ölü borçlar, toplumun gelecekteki vergi kapasitesinden harcama yapılmasına neden olan, karşılıksız borçlardır.

Key Concept

Verimlilik kriterine göre borç sınıflandırmasında 'Ölü Borç' kavramı.
Estimated Time:1m 15s
Question 83Question →

Kamu borçlarının 'sağlandığı para cinsi' (yerli para veya döviz) bakımından sınıflandırılması, hazinenin borç servisi kapasitesi ve para politikası üzerindeki kısıtları doğrudan etkilemektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde borcun para birimi ile alacaklının kimliği arasındaki ilişki, 'orijinal günah' (original sin) ve 'transfer sorunu' gibi kavramlarla ilişkilendirilmektedir.

Buna göre, kamu borçlarının sağlandığı para cinsine göre sınıflandırılması ve bu sınıflandırmanın ekonomik sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yerli para cinsinden borçlanma devlete enflasyon veya emisyon yoluyla borcun reel değerini düşürme imkânı sağlarken; döviz cinsinden borçlanma devletin bu esnekliğini kısıtlar ve kur riskini beraberinde getirir.

Answer

Yerli para cinsinden borçlanma devlete enflasyon veya emisyon yoluyla borcun reel değerini düşürme imkânı sağlarken; döviz cinsinden borçlanma devletin bu esnekliğini kısıtlar ve kur riskini beraberinde getirir.
Doğru olan seçenek, yerli para cinsinden borçlanmanın devlete sağladığı parasal egemenlik avantajını ve döviz borçlanmasının yarattığı kur riskini doğru bir şekilde kıyaslamaktadır. Devletler kendi bastıkları para birimi cinsinden borçlandıklarında, enflasyon yoluyla borcun reel değerini eritebilirler; ancak döviz üzerinde bu yetkileri yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Sağlandığı para cinsi ayrımını tanımla.
Borçlar, ulusal para birimi (yerli para) veya yabancı para birimi (döviz) üzerinden tanımlanmasına göre ikiye ayrılır.
Sınıflandırmanın temel kriterini belirlemek için gereklidir.
2
Yerli para cinsinden borçlanmanın iktisadi avantajlarını analiz et.
Devlet, kendi parası üzerinde emisyon yetkisine sahip olduğu için, beklenmeyen enflasyonla borcun reel değerini düşürebilir (enflasyon vergisi/zımni itfa).
Parasal egemenliğin borç üzerindeki etkisini anlamak için gereklidir.
3
Döviz cinsinden borçlanmanın risklerini belirle.
Döviz borçlarında devletin para basma yetkisi yoktur; dolayısıyla kur artışları borç yükünü doğrudan artırır ve transfer sorunu yaratır.
Döviz cinsinden borçlanmanın neden daha riskli olduğunu açıklamak için gereklidir.
4
Kaynak ve para cinsi ayrımını netleştir.
Borcun iç veya dış borç olması alacaklının ikametgahına (yerleşiklik) bağlıdır, kullanılan para birimine değil.
En yaygın kavramsal hatayı (modern kriter vs geleneksel kriter) elemek için gereklidir.

Key Concept

Sağlandığı Para Cinsine Göre Borçlar ve Parasal Egemenlik

Practice More

Borç yönetiminde 'orijinal günah' kavramının gelişmekte olan ülkelerin dövizle borçlanma zorunluluğu üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 84Question →

Hazine yönetimi, mali yıl içerisinde vergi gelirlerinin tahsilat takvimi ile kamu harcamalarının gerçekleştirilme ritmi arasındaki zamansal uyumsuzluktan kaynaklanan likidite sıkışıklığını gidermek amacıyla kısa vadeli borçlanma araçlarına başvurmuştur. Ancak, bu araçların toplam borç stoku içindeki payının aşırı artmasıyla birlikte ortaya çıkan yeniden borçlanma riskini (rollover risk) yönetmek adına, söz konusu borçların vadeleri uzatılarak yapısal bir değişikliğe gidilmiştir. Bu senaryoda uygulanan 'tahkim' (konsolidasyon) işlemi ve borçların sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Geçici nakit açıklarını finanse eden dalgalı borçlar, vadesinin uzatılmasıyla birlikte yapısal bütçe açıklarını veya yatırımları finanse eden konsolide borç niteliğine dönüştürülmüştür.

Answer

Geçici nakit açıklarını finanse eden dalgalı borçlar, vadesinin uzatılmasıyla birlikte yapısal bütçe açıklarını veya yatırımları finanse eden konsolide borç niteliğine dönüştürülmüştür.
Doğru yanıt olan seçenek, kamu borç yönetimindeki temel bir dönüşümü açıklar. Hazine bütçe yılı içindeki geçici nakit açıklarını kapatmak için (nakit yönetimi) Hazine bonosu gibi araçlarla 'dalgalı borç' yapar. Eğer bu borçların vadesi uzatılırsa (tahkim), bu borçlar artık 'konsolide borç' haline gelir. Bu işlem genellikle rollover (yeniden borçlanma) riskini azaltmak ve borç stokunu daha uzun bir vadeye yaymak için yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki borç nedenini ve türünü analiz etme
Bütçedeki gelir-gider zaman uyumsuzluğu (geçici nakit açığı) nedeniyle yapılan borçlanma 'Dalgalı Borç' (kısa vadeli) kapsamındadır.
Maliye literatüründe bir yıldan kısa vadeli ve nakit yönetimi amaçlı borçlar dalgalı borç olarak tanımlanır.
2
Uygulanan borç yönetimi işlemini tanımlama
Kısa vadeli borçların vadesinin uzatılması işlemi 'Tahkim' (Konsolidasyon) olarak adlandırılır.
Tahkim, kısa vadeli borçların (dalgalı) uzun vadeli borçlara (konsolide) dönüştürülmesi işlemidir.
3
İşlem sonrası borç sınıflandırmasını belirleme
Tahkim edilen borçlar artık 'Konsolide Borç' (sabit borç) sınıfına dahil olur.
Vadesine göre sınıflandırmada 1 yıldan uzun borçlar konsolide borç olarak kabul edilir.

