Question

Difficulty: HardÖzel (Kendi Nam ve Hesabına) İnşaat İşleri Muhasebesi

Kendi nam ve hesabına (yap-sat) inşaat faaliyetinde bulunan (D) İnşaat A.Ş., 20252025 yılında bir arsa sahibiyle "Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" imzalamıştır. Proje her biri özdeş 2424 adet daireden oluşmakta olup, sözleşme gereği dairelerin %37,5\%37,5'i arsa sahibine, geri kalanı ise işletmeye ait olacaktır. İnşaatın tamamlandığı 20262026 yılı Haziran ayı itibarıyla toplam inşaat maliyeti 14.400.000 TL14.400.000 \text{ TL} olarak gerçekleşmiştir. İşletme, 20262026 yılı içerisinde kendine ait dairelerin 55 adedini satarak teslim etmiştir.

Bu bilgilere göre, (D) İnşaat A.Ş.'nin 20262026 yılı dönem sonu bilançosunda "152 Mamuller" hesabının borç kalanı kaç TL\text{TL} olmalıdır?

  1. A
    6.000.0006.000.000
  2. 9.600.0009.600.000Answer
  3. C
    11.400.00011.400.000
  4. D
    14.400.00014.400.000
  5. E
    8.400.0008.400.000

Answer

İşletmenin elinde kalan dairelerin toplam maliyeti olan 9.600.000 TL9.600.000 \text{ TL}
Doğru çözümde, toplam inşaat maliyeti olan 14.400.000 TL14.400.000 \text{ TL} sadece işletmenin mülkiyetinde kalan 1515 daireye dağıtılır. Bu durumda bir dairenin maliyeti 960.000 TL960.000 \text{ TL} olur. Satılan 55 dairenin maliyeti (4.800.000 TL4.800.000 \text{ TL}) stoktan düşüldüğünde, kalan 1010 dairenin toplam değeri olan 9.600.000 TL9.600.000 \text{ TL} hesabın borç kalanını oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Arsa sahibi ve işletme paylarının (daire sayılarının) belirlenmesi
Arsa Sahibi: 24×0,375=924 \times 0,375 = 9 daire; İşletme Payı: 249=1524 - 9 = 15 daire
Arsa payı karşılığı inşaat işlerinde, inşaatın toplam maliyeti sadece müteahhit işletmeye kalan dairelerin maliyetini oluşturur.
2
İşletmeye ait dairelerin birim maliyetinin hesaplanması
14.400.000 TL/15 daire=960.000 TL/daire14.400.000 \text{ TL} / 15 \text{ daire} = 960.000 \text{ TL/daire}
Arsa sahibine verilen dairelerin inşaat maliyeti, işletme için 'arsa maliyeti' niteliğindedir ve kendi dairelerinin maliyetine eklenir.
3
Satılan dairelerin maliyetinin hesaplanması ve hesaptan çıkılması
5 daire×960.000 TL=4.800.000 TL5 \text{ daire} \times 960.000 \text{ TL} = 4.800.000 \text{ TL} (Satılan Mamuller Maliyeti)
Satılan daireler stoktan çıkarılarak gelir tablosu hesaplarına aktarılmalıdır.
4
Dönem sonu stok değerinin (152 hesap kalanı) bulunması
14.400.000 TL4.800.000 TL=9.600.000 TL14.400.000 \text{ TL} - 4.800.000 \text{ TL} = 9.600.000 \text{ TL} (veya 10 daire×960.000 TL10 \text{ daire} \times 960.000 \text{ TL})
Hesabın borç kalanı, işletmenin elinde kalan satılmamış mamullerin toplam maliyetini gösterir.

Key Concept

Özel inşaat işletmelerinde arsa payı karşılığı edinilen arsanın maliyeti, arsa sahibine teslim edilen dairelerin inşaat maliyetidir; dolayısıyla toplam maliyet sadece işletmeye kalan birimlere bölünür.

Hints

1
Arsa payı karşılığı inşaatlarda toplam inşaat maliyeti sadece müteahhide kalan birimlerin maliyetini oluşturur.
2
Önce işletmeye kaç daire kaldığını bulun, ardından toplam maliyeti bu sayıya bölerek birim maliyete ulaşın.
3
İşletmenin elinde kalan daire sayısı 10'dur (15515 - 5). Bu sayıyı birim maliyetle çarparak stok değerini bulun.

Practice More

Satılan dairelerin satış bedeli üzerinden KDV hesaplaması ve tapu harcı kayıtlarını içeren bir soruyla konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam maliyetten satılan dairelerin payını oranlayarak düşebilirsiniz: İşletmeye kalan 1515 dairenin 55'i satıldığına göre maliyetin 1/31/3'ü (4.800.000 TL4.800.000 \text{ TL}) stoktan çıkacak, 2/32/3'ü (9.600.000 TL9.600.000 \text{ TL}) stokta kalacaktır.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question