Question

Difficulty: Very hardMevduat İşlemleri

Bir ticari banka, müşterisi (A) işletmesi lehine 16 Aralık 2025 tarihinde 600.000600.000 TL tutarında, 90 gün vadeli ve yıllık %30\%30 faiz oranlı bir vadeli mevduat hesabı açmıştır. Banka, dönem sonlarında tahakkuk esasını uygulamaktadır. Mevduatın vadesi 16 Mart 2026 tarihinde dolmaktadır (Faiz ödemelerinde stopaj oranının %5\%5 olduğu varsayılacaktır). Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHP) uyarınca, bankanın vade tarihinde (16 Mart 2026) yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 740 Mevduat Faiz Giderleri: 37.50037.500 TL (Borç), 305 Mevduat Faiz Tahakkukları: 7.5007.500 TL (Borç) / 300 Mevduat: 42.75042.750 TL (Alacak), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 2.2502.250 TL (Alacak)Answer
  2. B
    740 Mevduat Faiz Giderleri: 45.00045.000 TL (Borç) / 300 Mevduat: 42.75042.750 TL (Alacak), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 2.2502.250 TL (Alacak)
  3. C
    740 Mevduat Faiz Giderleri: 37.50037.500 TL (Borç), 305 Mevduat Faiz Tahakkukları: 7.5007.500 TL (Borç) / 300 Mevduat: 43.12543.125 TL (Alacak), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 1.8751.875 TL (Alacak)
  4. D
    740 Mevduat Faiz Giderleri: 37.50037.500 TL (Borç), 381 Gider Tahakkukları: 7.5007.500 TL (Borç) / 300 Mevduat: 42.75042.750 TL (Alacak), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 2.2502.250 TL (Alacak)
  5. E
    740 Mevduat Faiz Giderleri: 30.00030.000 TL (Borç), 305 Mevduat Faiz Tahakkukları: 15.00015.000 TL (Borç) / 300 Mevduat: 42.75042.750 TL (Alacak), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 2.2502.250 TL (Alacak)

Answer

Vade tarihindeki doğru kayıt, 2026 yılına ait 37.50037.500 TL'lik faiz giderinin borçlandırılması, 2025 sonundaki 7.5007.500 TL'lik tahakkukun kapatılması, toplam faiz üzerinden %5\%5 stopajın ( 2.2502.250 TL) alacaklandırılması ve kalan net tutarın mevduat hesabına eklenmesidir.
Vade tarihindeki muhasebe kaydı, vadenin dolduğu cari yılın faiz yükünü (2026 yılı için 75 günlük kısım) 'Mevduat Faiz Giderleri' hesabına borç yazarken, önceki yıl (2025 yılı 15 günlük kısım) sonunda 'Mevduat Faiz Tahakkukları' hesabına alınmış olan yükümlülüğü de borçlandırarak kapatmalıdır. Toplam brüt faiz olan 45.00045.000 TL üzerinden %5\%5 oranında hesaplanan vergi 'Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına alacak, müşterinin hesabına geçecek net tutar ise 'Mevduat' hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam faiz tutarının hesaplanması
Itoplam=600.000×30×9036.000=45.000I_{toplam} = \frac{600.000 \times 30 \times 90}{36.000} = 45.000 TL
Vade sonundaki brüt faiz yükümlülüğünü belirlemek için basit faiz formülü (bankacılık yılı 360 gün) uygulanır.
2
Dönemsellik (Kıstelyevm) uyarınca 2025 yılına ait tahakkukun hesaplanması
I2025=600.000×30×1536.000=7.500I_{2025} = \frac{600.000 \times 30 \times 15}{36.000} = 7.500 TL
16 Aralık - 31 Aralık arası geçen 15 gün için bankanın 2025 sonunda gider tahakkuku kaydetmiş olması gerekir.
3
2026 yılına ait cari dönem faiz giderinin hesaplanması
Gider2026=45.0007.500=37.500Gider_{2026} = 45.000 - 7.500 = 37.500 TL
Toplam faizin 2025'ten sarkan kısmı çıkarılarak sadece 2026 yılına (75 gün) ait maliyet bulunur.
4
Stopaj (Vergi Kesintisi) hesaplaması
Vergi=45.000×0,05=2.250Vergi = 45.000 \times 0,05 = 2.250 TL
Vade sonunda ödenen toplam brüt faiz üzerinden vergi kesintisi yapılır.
5
Mevduat hesabına alacak kaydedilecek net tutarın bulunması
Net=45.0002.250=42.750Net = 45.000 - 2.250 = 42.750 TL
Müşterinin hesabına brüt faizden vergi düşüldükten sonra kalan tutar eklenir.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Faizlerinin Dönemsellik Esasına Göre Tahakkuku ve Vade Kapanış İşlemleri

Hints

1
Faiz hesaplamasında gün sayısını 16-31 Aralık (15 gün) ve 1 Ocak-16 Mart (75 gün) olarak ikiye ayırmayı deneyin.
2
Bankanın 31 Aralık 2025'te faizi gider yazıp 305 Mevduat Faiz Tahakkukları hesabına alacak verdiğini hatırlayın; vade dolduğunda bu hesap borçlanarak kapanmalıdır.
3
Stopaj vergisi banka tarafından müşteriye ödenen toplam brüt faiz tutarı üzerinden kesilir ve 360 nolu hesapta izlenir.

Practice More

Vadeli mevduatın vadesinden önce bozulması durumunda faiz tahakkuklarının nasıl ters çevrildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question