Key Concept

Tahkim (Konsolidasyon) ve Vadesine Göre Borç Sınıflandırması

Practice More

Borç yönetiminde tahkim ve konversiyon arasındaki farkları pekiştirmek için 4749 sayılı kanundaki borçlanma limitlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 85Question →

Kamu borçlanması sürecinde devletin, alacaklılara borcun geri ödeneceğine dair bir güvence olarak altın, gümüş, gayrimenkul gibi maddi varlıkları veya belirli bir kamu gelirini rehin vermesi durumunda ortaya çıkan borç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ayni teminatlı borçlar

Answer

Ayni teminatlı borçlar
Ayni teminatlı borçlar, devletin borçlanırken alacaklılara maddi bir varlığı (altın, taşınmaz vb.) veya belirli bir kamu gelirini (örneğin gümrük gelirleri) rehin olarak göstermesi esasına dayanır. Bu yöntem genellikle devletin kredi itibarının düşük olduğu veya piyasada güvenin azaldığı durumlarda borçlanma maliyetini düşürmek veya borçlanabilmek için kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanmada sunulan güvencenin niteliğini analiz etmek.
Devletin maddi bir varlığı (altın, gayrimenkul vb.) veya kamu gelirini rehin gösterdiği belirlenmiştir.
Soruda ifade edilen 'maddi varlıkların rehin verilmesi' durumu, güvencenin fiziksel veya mali bir değer üzerine kurulduğunu gösterir.
2
Teminat durumuna göre yapılan sınıflandırmadaki karşılığını belirlemek.
Ayni teminatlı borçlar.
Kamu borçları literatüründe maddi varlıkların güvence gösterilmesi 'ayni teminat', üçüncü taraf garantisi ise 'şahsi teminat' olarak adlandırılır.

Key Concept

Teminat (Garanti) Durumuna Göre Kamu Borçları
Estimated Time:45s
Question 86Question →

Kamu borçlarının teminat (garanti) durumuna göre sınıflandırılmasında; devletin veya bir kamu kurumunun borçlanırken herhangi bir özel güvence göstermeksizin sadece kendi mali itibarı ve genel ödeme gücü ile borçlanması 'adi borç' olarak nitelendirilirken, üçüncü bir tarafın kefaleti veya belirli bir varlığın rehin gösterilmesi 'teminatlı borç' kavramını oluşturur. Türkiye'deki mali uygulamalar ve 4749 sayılı Kanun çerçevesi dikkate alındığında, bir yerel yönetimin (belediyenin) dış piyasalardan sağladığı krediye Hazine ve Maliye Bakanlığının 'Hazine Garantörü' sıfatıyla kefil olması, aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alan bir kamu borcu örneğidir?

Show answer & explanation

Answer: Şahsi teminatlı borç

Answer

Hazine garantisi sağlanan borçlar, üçüncü bir tarafın kefaleti söz konusu olduğu için 'Şahsi teminatlı borç' olarak sınıflandırılır.
Kamu borçlarında teminatlandırma, alacaklıya borcun geri ödeneceğine dair sunulan ek güvencelerdir. Eğer bu güvence, borcun asıl muhatabı dışındaki üçüncü bir tarafın (bu senaryoda Hazine ve Maliye Bakanlığı) kefaletine dayanıyorsa buna 'şahsi teminat' denir. Yerel yönetimlerin dış borçlarına Hazine'nin garantör olması, uluslararası piyasalarda borcun riskini azaltan tipik bir şahsi teminat uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanma işlemindeki tarafların ve sunulan ek güvencenin niteliğinin belirlenmesi
Asıl borçlu yerel yönetim (belediye), garantör ise merkezi yönetimdir (Hazine).
Teminatın türünü belirlemek için güvencenin kim tarafından ve ne şekilde verildiğini anlamak gerekir.
2
Hazine garantisinin hukuki ve mali niteliğinin analiz edilmesi
Sunulan güvence maddi bir varlık (rehin) değil, bir kurumun ödeme taahhüdüdür (kefalet).
Şahsi ve ayni teminat arasındaki temel fark, güvencenin bir 'şahıs/kurum' taahhüdü mü yoksa bir 'mal' mı olduğudur.
3
Teminat durumuna göre sınıflandırma kurallarının uygulanması
Üçüncü bir tarafın kefaleti 'Şahsi Teminat' tanımına tam olarak uymaktadır.
Hazine garantisi, borcun geri ödenmemesi durumunda Hazine'nin bu yükümlülüğü yerine getireceğini beyan eden bir şahsi teminat türüdür.

Key Concept

Kamu borçlarında şahsi teminat, borçlu dışında üçüncü bir kişi veya kurumun (başka bir devlet, uluslararası kuruluş veya hazine) borca kefil olmasıdır.

