Öz Kaynaklar

329 questions

Question 161Question

Pusula Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin kâr dağıtımı öncesi bazı mali verileri ve hesap bakiyeleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi / BilgiTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye3.000.0003.000.000
I. Tertip Yasal Yedek Akçe (Bakiye)582.000582.000
Dönem Net Kârı500.000500.000
Geçmiş Yıllar Zararları120.000120.000

Buna göre, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca işletmenin bu dönem ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı ve yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 18.00018.000 TL — 540540 Yasal Yedekler Hesabı

Answer

18.00018.000 TL tutarında yedek ayrılmalı ve 540540 Yasal Yedekler hesabı alacaklandırılmalıdır.
Doğru cevap, yasal yedek akçenin hem matrah kurallarına hem de tavan sınırına uygun hesaplandığı seçenektir. İşletmenin net kârından geçmiş yıl zararları düşüldüğünde elde edilen 380.000380.000 TL'nin %5'i 19.00019.000 TL yapmaktadır. Ancak, mevcut yedek akçe bakiyesi (582.000582.000 TL) ile ödenmiş sermayenin %20'si olan üst sınır (600.000600.000 TL) arasındaki fark sadece 18.00018.000 TL'dir. Bu durumda işletme, sınırı aşamayacağı için en fazla 18.00018.000 TL yedek ayırabilir ve bu tutarı bir öz kaynak hesabı olan 540540 Yasal Yedekler hesabının alacağına kaydeder.

Step-by-Step Solution

1
Yedek akçe hesaplamasına esas matrahın belirlenmesi
500.000120.000=380.000500.000 - 120.000 = 380.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe hesaplanırken, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararlarının indirilmesi kanuni bir zorunluluktur.
2
Oransal tutarın hesaplanması
380.000×0,05=19.000380.000 \times 0,05 = 19.000 TL
TTK uyarınca I. tertip yasal yedek akçe oranı %5 olarak belirlenmiştir.
3
Yasal üst sınırın (tavan) kontrol edilmesi
3.000.000×0,20=600.0003.000.000 \times 0,20 = 600.000 TL
I. tertip yasal yedek akçe ayırma yükümlülüğü, toplam yedek tutarı ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.
4
Mevcut bakiye ile sınır arasındaki farkın tespiti
600.000582.000=18.000600.000 - 582.000 = 18.000 TL
İşletmenin daha önce ayırdığı yedeklerin toplamı sınıra çok yakın olduğundan, aradaki boşluğun (marjın) belirlenmesi gerekir.
5
Nihai ayrılacak tutarın belirlenmesi
Min(19.000,18.000)=18.000Min(19.000, 18.000) = 18.000 TL
Hesaplanan %5'lik tutar (19.00019.000 TL), yasal sınıra ulaşmak için gereken tutardan (18.00018.000 TL) fazla olduğu için sadece sınır kadar (18.00018.000 TL) yedek ayrılabilir.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Sınırı ve Matrah Hesaplaması

Hints

1
Öncelikle kâr rakamından varsa geçmiş yıl zararlarını düşerek %5 oranını uygulayın.
2
Bulduğunuz tutarı hemen kabul etmeyin; ödenmiş sermayenin %20'si olan sınırı hesaplayıp mevcut bakiye ile karşılaştırın.
3
Üst sınır 600.000600.000 TL'dir. Mevcut bakiye 582.000582.000 TL olduğuna göre, ayrılacak yedek bu aradaki farkı geçemez.

Practice More

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında kâr payı dağıtımının etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 162Question

(L) Anonim Şirketi, sermaye artırımı kararı doğrultusunda nominal değeri 2020 TL olan 5.0005.000 adet hisse senedini pay başına 2626 TL’den ihraç etmiştir. İhraç işlemi sırasında banka, aracılık hizmeti karşılığında 3.0003.000 TL komisyon kesintisi yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin hesabına aktarmıştır. Bu bilgilere göre, yapılacak yevmiye kaydında hisse senedi ihraç primleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "520 Hisse Senedi İhraç Primleri" hesabı 27.00027.000 TL alacaklandırılır.

