Mevduat İşlemleri

24 questions

Question 1Question

Bir ticari banka, müşterisi (A) işletmesi lehine 16 Aralık 2025 tarihinde 600.000600.000 TL tutarında, 90 gün vadeli ve yıllık %30\%30 faiz oranlı bir vadeli mevduat hesabı açmıştır. Banka, dönem sonlarında tahakkuk esasını uygulamaktadır. Mevduatın vadesi 16 Mart 2026 tarihinde dolmaktadır (Faiz ödemelerinde stopaj oranının %5\%5 olduğu varsayılacaktır). Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHP) uyarınca, bankanın vade tarihinde (16 Mart 2026) yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 740 Mevduat Faiz Giderleri: 37.50037.500 TL (Borç), 305 Mevduat Faiz Tahakkukları: 7.5007.500 TL (Borç) / 300 Mevduat: 42.75042.750 TL (Alacak), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 2.2502.250 TL (Alacak)

Answer

Vade tarihindeki doğru kayıt, 2026 yılına ait 37.50037.500 TL'lik faiz giderinin borçlandırılması, 2025 sonundaki 7.5007.500 TL'lik tahakkukun kapatılması, toplam faiz üzerinden %5\%5 stopajın ( 2.2502.250 TL) alacaklandırılması ve kalan net tutarın mevduat hesabına eklenmesidir.
Vade tarihindeki muhasebe kaydı, vadenin dolduğu cari yılın faiz yükünü (2026 yılı için 75 günlük kısım) 'Mevduat Faiz Giderleri' hesabına borç yazarken, önceki yıl (2025 yılı 15 günlük kısım) sonunda 'Mevduat Faiz Tahakkukları' hesabına alınmış olan yükümlülüğü de borçlandırarak kapatmalıdır. Toplam brüt faiz olan 45.00045.000 TL üzerinden %5\%5 oranında hesaplanan vergi 'Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına alacak, müşterinin hesabına geçecek net tutar ise 'Mevduat' hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam faiz tutarının hesaplanması
Itoplam=600.000×30×9036.000=45.000I_{toplam} = \frac{600.000 \times 30 \times 90}{36.000} = 45.000 TL
Vade sonundaki brüt faiz yükümlülüğünü belirlemek için basit faiz formülü (bankacılık yılı 360 gün) uygulanır.
2
Dönemsellik (Kıstelyevm) uyarınca 2025 yılına ait tahakkukun hesaplanması
I2025=600.000×30×1536.000=7.500I_{2025} = \frac{600.000 \times 30 \times 15}{36.000} = 7.500 TL
16 Aralık - 31 Aralık arası geçen 15 gün için bankanın 2025 sonunda gider tahakkuku kaydetmiş olması gerekir.
3
2026 yılına ait cari dönem faiz giderinin hesaplanması
Gider2026=45.0007.500=37.500Gider_{2026} = 45.000 - 7.500 = 37.500 TL
Toplam faizin 2025'ten sarkan kısmı çıkarılarak sadece 2026 yılına (75 gün) ait maliyet bulunur.
4
Stopaj (Vergi Kesintisi) hesaplaması
Vergi=45.000×0,05=2.250Vergi = 45.000 \times 0,05 = 2.250 TL
Vade sonunda ödenen toplam brüt faiz üzerinden vergi kesintisi yapılır.
5
Mevduat hesabına alacak kaydedilecek net tutarın bulunması
Net=45.0002.250=42.750Net = 45.000 - 2.250 = 42.750 TL
Müşterinin hesabına brüt faizden vergi düşüldükten sonra kalan tutar eklenir.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Faizlerinin Dönemsellik Esasına Göre Tahakkuku ve Vade Kapanış İşlemleri

Hints

1
Faiz hesaplamasında gün sayısını 16-31 Aralık (15 gün) ve 1 Ocak-16 Mart (75 gün) olarak ikiye ayırmayı deneyin.
2
Bankanın 31 Aralık 2025'te faizi gider yazıp 305 Mevduat Faiz Tahakkukları hesabına alacak verdiğini hatırlayın; vade dolduğunda bu hesap borçlanarak kapanmalıdır.
3
Stopaj vergisi banka tarafından müşteriye ödenen toplam brüt faiz tutarı üzerinden kesilir ve 360 nolu hesapta izlenir.

Practice More

Vadeli mevduatın vadesinden önce bozulması durumunda faiz tahakkuklarının nasıl ters çevrildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 2Question

Bir ticari banka, vadesi dolan bir tasarruf mevduatı hesabına 10.00010.000 TL brüt faiz tahakkuk ettirmiş ve bu tutar üzerinden %5\%5 oranında gelir vergisi (stopaj) kesintisi yaparak kalan net tutarı müşterinin mevduat hesabına alacak kaydetmiştir. Bu işleme ilişkin bankanın yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 10.00010.000 / Alacak: 300 Mevduat 9.5009.500, 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar 500500

Answer

Bankanın faiz giderini brüt tutar olan 10.00010.000 TL üzerinden borçlandırması, %5\%5 vergi kesintisini (500500 TL) ödenecek vergi olarak alacaklandırması ve net tutarı (9.5009.500 TL) mevduat hesabına alacak kaydetmesi gerekir.
Banka muhasebe sisteminde, mevduat hesaplarına yürütülen faizler banka için bir gider niteliğindedir ve '740 Mevduat Faiz Giderleri' hesabında brüt tutar üzerinden izlenir. Hesaplanan gelir vergisi stopajı, bankanın devlete olan borcu olduğundan '380 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına alacak kaydedilir. Müşterinin tasarrufuna bırakılan net faiz tutarı ise '300 Mevduat' hesabına alacak yazılarak müşterinin mevduat bakiyesi artırılır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt faiz tutarı üzerinden gelir vergisi (stopaj) kesintisini hesaplayınız.
10.000×0,05=50010.000 \times 0,05 = 500 TL
Yasal mevzuat gereği mevduat faizlerinden vergi kesintisi yapılması zorunludur.
2
Müşterinin hesabına geçecek net tutarı hesaplayınız.
10.000500=9.50010.000 - 500 = 9.500 TL
Müşteriye ödenen tutar, brüt faizden vergi kesintisi düşüldükten sonra kalan kısımdır.
3
Bankanın BTDHP standartlarına göre yevmiye kaydını oluşturunuz.
740 Borç, 300 ve 380 Alacak
Faiz banka için bir maliyet unsuru iken, vergi bir yükümlülük, mevduat ise bir borç artışıdır.

Key Concept

Banka muhasebesinde mevduat faiz giderlerinin stopaj dahil brüt tutar üzerinden kaydedilmesi ve vergi yükümlülüğünün ayrıştırılması.

Hints

1
Bankanın faiz ödemesi, banka için bir maliyet/gider unsurudur.
2
Müşteri hesabına alacak kaydedilen tutar, brüt faizden vergi kesintisi düşüldükten sonraki net tutardır.