Practice More

Borcun reddi (repudiasyon) ile moratoryum arasındaki farkları inceleyerek borç yönetimi konusundaki bilgilerinizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 87Question →

Kamu borçlarının teminat (garanti) durumuna göre sınıflandırılmasında; devletin borçlanırken herhangi bir mal varlığını veya gelirini özel olarak rehnetmediği, alacaklıların yalnızca devletin genel mali gücünü ve itibarını esas aldığı borçlar ile borcun geri ödenmesi için belirli bir devlet taşınmazının veya vergi gelirinin hukuken güvence olarak tahsis edildiği borçlar, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Adi Borçlar - Ayni Teminatlı Borçlar

Answer

Adi Borçlar - Ayni Teminatlı Borçlar
Kamu borçları teminat durumuna göre iki ana gruba ayrılır. Herhangi bir özel güvence (rehin veya kefalet) verilmeyen borçlara 'adi borçlar' denir; bu borçlarda devletin genel mali itibarı esastır. Borcun geri ödenmesi için belirli bir devlet malının veya gelirinin hukuken bağlanması durumuna ise 'ayni teminat' denir. Dolayısıyla, soruda tarif edilen sıra Adi Borçlar ve Ayni Teminatlı Borçlar ifadesine karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tanımların analiz edilmesi
Devletin özel bir güvence sunmadan, sadece egemenlik gücü ve vergi yetkisine dayanarak borçlanması 'Adi (Teminatsız) Borç' tanımına girer.
Adi borçlarda devletin genel mali gücü ve itibarı asıldır.
2
İkinci tanımın değerlendirilmesi
Belirli bir taşınmazın veya vergi gelirinin borç için rehin gösterilmesi 'Ayni Teminatlı Borç' kategorisine girer.
Ayni teminat, borca fiziksel veya mali bir varlığın (gayrimenkul, altın, gümrük gelirleri vb.) bağlanmasıdır.
3
Sınıflandırma kriterlerinin karşılaştırılması
Soru kökündeki sıraya göre Adi Borçlar ve Ayni Teminatlı Borçlar eşleşmesi yapılır.
Diğer seçenekler vade, kaynak veya verimlilik gibi farklı kriterlere dayanmaktadır.

Key Concept

Teminat Durumuna Göre Kamu Borçları Sınıflandırması
Estimated Time:1m 15s
Question 88Question →

Kamu ekonomisinde borçlanma sonucunda elde edilen fonların kullanım yerleri, borcun ekonomik verimliliği üzerinden tasnif edilmesine imkan tanır. Bu bağlamda; bir devletin geçmiş mali yıllarda bir enerji santrali inşası (gelir getirici faaliyet) için başvurduğu borçlanmanın vadesi geldiğinde, hazine kasasında yeterli nakit bulunmaması sebebiyle söz konusu borcun sadece faiz ve anapara taksitlerini ödemek amacıyla yeniden ihraç ettiği tahviller, borçların verimliliği kriteri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Ölü borç

Answer

Borç servisinin (anapara ve faiz ödemesi) finansmanı için yapılan yeni borçlanma işlemi 'Ölü borç' olarak tanımlanır.
Vadesi gelen bir borcun, anapara ve faiz taksitlerini karşılamak amacıyla yeniden borçlanılması (refinansman), ekonomide yeni bir reel üretim kapasitesi veya toplumsal varlık oluşturmaz. Bu tür borçlanmalar sadece geçmişten gelen mali yükümlülükleri ötelediği için literatürde 'Ölü borç' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanma yoluyla sağlanan kaynağın kullanım amacını tespit edin.
Kaynağın, yeni bir yatırım yerine geçmişteki bir borcun anapara ve faiz taksitlerini ödemek için kullanılacağı anlaşılmıştır.
Verimlilik sınıflandırması, fonun harcandığı yerin ekonomik niteliğine dayanır.
2
Kullanım amacının ekonomideki varlık oluşturma kapasitesini analiz edin.
Borç servisi (refinansman), ekonomide ne gelir getirici bir tesis ne de toplumsal bir gayrimenkul varlık yaratmaktadır.
Söz konusu işlem mevcut yükümlülüklerin yeni yükümlülüklerle ötelenmesidir ve net bir varlık artışı sağlamaz.
3
Tespit edilen niteliği verimlilik kategorileriyle eşleştirin.
Maliye teorisinde; tüketim harcamaları, savaş giderleri ve borç faizi gibi üretken olmayan alanlar için yapılan borçlanmalar 'Ölü borç' (Deadweight debt) sınıfına girer.
Gelecek nesillere bir varlık bırakmayan, sadece geçmişin yükünü taşıyan borçlar bu şekilde adlandırılır.

Key Concept

Verimlilik Kriterine Göre Borç Tasnifi ve Borç Servisinin Niteliği
Estimated Time:2m 30s
Question 89Question →

Kamu kesimi borçlanma işlemlerinin 'borçlanan kurumun niteliğine göre' tasnif edilmesinde; borçlu birimin bütçe yapısı, idari özerkliği ve devlet tüzel kişiliği ile olan bağı belirleyici rol oynamaktadır. Maliye literatüründe bu ayrım; merkezi yönetimin borçlarını ifade eden 'Devlet Borçları' ile KİT, fon ve sosyal güvenlik kurumu gibi birimlerin borçlarını kapsayan 'Kamu Kurumu Borçları' (Geniş Anlamda Kamu Borcu) arasındaki farkı ortaya koymaktadır.

Buna göre, aşağıda belirtilen borçlanma işlemlerinden hangisi, borçlanan kurumun hukuki statüsü ve bütçe yapısı dikkate alındığında kurumsal niteliği bakımından 'Devlet Borcu' (Merkezi Yönetim Borcu) kapsamında değerlendirilemez?