Answer

İhraç giderleri (komisyon) brüt emisyon priminden düşülerek net tutar olan 27.00027.000 TL, "520 Hisse Senedi İhraç Primleri" hesabının alacağına kaydedilir.
Hisse senetlerinin nominal değerinin üzerinde bir bedelle ihraç edilmesi durumunda, aradaki fark '520 Hisse Senedi İhraç Primleri' hesabının alacağına kaydedilir. Tekdüzen Hesap Planı ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri uyarınca, bu işlemle ilgili katlanılan komisyon ve ihraç giderleri doğrudan ihraç primlerinden mahsup edilmelidir. Bu durumda net prim tutarı (30.0003.000=27.00030.000 - 3.000 = 27.000 TL) özkaynaklar içerisinde bir sermaye yedeği olarak alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam nominal değeri hesapla
5.000×20=100.0005.000 \times 20 = 100.000 TL
Hisse senetlerinin yasal değerini belirlemek için gereklidir.
2
Toplam ihraç bedelini hesapla
5.000×26=130.0005.000 \times 26 = 130.000 TL
Piyasadan toplanan toplam fon tutarını bulmak için gereklidir.
3
Brüt emisyon primini bul
130.000100.000=30.000130.000 - 100.000 = 30.000 TL
Satış fiyatı ile nominal değer arasındaki fark brüt primi verir.
4
İhraç giderlerini (komisyon) mahsup et
30.0003.000=27.00030.000 - 3.000 = 27.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı uyarınca ihraç giderleri prim tutarından düşülerek netleştirilir.
5
Yevmiye kaydını belirle
520 hesabı alacaklandırılır
Net prim tutarı bir sermaye yedeği olarak özkaynak artışını temsil eder.

Key Concept

Hisse senedi ihraç primlerinin (emisyon primi) net tutarı üzerinden sermaye yedeği olarak muhasebeleştirilmesi.

Practice More

Sermaye taahhüdünü yerine getirmeyen ortağın hisselerinin iptali sonucunda oluşan '521 Hisse Senedi İptal Kârları' konusunu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 163Question

Marmara Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonuna ait bazı hesap bakiyeleri ve kâr dağıtımına esas teşkil eden verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi / BilgiTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye2.000.0002.000.000
I. Tertip Yasal Yedek Akçe (Bakiye)390.000390.000
Dönem Net Kârı450.000450.000
Geçmiş Yıllar Zararları50.00050.000

Şirket genel kurulu, dönemi kârla kapatan işletmede kârın yasal mevzuat hükümlerine göre dağıtılmasına karar vermiştir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca bu verilere göre işletmenin ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 10.00010.000 TL

Answer

10.00010.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
İşletmenin ödenmiş sermayesi 2.000.0002.000.000 TL olduğundan, yasal yedeklerin ulaşabileceği üst sınır 400.000400.000 TL'dir. Halihazırda 390.000390.000 TL yedek biriktiği için işletme bu yıl en fazla 10.00010.000 TL daha yedek ayırabilir. Her ne kadar kâr üzerinden hesaplanan %5\%5'lik tutar (20.00020.000 TL) daha yüksek çıksa da, yasal tavan sınıra takıldığı için sadece 10.00010.000 TL ayrılabilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
I. Tertip Yasal Yedek Akçe üst sınırının (tavan) hesaplanması
2.000.000×%20=400.0002.000.000 \times \%20 = 400.000 TL
TTK'ya göre yasal yedekler ödenmiş sermayenin %20\%20'sine ulaşana kadar ayrılır.
2
Ayrılabilecek maksimum boşluğun (limit) tespiti
400.000390.000=10.000400.000 - 390.000 = 10.000 TL
Mevcut yedek bakiyesi üst sınırdan çıkarılarak bu yıl en fazla ne kadar yedek ayrılabileceği belirlenir.
3
Yasal yedek akçe matrahının belirlenmesi
450.00050.000=400.000450.000 - 50.000 = 400.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonraki tutar üzerinden hesaplanır.
4
Normal hesaplanan yedek tutarının bulunması
400.000×%5=20.000400.000 \times \%5 = 20.000 TL
Yasal oran olan %5\%5, belirlenen matraha uygulanır.
5
Hesaplanan tutar ile boşluk limitinin kıyaslanması
20.000>10.00020.000 > 10.000 olduğu için ayrılacak tutar 10.00010.000 TL
Hesaplanan %5\%5'lik tutar ayrılabilecek boşluğu aştığı için sadece sınıra kadar olan kısım (10.00010.000 TL) ayrılabilir.

Key Concept

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Üst Sınırı ve Matrah Hesaplaması

Hints

1
Yasal yedek akçelerin bir üst sınırı olduğunu ve bu sınırın ödenmiş sermaye ile ilişkili olduğunu unutmayın.
2
Dönem net kârından öncelikle varsa geçmiş yıllar zararlarını mahsup etmelisiniz.
3
Ödenmiş sermayenin %20\%20'si ile mevcut yedek bakiye arasındaki fark, hesapladığınız %5\%5'lik tutardan küçükse, küçük olanı esas almalısınız.

