Examkin

Duran Varlıklar

457 questions

Question 121Question →

İşletme, sermayesinin %20\%20'sine sahip olduğu bir iştirakine ait hisse senetlerini aktifinde 500.000500.000 TL maliyet bedeli ile izlemektedir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, söz konusu iştirak hisselerinin borsa değerinin 460.000460.000 TL'ye düştüğü ve bu düşüşün süreklilik arz ettiği tespit edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği bu durum için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır, 246 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 40.00040.000 TL alacaklandırılır.

Answer

654 Karşılık Giderleri hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması ve 246 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 40.00040.000 TL alacaklandırılması gerekir.
Doğru cevap, değer düşüklüğü tutarı olan 40.00040.000 TL'nin '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç, '246 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabına ise alacak kaydedilmesini ifade eden seçenektir. İştirakler mali duran varlık olduğu için karşılık hesabı olarak 246 nolu hesap seçilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Karşılık ayrılacak tutarın hesaplanması
40.00040.000 TL
Maliyet bedeli (500.000500.000 TL) ile borsa değeri (460.000460.000 TL) arasındaki fark, ayrılması gereken karşılık tutarını verir: 500.000−460.000=40.000500.000 - 460.000 = 40.000 TL.
2
İlgili hesapların belirlenmesi
654 ve 246 nolu hesaplar
Mali duran varlıklar (24 grubundaki İştirakler, Bağlı Ortaklıklar vb.) için ayrılan karşılıklar '246 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabında izlenir. Giderleşme ise '654 Karşılık Giderleri' hesabında takip edilir.
3
Yevmiye kaydının yapılması
Borç: 654, Alacak: 246
Gider hesapları borç taraflı çalışırken, aktif düzenleyici pasif karakterli hesaplar (246) alacak taraflı artış gösterir.

Key Concept

Mali duran varlıklarda ihtiyatlılık kavramı gereği yapılan değerleme ve karşılık ayırma işlemi.

Hints

1
Karşılık tutarı, maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki farktır.
2
İştirakler (242) mali duran varlıklar grubunda yer alır. Bu grubun karşılık hesabı hangisidir?
3
Kayıtta 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılırken, 246 nolu pasif karakterli düzenleyici hesap alacaklandırılır.

Practice More

Karşılık ayrılan bu iştirak payları ileride borsa değerinin üzerine çıkarsa yapılacak iptal kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 122Question →

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 900.000900.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir binek otomobili ve 300.000300.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir büro demirbaşını satın almıştır. Her iki varlığın da faydalı ömrü 5 yıl olup işletme normal (eşit tutarlı) amortisman yöntemini kullanmaktadır. Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılacak amortisman kaydında '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabının borcuna kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 120.000120.000

Answer

İşletmenin 2025 yılı sonunda 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına kaydetmesi gereken toplam amortisman tutarı 120.000120.000 TL'dir.
Vergi mevzuatına göre işletmeler binek otomobil satın aldıklarında, ilk yıl için 'kıst amortisman' ayırmak zorundadır. 900.000900.000 TL maliyetli otomobilin yıllık amortismanı 180.000180.000 TL olup, Eylül ayında alındığı için 4 aylık karşılığı olan 60.00060.000 TL hesaplanır. Büro demirbaşları ise kıst uygulamasına tabi değildir; bu nedenle Eylül ayında alınmış olsa dahi 300.000300.000 TL üzerinden yıllık tam amortisman payı olan 60.00060.000 TL ayrılır. İki tutarın toplamı olan 120.000120.000 TL, varlıkların kullanım yerine uygun olarak 770 hesabına borç yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Varlıkların amortisman yöntemini ve kıst amortisman durumunu belirle
Binek otomobil kıst amortismana tabidir; demirbaş ise satın alındığı ay ne olursa olsun tam yıl amortismana tabidir.
VUK uyarınca sadece binek otomobillerde ilk yıl için süre kısıtlaması (kıst) uygulanır.
2
Binek otomobil için 2025 yılı amortisman tutarını hesapla
Yıllık: 900.000/5=180.000900.000 / 5 = 180.000 TL. Kıst (Eylül-Aralık: 4 ay): (180.000/12)×4=60.000(180.000 / 12) \times 4 = 60.000 TL.
Eylül ayında alınan binek otomobil için Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları olmak üzere 4 aylık amortisman ayrılır.
3
Büro demirbaşı için 2025 yılı amortisman tutarını hesapla
Yıllık: 300.000/5=60.000300.000 / 5 = 60.000 TL.
Demirbaşlarda yılın hangi ayında alınırsa alınsın, ilk yıl için yıllık amortisman tutarının tamamı gider yazılır.
4
Toplam amortisman giderini bul
60.000+60.000=120.00060.000 + 60.000 = 120.000 TL.
Her iki varlık da genel yönetimde kullanıldığı için toplam tutar 770 hesabına borç kaydedilir.

Key Concept

Kıst Amortisman ve Amortisman Giderlerinin Sınıflandırılması

Hints

1
Binek otomobillerin ilk yıl amortismanı hesaplanırken satın alma ayı ile yıl sonu arasındaki süreye dikkat edilmelidir.
2
Kıst amortisman sadece binek otomobiller içindir; demirbaşlar için yılın hangi ayında alındığına bakılmaksızın tam yıllık tutar ayrılır.
3
Binek otomobil için Eylül, Ekim, Kasım, Aralık (4 ay) üzerinden; demirbaş için ise 12 ay üzerinden hesaplama yapıp sonuçları toplayın.

Practice More

İşletme binek otomobili pazarlama faaliyetlerinde kullansaydı, ilgili amortisman tutarı hangi gider hesabında izlenirdi? (Cevap: 760)

Alternative Method

Önce toplam yıllık amortisman kapasitesini (180.000+60.000=240.000180.000 + 60.000 = 240.000) bulun, sonra binek otomobilin düşülmeyecek olan 8 aylık kısmını (15.000×8=120.00015.000 \times 8 = 120.000) bu toplamdan çıkararak sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 123Question →

İşletme, aktifinde 300.000300.000 TL maliyet bedeli ile kayıtlı olan ve (B) Anonim Şirketi'nin sermayesinin %20\%20’sine karşılık gelen hisse senetlerinin yarısını, yatırım stratejisindeki değişiklik nedeniyle 175.000175.000 TL’ye banka aracılığıyla satmıştır.

Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.