Practice More

Vadeli mevduat hesaplarında dönem sonlarında yapılan kıstelyevm esasına dayalı faiz tahakkuk kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 3Question

(T) İşletmesi, 1 Kasım 2025 tarihinde bir ticari bankada 800.000800.000 TL tutarında, 1 yıl vadeli ve yıllık %45\%45 faiz oranlı bir mevduat hesabı açmıştır. Banka, faiz ödemesini vade sonunda (1 Kasım 2026 tarihinde) gerçekleştirecektir. Bankanın 31 Aralık 2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Hesaplamalarda 1 ay 30 gün, 1 yıl 360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır, 381 Gider Tahakkukları hesabı 60.00060.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Dönemsellik kavramı gereği, 1 Kasım - 31 Aralık tarihleri arasındaki 2 aylık faiz gideri (60.00060.000 TL) hesaplanarak 740 Mevduat Faiz Giderleri borç ve 381 Gider Tahakkukları alacak kaydı yapılmalıdır.
Dönemsellik kavramı gereğince, bir döneme ait gelir ve giderlerin, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın ilgili dönemde kaydedilmesi gerekir. Banka için 2025 yılına ait faiz yükü 2 aylık süreyi kapsamaktadır. 800.000800.000 TL anapara üzerinden %45\%45 faiz oranıyla 2 aylık faiz 60.00060.000 TL olarak hesaplanır. Bu tutar banka için bir giderdir (740) ve henüz ödenmediği için bir borç tahakkukudur (381).

Step-by-Step Solution

1
Döneme isabet eden sürenin belirlenmesi
2 Ay (Kasım ve Aralık)
1 Kasım 2025'ten 31 Aralık 2025'e kadar geçen süre cari dönemin gideridir.
2
Kıstelyevm (gün/ay esaslı) faiz tutarının hesaplanması
60.00060.000 TL
Faiz = Anapara×FaizOranı×(Su¨re/12)Anapara \times Faiz Oranı \times (Süre / 12) => 800.000×0,45×(2/12)=60.000800.000 \times 0,45 \times (2 / 12) = 60.000 TL.
3
Muhasebe kaydının BTDHP'ye göre oluşturulması
740 (B) / 381 (A)
Bankacılıkta mevduat faizleri 740 hesabında izlenir; henüz ödenmeyen ancak tahakkuk eden giderler için 381 Gider Tahakkukları hesabı kullanılır.

Key Concept

Mevduat Faiz Tahakkuku (Kıstelyevm Esası)

Hints

1
Dönemsellik kavramını hatırlayın; faiz gideri hangi ayları kapsamaktadır?
2
Bankanın faiz giderlerini hangi hesap sınıfında izlediğine dikkat edin (Genel Muhasebe ile farkı).
3
Vade sonu gelmeden vergi kesintisi yapılır mı? Hesaplamayı 2 ay (2/122/12) üzerinden yapın.

Practice More

Vade sonu geldiğinde (1 Kasım 2026) yapılacak olan ana para, faiz ve stopaj ödemesi kaydını inceleyiniz.

Alternative Method

Gün bazlı hesaplama yapılırsa: (800.000×45×60)/36.000=60.000(800.000 \times 45 \times 60) / 36.000 = 60.000 TL sonucuna ulaşılır.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question

Bir ticari banka, müşterisi olan (B) A.Ş. adına 16 Aralık 2025 tarihinde 400.000400.000 TL tutarında, 60 gün vadeli ve yıllık %36\%36 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açmıştır. Banka, 31 Aralık 2025 tarihinde gerekli faiz tahakkuk işlemlerini yapmış ve kıstelyevm esasına göre ilgili gider kaydını oluşturmuştur. Mevduatın vadesi 14 Şubat 2026 tarihinde dolduğuna ve gelir vergisi (stopaj) oranı %15\%15 olduğuna göre, bankanın vade tarihindeki faiz ödemesi ve net tutarın müşterinin hesabına aktarılmasına ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 740 MEVDUAT FAİZ GİDERLERİ 18.00018.000 / Borç: 300.95 FAİZ VE GİDER REESKONTLARI 6.0006.000 / Alacak: 380 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 3.6003.600 / Alacak: 300.02 TİCARİ KURULUŞLAR MEVDUATI 20.40020.400

Answer

Vade tarihinde 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına cari yıl payı (18.00018.000 TL) borç, 300.95 Faiz ve Gider Reeskontları hesabına önceki yıl payı (6.0006.000 TL) borç kaydedilir; 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına stopaj tutarı (3.6003.600 TL) ve 300.02 Ticari Kuruluşlar Mevduatı hesabına net faiz (20.40020.400 TL) alacak kaydedilir.
Banka muhasebesi uygulamalarında (BTDHP), yıl sonunda tahakkuk ettirilen faizler 'Faiz ve Gider Reeskontları' hesabında izlenir. Vade geldiğinde, toplam faizden bu reeskont tutarı düşülerek kalan kısım cari yıl gideri olarak kaydedilir. Vergi kesintisi toplam brüt tutar üzerinden yapıldığı için 3.600 TL vergi ayrılır ve kalan net tutar müşterinin mevduat hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam brüt faiz tutarını hesapla
400.000×0,36×(60/360)=24.000400.000 \times 0,36 \times (60/360) = 24.000 TL
Vade sonundaki toplam getiri yükümlülüğünü belirlemek için.
2
2025 yılına ait tahakkuk eden faiz payını hesapla (16 Aralık - 31 Aralık = 15 gün)
400.000×0,36×(15/360)=6.000400.000 \times 0,36 \times (15/360) = 6.000 TL
Dönemsellik ilkesi gereği önceki yılın giderini ve reeskont tutarını belirlemek için.
3
2026 yılına ait faiz giderini ve stopaj tutarını hesapla
Gider: 24.0006.000=18.00024.000 - 6.000 = 18.000 TL; Stopaj: 24.000×0,15=3.60024.000 \times 0,15 = 3.600 TL
Cari yıl kar/zarar tablosuna yansıyacak gideri ve devlete ödenecek vergiyi bulmak için.
4
Müşterinin hesabına geçecek net faiz tutarını bul
24.0003.600=20.40024.000 - 3.600 = 20.400 TL
Mevduat hesabına yapılacak net artışı belirlemek için.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Faiz Tahakkuku ve Kıstelyevm Esası

Hints

1
Bankalar 31 Aralık'ta henüz vadesi dolmayan mevduatların faizlerini hesaplayıp gider yazarlar.
2
Toplam 60 günlük sürenin 15 günü 2025'e, kalan 45 günü 2026'ya aittir.
3
Stopaj vergisi toplam faiz (24.00024.000) üzerinden hesaplanırken, 740 hesabı sadece 2026'nın payını (18.00018.000) göstermelidir.

