Maliye Bilimi ve Maliye Yaklaşımları
197 questions
Maliye biliminin akademik disiplinler arasındaki konumu, metodolojik yapısı ve tarihsel gelişimi dikkate alındığında; bu bilimin kapsamı ve özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi modern yaklaşımlarla en iyi şekilde örtüşmektedir?
Maliye biliminin gelişim süreci ve interdisipliner karakteri incelendiğinde; mali olayların mahiyetini tam olarak kavramak amacıyla hukuk, iktisat, siyaset bilimi ve sosyoloji gibi farklı disiplinlerin sunduğu kuramsal perspektiflerin sentezlendiği görülmektedir. Bu disiplinlerin mali olayları ele alış biçimlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi metodolojik bir yanılgı içermektedir?
Maliye teorisinde, kamu harcamalarının sağladığı marjinal sosyal fayda () ile vergilerin neden olduğu marjinal sosyal maliyetin () birbirine eşitlendiği noktada () toplumsal refahın maksimize edileceğini savunan "Azami Sosyal Fayda" ilkesi, aşağıdaki iktisatçı çiftlerinden hangisi ile özdeşleşmiştir?
Maliye biliminin iktisat ve hukuk ile olan sınır çizgileri, analiz yöntemlerindeki temel farklılıklarla belirlenir. Bir kamu harcamasının; piyasa dengeleri üzerindeki etkilerini 'neden-sonuç' ilişkisi içinde değer yargılarından bağımsız olarak inceleyen yaklaşım ile aynı harcamanın yasal çerçevesini ve bütçe kanununa uygunluğunu denetleyen disiplin aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
Maliye biliminde metodolojik bir ayrım olarak 'pozitif' ve 'normatif' yaklaşımlar, iktisadi olayların incelenme biçimini ve ulaşılan sonuçların niteliğini belirler. Pozitif maliye, olayları ampirik ve test edilebilir 'neden-sonuç' ilişkileri içerisinde ele alırken; normatif maliye, 'ne olmalı' sorusuna toplumsal refah, etik ve adalet ölçütleriyle cevap arar.
Bu metodolojik çerçeve ve maliye teorisindeki temel yaklaşımlar göz önüne alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi teknik olarak en doğrudur?
Modern maliye düşüncesinde Richard Musgrave tarafından sistemleştirilen 'İktisadi Maliye Yaklaşımı', kamu maliyesini iktisat biliminin araçlarıyla analiz eder. Bu yaklaşıma göre devletin ekonomide üstlendiği temel roller üç ana başlık altında sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Musgrave tarafından tanımlanan bu üç temel fonksiyon arasında yer almaz?
Ekonomik birimlerin mal ve hizmet taleplerini karşılama yöntemleri, faaliyet gösterdikleri kesimin kurumsal ve hukuksal yapısına göre farklılıklar arz eder. Bu çerçevede, kamu kesiminin işleyişini özel kesimden ayıran temel özellikler dikkate alındığında, kamu kesimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Maliye bilimi; devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin toplumsal ihtiyaçları karşılamak amacıyla yürüttükleri mali olayları, kamu harcamalarını ve bu harcamaların finansmanı için gereken kamu gelirlerini inceleyen bir disiplindir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi maliye biliminin doğrudan inceleme konusu kapsamı dışında kalmaktadır?