Practice More

Yasal yedeklerin tamamının kullanılabileceği durumlar ve II. Tertip yasal yedek akçe hesaplama mantığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 164Question

Defne A.Ş. 10.000.00010.000.000 TL sermaye ile kurulmuştur. Şirket ortakları bu sermayenin 4.000.0004.000.000 TL'lik kısmını bir hizmet binası (ayni sermaye) devrederek, geri kalan kısmını ise nakit olarak karşılamayı taahhüt etmişlerdir. Şirketin tescili ile birlikte ayni sermayenin tamamı ve nakdi sermaye taahhüdünün kanuni asgari tutarı (%25\%25) ortaklarca yerine getirilmiştir. Kuruluştan üç ay sonra ortaklar, kalan nakdi sermaye taahhütlerinin yarısını daha banka hesabı aracılığıyla ödemişlerdir.

Buna göre, son yapılan ödeme kaydından sonra "501 Ödenmemiş Sermaye" hesabının kalan bakiyesi kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 2.250.0002.250.000 TL

Answer

Yapılan hesaplamalar sonucunda 501 Ödenmemiş Sermaye hesabının nihai bakiyesi 2.250.0002.250.000 TL olarak bulunur.
Doğru cevap olan seçenekteki tutar, başlangıçtaki 10.000.00010.000.000 TL'lik toplam taahhütten önce ilk ödeme olan 5.500.0005.500.000 TL'nin (bina + nakit %25\%25), ardından da kalan nakit taahhüdün yarısı olan 2.250.0002.250.000 TL'nin düşülmesiyle elde edilen net sonuçtur.

Step-by-Step Solution

1
Sermaye bileşenlerinin ve taahhüt tutarlarının belirlenmesi
Toplam Sermaye: 10.000.00010.000.000 TL; Ayni Sermaye: 4.000.0004.000.000 TL; Nakdi Sermaye: 10.000.0004.000.000=6.000.00010.000.000 - 4.000.000 = 6.000.000 TL.
Hesaplamaların temelini oluşturmak için nakdi ve ayni kısımların ayrılması gerekir.
2
Kuruluş aşamasındaki ilk ödemelerin hesaplanması
Ayni ödeme: 4.000.0004.000.000 TL; Nakdi ilk ödeme (%25\%25): 6.000.000×0,25=1.500.0006.000.000 \times 0,25 = 1.500.000 TL. Toplam ilk ödeme: 5.500.0005.500.000 TL.
TTK gereği nakdi sermayenin en az %25\%25'inin tescilden önce ödenmesi şarttır.
3
İlk ödemelerden sonra kalan bakiyenin bulunması
501 Bakiye (1): 10.000.0005.500.000=4.500.00010.000.000 - 5.500.000 = 4.500.000 TL (Bu tutarın tamamı kalan nakit taahhüdüdür).
İkinci ödemenin matrahını belirlemek için ilk bakiye hesaplanmalıdır.
4
Üç ay sonraki ikinci ödemenin ve nihai bakiyenin hesaplanması
İkinci ödeme: 4.500.000×1/2=2.250.0004.500.000 \times 1/2 = 2.250.000 TL. Nihai 501 Bakiyesi: 4.500.0002.250.000=2.250.0004.500.000 - 2.250.000 = 2.250.000 TL.
Kalan nakdi taahhüdün yarısı ödendiği için mevcut bakiyeden ödenen kısım düşülür.

Key Concept

Ödenmemiş Sermaye Hesabı (501) bakiyesi, işletmenin kuruluş veya sermaye artırımı sırasında ortaklarca taahhüt edilen ancak henüz işletmeye ödenmemiş olan tutarı gösterir; bu hesap pasif düzenleyici (eksi) karakterlidir ve ödemeler yapıldıkça alacaklandırılarak bakiye azaltılır.

Hints

1
Öncelikle nakdi sermaye tutarını bulup, bu tutarın %25\%25'i ile ayni sermayenin toplamını ana sermayeden düşerek ilk bakiyeyi hesaplayın.
2
İkinci ödeme 'kalan nakdi sermaye taahhüdünün' yarısıdır; yani bina bedeli zaten ödendiği için kalan tüm bakiye nakit taahhütten ibarettir.