Answer

İştirak hisselerinin satışından doğan 25.00025.000 TL tutarındaki karın 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabında alacak tarafına kaydedilmesi doğrudur.
Doğru cevap, satıştan doğan farkın olağandışı bir gelir olarak kaydedilmesini ifade eden seçenektir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, 24 grubunda (Mali Duran Varlıklar) izlenen iştiraklerin satışı, işletmenin rutin (olağan) bir finansal işlemi değil, duran varlık elden çıkarma işlemidir. Bu nedenle elde edilen 25.00025.000 TL tutarındaki kâr, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Satılan kısmın maliyet bedelini hesaplayınız.
300.000 TL×0,50=150.000 TL300.000 \text{ TL} \times 0,50 = 150.000 \text{ TL}
Soruda iştirak hisselerinin yarısının satıldığı belirtildiğinden, toplam maliyetin yarısı hesaplanmalıdır.
2
Satış karını belirleyiniz.
175.000 TL (Satıs¸ Bedeli)−150.000 TL (Maliyet)=25.000 TL (Kaˆr)175.000 \text{ TL (Satış Bedeli)} - 150.000 \text{ TL (Maliyet)} = 25.000 \text{ TL (Kâr)}
Satış bedeli ile maliyet arasındaki olumlu fark işletme için bir gelirdir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na göre doğru gelir hesabını seçiniz.
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar
Mali duran varlıklar (24 grubu), işletmenin esas amacı satmak olmadığı için bunların elden çıkarılmasından doğan karlar 'olağandışı' kabul edilir ve 679 nolu hesapta izlenir.

Key Concept

Mali duran varlık satış karları, dönen varlık niteliğindeki menkul kıymetlerden (645) farklı olarak 'Olağandışı Gelir ve Karlar' (679) hesabında izlenir.

Hints

1
Satılan hisselerin maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkın kâr mı yoksa zarar mı olduğunu belirleyin.
2
Mali duran varlıklar (24 grubu) satışından doğan karların, menkul kıymetlerden (11 grubu) farklı olarak hangi grupta (olağan/olağandışı) izlendiğini hatırlayın.

Practice More

Satış zarar ile sonuçlansaydı hangi 'Olağandışı' gider hesabının kullanılacağını araştırınız.

Alternative Method

Yevmiye kaydının tamamını düşünerek denkleştirme yapabilirsiniz: Borç tarafında bankaya giren 175.000175.000 TL varken, alacak tarafında aktiften çıkan 150.000150.000 TL (maliyetin yarısı) bulunmaktadır; aradaki 25.00025.000 TL alacak farkı bir gelir hesabına yazılmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 124Question →

İşletme, 5 yıllığına kiraladığı idari binada kullanılmak üzere 80.00080.000 TL + %20\%20 KDV bedelle, kira süresi sonunda mülk sahibine bırakılacak nitelikte bölme panel ve aydınlatma sistemi yaptırmıştır. Bu harcamanın dönem sonunda yapılacak itfa payı (amortisman) kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ hesabı 16.00016.000 TL borçlandırılır, 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR hesabı 16.00016.000 TL alacaklandırılır.

Answer

İşletmenin idari bina için yaptığı harcama '264 Özel Maliyetler' hesabında izlenir ve kira süresi olan 5 yıl üzerinden yıllık 16.00016.000 TL itfa payı ayrılır; bu tutar 770 nolu gider hesabına borç, 268 nolu birikmiş amortismanlar hesabına alacak kaydedilir.
Doğru seçenek, özel maliyet bedelinin kira süresi olan 5 yıla bölünerek yıllık 16.00016.000 TL amortisman ayrılacağını ve bu işlemin yönetim binası ile ilgili olduğu için 770 nolu gider hesabı kullanılarak yapılacağını belirtmektedir. Maddi olmayan duran varlıklarda birikmiş amortismanlar için 268 nolu hesap kullanımı zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Varlığın niteliğini ve maliyetini belirleyin.
Harcama kiralık bir mülke yapıldığı için '264 Özel Maliyetler' hesabında 80.00080.000 TL maliyetle izlenir. KDV (%20)(\%20) maliyete dahil edilmez.
VUK uyarınca kiralık gayrimenkulleri genişleten giderler özel maliyet bedeli olarak aktifleştirilir.
2
İtfa (amortisman) süresini ve oranını tespit edin.
Kira süresi 5 yıl olduğu için amortisman oranı 1/5=%201 / 5 = \%20 olarak belirlenir.
Özel maliyetler kira süresi boyunca eşit miktarlarda itfa edilir.
3
Yıllık itfa payını hesaplayın.
80.000×%20=16.00080.000 \times \%20 = 16.000 TL (veya 80.000/580.000 / 5).
Dönem sonunda ayrılacak yıllık amortisman tutarı maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
4
Muhasebe kaydını oluşturun.
Borç: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 16.00016.000 TL; Alacak: 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 16.00016.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği ilgili dönemin gideri kaydedilirken varlığın değer azalışı düzenleyici bir hesapta biriktirilir.

Key Concept

Özel Maliyetlerin İtfası (VUK 272)

Practice More

Kira süresi belirtilmediği durumlarda VUK uyarınca özel maliyetlerin kaç yılda itfa edileceğini araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 125Question →

Bir işletme, üretim tesisinin güvenliğini sağlamak amacıyla 300.000300.000 TL + %20\%20 KDV bedelle gelişmiş bir "Akıllı Güvenlik ve Kamera Takip Sistemi" satın almıştır. Söz konusu sistemin edinimi ve kullanıma hazır hale getirilmesi sürecinde aşağıdaki harcamalar yapılmıştır:

- Geri iadesi mümkün olmayan gümrük vergisi: 25.00025.000 TL
- Nakliye ve sigorta giderleri: 15.00015.000 TL
- Montaj ve sistem test maliyetleri: 10.00010.000 TL

Sistemin alımı için kullanılan banka kredisinin, sistemin aktife alındığı yılın sonuna kadar olan faiz yükü 12.00012.000 TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, söz konusu güvenlik sisteminin "253 Tesis, Makine ve Cihazlar" hesabına kaydedilecek olan toplam maliyet bedeli kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 362.000362.000

Answer

Güvenlik sisteminin toplam maliyet bedeli 362.000362.000 TL olarak hesaplanmalıdır.
Doğru yanıt olan tutar, alış bedeli (300.000300.000), gümrük vergisi (25.00025.000), nakliye ve sigorta (15.00015.000), montaj maliyeti (10.00010.000) ve aktife alındığı yılın sonuna kadar gerçekleşen kredi faizinin (12.00012.000) toplamından oluşmaktadır. KDV tutarı ise indirim konusu yapılacağı için bu toplama dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1
Doğrudan maliyet unsurlarını toplayın
300.000300.000 (Alış) + 25.00025.000 (Gümrük) + 15.00015.000 (Nakliye) + 10.00010.000 (Montaj) = 350.000350.000 TL
VUK uyarınca varlığın edinilmesi ve kullanılabilir hale getirilmesi için yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Borçlanma maliyetlerini (faiz) değerlendirin
350.000+12.000=362.000350.000 + 12.000 = 362.000 TL
VUK 163 nolu Genel Tebliği uyarınca, duran varlığın aktife alındığı yılın sonuna kadar oluşan kredi faizlerinin maliyete eklenmesi zorunludur.
3
KDV durumunu kontrol edin
KDV tutarı (60.00060.000 TL) maliyete eklenmez.
Maddi duran varlık alımlarında ödenen KDV, 191 İndirilecek KDV hesabında izlenir, maliyete dahil edilmez.