Show answer & explanation

Answer: Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) tarafından enerji arz güvenliğini sağlamak üzere ihraç edilen borç senetleri

Answer

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) tarafından ihraç edilen borç senetleri, 'borçlanan kurumun niteliğine göre' yapılan sınıflandırmada 'Kamu Kurumu Borcu' (Geniş Anlamda Kamu Borcu) kapsamında yer almaktadır.
Kurumsal niteliğe göre yapılan sınıflandırmada 'Devlet Borcu' kavramı, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin borçlarını kapsar. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ), bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) olup merkezi yönetim teşkilat yapısı ve bütçesi dışındadır. KİT'lerin borçları, devletin doğrudan yükümlülüğü olmayan, kurumun kendi mal varlığı ve gelirleriyle ödemesi gereken 'Kamu Kurumu Borçları' (Geniş Anlamda Kamu Borcu) kategorisinde değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanan birimlerin hukuki statülerini belirlemek
Milli Savunma Bakanlığı (Genel Bütçe), Karayolları Genel Müdürlüğü ve Türk Dil Kurumu (Özel Bütçe), SPK (Düzenleyici/Denetleyici Kurum) olarak merkezi yönetim içindedir. BOTAŞ ise bir KİT (İktisadi Devlet Teşekkülü) statüsündedir.
Kurumsal sınıflandırma, birimin devlet tüzel kişiliğine dahil olup olmadığına ve bütçe türüne dayanır.
2
Devlet Borcu ve Kamu Kurumu Borcu ayrımını uygulamak
Merkezi yönetim kapsamındaki birimlerin borçları 'Dar Anlamda Devlet Borcu'dur. KİT, Fon ve SGK borçları ise 'Kamu Kurumu Borçları'dır.
BOTAŞ, merkezi yönetim bütçesi dışında yer alan ve ticari esaslara göre çalışan bir kamu teşebbüsü olduğu için devlet borcu kapsamı dışındadır.

Key Concept

Borçlanan Kurumun Niteliğine Göre Sınıflandırma

Alternative Method

5018 sayılı Kanun kapsamındaki I, II ve III sayılı cetvellerde yer alan kurumların 'Devlet Borcu' (Merkezi Yönetim), bu cetveller dışında kalan KİT ve mahalli idarelerin ise 'Geniş Anlamda Kamu Borcu' ürettiğini hatırlayarak eleme yapılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 90Question →

Kamu borçlarının zorlama derecesine göre (gönüllü, yarı zorunlu ve zorunlu) sınıflandırılması ve bu borçlanma türlerinin karakteristik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yarı zorunlu borçlanma yönteminde, devletin uyguladığı manevi baskı hukuki bir yaptırım doğurduğundan, bu borçlanmaya katılmayan kurumlar hakkında vergi usul hukukuna göre cezai işlem uygulanır.

Answer

Yarı zorunlu borçlanma yönteminde hukuki yaptırım veya cezai işlem uygulandığını savunan ifade yanlıştır.
Yarı zorunlu borçlanma (manevi cebir), devletin özellikle finansal kurumlar üzerinde telkin ve ikna gücünü kullanarak gerçekleştirdiği bir borçlanmadır. Bu yöntemde herhangi bir kanuni zorunluluk veya bu borçlanmaya katılmayanlar için öngörülmüş idari/cezai bir yaptırım (hapis, para cezası vb.) bulunmaz. Eğer yasal bir yaptırım söz konusu olsaydı, bu borçlanma 'yarı zorunlu' değil doğrudan 'zorunlu borçlanma' kategorisine girerdi.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanma türlerinin 'cebir' niteliğini analiz etme
Zorunlu borçların 'hukuki cebir' (kanun), yarı zorunlu borçların ise 'manevi cebir' (telkin/ikna) içerdiği saptanır.
Zorlama derecesine göre sınıflandırmanın temel ayrımı yaptırımın kaynağıdır.
2
Yarı zorunlu borçların yaptırım mekanizmasını değerlendirme
Manevi cebir yönteminde yasal bir zorunluluk yoktur; dolayısıyla hapis veya para cezası gibi hukuki yaptırımlar uygulanamaz.
Yarı zorunlu borçlar, devletin denetim gücünü kullanarak kurumları 'ikna' etmesine dayanır.
3
Diğer seçeneklerdeki teknik kavramları (zımni vergi, mülkiyet hakkı, fayda maksimizasyonu) doğrulama
A, B, C ve D seçeneklerinin kamu maliyesi teorisindeki yerleşik tanımlara uygun olduğu görülür.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için diğerlerinin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Key Concept

Manevi Cebir (Moral Suasion) ve Hukuki Cebir Farkı
Estimated Time:2m 0s
Question 91Question →

Kamu borçlarının verimlilik derecelerine göre yapılan tasnifinde; borçlanma yoluyla sağlanan kaynağın gelecekte herhangi bir reel üretim artışı veya toplumsal hizmet kapasitesi yaratmaksızın, doğrudan doğruya 'sermaye tüketimi' (consumption of capital) mahiyetindeki harcamalara tahsis edilmesi 'ölü borç' (deadweight debt) kavramını ortaya çıkarır.

Buna göre;
(I) Uluslararası tahkim kurulları tarafından hükmedilen 'tazminat' ödemelerinin finanse edilmesi,
(II) Vadesi gelen kamu borçlarına ait 'faiz' yükümlülüklerinin yeni bir borçlanma ile karşılanması,
(III) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) operasyonel verimsizliklerinden kaynaklanan 'görev zararlarının' hazinece üstlenilmesi,