Practice More

Benzer bir soruda sermaye artırımı sırasında emisyon primi (hisse senedi ihraç primi) oluşması durumunda 501 hesabının nasıl etkileneceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 165Question

Bir anonim şirketin dönem net kârı üzerinden; ne kanunlarda ne de şirket ana sözleşmesinde herhangi bir bağlayıcı hüküm bulunmamasına rağmen, sadece Genel Kurul kararı ile isteğe bağlı olarak ayrılan yedekler ile amortismana tabi bir iktisadi kıymetin satışı sonucu oluşan kârın yenileme amacıyla pasifte bekletildiği hesaplar, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 542542 Olağanüstü Yedekler — 549549 Özel Fonlar

Answer

Sadece Genel Kurul kararıyla ayrılan yedekler 542542 Olağanüstü Yedekler hesabında, duran varlık satış kârından ayrılan yenileme fonu ise 549549 Özel Fonlar hesabında takip edilir.
Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca; kanuni zorunluluk (TTK) veya ana sözleşme hükmü olmaksızın Genel Kurul kararıyla ayrılan yedekler 'Olağanüstü Yedekler' (542542) hesabında izlenir. Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışı sonucu oluşan ve işletme içinde yenileme amacıyla tutulan kârlar ise 'Özel Fonlar' (549549) hesabı altında 'Yenileme Fonu' olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Yedek akçenin dayanağını belirleme
542542 Olağanüstü Yedekler
Soruda yedek akçenin ne yasada ne de ana sözleşmede hüküm bulunmadan, sadece Genel Kurul kararı ile ayrıldığı belirtilmiştir. Bu tanım Olağanüstü Yedekler'e aittir.
2
Yenileme fonunun kaydedileceği hesabı belirleme
549549 Özel Fonlar
VUK hükümlerine göre amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışından doğan kâr, yenileme amacıyla 33 yıl süreyle pasifte bir fon hesabında tutulabilir. Bu hesap Tekdüzen Hesap Planı'nda Özel Fonlar'dır.

Key Concept

Öz kaynaklarda kâr yedeklerinin (Yasal, Statü, Olağanüstü) ayrılma gerekçeleri ve Yenileme Fonu'nun niteliği.
Question 166Question

İşletmelerin dönem sonu kâr dağıtım süreçlerinde ayırdıkları yedekler ve fonlar ile ilgili olarak; 542542 Olağanüstü Yedekler, 548548 Diğer Kâr Yedekleri ve 549549 Özel Fonlar hesaplarının özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 549549 Özel Fonlar hesabı altında izlenen yenileme fonu, pasif karakterli bir hesap olup satıştan doğan kârın en fazla üç yıl süreyle bilançoda bekletilmesine imkan tanır.

Answer

549549 Özel Fonlar hesabı altında izlenen yenileme fonunun pasif karakterli olması ve en fazla üç yıl süreyle bilançoda tutulabilmesi ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, 549549 Özel Fonlar hesabında izlenen yenileme fonunun pasif karakterli (alacak kalanlı) olduğunu ve Vergi Usul Kanunu uyarınca satış kârının yeni bir varlık alımı için en fazla üç yıl boyunca vergilendirilmeden bilançoda bekletilebileceğini belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kâr yedekleri grubundaki (5454) hesapların ayrılma kaynaklarını analiz et.
541541 Statü Yedekleri ana sözleşmeye, 542542 Olağanüstü Yedekler ve 548548 Diğer Kâr Yedekleri genel kurul kararına dayanır.
Yedeklerin yasal, sözleşmesel veya isteğe bağlı ayrılma farkını belirlemek için.
2
549549 Özel Fonlar (Yenileme Fonu) için VUK kuralını hatırla.
Maddi duran varlık satış kârı, yenileme amacıyla 33 yıl süreyle bilançoda fon olarak tutulabilir.
Vergi erteleme avantajının süresini ve şartını teyit etmek için.
3
Hesapların bilanço karakterini ve sınıflandırmasını kontrol et.
Tüm kâr yedekleri pasif karakterli hesaplardır ve 55 nolu Öz Kaynaklar ana grubu altındaki 5454 grubunda yer alırlar.
Yanlış grupta veya karakterde gösterilen seçenekleri elemek için.

Key Concept

Kâr Yedekleri ve Yenileme Fonu Ayrımı
Question 167Question

İşletmenin 20252025 yılı faaliyet dönemini 75.00075.000 TL tutarında net zarar ile kapattığı bilinmektedir. 20262026 yılı hesap döneminin başında, bu zararın ilgili öz kaynak hesabına devredilerek izlenmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: ----------------------- 01.01.2026 -----------------------
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI 75.00075.000
591 DÖNEM NET ZARARI (-) 75.00075.000
---------------------------------------------------------