Key Concept

Maddi Duran Varlıkların Maliyet Bedeli ve Faizlerin Aktifleştirilmesi

Hints

1
Duran varlığın kullanılabilir hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalarını düşünün.
2
KDV'nin indirim konusu yapılabileceğini, ancak faizin yıl sonuna kadar maliyete eklenmesinin zorunlu olduğunu unutmayın.

Practice More

Varlığın sonraki yıllardaki amortisman hesaplamasında bu maliyet bedelinin esas alınacağını hatırlayınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 126Question →

İşletme, aktifinde 400.000400.000 TL maliyet bedeli ve 280.000280.000 TL birikmiş amortismanı ile kayıtlı olan bir taşıtı, 150.000150.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye (açık hesap) satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı 30.00030.000 TL alacaklı

Answer

İşlem sonucunda oluşan 30.00030.000 TL kârın 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabının alacağına kaydedilmesi doğrudur.
Satılan taşıtın maliyet bedeli 400.000400.000 TL ve birikmiş amortismanı 280.000280.000 TL olduğundan net defter değeri 120.000120.000 TL'dir. Bu varlık 150.000150.000 TL bedelle (KDV hariç) satıldığında işletme 30.00030.000 TL kâr elde eder. Tekdüzen Hesap Planı gereği maddi duran varlık satış karları '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Net Defter Değerini (NDD) hesapla
400.000−280.000=120.000400.000 - 280.000 = 120.000 TL
Varlığın satış tarihindeki net değerini bulmak için maliyetten birikmiş amortismanlar düşülür.
2
Satış Kârı veya Zararını hesapla
150.000(Satıs\cBedeli)−120.000(NDD)=30.000150.000 (Satış Bedeli) - 120.000 (NDD) = 30.000 TL Kâr
Satış bedeli net defter değerinden yüksek olduğu için aradaki fark olumlu sonuç (kâr) oluşturur.
3
KDV tutarını hesapla
150.000×0,20=30.000150.000 \times 0,20 = 30.000 TL
Satış bedeli üzerinden hesaplanan KDV, vergi yükümlülüğü olarak kaydedilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
127 Borçlu (180.000180.000), 257 Borçlu (280.000280.000) / 254 Alacaklı (400.000400.000), 391 Alacaklı (30.00030.000), 679 Alacaklı (30.00030.000)
Varlık ve amortismanı kapatılırken tahsilat/alacak ve kâr unsurları ilgili hesaplara kaydedilir.

Key Concept

Maddi duran varlık satışlarında, varlığın maliyet bedeli ile birikmiş amortismanının kapatılması ve aradaki farkın (kâr/zarar) doğru gelir/gider hesaplarına aktarılması temel kuraldır.

Hints

1
Öncelikle taşıtın net defter değerini (Maliyet - Birikmiş Amortisman) hesaplayın.
2
Satış bedeli (150.000150.000 TL) ile net defter değerini karşılaştırarak kâr mı yoksa zarar mı oluştuğunu belirleyin.
3
Maddi duran varlık satışından doğan kârlar Tekdüzen Hesap Planı'nda 'Olağandışı Gelir ve Karlar' grubunda izlenir.

Practice More

Satışın yenileme fonu amacıyla yapıldığı durumda kârın hangi hesaba (549 Özel Fonlar) kaydedileceğini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 127Question →

Bir işletme, fabrikasındaki hava kalitesini standartlara uygun hale getirmek amacıyla 250.000250.000 TL + %20\%20 KDV bedelle endüstriyel bir hava filtreleme sistemi satın almıştır. Varlığın edinimi ve kullanıma hazır hale getirilmesi sürecinde yapılan harcamalar şu şekildedir:

* Nakliye ve sigorta bedeli: 12.00012.000 TL
* Kurulum, montaj ve test giderleri: 18.00018.000 TL
* Sistemi kullanacak teknik personele verilen eğitim: 5.0005.000 TL

Bu bilgilere göre, söz konusu hava filtreleme sisteminin maliyet bedeli kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 280.000280.000

Answer

Hava filtreleme sisteminin maliyet bedeli 280.000280.000 TL olarak hesaplanmalıdır.
Maddi duran varlığın maliyeti hesaplanırken fatura bedeli (250.000250.000 TL), nakliye (12.00012.000 TL) ve montaj (18.00018.000 TL) giderleri toplanarak 280.000280.000 TL sonucuna ulaşılır. Bu harcamalar varlığın kullanıma hazır hale getirilmesi için zorunlu olan 'doğrudan maliyet' unsurlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Varlığın alış bedelini belirle.
250.000250.000 TL
Maliyetin temel bileşeni fatura üzerindeki net alış bedelidir.
2
Doğrudan ilgili ek giderleri (nakliye ve montaj) tespit et.
12.000+18.000=30.00012.000 + 18.000 = 30.000 TL
Varlığın işletmeye getirilmesi ve çalışır duruma getirilmesi için yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
3
Maliyet dışı unsurları (KDV ve eğitim) ayrıştır.
50.00050.000 TL (KDV) ve 5.0005.000 TL (Eğitim) hariç tutulur.
KDV indirilecek bir vergi, personel eğitimi ise varlığın fiziksel kurulumundan bağımsız bir işletme gideridir.
4
Toplam maliyeti hesapla.
250.000+12.000+18.000=280.000250.000 + 12.000 + 18.000 = 280.000 TL
Satın alma bedeli ile doğrudan ilgili giderlerin toplamı varlığın kayıtlı değerini oluşturur.

Key Concept

Maddi duran varlıkların maliyet bedeli; alış bedeli ile varlığın kullanıma hazır hale getirilmesine kadar yapılan tüm doğrudan giderlerin (nakliye, montaj, gümrük vb.) toplamından oluşur.

Hints

1
Duran varlık maliyeti hesaplanırken 'kullanıma hazır hale gelene kadar' yapılan zorunlu harcamaları düşünün.
2
KDV genellikle maliyete eklenmez, personel eğitimi ise bir varlık maliyeti değil işletme gideridir.
3
Alış bedeli, nakliye ve montaj tutarlarını toplayın; ancak KDV ve eğitim giderlerini bu toplama dahil etmeyin.

Practice More

Benzer bir soruyu, binek otomobil satın alımında ÖTV ve KDV'nin maliyete eklenip eklenemeyeceği üzerinden çözerek farkı pekiştirin.