yukarıdaki işlemlerden hangileri maliye teorisinde 'ölü borç' (deadweight debt) kapsamında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Her üç öncül (tazminat ödemeleri, faiz yükümlülükleri ve görev zararları) de herhangi bir aktif varlık veya gelir yaratmadığı için ölü borç niteliğindedir.
Doğru yanıt olan tüm öncülleri içeren seçenek, ölü borç tanımına tam uygunluk gösterir. Uluslararası tazminatlar, geçmişten gelen faiz yükümlülükleri ve operasyonel verimsizlik sonucu doğan görev zararlarının finansmanı; ne nakdi bir gelir (verimli borç) ne de toplumsal bir hizmet sunan aktif varlık (gayrimenkul borç) üretir. Bu harcamalar, kamu sermayesinin tüketilmesi anlamına geldiği için maliye literatüründe 'saf ölü borç' örnekleri olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Ölü borç (deadweight debt) kavramının tanımını hatırla.
Borçlanılan paranın bir yatırım (verimli) veya sosyal hizmet (gayrimenkul) yerine, tüketim veya varlık yaratmayan giderlerde kullanılmasıdır.
Sınıflandırmanın temel ölçütü 'sermaye birikimi' mi yoksa 'sermaye tüketimi' mi yapıldığıdır.
2
Birinci öncüldeki tazminat ödemesini analiz et.
Tazminat, devletin net servetinde bir azalıştır ve karşılığında bir bina, fabrika veya hizmet kapasitesi oluşmaz.
Herhangi bir varlık (asset) karşılığı olmayan borçlar ölü borçtur.
3
İkinci öncüldeki faiz ödemesini analiz et.
Borcun anaparası bir stok değişimi olsa da, faiz ödemesi bir cari harcamadır. Faizlerin yeni borçla ödenmesi sermaye tüketimidir.
Borcun faiz yükünün yine borçla karşılanması, borç stokunu üretkenlik artışı olmadan büyütür.
4
Üçüncü öncüldeki görev zararlarını analiz et.
KİT'lerin operasyonel zararlarının kapatılması bir transfer harcamasıdır, yatırım harcaması değildir.
Verimsiz işletilen bir birimin zararını borçla kapatmak, gelecekteki vergi gelirlerini bugünkü tüketim için feda etmektir.

Key Concept

Ölü Borç ve Sermaye Tüketimi İlişkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 92Question →

Kamu borçlarının "sağlandığı para cinsi" (yerli para - yabancı para) kriterine göre sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yerli para cinsinden borçlanmada devletin teorik olarak parayı basarak (emisyon) borcunu ödeme imkânı varken; yabancı para (döviz) cinsinden borçlanmada kur riski ve dış ödemeler dengesi üzerindeki transfer sorunu ön plana çıkar.

Answer

Yerli para cinsinden borçlanmada emisyon imkânı varken, yabancı para cinsinden borçlanmada kur riski ve transfer sorununun ön plana çıktığını belirten ifade doğrudur.
Yerli para cinsinden borçlanma, devletin parasal egemenliği sayesinde geri ödeme riskini (teorik olarak) minimize ederken; yabancı para cinsinden borçlanma, devletin kontrol edemediği döviz kurları ve dış ticaret dengesiyle ilgili 'transfer sorunu' gibi riskleri beraberinde getirir.

Step-by-Step Solution

1
Para cinsi sınıflandırmasını tanımla
Borçlar; devletin kendi para birimiyle (yerli para) veya başka ülkelerin para birimiyle (döviz) alınmasına göre ikiye ayrılır.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak için gereklidir.
2
Yerli para borçlanmasının risk ve imkânlarını değerlendir
Devlet, kendi parası üzerindeki egemenliği sayesinde gerekirse para basarak (monetizasyon) bu borcu itfa edebilir.
Yerli para borçlarının 'moneter egemenlik' ile ilişkisini kurmak için gereklidir.
3
Dövizli borçlanmanın risklerini değerlendir
Döviz borçlarında kur artışı maliyeti yükseltir ve ödeme için döviz rezervi gerekir (transfer sorunu).
Dövizli borçların neden daha riskli kabul edildiğini açıklamak için gereklidir.

Key Concept

Sağlandığı Para Cinsine Göre Kamu Borçları ve Risk Profili

Practice More

İç borç ve dış borç ayrımında kullanılan 'ikametgâh' (yerleşiklik) kriteri ile 'para cinsi' kriteri arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 93Question →

Kamu borçlarının "sağlandığı para cinsi" (yerli para - yabancı para) ölçütüne göre sınıflandırılması, borç stokunun yönetimi ve mali sürdürülebilirlik açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır.

Buna göre, devletin kendi ulusal para birimi yerine yabancı para (döviz) cinsinden borçlanmasının, yerli para cinsinden borçlanmaya göre doğurduğu temel kısıt ve risk aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Döviz cinsinden borçların kur riskine duyarlı olması ve bu borçların geri ödenmesinde "emisyon" (para basımı) yoluyla likidite sağlama imkanının bulunmaması

Answer

Döviz cinsinden borçlanmanın temel riski kur artışlarına açık olması ve devletin bu borçları ödemek için kendi bastığı parayı (emisyon) doğrudan kullanamamasıdır.
Devletler kendi bastıkları para birimi üzerinden borçlandıklarında, teknik olarak iflas (temerrüt) riski çok düşüktür çünkü merkez bankası aracılığıyla para basıp (emisyon/monetizasyon) borçlarını ödeyebilirler. Ancak döviz cinsinden borçlanıldığında, devlet yabancı parayı basamadığı için bu imkandan mahrum kalır ve kur artışları nedeniyle borcun reel yükünün artması riskine (kur riski) katlanır.

Step-by-Step Solution

1
Sağlandığı para cinsi ayrımının niteliğini belirlemek
Yerli para borçları devletin kendi para birimiyle, dövizli borçlar ise yabancı para birimiyle tanımlanır.
Bu ayrım, devletin borç servisi sırasında ihtiyaç duyacağı likiditenin kaynağını belirlemek için gereklidir.
2
Döviz cinsinden borçlanmanın kısıtlarını analiz etmek
Yabancı para birimi devlet tarafından üretilemediği için, bu borçların itfası döviz rezervine veya dış ticaret fazlasına bağlıdır.
Devletin merkez bankası aracılığıyla para basarak borç ödeme (monetizasyon) yetkisi sadece yerli para birimi için geçerlidir.
3
Risk faktörünü (Kur Riski) değerlendirmek
Ulusal paranın değer kaybetmesi (devalüasyon/depresiasyon), döviz cinsinden borcun yerli para karşılığını ve dolayısıyla bütçe üzerindeki yükünü artırır.
Yerli para borçlarda nominal değer sabit kalırken, dövizli borçlarda ana para ve faiz yükü kura göre dalgalanır.