Answer

Geçmiş Yıllar Zararları hesabının borçlandırılması ve Dönem Net Zararı hesabının alacaklandırılmasıyla yapılan kayıt doğrudur.
İşletmeler, bir önceki dönemden devreden net zararlarını yeni dönemin başında geçici olan dönem net zararı hesabından çıkarıp, kalıcı olan geçmiş yıllar zararları hesabına aktarmalıdır. Bu işlemde, borç bakiyesi veren 591 hesabı alacaklandırılarak kapatılır; artış gösteren 580 hesabı ise borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Önceki dönemin sonucunu belirleyin.
20252025 yılı sonu itibarıyla '591 Dönem Net Zararı (-)' hesabı 75.00075.000 TL borç bakiyesi vermektedir.
Dönem net zararı, öz kaynaklar grubunda indirim kalemi olarak borç tarafında izlenir.
2
Dönem başı devir işlemini gerçekleştirin.
591 hesabı alacaklandırılarak kapatılırken, bu tutar '580 Geçmiş Yıllar Zararları' hesabının borcuna aktarılır.
Yeni mali yılın başında geçici hesaplar kalıcı hesaplara devredilmelidir.

Key Concept

Öz kaynaklar grubunda yer alan 591 Dönem Net Zararı (-) hesabı, yeni dönemin başında 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabına devredilerek kapatılır.
Estimated Time:1m 15s
Question 168Question

(S)(S) Anonim Şirketi, 1.200.0001.200.000 TL olan sermayesini 1.800.0001.800.000 TL'ye çıkarmaya karar vermiştir. Sermaye artırım süreciyle ilgili detaylar şu şekildedir:

* Artışın 250.000250.000 TL'lik kısmının "Olağanüstü Yedekler" hesabından karşılanmasına,
* Kalan kısmın ise nakit karşılığı hisse senedi ihracı yoluyla gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
* Nakit karşılığı ihraç edilen (nominal değeri 350.000350.000 TL olan) hisse senetleri 420.000420.000 TL bedelle satılmış ve tutarı banka hesabına yatırılmıştır.

Sermaye artırımı tescil edildiğine göre, bu işlemler sonucunda işletmenin "Öz Kaynaklar" toplamındaki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 420.000420.000 TL artmıştır.

Answer

İşletmenin öz kaynaklar toplamı 420.000420.000 TL artmıştır.
Sermaye artırımlarında iki tür kaynak kullanılır: İç kaynaklar (yedekler, fonlar, dönem karı) ve dış kaynaklar (nakit veya ayni taahhüt). İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımı, öz kaynaklar grubundaki bir hesabın borçlandırılıp sermaye hesabının alacaklandırılması işlemidir; bu bir yer değişimi olduğu için toplam öz kaynağı değiştirmez. Dış kaynaklı artırımda ise işletmeye dışarıdan yeni bir varlık girişi olur. Soruda nakit karşılığı ihraç edilen hisseler 420.000420.000 TL'ye satılmıştır. Bu tutarın tamamı (350.000350.000 TL sermaye ve 70.00070.000 TL emisyon primi olarak) öz kaynaklarda artış yaratır. Dolayısıyla toplam öz kaynak artışı işletmeye giren nakit tutarı olan 420.000420.000 TL kadardır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam nominal sermaye artışını hesapla.
1.800.0001.200.000=600.0001.800.000 - 1.200.000 = 600.000 TL
Sermaye hesabındaki (500) toplam artış miktarını belirlemek için.
2
İç kaynak ve dış kaynak ayrımını yap.
İç Kaynak (Yedekler): 250.000250.000 TL; Dış Kaynak (Nakit): 600.000250.000=350.000600.000 - 250.000 = 350.000 TL (Nominal)
Öz kaynak toplamını hangi unsurların etkileyeceğini belirlemek için.
3
Dış kaynaklı artışın toplam tutarını (Emisyon Primi dahil) hesapla.
Satış Bedeli: 420.000420.000 TL (Bunun 350.000350.000 TL'si sermaye, 70.00070.000 TL'si emisyon primidir)
İşletmeye giren net dış kaynağı belirlemek için.
4
Öz kaynaklar toplamındaki net değişimi analiz et.
İç kaynak transferi: 00 (Değişim yok); Dış kaynak girişi: +420.000+420.000 TL; Toplam Değişim: +420.000+420.000 TL
Yedeklerin sermayeye eklenmesi öz kaynak içinde bir yer değişimidir, toplamı artırmaz; sadece dışarıdan gelen kaynak girişi toplamı artırır.

Key Concept

Öz kaynaklar içindeki hesaplar arası transferlerin (iç kaynaklı artırım) toplam öz kaynak tutarını değiştirmemesi.

Practice More

Sermaye azaltımı işlemlerinde, zararın sermayeden mahsup edilmesinin öz kaynak toplamını değiştirip değiştirmeyeceği üzerine çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 169Question

İşletmenin dönem sonu muhasebe işlemleri kapsamında tüm gelir ve gider hesapları kapatılmış ve vergi karşılıkları ayrıldıktan sonra net sonuç "692692 Dönem Net Kârı veya Zararı" hesabına aktarılmıştır. Yapılan incelemede, "692692 Dönem Net Kârı veya Zararı" hesabının 180.000180.000 TL borç kalanı verdiği tespit edilmiştir.