Alternative Method

Önce tüm harcamaları listeleyin. Yanına 'maliyete girer' veya 'gider yazılır' notu düşerek ayıklama yapın ve sadece maliyet unsurlarını toplayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 128Question →

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde bir yazılım firması ile 33 yıl (3636 ay) süreli bir sistem güvenlik ve veri koruma sözleşmesi imzalamış; toplam 144.000144.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki hizmet bedelini banka aracılığıyla peşin ödemiştir. İşletme, ödeme tarihinde 20252025 yılına isabet eden tutarı ilgili gider hesabına, kalan tutarın (132.000132.000 TL) tamamını ise süre sınıflandırmasına dikkat etmeksizin "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabına kaydetmiştir. Buna göre, dönemsellik ilkesi gereği 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler: 48.00048.000 (Borçlu) / 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler: 48.00048.000 (Alacaklı)

Answer

Dönem sonunda, 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında izlenen tutarlardan izleyen yılın (2026) payına düşen 12 aylık kısım (48.00048.000 TL), vadesi bir yılın altına düştüğü için 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına borç, 280 hesabına alacak kaydedilerek aktarılmalıdır.
Muhasebenin dönemsellik ilkesi ve bilanço sunum kuralları gereği, bilançonun duran varlıklar grubunda (2. grup) yer alan bir varlığın vadesi bir yılın altına düştüğü an, ilgili tutar dönen varlıklar grubuna (1. grup) aktarılmalıdır. Soruda 01.10.202501.10.2025 tarihinde ödenen bedelin 20252025 yılına ait 33 aylık kısmı (12.00012.000 TL) zaten gider yazılmıştır. Kalan 132.000132.000 TL'nin içinden 20262026 yılına ait olan 1212 aylık kısım (4.000×12=48.0004.000 \times 12 = 48.000 TL) artık kısa vadeli bir alacak niteliği kazandığı için 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına aktarılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Aylık hizmet bedelini hesaplayın.
144.000/36 ay=4.000144.000 / 36 \text{ ay} = 4.000 TL/ay
Toplam bedelin her bir aya düşen payını belirlemek için.
2
Dönem sonunda (31.12.2025) vadesi bir yılın altına düşen (2026 yılına ait) tutarı hesaplayın.
12 ay×4.000 TL=48.00012 \text{ ay} \times 4.000 \text{ TL} = 48.000 TL
Bilançonun kısa vadeli (dönen) varlıklar kısmında yer alması gereken tutarı tespit etmek için.
3
280 hesabından 180 hesabına aktarım kaydını yapın.
180 (Borç) 48.00048.000 / 280 (Alacak) 48.00048.000
Dönemsellik ve Bilançonun Karakteri ilkeleri uyarınca vade sınıflamasını düzeltmek için.

Key Concept

Vade Yapısı Değişen Aktif Hesapların Sınıflandırılması
Estimated Time:1m 30s
Question 129Question →

İşletme, sermaye payı %25\%25 olan ve aktifinde 450.000450.000 TL maliyet bedeli ile izlediği iştiraklerine ait hisse senetlerinin borsa değerinin dönem sonu envanter işlemleri sırasında 415.000415.000 TL'ye gerilediğini saptamıştır. Değer düşüklüğünün sürekli olduğu anlaşıldığından ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydının yapılmasına karar verilmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 KARŞILIK GİDERLERİ (B) 35.000 / 244 İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) (A) 35.000

Answer

İşletme, borsa değeri maliyet bedelinin altına düşen iştirakleri için 35.00035.000 TL tutarında '654 Karşılık Giderleri' hesabını borçlandırıp, '244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabını alacaklandırarak yevmiye kaydı yapmalıdır.
İşletmenin sahip olduğu iştirak hisselerinin borsa değeri maliyetinin altına düştüğünde, aradaki 35.00035.000 TL'lik fark (450.000−415.000450.000 - 415.000) ihtiyatlılık kavramı gereği giderleştirilmelidir. Bu işlemde '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, aktif bir varlık olan '242 İştirakler' hesabının değerini bilançoda netleştiren pasif karakterli '244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Değer düşüklüğü tutarını hesaplayınız.
450.000−415.000=35.000450.000 - 415.000 = 35.000 TL
Karşılık tutarı, varlığın kayıtlı maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki olumsuz fark kadardır.
2
Uygun gider ve karşılık hesaplarını belirleyiniz.
654 Karşılık Giderleri ve 244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
Mali duran varlıklardaki değer düşüşleri ihtiyatlılık kavramı gereği 654 nolu hesapta izlenirken, ilgili varlık grubuna ait düzenleyici hesap (244) alacaklandırılır.
3
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
Borç: 654 (35.000), Alacak: 244 (35.000)
Gider hesapları borç taraflı, aktif düzenleyici hesaplar ise ilk kayıt anında alacak taraflı çalışır.

Key Concept

İhtiyatlılık kavramı gereği, mali duran varlıkların değerinin maliyet bedelinin altına düşmesi durumunda varlık değerini doğrudan düşürmek yerine bir karşılık hesabı (244) kullanılarak gider (654) yazılması esastır.
Question 130Question →

Bir işletme, 01.10.202401.10.2024 tarihinde bir bilgisayar yazılımının kullanım hakkını 240.000240.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla satın almıştır. Yazılımın faydalı ömrü Maliye Bakanlığı tarafından 44 yıl olarak ilan edilmiştir. İşletme normal amortisman yöntemini kullanmaktadır.

İşlem BilgisiDeğer
Yazılım Alış Bedeli240.000240.000 TL
Katma Değer Vergisi (KDV)%20\%20
Satın Alma Tarihi01.10.202401.10.2024
Faydalı Ömür44 Yıl
Amortisman YöntemiNormal Amortisman

Bu bilgilere göre, işletmenin 20242024 yılı dönem sonunda ayırması gereken itfa payı (amortisman) tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 60.00060.000

Answer

20242024 yılı dönem sonu itfa payı tutarı 60.00060.000 TL olarak hesaplanır.
Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayırma işlemi, varlığın işletme aktifine girdiği aydan bağımsız olarak tam yıl üzerinden gerçekleştirilir. Sadece binek otomobiller için geçerli olan kıst amortisman uygulaması bu kalemler için söz konusu değildir. Dolayısıyla 240.000240.000 TL maliyet bedeline sahip ve 44 yıl faydalı ömrü olan yazılım için ilk yıl ayrılacak pay 240.000/4=60.000240.000 / 4 = 60.000 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
Varlığın maliyet bedelinin belirlenmesi
240.000240.000 TL
Vergi Usul Kanunu'na göre satın alınan iktisadi kıymetlerin maliyetine KDV dahil edilmez (indirilecek KDV olarak kaydedilir).
2
Amortisman oranının hesaplanması
%25\%25
Normal amortisman oranı 1/Faydalı O¨mu¨r1 / \text{Faydalı Ömür} formülüyle bulunur: 1/4=0,251 / 4 = 0,25.
3
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
60.00060.000 TL
240.000 TL×%25=60.000240.000 \text{ TL} \times \%25 = 60.000 TL.
4
Kıst amortisman kontrolünün yapılması
Tam yıl amortisman ayrılır.
VUK'a göre binek otomobiller dışındaki duran varlıklarda kıst amortisman uygulanmaz; varlık yılın hangi ayında alınırsa alınsın ilk yıl için tam amortisman ayrılır.