Key Concept

Para Cinsine Göre Sınıflandırma ve Monetizasyon Kısıtı

Practice More

Borç yönetiminde 'Orijinal Günah' (Original Sin) kavramını ve gelişmekte olan ülkelerin neden kendi paralarıyla borçlanmakta zorlandıklarını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 94Question →

Kamu borç yönetiminde, ihraç edilen borçlanma araçlarının (hazine bonosu, devlet tahvili vb.) vadesinden önce ikincil piyasalarda el değiştirip değiştirememesi esasına dayanan sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pazarlanabilir ve pazarlanamaz borçlar

Answer

Kamu borçlarının ikincil piyasalarda işlem görme durumuna göre yapılan sınıflandırma pazarlanabilir ve pazarlanamaz borçlar ayrımıdır.
Pazarlanabilir borçlar, borsa veya borsa dışı ikincil piyasalarda serbestçe alınıp satılabilen (hazine bonosu, devlet tahvili gibi) araçlardır. Pazarlanamaz borçlar ise genellikle belirli kişilere veya kurumlara (örneğin sosyal güvenlik kurumlarına) özel olarak ihraç edilen ve başkasına devredilemeyen borçları ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanma aracının 'ikincil piyasada el değiştirme' özelliğinin ne anlama geldiğini tanımlayın.
Bu özellik, borcun birincil piyasada ihraç edildikten sonra yatırımcılar arasında alınıp satılabilmesini (likiditesini) ifade eder.
Sınıflandırma kriterini doğru belirlemek için kavramın ekonomik karşılığını bilmek gerekir.
2
Bu kriterin kamu maliyesi literatüründeki sınıflandırma karşılığını bulun.
Literatürde bu duruma 'pazarlanabilirlik' veya 'devredilebilirlik' durumu denir.
Doğru terimi seçenekler arasında tanımlamak için teknik terminolojiye hakim olunmalıdır.

Key Concept

Pazarlanabilirlik kriteri (İkincil piyasa devredilebilirliği)
Estimated Time:45s
Question 95Question →

Kamu maliyesinde, vadesi genellikle bir yıla kadar olan kısa vadeli (dalgalı) borçların, vadesinin bir yıldan uzun veya vadesiz (konsolide) borçlar haline getirilmesi suretiyle vadesinin uzatılması işlemine ne ad verilir?

Show answer & explanation

Answer: Tahkim

Answer

Kısa vadeli borçların uzun vadeli borçlara dönüştürülerek vadesinin uzatılması işlemi 'tahkim' olarak adlandırılır.
Tahkim (konsolidasyon), vadesi bir yıla kadar olan kısa vadeli (dalgalı) borçların, vadesinin uzatılarak uzun vadeli veya vadesiz (konsolide) borçlar haline getirilmesi işlemidir. Bu işlem genellikle kısa vadeli borçların birikmesi ve geri ödeme baskısının artması durumunda hazineyi rahatlatmak amacıyla yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Soruda kısa vadeli borçların uzun vadeli hale getirilmesi (vade uzatımı) sorulmaktadır.
Vadesine göre borçlar dalgalı (kısa) ve konsolide (uzun) olarak ikiye ayrılır.
2
İşlem türünün belirlenmesi
Dalgalı borçtan konsolide borca geçiş işlemi tahkimdir.
Tahkim (konsolidasyon), borç yönetiminde vade yapısını düzenlemek için kullanılan bir yöntemdir.

Key Concept

Tahkim (Konsolidasyon)

Practice More

Tahkim işleminin gönüllü ve zorunlu türleri arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.
Estimated Time:45s
Question 96Question →

Kamu borçlarının "sağlandığı para cinsi" (yerli para - yabancı para) kriterine göre sınıflandırılması, borç yönetiminin sürdürülebilirliği ve para otoritesinin hareket alanı üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Literatürde "Orijinal Günah" (Original Sin) olarak da tartışılan bu ayrım, borcun sadece hangi birimle ifade edildiğini değil, aynı zamanda borç servisinin gerektirdiği ekonomik fedakârlığın niteliğini de belirler. Buna göre, kamu borçlarının sağlandığı para cinsi kriteri dikkate alındığında; yerli para cinsinden borçlanmanın yabancı para cinsinden borçlanmadan yapısal olarak ayrıştığı ve devletin "borç servisi kapasitesi" ile "transfer mekanizması" açısından ortaya çıkan temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yerli para cinsinden borçlarda devletin emisyon yetkisi sayesinde nominal ödeme garantisinin bulunması ve borcun reel yükünün enflasyon vergisi (zımni itfa) yoluyla eritilebilmesi; buna karşın yabancı para borçların ödenmesinin döviz rezervi gibi dışsal bir reel kaynak transferi gerektirmesi

Answer

Yerli para cinsinden borçlanmada devletin emisyon yetkisi ve enflasyon vergisi (zımni itfa) yoluyla borcun reel yükünü hafifletebilme imkanına sahip olması, yabancı para borçlarda ise borç servisinin dışsal bir reel kaynak transferi (döviz) gerektirmesidir.
Yerli para cinsinden borçlanmanın en temel avantajı, devletin kendi para birimi üzerindeki egemenliğidir. Bu egemenlik, devlete nominal bir ödeme garantisi sağlar ve borcun reel değerini enflasyon veya emisyon yoluyla yönetme imkanı verir. Buna karşın yabancı para borçlarda devlet, piyasa aktörü gibi davranmak zorundadır; ödeme yapabilmek için döviz rezervine (reel kaynak transferine) ihtiyaç duyar ve bu durum transfer sorununu tetikler.