Practice More

Mevduatın vade tarihinden önce bozulması durumunda yapılacak faiz düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 5Question

(K) İşletmesi, 1 Ekim 2025 tarihinde bir ticari bankada 500.000500.000 TL tutarında, 6 ay vadeli ve yıllık %36\%36 faiz oranlı bir vadeli mevduat hesabı açtırmıştır. Banka, muhasebe kayıtlarını Banka Tek Düzen Hesap Planı'na uygun olarak tutmakta ve dönem sonlarında kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre faiz tahakkuku yapmaktadır. Buna göre, bankanın 31 Aralık 2025 tarihinde yapacağı faiz tahakkuk kaydında "740 Mevduat Faiz Giderleri" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir? (1 ay 30 gün, 1 yıl 360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 45.00045.000

Answer

45.00045.000 TL tutarındaki brüt faiz, dönem sonu faiz gideri olarak kaydedilmelidir.
Dönemsellik kavramı gereği, 1 Ekim - 31 Aralık tarihleri arasına isabet eden 90 günlük faiz tutarı brüt olarak hesaplanmalı ve gider kaydedilmelidir. 500.000×0,36×(90/360)500.000 \times 0,36 \times (90/360) işlemi sonucunda elde edilen 45.00045.000 TL, doğru tahakkuk tutarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Faiz tahakkukuna esas alınacak gün sayısını hesaplayınız.
30+30+30=9030 + 30 + 30 = 90 gün
1 Ekim'den 31 Aralık'a kadar geçen süre (Ekim, Kasım ve Aralık ayları) dönem sonu itibarıyla giderleştirilmelidir.
2
Basit faiz formülünü kullanarak brüt faiz tutarını hesaplayınız.
I=500.000×36×9036.000=45.000I = \frac{500.000 \times 36 \times 90}{36.000} = 45.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, cari yıla ait olan faiz yükü tahakkuk ettirilmelidir.
3
Muhasebe kaydını belirleyiniz.
740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına 45.00045.000 TL borç kaydedilir.
Bankalar için ödenen veya tahakkuk eden mevduat faizleri birer gider unsurudur.

Key Concept

Kıstelyevm Esasına Göre Faiz Tahakkuku

Hints

1
Faiz hesaplamasında 1 Ekim ile 31 Aralık arasındaki gün sayısını dikkate alınız.
2
Banka muhasebesinde mevduat faiz giderleri 740 numaralı hesapta takip edilir ve tahakkuklar brüt tutardır.

Practice More

Vade sonundaki (1 Nisan 2026) faiz ödeme kaydını ve vergi stopajının nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Bir müşteri, ticari bir bankada açtırdığı vadesiz tasarruf mevduatı hesabına nakit olarak 20.00020.000 TL yatırmıştır. Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHPBTDHP) göre, bankanın bu işlem için yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 100100 KASA 20.00020.000 / Alacak: 300300 TASARRUF MEVDUATI 20.00020.000

Answer

Bankanın nakit varlığındaki artışı temsil eden 100 Kasa hesabının borç tarafına, bankanın müşteriye olan borcunu temsil eden 300 Tasarruf Mevduatı hesabının alacak tarafına kayıt yapılması gerekir.
Mevduat kabulü banka için bir kaynak artışıdır. Bankaya nakit girişi olduğunda aktif bir hesap olan '100 Kasa' hesabı borçlandırılırken, müşteriye olan borcun (yükümlülüğün) artması nedeniyle pasif bir hesap olan '300 Tasarruf Mevduatı' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Varlık değişimini belirle
Bankaya nakit girişi olduğu için 100100 Kasa (Aktif) hesabı artar.
Varlık hesaplarındaki artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.
2
Kaynak/Yükümlülük değişimini belirle
Müşterinin yatırdığı tutar banka için bir borçtur, bu nedenle 300300 Tasarruf Mevduatı (Pasif) hesabı artar.
Kaynak ve yükümlülük hesaplarındaki artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç tarafına Kasa, alacak tarafına Tasarruf Mevduatı yazılır.
Muhasebenin temel denklik prensibi gereği borç ve alacak toplamları eşit olmalıdır.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Açılışı

Practice More

Mevduat hesaplarının dönem sonu değerlemesi ve kıstelyevm esasına göre faiz tahakkuk kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 7Question

Bir ticari bankada (A) İşletmesi adına 1111 Aralık 20252025 tarihinde 600.000600.000 TL tutarında, 9292 gün vadeli ve yıllık %36\%36 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açılmıştır. Banka, dönem sonu işlemlerinde faiz giderlerini kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre hesaplayarak reeskont ayırmaktadır.

Buna göre, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 740 MEVDUAT FAİZ GİDERLERİ: 12.00012.000 (Borç) / 311 TİCARİ KURULUŞLAR MEVDUATI FAİZ REESKONTLARI: 12.00012.000 (Alacak)

Answer

Bankanın 2020 günlük kıstelyevm faizi için 740740 Mevduat Faiz Giderleri hesabını borçlandırıp, 311311 Ticari Kuruluşlar Mevduatı Faiz Reeskontları hesabını alacaklandırdığı 12.00012.000 TL tutarlı kayıt doğrudur.
Doğru seçenek, paranın bankada kaldığı gerçek gün sayısı olan 2020 gün üzerinden hesaplanan 12.00012.000 TL tutarındaki faizi, ticari mevduatlara özgü olan 311311 nolu reeskont hesabı ile eşleştirmiştir. Dönemsellik kavramı gereği, cari yıla ait olan bu gider 740740 nolu hesapta borç kaydıyla gösterilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem sonu için faiz işleyecek gün sayısını belirle
3131 Aralık - 1111 Aralık = 2020 gün
Bankacılıkta paranın yatırıldığı ilk gün (valör günü) faiz işlemez, çekildiği gün işler. Bu nedenle fark gün sayısı baz alınır.
2
Kıstelyevm faiz tutarını hesapla
600.000×0,36×20360=12.000600.000 \times 0,36 \times \frac{20}{360} = 12.000 TL
Basit faiz formülü (I=P×n×tI = P \times n \times t) kullanılarak dönem sonuna isabet eden gider tutarı bulunur.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre uygun hesapları belirle
Gider: 740740 Mevduat Faiz Giderleri, Yükümlülük: 311311 Ticari Kuruluşlar Mevduatı Faiz Reeskontları
Müşteri bir işletme ((A) İşletmesi) olduğu için mevduat türü 'Ticari'dir. Ticari mevduatların faiz reeskontları 311311 nolu hesapta takip edilir.