Key Concept

Maddi olmayan duran varlıklarda amortisman (itfa) süreci ve kıst amortisman istisnası.

Hints

1
Maddi olmayan duran varlıklarda KDV'nin maliyet unsuru olup olmadığını hatırlayın.
2
VUK'a göre kıst amortismanın hangi varlıklar için zorunlu olduğunu düşünün; yazılımlar bu kapsama girer mi?
3
Yılın hangi ayında alınırsa alınsın, binek otomobil dışındaki varlıklar için ilk yıl tam yıl amortisman ayrılır.

Practice More

Aynı varlığın azalan bakiyeler yöntemine göre 2. yıl amortisman payını hesaplamayı deneyin.

Alternative Method

Amortisman oranını (1/4 = %25) bulup doğrudan maliyetle çarparak (240.000×0,25240.000 \times 0,25) sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 131Question →

İşletme, maliyet bedeli 180.000180.000 TL olan ve 120.000120.000 TL birikmiş amortismanı bulunan bir üretim makinesini 40.00040.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Answer

Satış sonucunda oluşan 20.00020.000 TL tutarındaki zarar, Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Satış işlemi neticesinde elde edilen 40.00040.000 TL'lik bedel, varlığın net defter değeri olan 60.00060.000 TL'den (180.000−120.000180.000 - 120.000) düşük olduğu için 20.00020.000 TL zarar doğmuştur. Bu zarar, Tekdüzen Hesap Planı gereği 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının borcuna kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Net Defter Değerini (NDD) hesaplayınız.
180.000−120.000=60.000180.000 - 120.000 = 60.000 TL
Varlığın satış tarihindeki güncel muhasebe değerini bulmak için maliyetten amortisman düşülür.
2
Satış karını veya zararını tespit ediniz.
40.000−60.000=−20.00040.000 - 60.000 = -20.000 TL (Zarar)
KDV hariç satış bedeli, net defter değerinden düşük olduğu için zarar oluşmuştur.
3
KDV ve toplam tahsilat tutarını hesaplayınız.
KDV: 8.0008.000 TL, Toplam: 48.00048.000 TL
Satış bedeli üzerinden %20\%20 KDV hesaplanarak toplam tahsilat belirlenir.

Key Concept

Maddi Duran Varlık Satış Zararı

Hints

1
Öncelikle varlığın net defter değerini (Maliyet - Amortisman) bulun.
2
Satış bedelini net defter değeriyle karşılaştırarak kar mı yoksa zarar mı oluştuğuna karar verin.
3
Zarar durumunda gider hesabı borçlandırılır; varlık ve amortisman hesapları ise ters kayıtla kapatılır.

Practice More

Satışın karlı olması durumunda hangi hesabın kullanılacağını ve yenileme fonu (549) uygulamasını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Alternatif olarak yevmiye kaydının borç ve alacak toplamlarının eşitliğini kontrol ederek de sonuca ulaşabilirsiniz: Borc\c(48.000+120.000+20.000)=188.000Borç (48.000 + 120.000 + 20.000) = 188.000 TL; Alacak(180.000+8.000)=188.000Alacak (180.000 + 8.000) = 188.000 TL.
Estimated Time:1m 30s
Question 132Question →

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 400.000400.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir sanayi tipi paketleme makinesi satın almıştır. Makinenin ekonomik ömrü 55 yıl olup işletme "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni kullanmaya karar vermiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri dikkate alındığında, bu makine için 2026 yılında ayrılacak amortisman tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 96.00096.000

Answer

İşletmenin 2026 yılında paketleme makinesi için ayıracağı amortisman tutarı 96.00096.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenekteki tutar, makinenin maliyet bedeli üzerinden önce %40 oranında birinci yıl amortismanı düşüldükten sonra kalan net defter değeri (240.000240.000 TL) üzerinden tekrar %40 oranında hesaplanan ikinci yıl payıdır. Paketleme makinesi binek otomobil statüsünde olmadığı için Ekim ayında alınmış olması tam yıl amortisman ayrılmasına engel değildir.

Step-by-Step Solution

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Normal oran: 1/5=1 / 5 = %20; Azalan bakiyeler oranı: %20 \times 2 = %40.
VUK'a göre azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır.
2
2025 yılı (1. yıl) amortismanının hesaplanması
400.000×400.000 \times %40 = 160.000 TL.
Binek otomobiller dışındaki maddi duran varlıklarda kıst amortisman uygulanmaz, yılın hangi ayında alınırsa alınsın tam yıl amortisman ayrılır.
3
2026 yılı başındaki net defter değerinin bulunması
400.000−160.000=240.000400.000 - 160.000 = 240.000 TL.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, varlığın net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) üzerinden hesaplanır.
4
2026 yılı (2. yıl) amortisman tutarının hesaplanması
240.000×240.000 \times %40 = 96.000 TL.
İkinci yıl amortismanı, yıl başındaki net değer ile sabit amortisman oranının çarpımıdır.

Key Concept

Azalan Bakiyeler Yöntemi ve Kıst Amortisman İstisnası

Hints

1
Makine binek otomobil midir? Binek otomobil değilse kıst amortisman uygulanıp uygulanmayacağını hatırlayın.
2
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal orana göre nasıl belirlendiğini ve hangi değer üzerinden hesaplandığını dikkate alın.
3
Önce birinci yılın (2025) tam yıl amortismanını (%40 oranla) hesaplayın, maliyetten düşerek kalan net değer üzerinden ikinci yılın tutarına ulaşın.

Practice More

Aynı soruyu binek otomobil senaryosu ile çözerek kıst amortismanın farkını karşılaştırın.

Alternative Method

Amortisman tablosu oluşturarak her yılın payını sırayla yazmak, özellikle KPSS gibi süre kısıtlı sınavlarda işlem hatasını önlemek için güvenli bir yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Question 133Question →

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde yeni açacağı bölge müdürlüğü binası için 44 yıllık (4848 ay) kira bedeli olan 480.000480.000 TL + %20\%20 KDV'yi peşin ödemiştir. İşletme, ödeme tarihinde ilgili tutarları '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' ve '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesaplarına kaydederek muhasebeleştirmiştir.