Buna göre, bu net sonucun bilanço hesaplarına devredilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 591 Dönem Net Zararı (-) 180.000 / Alacak: 692 Dönem Net Kârı veya Zararı 180.000

Answer

Dönem net zararının bilanço hesaplarına devri için 591 Dönem Net Zararı (-) hesabı borçlandırılırken, 692 Dönem Net Kârı veya Zararı hesabı alacaklandırılarak kapatılır.
Doğru yanıt olan kayıt, işletmenin dönem net zararını bilanço hesaplarına doğru şekilde aktarmaktadır. '692 Dönem Net Kârı veya Zararı' hesabının 180.000180.000 TL borç kalanı vermesi, işletmenin o dönemi zararla kapattığını gösterir. Bu hesabı kapatmak için alacağına 180.000180.000 TL yazılırken, zarar bilançoda öz kaynakları azaltan bir unsur olduğu için '591 Dönem Net Zararı (-)' hesabının borcuna kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
692 numaralı hesabın kalanının niteliğini belirlemek
Borç kalanı = Net Zarar
Gelir tablosu sonuç hesaplarında (690, 692 gibi) borç tarafı gider ve zararları, alacak tarafı gelir ve kârları temsil eder. Borç kalanının olması giderlerin gelirden fazla olduğunu, yani zarar oluştuğunu gösterir.
2
Zararın aktarılacağı bilanço hesabını seçmek
591 Dönem Net Zararı (-)
Öz kaynaklar grubunda yer alan ve işletmenin net zararını gösteren hesap 591 numaralı hesaptır.
3
Kapanış ve devir kaydını oluşturmak
692 Alacaklı, 591 Borçlu
692 numaralı hesabı kapatmak için borç kalanı kadar alacak kaydı yapılır. Karşılığında pasif karakterli ancak eksi (-) değerli olan 591 hesabı borçlandırılarak açılır.

Key Concept

Dönem net sonucunun (kâr veya zarar) gelir tablosu hesaplarından (692) çıkarılarak öz kaynaklar (590 veya 591) hesaplarına aktarılması süreci.

Hints

1
Bir sonuç hesabının borç kalanı vermesi, o hesabın temsil ettiği sürecin zararla sonuçlandığı anlamına gelir.
2
Bilanço devri öncesinde net sonuç mutlaka 692 numaralı hesapta toplanmış olmalıdır.
3
Zarar durumunda 591 (-) hesabı kullanılır; bu hesap öz kaynaklarda indirim yarattığı için borç taraflı çalışır.

Practice More

Dönem net kârı oluşsaydı, hangi vergi hesaplarının (691) bu süreçte kullanılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 170Question

Bir işletmenin 2025 yılı dönem sonu envanter ve kapanış işlemleri sonucunda, sonuç hesaplarına ilişkin bazı defter-i kebir toplamları ve bakiyeleri şu şekildedir:

Hesap AdıBorç Toplamı (TL)Alacak Toplamı (TL)
690690 Dönem Kârı veya Zararı1.840.0001.840.0002.260.0002.260.000
691691 Dönem Kârı Vergi ve Diğ. Yas. Yük. Karş.-84.00084.000

Bu verilere göre, işletmenin net dönem sonucunun bilanço hesaplarına devredilmesine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 692 Dönem Net Kârı veya Zararı 336.000336.000 (Borçlu) / 590 Dönem Net Kârı 336.000336.000 (Alacaklı)

Answer

692 nolu hesabın borçlandırılması ve 590 nolu hesabın alacaklandırılmasıyla yapılan devir kaydı doğrudur.
Dönem sonunda 690 hesabın alacak bakiyesi brüt kârı temsil eder. Bu tutardan 691 nolu vergi karşılığı düşüldüğünde 692 nolu hesapta 336.000336.000 TL net kâr oluşur. Gelir tablosu hesaplarının kapatılması ve bilançoya devri aşamasında, 692 nolu hesap borçlandırılarak kapatılırken 590 Dönem Net Kârı hesabı alacaklandırılarak öz kaynaklar arasında gösterilir.