Key Concept

Banka muhasebesinde mevduat faiz reeskontları kıstelyevm (gün) esasına göre hesaplanır ve ilgili mevduat grubunun reeskont hesabına kaydedilir.
Question 8Question

(Z) Ltd. Şti., 1515 Kasım 20252025 tarihinde bir ticari bankada 1.500.0001.500.000 TL tutarında, 33 ay (9292 gün) vadeli ve yıllık %36,5\%36,5 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açmıştır. Banka, dönem sonlarında kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre faiz tahakkuku yapmaktadır. Buna göre, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Faiz hesaplamalarında 11 yıl 365365 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: Borç: 400 Mevduata Verilen Faizler 69.00069.000 TL / Alacak: 301 Ticari Kuruluşlar Mevduatı 69.00069.000 TL

Answer

Bankanın yapması gereken kayıt, 4646 günlük kıstelyevm faizi olan 69.00069.000 TL'nin 400 Mevduata Verilen Faizler hesabına borç, 301 Ticari Kuruluşlar Mevduatı hesabına (faiz reeskontu olarak) alacak kaydedilmesidir.
Dönem sonu olan 3131 Aralık itibarıyla, paranın bankada kaldığı süre olan 4646 günlük faiz tutarı hesaplanmalıdır. Hesaplama sonucunda bulunan 69.00069.000 TL, banka için bir gider niteliğinde olduğundan 400 Mevduata Verilen Faizler hesabında izlenir. Henüz ödeme yapılmadığı ancak müşterinin alacağı arttığı için bu tutar 301 Ticari Kuruluşlar Mevduatı hesabının alacağına (reeskont mantığıyla) kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem sonu itibarıyla işlemiş olan faiz gün sayısını hesaplayınız.
Kasım: 3015=1530 - 15 = 15 gün; Aralık: 3131 gün; Toplam: 15+31=4615 + 31 = 46 gün.
Kıstelyevm esasına göre, paranın bankada kaldığı süre boyunca hak edilen faiz giderinin ilgili döneme kaydedilmesi gerekir.
2
Banka faiz formülünü (365365 gün üzerinden) uygulayınız.
F=(1.500.000×36,5×46)/36500=69.000F = (1.500.000 \times 36,5 \times 46) / 36500 = 69.000 TL.
Banka Tekdüzen Hesap Planı ve bankacılık teamülleri gereği faiz hesaplamalarında baz gün sayısı 365365 olarak alınır.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na uygun yevmiye kaydını oluşturunuz.
Borç: 400 Mevduata Verilen Faizler (Gider), Alacak: 301 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Yükümlülük artışı).
Tahakkuk eden faiz, banka için bir giderdir ve henüz ödenmediği için müşterinin mevduat hesabında bir artış (reeskont yoluyla) olarak gösterilir.

Key Concept

Kıstelyevm Faiz Tahakkuku ve BTDHP Hesap İşleyişi
Estimated Time:2m 0s
Question 9Question

(M) İşletmesi, 1515 Şubat 20262026 tarihinde bir ticari bankada 200.000200.000 TL tutarında, 3030 gün vadeli ve yıllık %30\%30 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Vade sonunda (1717 Mart 20262026) faiz tahakkuk ettirilmiş, yasal kesintiler yapıldıktan sonra anapara ve net faiz tutarı müşterinin vadesiz ticari mevduat hesabına aktarılarak vadeli hesap kapatılmıştır. (Gelir vergisi stopaj oranı %15\%15 olarak dikkate alınacak ve faiz hesaplamasında 11 yıl 360360 gün kabul edilecektir.)

Buna göre, vade sonundaki faiz ödemesi ve hesabın kapatılmasına ilişkin yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: BORÇ: 303 Vadeli Ticari Mevduat 200.000200.000 / BORÇ: 400 Mevduata Verilen Faizler 5.0005.000 // ALACAK: 302 Vadesiz Ticari Mevduat 204.250204.250 / ALACAK: 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar 750750

Answer

Vade sonundaki doğru muhasebe kaydı; 303 Vadeli Ticari Mevduat ve 400 Mevduata Verilen Faizler hesaplarının borçlandırılması, 302 Vadesiz Ticari Mevduat ve 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarının alacaklandırılması şeklindedir.
Doğru kayıt, bankanın mevduat faizini bir gider olarak 400 Mevduata Verilen Faizler hesabının borcuna, kapanan vadeli anaparayı 303 Vadeli Ticari Mevduat hesabının borcuna kaydeder. Alacak tarafında ise müşteriye ödenecek net tutar 302 Vadesiz Ticari Mevduat hesabına, devlete ödenecek vergi ise 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt faiz tutarının hesaplanması
I=200.000×30×3036.000=5.000I = \frac{200.000 \times 30 \times 30}{36.000} = 5.000 TL
Mevduatın bankada kaldığı süre boyunca hak edilen toplam faiz gelir vergisinden önceki tutardır.
2
Gelir vergisi stopaj tutarının hesaplanması
5.000×%15=7505.000 \times \%15 = 750 TL
Banka, ödediği faiz üzerinden yasal olarak vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine ödemekle yükümlüdür.
3
Net faiz ve toplam ödeme tutarının belirlenmesi
Net Faiz: 5.000750=4.2505.000 - 750 = 4.250 TL; Toplam: 200.000+4.250=204.250200.000 + 4.250 = 204.250 TL
Müşterinin vadesiz hesabına aktarılacak olan anapara ve net faiz toplamıdır.
4
Muhasebe kaydının yapılması
BTDHP kodlarına göre ilgili hesapların çalıştırılması
Vadeli hesabın kapatılması, faiz giderinin kaydedilmesi ve vergi borcunun tahakkuku için gereklidir.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Faiz Tahakkuku ve Ödemesi

Hints

1
Faiz hesaplamasında kullanılan standart formülü (I=PnT/36000I = PnT/36000) hatırlayın.
2
Bankanın müşteriye yapacağı ödemenin brüt faiz değil, vergi kesildikten sonra kalan net faiz olduğunu dikkate alın.

Practice More

Vade sonu yıl sonuna sarkan mevduatlarda 'Kıstelyevm' esasına göre faiz tahakkuku konusunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

(B) Bankası'nın müşterisi olan (Y) İşletmesi, 1616 Aralık 20252025 tarihinde 730.000730.000 TL tutarında, 9292 gün vadeli ve yıllık %30\%30 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Banka, dönem sonlarında kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre faiz tahakkuku yapmaktadır. Faiz hesaplamalarında 11 yıl 365365 gün olarak dikkate alınmaktadır.

Buna göre, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 740 Mevduat Faiz Giderleri - 9.000 TL

Answer

Bankanın 31 Aralık 2025 tarihinde borçlandıracağı hesap '740 Mevduat Faiz Giderleri' olup tutarı 9.000 TL'dir.
Banka muhasebesinde, yıl sonunda vadesi dolmamış mevduat hesapları için o yıla ait olan faiz payı hesaplanarak gider kaydedilir. 16 Aralık'ta açılan hesap için 31 Aralık'a kadar 15 gün geçmiştir. Faiz hesaplaması 730.000×30×15/36.500=9.000730.000 \times 30 \times 15 / 36.500 = 9.000 TL olarak bulunur. Bu tutar, bankanın faiz gideri olduğu için '740 Mevduat Faiz Giderleri' hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem sonuna kadar geçen gün sayısını hesapla
15 gün
16 Aralık - 31 Aralık arasındaki süre gün esasına göre (31-16) 15 gündür. Bankacılık uygulamasında paranın yatırıldığı gün faiz işlemez, çekildiği gün işler.
2
Kıstelyevm faiz formülünü uygula
9.000 TL
Faiz = (Anapara * Faiz Oranı * Gün) / (365 * 100) formülünden; (730.000 * 30 * 15) / 36.500 = 9.000 TL bulunur.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na göre yevmiye kaydını belirle
740 (Borç), 303 (Alacak)
Banka için faiz bir maliyet unsurudur. Tahakkuk eden faiz gideri 740 nolu hesaba borç, henüz ödenmeyen bu yükümlülük ise 303 nolu tahakkuk hesabına alacak yazılır.