Buna göre işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken, vadesi bir yılın altına düşen giderlerin aktarılmasına ilişkin envanter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Answer

Dönem sonunda 2026 yılına isabet eden 12 aylık kira bedeli olan 120.000 TL tutarındaki kısım, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının borcuna kaydedilerek aktarılmalıdır.
Dönemsellik ilkesi ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, işletme 31.12.2025 itibarıyla önümüzdeki 12 ayı (yani 2026 yılını) kapsayan 120.000 TL tutarındaki kira giderini '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabından çıkartıp '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç kaydederek aktarmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Aylık kira bedelini hesaplayın.
480.000/48=10.000480.000 / 48 = 10.000 TL/ay.
Toplam bedelin aylara eşit dağıldığı varsayılır.
2
01.07.2025 tarihindeki başlangıç kaydındaki dağılımı belirleyin.
2025 yılı (6 ay): 60.00060.000 TL (180 hesap); 2026 ve sonrası (42 ay): 420.000420.000 TL (280 hesap).
Ödeme anında o yıla ait olanlar kısa vadeli, sonrakiler uzun vadeli kaydedilir.
3
31.12.2025 tarihinde bir sonraki yıla (2026) devreden tutarı hesaplayın.
2026 yılı (12 ay): 12×10.000=120.00012 \times 10.000 = 120.000 TL.
Dönem sonunda, izleyen 12 ayın giderleri kısa vadeli sınıfa (180) aktarılmalıdır.
4
Aktarım kaydını oluşturun.
180 Gelecek Aylara Ait Giderler (Borç): 120.000120.000 TL / 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler (Alacak): 120.000120.000 TL.
Vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar, dönen varlıklara aktarılır.

Key Concept

Dönemsellik kavramı uyarınca, uzun vadeli peşin ödenen giderlerin (280) vadesi bir yılın altına düştüğünde kısa vadeli hesaba (180) aktarılması gerekir.

Hints

1
Önce kira bedelinin aylık ne kadar olduğunu bulun.
2
31.12.2025 tarihinde 'gelecek 12 ay' kavramının hangi dönemi (yılı) kapsadığını düşünün.
3
280 hesabından 180 hesabına aktarım yaparken, 180 hesabı bir varlık (aktif) hesabı olduğu için nasıl bir kayıt yapılacağını hatırlayın.

Practice More

Bu aktarım kaydından sonra 280 hesabının kalan bakiyesinin mali tablolarda nasıl raporlanacağını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 134Question →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde 55 yıl (6060 ay) süreli bir veri güvenliği ve teknik bulut depolama hizmeti için toplam 1.200.0001.200.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bedeli peşin ödemiştir. İşletme, ödeme tarihinde dönemsellik ilkesine uygun olarak ilgili tutarları 180180 ve 280280 numaralı hesaplara kaydetmiştir. Buna göre, 31.12.202631.12 .2026 tarihinde yapılması gereken ve sadece uzun vadeli giderlerin kısa vadeye aktarılmasını içeren dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER: 240.000240.000 (Borç) / 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER: 240.000240.000 (Alacak)

Answer

180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının borçlandırılması ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabının alacaklandırılması (240.000240.000 TL)
Dönemsellik ilkesi gereği, işletme 31.12.202631.12.2026 tarihinde envanter işlemleri yaparken, 20272027 yılına ait olan 1212 aylık gider payını (12×20.000=240.00012 \times 20.000 = 240.000 TL) uzun vadeli duran varlıklar grubundaki 280280 numaralı hesaptan çıkarıp kısa vadeli dönen varlıklar grubundaki 180180 numaralı hesaba aktarmalıdır. Doğru seçenekte bu aktarım, ilgili hesapların işleyiş kurallarına uygun olarak yansıtılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Aylık gider tutarını hesaplayın.
1.200.000/60=20.0001.200.000 / 60 = 20.000 TL/ay
Toplam bedelin hizmet süresine bölünmesiyle her aya düşen pay bulunur.
2
31.12.2026 tarihi itibarıyla kısa vadeye düşen (2027 yılına ait) tutarı hesaplayın.
12 ay×20.000=240.00012 \text{ ay} \times 20.000 = 240.000 TL
Dönemsellik ilkesi gereği, izleyen 1212 ay içindeki giderler kısa vadeli kabul edilir.
3
Uzun vadeden kısa vadeye aktarım kaydını gerçekleştirin.
180 (Borç) / 280 (Alacak) kaydı
Bilanço düzenleme ilkeleri gereği vadesi 11 yılın altına inen varlıklar kısa vadeli hesaplara devredilir.

Key Concept

Dönemsellik İlkesi ve Vade Sınıflandırması

Hints

1
Önce aylık gider tutarını bulmak için toplam bedeli toplam süreye bölün.
2
31.12.2026 tarihinde, önümüzdeki tam bir yılın (20272027 yılı) giderlerinin 'kısa vadeli' hale geldiğini unutmayın.

Practice More

Vadesi 11 yılın altına düşen uzun vadeli borçlar (400) için yapılan aktarım kaydı (303) ile bu işlemi karşılaştırarak vadi mantığını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 135Question →

İşletme, üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 02.01.202502.01.2025 tarihinde 1.200.0001.200.000 TL (KDV hariç) bedelle bir sanayi tipi fırın satın almıştır. Varlığın ekonomik ömrü 5 yıl olarak belirlenmiş olup işletme amortisman hesaplamalarında "Azalan Bakiyeler" (Hızlandırılmış Amortisman) yöntemini kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, fırın için ayrılacak ikinci yıl amortisman tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 288.000288.000

Answer

İşletmenin ikinci yıl için ayırması gereken amortisman tutarı 288.000288.000 TL'dir.
Varlığın ekonomik ömrü 5 yıl olduğu için normal amortisman oranı %20\%20'dir. Azalan bakiyeler yönteminde bu oran iki katına çıkarılarak %40\%40 olarak uygulanır. İlk yıl maliyet bedeli olan 1.200.0001.200.000 TL üzerinden 480.000480.000 TL amortisman ayrılır. İkinci yıl ise amortisman, varlığın net defter değeri olan 720.000720.000 TL (1.200.000−480.0001.200.000 - 480.000) üzerinden hesaplanarak 288.000288.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Amortisman Oranı = %40\%40
Normal amortisman oranı 1/5=%201/5 = \%20 olup, azalan bakiyeler yönteminde bu oran iki katı olarak (üst sınır %50\%50 olmak kaydıyla) uygulanır.
2
Birinci yıl amortisman tutarının hesaplanması
1. Yıl Amortismanı = 480.000480.000 TL
1.200.0001.200.000 TL ×%40=480.000\times \%40 = 480.000 TL olarak hesaplanır.
3
İkinci yılın başında varlığın net defter değerinin bulunması
Net Değer = 720.000720.000 TL
Maliyet bedelinden bir önceki yıl ayrılan amortisman düşülür: 1.200.000−480.000=720.0001.200.000 - 480.000 = 720.000 TL.
4
İkinci yıl amortisman tutarının hesaplanması
2. Yıl Amortismanı = 288.000288.000 TL
Net değer üzerinden amortisman oranı uygulanır: 720.000720.000 TL ×%40=288.000\times \%40 = 288.000 TL.

Key Concept

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal amortisman oranının iki katıdır ve amortisman her yıl varlığın net defter değeri üzerinden hesaplanır.

Hints

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının (1/n1/n) iki katıdır.
2
İlk yıl maliyet üzerinden hesaplama yapıldıktan sonra, ikinci yıl amortisman tutarını bulmak için maliyetten birikmiş amortismanı düşerek net değere ulaşmalısınız.
3
Oran %40\%40'tır. 1. yıl 480.000480.000 TL ayrılır. 2. yıl ise (1.200.000−480.000)×0,40(1.200.000 - 480.000) \times 0,40 işlemi yapılmalıdır.