Step-by-Step Solution

1
690 nolu hesabın bakiyesini (Brüt Kâr/Zarar) hesapla
2.260.0001.840.000=420.0002.260.000 - 1.840.000 = 420.000 TL (Alacak Bakiyesi - Brüt Kâr)
Dönem sonucunu belirlemek için gelir ve giderlerin toplandığı 690 nolu hesabın farkı alınır.
2
Dönem Net Kârını hesapla
420.000(Bru¨tKa^r)84.000(Vergi)=336.000420.000 (Brüt Kâr) - 84.000 (Vergi) = 336.000 TL
Brüt kârdan vergi ve yasal yükümlülükler (691) düşülerek net sonuca ulaşılır.
3
Bilanço devir kaydını oluştur
692 nolu hesap Borç: 336.000336.000, 590 nolu hesap Alacak: 336.000336.000
Alacak bakiyesi veren 692 nolu gelir tablosu hesabı borçlandırılarak kapatılır ve tutar 590 nolu öz kaynak hesabına aktarılır.

Key Concept

Dönem Net Kârının Bilanço Devri
Estimated Time:2m 30s
Question 171Question

Kardelen A.Ş. 500.000500.000 TL sermaye ile kurulmuştur. Ortaklar sermayenin %40\%40’ını nakit, %60\%60’ını ise bir demirbaş devrederek karşılamayı taahhüt etmişlerdir. Kuruluş aşamasında demirbaşın tamamı devredilmiş, nakit taahhüdün ise yarısı banka aracılığıyla ödenmiştir. Bu bilgilere göre, kuruluş işlemlerinin tamamlanmasının ardından işletmenin "501 Ödenmemiş Sermaye" hesabının vereceği bakiye ve bu bakiyenin yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100.000100.000 TL borç bakiyesi

Answer

100.000100.000 TL borç bakiyesi veren seçenek doğrudur.
Kuruluş aşamasında ortakların taahhüt ettiği toplam 500.000500.000 TL, '501 Ödenmemiş Sermaye' hesabının borcuna kaydedilir. Ardından gerçekleştirilen 300.000300.000 TL değerindeki demirbaş devri ve 100.000100.000 TL tutarındaki nakit ödeme sonucunda bu hesap toplamda 400.000400.000 TL alacaklandırılır. Hesabın borç toplamı (500.000500.000) ile alacak toplamı (400.000400.000) arasındaki fark olan 100.000100.000 TL, hesabın borç tarafında bakiye olarak kalır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam sermaye taahhüdünün belirlenmesi
500.000500.000 TL
Şirket kuruluşu tescil edildiğinde 501 Ödenmemiş Sermaye hesabı borçlandırılır.
2
Ödenen ayni sermaye tutarının hesaplanması
500.000×%60=300.000500.000 \times \%60 = 300.000 TL
Ortakların demirbaş olarak taahhüt ettikleri kısmın tamamı yerine getirilmiştir.
3
Ödenen nakit sermaye tutarının hesaplanması
(500.000×%40=200.000500.000 \times \%40 = 200.000) ve 200.000×%50=100.000200.000 \times \%50 = 100.000 TL
Nakit taahhüt edilen kısmın sadece yarısının ödendiği belirtilmiştir.
4
Hesap bakiyesinin hesaplanması
500.000500.000 (Borç) - 400.000400.000 (Alacak) = 100.000100.000 TL (Borç Bakiyesi)
501 hesabı ödemeler yapıldıkça alacaklandırılır; borç kalanlı (aktif düzenleyici) bir hesaptır.

Key Concept

Ödenmemiş Sermaye hesabının aktif düzenleyici (pasif karakterli ancak borç çalışan) niteliği.

Alternative Method

Hesap bakiyesi doğrudan ödenmeyen taahhütler üzerinden bulunabilir: Nakit taahhüdün kalan yarısı (200.000×%50=100.000200.000 \times \%50 = 100.000 TL) henüz ödenmediği için bakiyeyi oluşturur.
Estimated Time:1m 30s
Question 172Question

(T)(T) Anonim Şirketi, 600.000600.000 TL olan sermayesini 1.000.0001.000.000 TL'ye çıkarmaya karar vermiştir. Bu artışın 150.000150.000 TL'lik kısmının "Geçmiş Yıllar Kârları" hesabından, kalan kısmının ise ortaklarca nakden karşılanacağı kararlaştırılmıştır. Bu bilgilere göre, sermaye artırım kararı alındığında ortakların nakdi taahhüdü için "501 Ödenmemiş Sermaye" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 250.000250.000