Key Concept

Banka muhasebesinde vadeli mevduatların dönem sonu faiz tahakkukları kıstelyevm esasına göre hesaplanır ve BTDHP uyarınca 740 (Borç) ve 303 (Alacak) hesapları üzerinden muhasebeleştirilir.

Hints

1
Bankanın bakış açısından bu işlem bir faiz gideridir; dolayısıyla borç tarafında bir gider hesabı yer almalıdır.
2
Faiz gününü hesaplarken 16 Aralık ile 31 Aralık arasındaki farkı almayı ve banka hesap planındaki 7'li gider kodlarını hatırlayın.
3
Faiz formülünde gün sayısını 15, paydayı ise 36.500 olarak kullanarak hesaplama yapın.

Practice More

Vade sonu geldiğinde stopaj kesintisi ve anapara ödemesini içeren tam yevmiye kaydını çalışın.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question

(B) İşletmesi, 1616 Aralık 20252025 tarihinde ticari bir bankada 900.000900.000 TL tutarında, 120120 gün vadeli ve yıllık %40\%40 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Banka Tekdüzen Hesap Planı (BTDHP) çerçevesinde, bankanın dönem sonu işlemleri kapsamında 3131 Aralık 20252025 tarihi itibarıyla yapması gereken faiz tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Faiz hesaplamalarında 11 yıl 360360 gün olarak baz alınacaktır; stopaj ve diğer kesintiler ihmal edilecektir.)

Show answer & explanation

Answer: Borç: 400 Mevduata Verilen Faizler 15.00015.000 / Alacak: 301 Vadeli Ticari Mevduatlar 15.00015.000

Answer

Dönem sonu faiz tahakkuku için 400 Mevduata Verilen Faizler hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılmalı ve 301 Vadeli Ticari Mevduatlar hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonu itibarıyla (31 Aralık) banka, mevduat hesabı üzerinde işlemiş olan ancak henüz ödenmemiş faiz tutarını gider olarak kaydetmelidir. 16 Aralık - 31 Aralık arası geçen 15 gün için hesaplanan 15.00015.000 TL tutarındaki faiz, banka için '400 Mevduata Verilen Faizler' hesabında gider, '301 Vadeli Ticari Mevduatlar' (tahakkuk alt hesabı) hesabında ise bir artış olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Faiz tahakkuk döneminin (gün sayısının) belirlenmesi.
3116=1531 - 16 = 15 gün.
Mevduat 16 Aralık'ta açıldığına göre, 31 Aralık'a kadar geçen 15 günlük süre banka için cari dönemin faiz gideridir.
2
Faiz tutarının banka faiz formülü ile hesaplanması.
900.000×0,40×15360=15.000900.000 \times 0,40 \times \frac{15}{360} = 15.000 TL.
Anapara, oran ve gün sayısı çarpılıp 36000'e (veya gün/360 oranına) bölünerek dönem gideri bulunur.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na uygun yevmiye kaydının oluşturulması.
400 (B) / 301 (A) kaydı.
Giderler borçta, yükümlülük artışları alacakta izlenir.

Key Concept

Banka muhasebesinde dönemsellik ilkesi gereği, henüz vadesi gelmemiş ancak cari döneme ait olan faiz giderlerinin kıstelyevm esasına göre tahakkuk kaydının yapılması.

Alternative Method

Önce günlük faiz hesaplanıp (900.000×0,40/360=1.000900.000 \times 0,40 / 360 = 1.000 TL), ardından bu tutar gün sayısı (15) ile çarpılarak sonuca daha hızlı ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question

Banka müşterisi Bay (S), 2020 Ekim 20252025 tarihinde bir ticari bankada 400.000400.000 TL tutarında, 3030 gün vadeli ve yıllık %36\%36 faiz oranlı bir tasarruf mevduatı hesabı açtırmıştır. Banka, dönemsellik ilkesi gereği her ay sonunda kıstelyevm esasına göre faiz tahakkuku yapmaktadır.

Buna göre, bankanın 3131 Ekim 20252025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuku kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir? (Faiz hesaplamalarında 11 yıl 360360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 740 Mevduat Faiz Giderleri - 4.4004.400 TL

Answer

Bankanın yapacağı faiz tahakkuku kaydında borçlandırılacak hesap 740 Mevduat Faiz Giderleri, tutar ise 4.400 TL'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, Ekim ayı sonu itibarıyla bankanın üstlendiği 11 günlük faiz yükümlülüğünü kıstelyevm esasına göre doğru hesaplamakta ve Banka Tekdüzen Hesap Planı uyarınca mevduat faiz giderlerini borçlandırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Faiz tahakkukuna esas olacak gün sayısını belirleyin.
20 Ekim - 31 Ekim arası gün sayısı = 3120=1131 - 20 = 11 gün.
Kıstelyevm esasına göre paranın bankada kaldığı süre (Ekim ayı sonuna kadar) dikkate alınır.
2
Basit faiz formülünü kullanarak faiz tutarını hesaplayın.
Interest=400.000×36×1136.000=4.400Interest = \frac{400.000 \times 36 \times 11}{36.000} = 4.400 TL.
Faiz tutarı; Anapara, yıllık faiz oranı ve gün sayısının çarpımının 36.000'e bölünmesiyle bulunur.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na uygun yevmiye kaydını oluşturun.
Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri (4.4004.400 TL), Alacak: 303 Mevduat Faiz Tahakkukları (4.4004.400 TL).
Banka için mevduat faizi bir giderdir ve ilgili gider hesabında borç taraflı izlenir.

Key Concept

Banka muhasebesinde mevduat işlemlerinde dönemsellik ilkesi gereği yapılan faiz tahakkukları ve Banka Tekdüzen Hesap Planı kullanımı.

Alternative Method

Günlük faiz tutarı hesaplanıp (400.000×0,36/360=400400.000 \times 0,36 / 360 = 400 TL), bu tutar doğrudan Ekim ayında geçen gün sayısı (11) ile çarpılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question

Banka müşterisi Bay (T), 0101 Aralık 20252025 tarihinde ticari bir bankada 600.000600.000 TL tutarında, 9292 gün vadeli ve yıllık %45\%45 faiz oranlı bir tasarruf mevduat hesabı açtırmıştır. Banka, faiz hesaplamalarında valörü işlem tarihinden bir sonraki gün (n+1n+1) olarak başlatmaktadır.