Step-by-Step Solution

1
Para cinsi kriterini tanımla.
Borcun ulusal para birimi (TL) veya yabancı para birimi (Döviz) üzerinden tanımlanmasıdır.
Sınıflandırmanın temel dayanağını belirlemek için.
2
Yerli para borçlanmanın devlet üzerindeki etkisini analiz et.
Devlet, kendi parası üzerindeki emisyon yetkisi sayesinde nominal ödeme garantisine sahiptir ve enflasyon yoluyla borcun reel yükünü alacaklıdan borçluya (devlete) transfer edebilir.
Parasal egemenlik ve zımni itfa mekanizmasını anlamak için.
3
Yabancı para borçlanmanın kısıtlarını değerlendir.
Devletin yabancı para (rezerv) basma yetkisi yoktur. Bu nedenle borç servisi, reel bir kaynak transferi (ihracat fazlası veya net sermaye girişi) gerektirir ve kur riskine açıktır.
Transfer sorununun (Transfer Problem) neden yabancı para borçlarda reel bir kısıta dönüştüğünü açıklamak için.
4
İki türü 'borç servisi kapasitesi' açısından sentezle.
Yerli para borçlanma 'likidite' sorununa dönüşebilirken, yabancı para borçlanma doğrudan bir 'ödeme gücü' (solvency) ve transfer krizine yol açabilir.
En temel yapısal farkı ortaya koymak için.

Key Concept

Para Cinsi, Parasal Egemenlik ve Transfer Sorunu İlişkisi
Estimated Time:2m 30s
Question 97Question →

Kamu borçlarının borçlanan kurumun niteliğine göre yapılan sınıflandırmasında; merkezi yönetim kapsamındaki idarelerin (genel bütçeli, özel bütçeli ve düzenleyici denetleyici kurumlar) borçları 'dar anlamda devlet borcu' olarak tanımlanırken, kamu kesiminin tamamını kapsayan borç yükümlülükleri 'geniş anlamda kamu borcu' olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'dar anlamda devlet borcu' kapsamı dışında kalıp, 'geniş anlamda kamu borcu' içerisinde yer alan bir kurumsal birimin borcudur?

Show answer & explanation

Answer: Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)

Answer

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) borçları, bir İktisadi Devlet Teşekkülü (KİT) olması nedeniyle dar anlamda devlet borcu kapsamına girmez, geniş anlamda kamu borcu içerisinde yer alır.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Türk kamu yönetiminde bir İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) yani KİT statüsündedir. KİT'ler kendi özel kanunları veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan, merkezi yönetim bütçesi dışında kalan ve kendi gelir-gider dengesine sahip birimlerdir. Bu nedenle borçları merkezi yönetimin 'dar anlamda devlet borcu' stokuna dahil edilmez; ancak tüm kamu kesimini ifade eden 'geniş anlamda kamu borcu' hesaplamalarında dikkate alınır.

Step-by-Step Solution

1
Borçlanan kurumun niteliğine göre sınıflandırmanın tanımını hatırla.
Sınıflandırma, borçlunun hukuki statüsü ve bütçe yapısına dayanır.
Borcun hangi idari birim tarafından üstlenildiğini tespit etmek gerekir.
2
'Dar anlamda devlet borcu' kapsamını belirle.
Merkezi yönetim kapsamındaki genel bütçeli, özel bütçeli ve düzenleyici-denetleyici kurumların borçlarıdır.
Bu borçlar doğrudan merkezi hükümetin (Hazine) sorumluluğunda kabul edilir.
3
'Geniş anlamda kamu borcu' kapsamını belirle.
Merkezi yönetim + Mahalli İdareler + KİT'ler + Sosyal Güvenlik Kurumları + Fonlar.
Kamu tüzel kişiliğine sahip tüm birimlerin borçlarını kapsar.
4
Seçeneklerdeki kurumların hukuki statülerini analiz et.
Emniyet, Gelir İdaresi, TÜBİTAK ve BTK merkezi yönetimdedir; TMO ise bir KİT'tir.
KİT'ler idari ve mali açıdan merkezi yönetim bütçesi dışındadır.

Key Concept

Borçlanan Kurumun Niteliğine Göre Sınıflandırma (Kurumsal Sınıflandırma)

Practice More

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli cetvelleri inceleyerek hangi kurumun hangi bütçe türüne tabi olduğunu tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 98Question →

Kamu borçlarının "sağlandığı para cinsi" (yerli para - yabancı para) bakımından sınıflandırılması, borç stokunun risk profilini ve ekonomi politikası araçlarının etkinliğini belirleyen temel bir unsurdur. Özellikle yabancı para (döviz) cinsinden borçlanmanın, yerli para cinsinden borçlanmaya kıyasla doğurduğu "transfer sorunu" ve "monetizasyon kapasitesi" üzerindeki kısıtlar dikkate alındığında, bu sınıflandırmaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yabancı para cinsinden borçlanma, borç servisinin yapılabilmesi için hem mali kaynak (bütçe fazlası) hem de döviz kaynağı (dış ticaret fazlası veya rezerv) gerektirmesi nedeniyle ekonomiyi 'çifte aktarım' yükümlülüğü ile karşı karşıya bırakır.

