Maliye Bilimi ve Maliye Yaklaşımları

Richard Musgrave tarafından sistemleştirilen "İktisadi Maliye Yaklaşımı" çerçevesinde devletin ekonomik fonksiyonları; tahsis (allocation), bölüşüm (distribution) ve istikrar (stabilization) olarak üç ana departman altında incelenmektedir. Musgrave'e göre, bu fonksiyonların her biri farklı iktisadi amaçlara hizmet eder ve farklı mali ilkelerle yönetilir. Buna göre, devletin "tahsis (allocation)" fonksiyonunun temel hareket noktası ve bu fonksiyonun yerine getirilmesinde esas alınan mali ilke aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

A.C. Pigou ve H. Dalton’un öncülüğünü yaptığı 'Refah İktisadı Yaklaşımı' çerçevesinde, 'Azami Toplumsal Fayda' (Maximum Social Advantage) ilkesine göre devletin optimal bütçe büyüklüğünü belirlemesinde esas alınan temel analitik varsayım ve denge koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

James Buchanan tarafından geliştirilen anayasal iktisat yaklaşımı, siyasal süreci bir "oyun" olarak ele alırken "oyunun kurallarının belirlenmesi" ile "oyunun mevcut kurallar altında oynanması" arasında kesin bir ayrım yapar. Buna göre, anayasal iktisat yaklaşımının temel araştırma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye teorisinde kamu kesimi ile özel kesimin işleyiş prensipleri karşılaştırıldığında; bireylerin mal ve hizmet taleplerini ortaya koyma biçimleri ve bu hizmetlerin finansmanına katılım mekanizmaları temel farklılıklar göstermektedir. Buna göre, kamu kesiminin işleyişinde finansman ve faydalanma ilişkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Maliye teorisinde Değişim (Mübadele) Yaklaşımı, kamu ekonomisini piyasa mekanizmasının bir izdüşümü olarak kabul eder ve bireysel tercihleri merkeze alır. Bu yaklaşımın öncülerinden olan Knut Wicksell'e göre, kamu kesiminde kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanabilmesi ve bireylerin gönüllü rızasının alınabilmesi için uyulması gereken temel teknik şart aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye biliminin disiplinlerarası niteliği çerçevesinde; mali olayları toplumsal yapı, sınıflar arası güç mücadeleleri ve devletin tarihsel gelişimi üzerinden açıklayan $X$ yaklaşımı ile; siyasal karar alma mekanizmalarını, seçmenlerin ve siyasetçilerin davranışlarını iktisadi analiz yöntemleriyle inceleyen $Y$ yaklaşımı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Refah İktisadı Yaklaşımı uyarınca, bir ekonomide devletin sunduğu kamusal hizmetlerin son biriminden elde edilen sosyal faydanın ($MSB$), bu hizmeti finanse etmek için toplanan son birim verginin toplumda yarattığı marjinal sosyal maliyetten ($MSC$) daha yüksek olduğu ($MSB > MSC$) tespit edilmiştir.

Buna göre, 'Azami Toplumsal Fayda' ilkesi çerçevesinde izlenmesi gereken bütçe politikası aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu tercihi teorisyenlerinden Anthony Downs tarafından geliştirilen "rasyonel cehalet" (rational ignorance) kavramına göre; rasyonel bir seçmenin siyasal süreçler, parti programları veya adaylar hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel maliye yaklaşımlarının temel özellikleri ile ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Mali olaylar, toplumsal bünyenin bir fonksiyonu olup sınıflar arasındaki güç mücadelesinin bir yansımasıdır.
II. Maliye bilimi bağımsız bir disiplin değil, bütçe ve vergi mevzuatıyla sınırlı bir "idare hukuku tekniği"dir.
III. Mali olaylar, toplumun ekonomik altyapısı (mülkiyet ve üretim ilişkileri) tarafından belirlenen bir "üst yapı" unsurudur.

Bu özelliklerin temsil ettiği geleneksel yaklaşımlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kamu maliyesi disiplinlerarası bir bilim dalı olup diğer sosyal bilimlerle sürekli etkileşim halindedir. Bu kapsamda, devlet bütçesinin "yasama organı tarafından verilen bir harcama yetkisi ve gelir toplama izni" olarak hukuki niteliğinin ve denetim usullerinin incelenmesi ile bütçenin "kamu kurumlarının örgütsel hedeflerine ulaşmasında bir planlama ve performans ölçüm aracı" olarak kullanılması, maliye biliminin sırasıyla hangi disiplinlerle olan yakın ilişkisini ön plana çıkarmaktadır?