Buna göre, bankanın 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 22.50022.500
Alacak: 303 Tasarruf Mevduatı Faiz Tahakkukları 22.50022.500

Answer

Bankanın 31.12.2025 tarihinde yapması gereken kayıt; 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabının borçlandırılması ve 303 Tasarruf Mevduatı Faiz Tahakkukları hesabının alacaklandırılması şeklindedir.
Dönem sonunda (31 Aralık) henüz vadesi dolmamış ancak banka için bir yükümlülük haline gelmiş olan faiz tutarı hesaplanmalıdır. 2 Aralık'tan 31 Aralık'a kadar geçen 30 günlük süre için hesaplanan 22.50022.500 TL tutarındaki faiz, banka için bir giderdir. Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre bu tutar 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına borç, ilgili mevduat grubuna ait tahakkuk hesabı olan 303 Tasarruf Mevduatı Faiz Tahakkukları hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Tahakkuk edecek gün sayısını hesapla
30 gün
Valör işlem tarihinden bir gün sonra başladığı için (02.12.2025 - 31.12.2025 arası) toplam 30 gün dikkate alınır.
2
Brüt faiz tutarını hesapla
22.500 TL
F=A×n×t36.000F = \frac{A \times n \times t}{36.000} formülü uygulanır: 600.000×45×3036.000=22.500\frac{600.000 \times 45 \times 30}{36.000} = 22.500 TL.
3
Muhasebe kaydını oluştur
740 (B) / 303 (A)
Dönemsellik kavramı gereği gerçekleşen gider 740 nolu hesaba borç, henüz ödenmeyen tahakkuk ise 303 nolu hesaba alacak kaydedilir.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Faiz Tahakkuku (Kıstelyevm Esası)
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question

(M)(M) İşletmesi, 0101 Kasım 20252025 tarihinde bir ticari bankada 2.000.0002.000.000 TL tutarında, 180180 gün vadeli ve yıllık %30\%30 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Banka, faiz hesaplamalarında gün sayısını "Bankacı Yılı" (360360 gün) esasına göre belirlemekte ve valör gününü işlem tarihinden bir sonraki gün (T+1T+1) olarak dikkate almaktadır. Buna göre, 3131 Aralık 20252025 tarihinde bankanın yapması gereken dönem sonu faiz tahakkuk kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 740 Mevduat Faiz Giderleri - 100.000100.000 TL

Answer

740 Mevduat Faiz Giderleri hesabının 100.000 TL tutarında borçlandırılması gerekmektedir.
Dönem sonu olan 31 Aralık tarihinde, dönemsellik ilkesi gereği mevduatın bankada kaldığı süreye (60 gün) isabet eden faiz giderinin kaydedilmesi gerekir. 1 Kasım'da açılan hesabın faizi 2 Kasım'da başlar; bu durumda Kasım ayından 29, Aralık ayından 31 gün olmak üzere toplam 60 günlük faiz (100.000100.000 TL) hesaplanır. Bu tutar 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına borç, 303 Mevduat Faiz Tahakkukları hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Faiz işlemine esas alınacak gün sayısının belirlenmesi.
İşlem tarihi: 1 Kasım. Valör tarihi: 2 Kasım. Kasım ayı: 302+1=2930 - 2 + 1 = 29 gün. Aralık ayı: 3131 gün. Toplam gün: 29+31=6029 + 31 = 60 gün.
Banka muhasebesinde mevduat faizi valör tarihinden itibaren işlemeye başlar.
2
Kıstelyevm (dönemsel) faiz tutarının hesaplanması.
Faiz=2.000.000×0,30×60360=100.000Faiz = \frac{2.000.000 \times 0,30 \times 60}{360} = 100.000 TL.
Bankacı yılı esasına göre payda 360 olarak alınır.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre muhasebe kaydının oluşturulması.
Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri - 100.000100.000 TL; Alacak: 303 Mevduat Faiz Tahakkukları - 100.000100.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği gerçekleşen ancak henüz vadesi gelmeyen faizler gider yazılıp tahakkuk ettirilir.

Key Concept

Mevduat Faiz Tahakkuku ve Valör Uygulaması
Estimated Time:2m 30s
Question 15Question

Banka müşterisi Bayan (B), 1515 Ocak 20262026 tarihinde açtırdığı 500.000500.000 TL tutarındaki vadeli tasarruf mevduat hesabını 1515 Şubat 20262026 tarihinde (vade sonunda) kapatmıştır. Hesaba tahakkuk eden brüt faiz tutarı 20.00020.000 TL olarak hesaplanmış ve bu tutar üzerinden %10\%10 oranında gelir vergisi (stopaj) kesintisi yapılmıştır. Banka, vade sonunda anapara ve net faiz tutarının tamamını müşterinin vadesiz tasarruf mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, bankanın vade sonundaki faiz tahakkuku ve net faiz tutarının mevduat hesabına ilavesine ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 20.00020.000
Alacak: 300 Tasarruf Mevduatı 18.00018.000
Alacak: 380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler 2.0002.000

Answer

Banka, brüt faiz gideri olan 20.00020.000 TL tutarını '740 Mevduat Faiz Giderleri' hesabına borç kaydetmeli; bu tutardan kesilen 2.0002.000 TL vergiyi '380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler' hesabına, kalan 18.00018.000 TL net faizi ise müşterinin '300 Tasarruf Mevduatı' hesabına alacak kaydetmelidir.
Doğru kayıt, bankanın katlandığı brüt maliyeti gider yazmasını, devlet adına tahsil ettiği vergiyi borç olarak kaydetmesini ve müşteriye olan net borç artışını mevduat hesabında göstermesini sağlar. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre 740 Mevduat Faiz Giderleri borçlu, 300 Tasarruf Mevduatı ve 380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler hesapları alacaklıdır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt faiz tutarının belirlenmesi ve gider kaydının yapılması
740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına 20.00020.000 TL borç kaydedilir.
Bankalar mevduat hesaplarına yürüttükleri faizleri brüt tutarları üzerinden dönem gideri olarak kaydederler.
2
Gelir vergisi (stopaj) kesintisinin hesaplanması
20.000×%10=2.00020.000 \times \%10 = 2.000 TL vergi hesaplanır.
Mevduat faiz gelirleri üzerinden bankalar tarafından kaynakta kesinti (stopaj) yapılması yasal bir zorunluluktur.
3
Net faiz tutarının hesaplanması ve hesaba aktarılması
20.0002.000=18.00020.000 - 2.000 = 18.000 TL net faiz bulunur.
Müşterinin mevduat hesabına ilave edilecek tutar, brüt faizden yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan tutardır.
4
Yükümlülüklerin alacak tarafına kaydedilmesi
300 Tasarruf Mevduatı hesabına 18.00018.000 TL, 380 hesabına 2.0002.000 TL alacak kaydedilir.
Banka için hem müşteriye olan borç (mevduat) hem de devlete olan borç (vergi) artış gösterdiği için alacaklandırılır.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Faiz Tahakkuku ve Brütlük Esası

Hints

1
Bankanın cebinden çıkan toplam maliyet (brüt faiz) gider olarak kaydedilmelidir.
2
Müşterinin hesabına sadece vergi düşüldükten sonraki net tutar aktarılır; vergi ise devlete ödenmek üzere ayrılır.
3
Tasarruf mevduatları için BTDHP'de 300 kodu kullanılır. Stopaj vergisi ise 380 nolu hesapta takip edilir.