Practice More

Varlığın 3. yıl sonundaki net defter değerini ve ayrılacak amortisman payını hesaplayarak süreci pekiştirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 136Question →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sırasında, "221 Alacak Senetleri" hesabında kayıtlı olan 40.00040.000 TL tutarlı bir senedin vadesinin 01.07.202601.07.2026 olduğu saptanmıştır. Bu bilgilere göre, yıl sonunda yapılacak olan sınıflama kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 121 Alacak Senetleri

Answer

Sınıflama kaydında borçlandırılması gereken hesap 121 Alacak Senetleri hesabıdır.
Dönem sonu envanter işlemlerinde, duran varlıklar içerisinde yer alan ve vadesi 1 yılın (12 ay) altına düşen alacaklar, dönen varlıklar grubundaki ilgili hesaplara aktarılır. Bu soruda '221 Alacak Senetleri' hesabında izlenen senedin vadesine 6 ay kaldığı için, bu tutar dönen varlıklar grubunda yer alan '121 Alacak Senetleri' hesabının borcuna yazılarak kısa vadeli hale getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Vade süresini kontrol et
Senedin vadesi (01.07.2026), envanter tarihinden (31.12.2025) itibaren 6 aydır.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, vadesi 1 yılın altına düşen varlıklar kısa vadeli gruba aktarılmalıdır.
2
İlgili hesap gruplarını belirle
Alacak 221 (Uzun Vadeli Ticari Alacaklar) grubundan, 121 (Kısa Vadeli Ticari Alacaklar) grubuna geçmelidir.
Bilanço sunumunda likidite esasına göre doğru sınıflandırma yapmak zorunludur.
3
Muhasebe kaydını oluştur
121 Alacak Senetleri hesabı borçlu, 221 Alacak Senetleri hesabı alacaklı kaydedilir.
Aktif karakterli bir hesapta artış meydana geldiği için 121 nolu hesap borçlandırılır.

Key Concept

Dönem Sonu Sınıflama İşlemleri

Hints

1
Bilanço tarihindeki (31.12) vadeye kalan süreyi hesaplayın.
2
Eğer süre 12 aydan kısaysa, hesap kodunun ilk rakamı 2'den 1'e dönüşmelidir.
3
Senetli alacakların kısa vadeli karşılığı 121 nolu hesaptır.

Practice More

Benzer bir işlemi '235 Personelden Alacaklar' hesabından '135 Personelden Alacaklar' hesabına aktarım yaparak deneyin.
Estimated Time:45s
Question 137Question →

İşletmenin vadesi bir yıldan uzun olan ve tahsili şüpheli hale gelen ticari alacakları için ihtiyatlılık kavramı gereği ayırdığı karşılıkların izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 229 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

Answer

Uzun vadeli ticari alacaklar için ayrılan karşılıklar 229 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabında izlenir.
Vadesi bir yılı aşan ticari alacakların şüpheli hale gelmesi durumunda, ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılan karşılıklar duran varlıklar içerisindeki '229 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)' hesabında takip edilir. Bu hesap aktif düzenleyici bir hesap olup, bilançonun aktifinde eksi değerle gösterilir.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın vadesini belirleme
Vade 11 yıldan uzun olduğu için 22 nolu 'Duran Varlıklar' grubu seçilir.
Muhasebede bir yılı aşan unsurlar duran varlık veya uzun vadeli kaynak olarak sınıflandırılır.
2
Alacağın niteliğini belirleme
Alacak ticari kökenli olduğu için '2222 Ticari Alacaklar' grubuna odaklanılır.
İşletmenin ana faaliyet konusu ile ilgili alacaklar ticari alacaklar grubunda yer alır.
3
Karşılık hesabını seçme
229229 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabı tespit edilir.
Şüpheli hale gelen uzun vadeli ticari alacaklar için ayrılan değer düşüklüğü tutarları bu düzenleyici hesapta izlenir.

Key Concept

Duran varlıklar grubundaki ticari alacakların değerlemesi ve karşılık ayrılması.

Hints

1
Soruda vadenin bir yıldan uzun olduğuna dikkat edin; bu durum sizi 'Duran Varlıklar' (22 nolu grup) hesaplarına yönlendirmelidir.
2
Alacağın türü 'ticari' olarak belirtilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'nda uzun vadeli ticari alacaklar 2222 ile başlar.

Practice More

Karşılık ayrılan alacağın vadesi 11 yılın altına düştüğünde yapılacak sınıflandırma kaydını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 138Question →

Bir işletme, aktifinde 850.000850.000 TL maliyet bedeli ile kayıtlı olan ve sermayesinin %60\%60'ına sahip olduğu bir bağlı ortaklığa ait hisse senetleri için yıl sonunda yaptığı değerlemede, bu kıymetlerin piyasa değerinin 790.000790.000 TL'ye düştüğünü ve bu düşüşün kalıcı olduğunu saptamıştır. Söz konusu bağlı ortaklık hisseleri için daha önce herhangi bir karşılık ayrılmadığı bilinmektedir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 654 Karşılık Giderleri (Borçlu) 60.00060.000 / 244 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacaklı) 60.00060.000

Answer

654 Karşılık Giderleri hesabının 60.00060.000 TL borçlandırılması ve 244 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 60.00060.000 TL alacaklandırılması gerekir.
Doğru cevap, maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki 60.00060.000 TL'lik farkı '654 Karşılık Giderleri' hesabında borç, mali duran varlıkları düzenleyici bir hesap olan '244 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabında ise alacak olarak kaydeden seçenektir. Bağlı ortaklıklar %50\%50'den fazla paya sahip olunan mali duran varlıklar olduğu için bu grup için ayrılan karşılıklar 244 nolu hesapta izlenir.

Step-by-Step Solution

1
Varlık grubunu tespit etme
Sermaye payı %60\%60 olduğu için bu kıymetler '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabında (Mali Duran Varlık) izlenir.
Mali duran varlıkların değer düşüklüğü işlemlerinde kullanılacak karşılık hesabının belirlenmesi için doğru grup tespiti şarttır.
2
Değer düşüklüğü tutarını hesaplama
850.000850.000 TL (Maliyet) - 790.000790.000 TL (Piyasa Değeri) = 60.00060.000 TL.
Karşılık, ihtiyatlılık kavramı gereği varlığın değerindeki muhtemel azalış tutarı kadar ayrılır.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
654 Karşılık Giderleri (Borç) ve 244 Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak) hesapları kullanılır.
Mali duran varlıklar için ayrılan karşılıklar 244 numaralı düzenleyici hesapta, giderler ise 654 numaralı sonuç hesabında takip edilir.