A.C. Pigou ve H. Dalton tarafından geliştirilen 'Refah İktisadı Yaklaşımı', kamu maliyesinde bütçe büyüklüğünün belirlenmesini normatif bir çerçevede ele almaktadır. Bu yaklaşıma göre, devletin gerçekleştirdiği kamu harcamaları ve bu harcamaları finanse etmek için topladığı vergiler sonucunda 'Azami Toplumsal Fayda' (Maximum Social Advantage) düzeyine ulaşılabilmesi için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkede vergi yasalarının anayasal çerçevede oluşturulması ve vergi alacağının hukuki yollarla takip edilmesini konu alan çalışma alanı ile toplumun vergiye karşı tutumunu, vergiye gönüllü uyumu ve vergi kaçırma eğilimlerinin sosyal nedenlerini araştıran çalışma alanı, sırasıyla kamu maliyesinin hangi disiplinlerle olan ilişkisini yansıtmaktadır?

Maliye teorisinde kamu kesimi ile özel kesimin işleyiş prensipleri karşılaştırıldığında; bireylerin mal ve hizmetlere yönelik tercihlerini açıklama biçimleri ve bu süreçteki 'karar alma mekanizmaları' açısından aşağıdakilerden hangisi kamu kesimine ait bir özelliktir?

Modern kamu maliyesi teorisinin kurucularından Richard Musgrave tarafından sistemleştirilen 'İktisadi Maliye Yaklaşımı'na (Economic Approach) göre, devletin ekonomideki rolü ve bütçe politikasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yaklaşımın temel varsayımlarıyla çelişmektedir?

Bir kamu kurumunun, karbon salınımını azaltmak amacıyla uygulamaya koymayı planladığı 'karbon vergisi'ne ilişkin; verginin üretim maliyetleri ve piyasada oluşan denge fiyatı üzerindeki yansımalarını araştıran analizler ile bu verginin anayasal mülkiyet hakkı ve verginin kanuniliği ilkesine uygunluğunu denetleyen incelemeler, sırasıyla maliye biliminin hangi disiplinlerle olan ilişkisini ortaya koymaktadır?

Maliye biliminin disiplinlerarası niteliği dikkate alındığında; verginin 'kanuniliği' ve 'zorlayıcılığı' gibi unsurların mülkiyet hakkı çerçevesinde düzenlenmesi ---I--- biliminin, vergi oranlarındaki değişimin piyasa fiyatları üzerinden tüketici tercihlerini etkilemesi ise ---II--- biliminin temel analiz sahasına girmektedir.

Bu ifadede boş bırakılan I ve II numaralı yerlere sırasıyla hangi bilim dalları getirilmelidir?

Maliye biliminin disiplinlerarası niteliği çerçevesinde; mali olayları 'olan' ($what$ $is$) üzerinden objektif bir biçimde, neden-sonuç ilişkisiyle inceleyen analiz türü ile; bütçe sürecindeki karar alma mekanizmalarını siyasal pazarlıklar ve aktörlerin (seçmen, bürokrat, siyasetçi) rasyonel davranışları üzerinden açıklayan yaklaşım aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Geleneksel maliye yaklaşımları içerisinde yer alan 'Sosyolojik Yaklaşım', mali olayları ve devleti; bireylerin toplamından oluşan mekanik bir yapı olarak gören bireyci (atomist) anlayışın aksine aşağıdakilerden hangisi gibi tanımlamaktadır?

Kamu tercihi (public choice) literatüründe; seçmen tercihlerinin 'tek doruklu' olduğu ve iki partili bir siyasal rekabetin yaşandığı bir ortamda, her iki partinin de oy oranlarını maksimize etmek amacıyla programlarını seçmenlerin yarısından fazlasının tercihine en yakın olan 'merkezi' noktaya çekmelerini açıklayan kuramsal çerçeve aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye biliminde kamu ekonomisini bireyler arası bir değişim süreci olarak ele alan 'Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'nın öncüsü olan Knut Wicksell, kamu tercihlerinin piyasa etkinliğine ulaşabilmesi için kurumsal bir reform önermiştir. Wicksell'in 'Adil Vergilendirme' (Just Taxation) teorisi kapsamında, kamu hizmetlerinin finansmanı ve karar alma süreciyle ilgili öne sürdüğü temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?