Practice More

Vade sonu gelmeden yapılan dönem sonu (31 Aralık) faiz reeskont kayıtlarını ve vergi mahsuplarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question

Banka müşterisi (A), 300.000300.000 TL tutarındaki, 3232 gün vadeli ve yıllık %45\%45 faiz oranlı tasarruf mevduat hesabını vade sonunda kapatmış; anapara ve net faiz tutarı müşterinin vadesiz tasarruf mevduat hesabına aktarılmıştır. Mevduat faizleri üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifat (stopaj) oranının %5\%5 olduğu varsayıldığında, bankanın vade sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Faiz hesaplamalarında 11 yıl 360360 gün olarak esas alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: Borç: 301 Vadeli Tasarruf Mevduatı 300.000
Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 12.000
Alacak: 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı 311.400
Alacak: 381 Ödenecek Vergi ve Fonlar 600

Answer

Bankanın yapması gereken kayıt; 301 Vadeli Tasarruf Mevduatı ve 740 Mevduat Faiz Giderleri hesaplarının borçlandırılması, 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı ve 381 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarının ise alacaklandırılması şeklindedir.
Doğru kayıt, bankanın maliyet unsuru olan brüt faizi '740 Mevduat Faiz Giderleri' hesabında borç olarak izlemesini, vadesi dolan ana paranın '301 Vadeli Tasarruf Mevduatı' hesabından borç kaydedilerek kapatılmasını gerektirir. Alacak tarafında ise müşteriye ödenen net tutar (Anapara + Net Faiz) müşterinin vadesiz hesabına (300) aktarılırken, devlete ödenecek olan vergi kesintisi '381 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabında pasif bir yükümlülük olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Brüt faiz tutarını hesapla
Bru¨tFaiz=(300.000×45×32)/36.000=12.000Brüt Faiz = (300.000 \times 45 \times 32) / 36.000 = 12.000 TL
Vade sonunda müşteriye tahakkuk eden toplam faiz yükünü bulmak için.
2
Gelir vergisi stopaj tutarını hesapla
Stopaj=12.000×0,05=600Stopaj = 12.000 \times 0,05 = 600 TL
Yasal mevzuat gereği faiz geliri üzerinden bankanın kesmekle yükümlü olduğu vergiyi belirlemek için.
3
Net faiz ve toplam ödeme tutarını belirle
NetFaiz=11.400Net Faiz = 11.400 TL; ToplamO¨deme=300.000+11.400=311.400Toplam Ödeme = 300.000 + 11.400 = 311.400 TL
Müşterinin vadesiz hesabına aktarılacak nihai tutarı belirlemek için.
4
Banka Tekdüzen Hesap Planına (BTDHP) göre yevmiye kaydını oluştur
Borç: 301 (Anapara), 740 (Brüt Faiz); Alacak: 300 (Net Ödeme), 381 (Vergi)
İşlemi banka kayıtlarına resmi olarak yansıtmak için.

Key Concept

Banka Muhasebesinde Mevduat Vade Sonu İşlemleri ve Vergi Kesintisi
Estimated Time:1m 40s
Question 17Question

Tasarruf sahibi olan bir mudinin, bankaya yatırdığı 15.00015.000 TL tutarındaki nakit parasını herhangi bir vade kısıtı olmaksızın dilediği an geri çekebileceği bir hesapta takip edilmesini istemesi durumunda, Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre banka tarafından alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Vadesiz Tasarruf Mevduatı

Answer

Vadesiz Tasarruf Mevduatı hesabı, tasarruf sahiplerinin herhangi bir vadeye bağlı kalmadan diledikleri an geri çekebilecekleri tutarların izlendiği hesaptır.
Vadesiz Tasarruf Mevduatı hesabı, bankacılık mevzuatına göre tasarruf amacıyla bankaya yatırılan ve herhangi bir vadeye bağlı olmaksızın mudinin talebi üzerine anında ödenmesi gereken tutarların izlendiği hesaptır. Banka nakit tahsilat yaptığı için kasa girişi borçlanırken, mudinin alacağı (bankanın borcu) artış gösterdiği için ilgili mevduat hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Mudinin niteliğini belirle.
Mudi bir 'tasarruf sahibi' (gerçek kişi) olduğu için hesap 'Tasarruf Mevduatı' grubunda olmalıdır.
Banka Tek Düzen Hesap Planı'nda mevduatlar mudi türüne göre (Ticari, Tasarruf, Resmi vb.) ayrılır.
2
Vade kısıtını analiz et.
Vade kısıtı olmaması, hesabın 'Vadesiz' karakterli olduğunu gösterir.
Dilediği an çekebilme özelliği vadesiz mevduatın temel tanımlayıcı özelliğidir.
3
Hesap kodunu ve kayıt yönünü tespit et.
Banka nakit aldığı için Kasa hesabı borçlandırılırken, 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı hesabı alacaklandırılır.
Mevduat kabulü banka için bir borç artışıdır ve pasif karakterli hesapların alacağına kaydedilir.

Key Concept

Mevduat Türleri ve Muhasebeleştirilmesi

Hints

1
Mudinin parasını istediği an çekebilmesi, hesabın vadesiz olduğunu gösterir.
2
Banka Tek Düzen Hesap Planı'nda tasarruf mevduatları 300'lü hesap gruplarında izlenir.

Practice More

Vadeli mevduat hesaplarında dönem sonu faiz tahakkuk kaydını inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 18Question

Banka müşterisi Bay (M)(M), 2020 Şubat 20262026 tarihinde vadesi dolan 150.000150.000 TL tutarındaki vadeli tasarruf mevduatı hesabını kapatmıştır. Hesap için vade sonunda 6.0006.000 TL brüt faiz hesaplanmış olup, bu tutar üzerinden %5\%5 oranında gelir vergisi (stopaj) kesintisi yapılmıştır. Müşteri, anaparanın tamamını nakit olarak tahsil etmiş, net faiz tutarının ise vadesiz tasarruf mevduatı hesabına aktarılmasını talep etmiştir.