Geleneksel maliye yaklaşımları içerisinde yer alan ve Rudolf Goldscheid tarafından temelleri atılan 'Sosyolojik Yaklaşım' (Mali Sosyoloji) çerçevesinde; mali olayların toplumsal yapının bir yansıması olduğu ve bütçenin toplumdaki sınıfsal güç dengelerini gösteren bir belge niteliği taşıdığı savunulmaktadır. Buna göre, sosyolojik yaklaşıma göre devletin mali faaliyetlerinin temel belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu tercihi teorisyenlerinden Anthony Downs'a göre, seçmenlerin siyasal süreçte bilgi edinmek için katlanacakları zaman ve çaba gibi maliyetlerin, elde etmeyi bekledikleri faydadan daha yüksek olması nedeniyle bilinçli olarak bilgisiz kalmayı tercih etmeleri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Maliye biliminin interdisipliner yapısı içerisinde; mali olayları toplumsal tabakalaşma, sınıfsal dinamikler ve devletin sosyo-politik evrimiyle olan bağı çerçevesinde 'vergi devleti' (tax state) kavramı üzerinden analiz eden disiplin ile mali kararların alınma sürecini iktisat biliminin araçlarını kullanarak siyasal aktörlerin (seçmenler, politikacılar, bürokratlar) davranışları ve 'metodolojik bireyselcilik' temelinde inceleyen disiplinler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Maliye bilimi; devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin yürüttüğü mali olayları, bu olayların nedenlerini ve sonuçlarını inceleyen bir bilim dalıdır. Kamu ekonomisi ile özel ekonomi arasındaki temel farklar dikkate alındığında, kamu ekonomisinin temel faaliyet amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Maliye biliminin disiplinlerarası karakteri, mali olayların farklı bilim dallarının araçlarıyla analiz edilmesine olanak tanır. Devletin kamu hizmetlerini finanse etmek amacıyla egemenlik gücünü kullanarak gerçekleştirdiği işlemlerin yasal dayanaklarını, bu işlemlerin hukuki usullerini ve tarafların yetki ile sorumluluklarını konu alan disiplin ile; bu işlemlerin fiyat mekanizması, tüketim kalıpları ve kaynak tahsisi üzerindeki etkilerini analiz eden disiplin arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Devletin kamusal ihtiyaçları karşılamak üzere yürüttüğü mali faaliyetler; işleyiş, amaç ve yöntem bakımından özel sektörün mali faaliyetlerinden temel farklar göstermektedir. Buna göre, maliye biliminin konusunu oluşturan bu faaliyetlerin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Maliye bilimi, çalışma konusu olan mali olayları analiz ederken çeşitli bilim dallarının yöntemlerinden ve bakış açılarından yararlanmaktadır. Bu çerçevede; bir kamu harcamasının yapılış usulünü, yasallık denetimini ve bütçe hukukuna uygunluğunu "biçimsel" (şekli) bir bakış açısıyla inceleyen disiplin ile aynı harcamanın toplumun refah düzeyi, kaynak dağılımı ve ekonomik istikrar üzerindeki etkilerini "özsel" (iktisadi) bir perspektifle inceleyen disiplin aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Kamu kesimi ile özel kesimin kaynak tahsisi, finansman yöntemleri ve karar alma mekanizmaları arasındaki temel yapısal farklar dikkate alındığında, bu iki sektörün işleyiş mantığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Maliye teorisinde kamu sektörü ve özel sektörün işleyiş prensipleri arasındaki temel farklar göz önüne alındığında; aşağıdakilerden hangisi kamu sektörünü özel sektörden ayıran belirleyici bir özelliktir?
Maliye biliminin akademik disiplin olarak tanımı, çalışma alanı ve metodolojik özellikleri; bu bilimin diğer sosyal bilimlerle olan sınırlarını ve olayları ele alış biçimini belirler. Buna göre, maliye biliminin temel özellikleri ve çalışma yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Maliye teorisinde kamu ekonomisini bir piyasa mekanizması gibi ele alan; vergi ödemeyi kamu hizmetlerinden yararlanmanın bir bedeli olarak gören ve bireylerin kamu faaliyetlerine 'gönüllü katılımı' esasına dayanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Maliye teorisinde kamu kesiminin işleyişi, özel kesimden farklı olarak piyasa dışı mekanizmalarla şekillenir. Bu çerçevede, kamu kesiminde üretilecek mal ve hizmetlerin miktarının belirlenmesi ve bu üretimin maliyetinin karşılanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?