Key Concept

Mali Duran Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı

Hints

1
İşletmenin sahip olduğu payın oranı, bu yatırımın hangi hesap grubunda izleneceğini belirler.
2
Duran varlıklar grubundaki mali yatırımlarda değer düşüklüğü yaşandığında, bu durumu izlemek için 24 nolu gruptaki düzenleyici karşılık hesabı kullanılır.
3
Karşılık tutarı 'Maliyet Bedeli - Piyasa Değeri' formülü ile hesaplanır ve gider kaydı 654 hesabı üzerinden yapılır.

Practice More

İştiraklerde değer artışı olması durumunda ihtiyatlılık kavramı gereği herhangi bir kayıt yapılıp yapılmayacağını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 139Question →

İşletme, üretim faaliyetlerinde kullandığı ve kayıtlı değeri 500.000500.000 TL, birikmiş amortismanı 350.000350.000 TL olan bir makineyi, teknolojisi eskidiği için yenisini almak amacıyla 200.000200.000 TL + %20\%20 KDV bedelle satmıştır. Satış bedelinin yarısı nakit, kalan yarısı için ise müşteri çeki tahsil edilmiştir. İşletme yönetimi, satıştan elde edilen karın yeni bir makine alımı için yenileme fonuna aktarılmasına karar vermiştir. Bu bilgilere göre, makinenin satışına ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: ------------------ / ------------------
100 KASA 120.000
101 ALINAN ÇEKLER 120.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 350.000
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR 500.000
391 HESAPLANAN KDV 40.000
549 ÖZEL FONLAR 50.000
------------------ / ------------------

Answer

Doğru yevmiye kaydında borç tarafında Kasa (120.000 TL), Alınan Çekler (120.000 TL) ve Birikmiş Amortismanlar (350.000 TL) yer alırken; alacak tarafında Tesis, Makine ve Cihazlar (500.000 TL), Hesaplanan KDV (40.000 TL) ve Özel Fonlar (50.000 TL) hesapları bulunmalıdır.
Doğru kayıt, işletmenin maddi duran varlığını aktiften çıkarırken yaptığı tüm işlemleri kapsar. 500.000 TL maliyet bedelli makine (253) alacaklandırılarak, 350.000 TL birikmiş amortismanı (257) borçlandırılarak kapatılır. Satış bedeli olan 200.000 TL ve %20 KDV'si olan 40.000 TL toplamı (240.000 TL), yarısı nakit (100) yarısı çek (101) olacak şekilde borç kaydedilir. Elde edilen 50.000 TL'lik kar (200.000−150.000200.000 - 150.000), işletme yenileme amacıyla satış yaptığı için '549 Özel Fonlar' hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Net Defter Değerinin Belirlenmesi
Net Defter Değeri = 500.000−350.000=150.000500.000 - 350.000 = 150.000 TL
Varlığın satış tarihindeki net değerini bularak kar/zarar hesabı yapmak için gereklidir.
2
Satış Karının Hesaplanması
Satış Karı = Satış Bedeli (200.000200.000) - Net Defter Değeri (150.000150.000) = 50.00050.000 TL
Varlık maliyetinden fazla bir bedelle satıldığı için kar oluşmuştur.
3
KDV ve Toplam Tahsilatın Hesaplanması
KDV = 200.000×0,20=40.000200.000 \times 0,20 = 40.000 TL; Toplam Tahsilat = 240.000240.000 TL
Tahsil edilecek nakit ve çek tutarlarının belirlenmesi için KDV dahil toplam bedel hesaplanmalıdır.
4
Yenileme Fonu Kararının Muhasebeleştirilmesi
50.00050.000 TL kar '549 Özel Fonlar' hesabına alınır.
İşletme varlığı yenileme amacıyla sattığı ve fon ayırma kararı aldığı için kar gelir tablosu yerine özkaynaklarda bekletilir.
5
Yevmiye Kaydının Birleştirilmesi
Varlık ve amortisman hesapları kapatılır, ödeme araçları ve fon hesabı kaydedilir.
İşlemin muhasebe sistemine tam ve doğru bir şekilde yansıtılması için nihai kayıt oluşturulur.

Key Concept

Maddi Duran Varlık Satışında Yenileme Fonu Uygulaması
Question 140Question →

Göktaş Nakliyat İşletmesi, 20242024 yılı içerisinde sevkiyat işlerinde kullandığı bir kamyoneti yenileme kararı alarak satışa çıkarmıştır. İşletmenin bu işleme ilişkin verileri aşağıdaki gibidir:

İşlem DetaylarıTutar (TL)
Eski Kamyonetin Maliyet Bedeli500.000500.000
Birikmiş Amortismanlar (-)350.000350.000
Satış Bedeli (KDV hariç)280.000280.000
Yeni Alınan Kamyonetin Maliyet Bedeli800.000800.000

İşletme, satıştan doğan kârı yönetim kurulu kararıyla "549549 Özel Fonlar" hesabına aktarmıştır. Yeni alınan kamyonet için %20\%20 oranında normal amortisman ayrılacağı varsayıldığında; ilk yılın sonunda yapılacak amortisman kaydı neticesinde gelir tablosunda raporlanacak olan net amortisman gideri kaç TL olur?

Show answer & explanation

Answer: 30.00030.000

Answer

İlk yılın sonunda gelir tablosunda raporlanacak net amortisman gideri 30.00030.000 TL'dir.
Satıştan elde edilen 130.000130.000 TL tutarındaki kâr yenileme fonuna alınmıştır. Yeni alınan taşıtın yıllık amortismanı 160.000160.000 TL olarak hesaplandığında, özel fonlardaki bu tutarın tamamı ilk yılın amortisman payından mahsup edilir. Dolayısıyla, 160.000160.000 TL'lik amortismanın 130.000130.000 TL'si fon hesabından, kalan 30.00030.000 TL'si ise dönem giderlerinden karşılanarak sonuç hesaplarına aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
Eski varlığın net defter değerini ve satış kârını hesapla.
Net Defter Değeri: 500.000−350.000=150.000500.000 - 350.000 = 150.000 TL; Satış Kârı: 280.000−150.000=130.000280.000 - 150.000 = 130.000 TL.
Yenileme fonuna aktarılacak tutarı belirlemek için satış kârı hesaplanmalıdır.
2
Yeni varlığın ilk yıl için ayrılacak brüt amortisman tutarını hesapla.
800.000×%20=160.000800.000 \times \%20 = 160.000 TL.
Fonun ne kadarlık bir giderle mahsup edileceğini bulmak için amortisman payı hesaplanır.
3
Yenileme fonunu amortisman giderinden mahsup et.
160.000−130.000=30.000160.000 - 130.000 = 30.000 TL.
VUK uyarınca yenileme fonu, yeni varlığın amortisman giderlerine mahsup edilerek kapatılır; kalan kısım gider yazılır.

Key Concept

Yenileme fonu, duran varlığın yenilenmesi amacıyla ayrılan bir kâr olup, yeni alınan varlığın amortisman giderlerinden mahsup edilerek kullanılır.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 7 / 23Next
Duran Varlıklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 7 | Examkin