Buna göre, bankanın vade sonundaki bu işlemlere ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: BORÇ: 301 Vadeli Tasarruf Mevduatı 150.000150.000 / BORÇ: 400 Mevduat Faiz Giderleri 6.0006.000 | ALACAK: 100 Kasa 150.000150.000 / ALACAK: 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı 5.7005.700 / ALACAK: 390 Ödenecek Vergi ve Fonlar 300300

Answer

Banka, vadeli tasarruf mevduatını kapatmak için 301 nolu hesabı 150.000150.000 TL borçlandırır, brüt faiz tutarı olan 6.0006.000 TL'yi 400 nolu gider hesabına borç kaydeder. Ödemeler kısmında ise; nakit ödenen anapara için 100 Kasa 150.000150.000 TL, net faiz için 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı 5.7005.700 TL ve vergi kesintisi için 390 Ödenecek Vergi ve Fonlar 300300 TL alacaklandırılır.
Doğru yevmiye kaydı, bankanın asli borcu olan vadeli mevduatın (301) borç tarafına yazılarak kapatılmasını, katlanılan maliyetin brüt faiz (400) olarak borç kaydedilmesini ve bunların karşılığında gerçekleşen nakit çıkışı (100), hesap transferi (300) ve vergi borcunun (390) alacak tarafında gösterilmesini içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Faiz ve Vergi Hesaplaması
Brüt Faiz: 6.0006.000 TL, Vergi (%5): 300300 TL, Net Faiz: 5.7005.700 TL
Mevduat işlemlerinde faiz gideri brüt üzerinden hesaplanır ve yasal stopaj kesintisi yapılır.
2
Anapara ve Faiz Giderinin Kaydı
301 Vadeli Tasarruf Mevduatı (B) 150.000150.000 TL, 400 Mevduat Faiz Giderleri (B) 6.0006.000 TL
Vadesi dolan hesabın kapatılması ve döneme ait faiz yükünün giderleştirilmesi gerekir.
3
Ödeme ve Yükümlülüklerin Kaydı
100 Kasa (A) 150.000150.000 TL, 300 Vadesiz Tasarruf Mevduatı (A) 5.7005.700 TL, 390 Ödenecek Vergi (A) 300300 TL
Müşterinin talebi doğrultusunda anapara nakit, net faiz hesaba aktarılır; vergi ise devlete ödenmek üzere emanete alınır.

Key Concept

Banka Tek Düzen Hesap Planına (BTDHP) göre mevduat vade sonu işlemleri ve faiz tahakkuk/ödeme esasları.

Hints

1
Bankalar için mevduat bir borçtur; borç hesapları kapandığında borç (sol) tarafa yazılır.
2
Mevduata yürütülen faiz banka için bir giderdir. Faiz giderleri brüt tutar üzerinden 400 nolu hesap grubunda izlenir.
3
Vergi kesintisi (stopaj), müşteriye ödenecek net tutarı azaltır ancak bankanın toplam giderini değiştirmez; bu tutar 390 nolu hesapta alacaklandırılır.

Practice More

Vade sonu beklemeksizin hesap kapatılması (vadesinden önce çekim) durumundaki faiz kaybı ve muhasebe kayıtlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question

Bir kamu kurumu, 2121 Kasım 20252025 tarihinde (X)(X) Bankasında 4.000.0004.000.000 TL tutarında, 9292 gün vadeli ve yıllık %36\%36 faiz oranlı bir "Resmi Mevduat" hesabı açtırmıştır (Valör: 2222 Kasım 20252025). Banka, 3131 Aralık 20252025 tarihinde dönem sonu envanter işlemlerini gerçekleştirmektedir. (Yıl 360360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 740 MEVDUAT FAİZ GİDERLERİ 160.000 (B) / 410 FAİZ GİDER REESKONTLARI 160.000 (A)

Answer

Bankanın yapması gereken kayıt, 40 günlük kıstelyevm faiz tutarı olan 160.000 TL'nin 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına borç, 410 Faiz Gider Reeskontları hesabına alacak kaydedilmesidir.
Doğru cevap, 22 Kasım - 31 Aralık arasındaki 40 günlük süre için hesaplanan 160.000 TL tutarındaki faizin, 740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına borç ve 410 Faiz Gider Reeskontları hesabına alacak yazıldığı kayıttır. Bu işlem, dönemsellik kavramı gereği bankanın o yıla ait faiz yükümlülüğünü finansal tablolarına yansıtmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Faiz işleyecek gün sayısını (kıstelyevm süresi) belirle
40 Gün
Valör 22 Kasım olduğu için Kasım ayından 9 gün (30-22+1), Aralık ayından 31 gün olmak üzere toplam 40 gün faiz tahakkuk edecektir.
2
Brüt faiz tutarını hesapla
160.000 TL
Faiz = (Anapara * Faiz Oranı * Gün) / 36.000 => (4.000.000 * 36 * 40) / 36.000 = 160.000 TL.
3
Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre muhasebe kaydını oluştur
Borç: 740, Alacak: 410
Banka için mevduat faizi bir giderdir (740). Dönem sonunda henüz ödenmemiş ancak tahakkuk etmiş bu gider '410 Faiz Gider Reeskontları' hesabında izlenir.

Key Concept

Banka muhasebesinde mevduat faiz tahakkukları kıstelyevm (gün esası) yöntemine göre brüt tutar üzerinden yapılır ve reeskont hesapları kullanılarak dönem giderlerine aktarılır.

Practice More

Vade sonundaki kapanış kaydında vergi kesintisinin nasıl yapılacağını ve 410 nolu hesabın nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 20Question

(ABC)(ABC) Anonim Şirketi, ticari işlemleri için (X)(X) Bankasında vadesiz bir hesap açtırmış ve bu hesaba nakit olarak 75.00075.000 TL yatırmıştır. Banka Tekdüzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre, bankanın bu işlem için yapacağı muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 100 Kasa 75.000 / Alacak: 311 Vadesiz Ticari Mevduat 75.000

Answer

Bankanın kasasına nakit girişi sağlayan ve ticari bir kuruluşa ait vadesiz mevduat yükümlülüğü oluşturan kayıt; 100 Kasa hesabının borçlandırılması ve 311 Vadesiz Ticari Mevduat hesabının alacaklandırılması şeklindedir.
Müşterinin bankaya nakit yatırması sonucunda bankanın kasa varlığı artar (aktif artışı = borç) ve aynı zamanda müşteriye karşı olan geri ödeme yükümlülüğü de artar (pasif artışı = alacak). Şirketler tarafından açılan vadesiz hesaplar BTDHP'de 311 Vadesiz Ticari Mevduat kodunda izlenir.

Step-by-Step Solution

1
Varlık artışının belirlenmesi
100 Kasa hesabı 75.00075.000 TL borçlandırılır.
Müşteri nakit ödeme yaptığı için bankanın nakit varlıkları artmıştır.
2
Yükümlülük artışının belirlenmesi
311 Vadesiz Ticari Mevduat hesabı 75.00075.000 TL alacaklandırılır.
Banka, aldığı bu parayı müşterisine geri ödemekle yükümlüdür ve mevduat banka için bir pasif kalemdir.
3
Hesap türünün teyit edilmesi
311 kodu kullanılır.
Mevduat sahibi bir şirket (tüzel kişi) olduğundan BTDHP'ye göre 'Ticari Mevduat' sınıfına girer.

Key Concept

Mevduat Hesaplarının Muhasebeleştirilmesi

Practice More

Vadeli mevduat açılışı ve dönem sonu faiz tahakkuku arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Page 1 / 2Next
Mevduat İşlemleri Practice Questions — KPSS Muhasebe | Examkin