Answer

Yabancı para cinsinden borçlanma, borç servisinin yapılabilmesi için hem mali kaynak (bütçe fazlası) hem de döviz kaynağı (dış ticaret fazlası veya rezerv) gerektirmesi nedeniyle ekonomiyi 'çifte aktarım' yükümlülüğü ile karşı karşıya bırakır.
Doğru ifade, yabancı para cinsinden borçlanmanın 'transfer sorunu' yaratacağını belirtmektedir. Yerli para borçlarda sadece bütçeden kaynak ayırmak yeterliyken, döviz borçlarında bu kaynağın dövize dönüştürülmesi gerekliliği ödemeler dengesi üzerinde ek bir baskı (çifte aktarım) oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Para cinsi sınıflandırmasının temelini tanımla.
Borçlar ödeneceği para birimine göre 'Yerli Para Borçlar' ve 'Yabancı Para (Döviz) Borçlar' olarak ayrılır.
Sorunun odak noktasını belirlemek için.
2
Yerli para cinsinden borçlanmanın avantajını değerlendir.
Devletin parayı basma yetkisi (monetizasyon) olduğu için nominal temerrüt riski düşüktür ve enflasyon yoluyla reel değer düşürülebilir (zımni itfa).
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak için.
3
Yabancı para cinsinden borçlanmanın 'Transfer Sorunu' etkisini analiz et.
Döviz borcu ödemek için sadece bütçeden para ayırmak (iç transfer) yetmez; bu paranın dövize çevrilerek ülkeden çıkışı için döviz arzı (dış transfer) gerekir.
Doğru cevabın teorik altyapısını kurmak için.
4
Kur riskini ve sürdürülebilirliği ilişkilendir.
Ulusal paranın değer kaybı, döviz borcun maliyetini bütçe gelirlerinden daha hızlı artırarak reel yükü ağırlaştırır.
Mali sürdürülebilirlik üzerindeki etkisini netleştirmek için.

Key Concept

Transfer Sorunu ve Çifte Aktarım Yükümlülüğü

Practice More

Kamu borçlarının yerleşiklik (residency) esasına göre sınıflandırılmasının, para cinsi sınıflandırmasından farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 99Question →

Kamu borçlarının "Türk lirası" veya "ABD doları, Avro" gibi belirli bir ödeme birimi esas alınarak gruplandırılması, aşağıdaki sınıflandırma türlerinden hangisinin kapsamına girmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Sağlandığı para cinsine göre kamu borçları

Answer

Kamu borçlarının para birimine göre ayrılması 'sağlandığı para cinsine göre kamu borçları' olarak tanımlanır.
Sağlandığı para cinsine göre yapılan sınıflandırma, borcun hangi ulusal veya uluslararası para birimi üzerinden ihraç edildiğini esas alır. Eğer borç Türk lirası üzerinden ise 'yerli para cinsinden', yabancı bir para birimi üzerinden ise 'yabancı para (döviz) cinsinden' borç olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel kriteri belirle.
Belirleyici kriter ödeme birimidir (TL, Dolar, Avro).
Sınıflandırma isimleri genellikle hangi kriterin esas alındığını yansıtır.
2
Maliye literatüründeki karşılığını eşleştir.
Ödeme birimine dayalı sınıflandırma 'sağlandığı para cinsi' kategorisine girer.
Yerli para ve yabancı para ayrımı bu başlık altında incelenir.

Key Concept

Sağlandığı Para Cinsine Göre Sınıflandırma
Estimated Time:45s
Question 100Question →

Kamu borçlarının kurumsal niteliğine göre sınıflandırılmasında; borcun kapsamı 'dar anlamda devlet borcu', 'geniş anlamda devlet borcu' ve 'kamu kesimi toplam borcu' şeklinde kademelendirilmektedir. Bu ayrımda belirleyici olan kıstas, borçlanan birimin bütçe yapısı, idari özerkliği ve borcun itfa kaynağının piyasa faaliyetiyle olan ilişkisidir.

Buna göre, aşağıda belirtilen borçlanma örneklerinden hangisi, borçlanan kurumun niteliği açısından 'geniş anlamda devlet borçları' kapsamı dışında kalmasına rağmen 'kamu kesimi toplam borç stoku' içerisinde yer alan bir borç türüdür?

Show answer & explanation

Answer: Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) gibi bir Kamu İktisadi Teşebbüsünün (KİT) piyasa düzenleme faaliyetleri için bankalardan kullandığı krediler.

Answer

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) gibi bir Kamu İktisadi Teşebbüsünün (KİT) gerçekleştirdiği borçlanmalar, geniş anlamda devlet borcu kapsamı dışında ancak kamu kesimi borçları içindedir.
Maliye teorisinde 'devlet borcu' kavramı, kamu otoritesinin doğrudan bütçesel sorumluluğu altında olan birimleri kapsar. Geniş anlamda devlet borcu; merkezi yönetim, mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve döner sermayeleri içerirken, KİT'ler bu kapsamın dışında bırakılır. KİT'lerin borçları sadece en geniş tanımlama olan 'kamu kesimi toplam borçları' içerisinde yer alır. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) bir KİT statüsünde olduğu için aranan kriteri tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Kurumsal sınıflandırma sınırlarını tanımlayın.
Dar Anlamda Devlet Borcu = Merkezi Yönetim (Genel + Özel + Düzenleyici Bütçeler).
Sınıflandırmanın ilk kademesini belirlemek için.
2
Geniş anlamda devlet borcu kapsamını belirleyin.
Geniş Anlamda Devlet Borcu = Dar Anlam + Mahalli İdareler + Sosyal Güvenlik Kurumları + Bütçe Dışı Fonlar + Döner Sermayeler.
Soruda istenen 'kapsam dışı kalma' sınırını tespit etmek için.
3
Kamu kesimi toplam borç stokunu tanımlayın.
Kamu Kesimi Borcu = Geniş Anlamda Devlet Borcu + Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) + Merkez Bankası (literatürdeki bazı yaklaşımlarda).
En geniş sınırı belirlemek için.
4
Seçeneklerdeki kurumları bu sınırlara göre eşleştirin.
TMO bir KİT olduğu için geniş anlamda devlet borcu kapsamı dışındadır ancak kamu kesimi borcu içindedir.
Doğru yanıtı teyit etmek için.

Key Concept

Kurumsal Niteliklerine Göre Borç Sınıflandırması (Dar/Geniş Devlet ve Kamu Kesimi Ayrımı)

Practice More

Kamu borçlarının 'dar' ve 'geniş' anlamda sınıflandırılmasını 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'ndaki bütçe türleri ile ilişkilendirerek tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 5 / 8Next
Kamu Borçlarının Sınıflandırılması Practice Questions — KPSS Maliye — Page 5 | Examkin