Answer

Ortakların nakdi sermaye taahhüdü için kaydedilecek tutar 250.000250.000 TL'dir.
Sermaye artırımı kararı alındığında, toplam artış tutarı (400.000400.000 TL) belirlenir. Bu artışın iç kaynaklardan karşılanan kısmı (150.000150.000 TL) doğrudan ilgili özkaynak hesaplarından sermayeye aktarılırken, ortakların nakit olarak ödemeyi taahhüt ettiği dış kaynaklı kısım (250.000250.000 TL) 501 Ödenmemiş Sermaye hesabının borcuna kaydedilerek izlenir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam sermaye artış tutarını hesaplayınız.
1.000.0001.000.000 TL (Yeni Sermaye) - 600.000600.000 TL (Eski Sermaye) = 400.000400.000 TL.
Sermaye artırımı işlemlerinde öncelikle mevcut sermaye ile hedeflenen sermaye arasındaki fark belirlenmelidir.
2
Nakden karşılanacak (dış kaynaklı) tutarı belirleyiniz.
400.000400.000 TL (Toplam Artış) - 150.000150.000 TL (İç Kaynak) = 250.000250.000 TL.
Artışın iç kaynaklardan (kâr, yedekler vb.) karşılanmayan kısmı ortakların nakdi taahhüdünü oluşturur.

Key Concept

Nakdi Sermaye Taahhüdü
Question 173Question

Bir anonim şirketin 20252025 yılı kâr dağıtım süreciyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Türk Ticaret Kanunu uyarınca ayrılması zorunlu olan yasal yedek akçeler ayrılmıştır.
* Şirket ana sözleşmesinde yer alan "Net kârın %10\%10'u oranında yedek akçe ayrılır" hükmü uyarınca ilgili tutar hesaplanmıştır.
* Ana sözleşmede bir hüküm bulunmamasına karşın, şirket genel kurulu tarafından "Gelecekteki genişleme yatırımlarının finansmanı için kârın %5\%5'i şirket bünyesinde bırakılır" kararı alınmıştır.

Bu bilgilere göre; ana sözleşme hükmü ve genel kurul kararı ile ayrılan bu yedeklerin sırasıyla izlenmesi gereken hesaplar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 541541 Statü Yedekleri — 542542 Olağanüstü Yedekler

Answer

Ana sözleşme gereği ayrılan yedeklerin 541 Statü Yedekleri hesabında, genel kurul kararıyla ayrılanların ise 542 Olağanüstü Yedekler hesabında izlendiği seçenek doğrudur.
Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca; şirketlerin ana sözleşmelerinde (statülerinde) yer alan hükümler doğrultusunda kârdan ayırdıkları paylar 'Statü Yedekleri' hesabında izlenir. Öte yandan, ne kanunlarda ne de şirket ana sözleşmesinde bir zorunluluk bulunmadığı halde, şirket genel kurulunun tamamen kendi takdiriyle (ihtiyatlılık veya yatırım finansmanı gibi amaçlarla) kârdan ayırdığı paylar 'Olağanüstü Yedekler' hesabına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Yedeğin kaynağını (dayanağını) tespit etme.
İlk işlem ana sözleşme (statü) hükmüne, ikinci işlem genel kurul kararına dayanmaktadır.
Muhasebe hesap planında kâr yedekleri, ayrılma nedenlerine göre sınıflandırılır.
2
Hesap kodlarını eşleştirme.
Ana sözleşme = 541541, Genel Kurul Kararı (isteğe bağlı) = 542542.
Tekdüzen Hesap Planı'ndaki tanım ve işleyiş kuralları bunu gerektirir.

Key Concept

Kâr yedeklerinin ayrılma kaynağına (Yasa, Ana Sözleşme, Genel Kurul) göre sınıflandırılması.

Hints

1
Yedeklerin hangi belgeye veya karara (Kanun, Ana Sözleşme, Genel Kurul) dayandığına dikkat edin.
2
Ana sözleşme (şirket tüzüğü) gereği ayrılanların adı 'Statü' kelimesiyle ilişkilidir.
3
Eğer bir yedek ne yasada ne de ana sözleşmede zorunlu tutulmuşsa, genel kurul bunu 'olağan dışı' bir kararla ayırmış demektir.

Practice More

Yasal yedek akçelerin (I. ve II. tertip) hesaplanma mantığını ve üst sınırlarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 174Question

(M)(M) Anonim Şirketi 600.000600.000 TL olan sermayesini 900.000900.000 TL'ye çıkarma kararı almıştır. Bu artışın 100.000100.000 TL'lik kısmı "Olağanüstü Yedekler" hesabından karşılanmış, kalan 200.000200.000 TL'lik kısım ise yeni hisse senedi ihracı yoluyla nakden taahhüt edilmiştir. Nakden taahhüt edilen tutarın yarısı banka aracılığıyla ödenmiş ve sermaye artırımı tescil edilmiştir.

Bu işlemler sonucunda işletmenin toplam öz kaynak tutarında meydana gelen net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100.000100.000 TL artmıştır.

Answer

İşletmenin toplam öz kaynak tutarı 100.000100.000 TL artmıştır.
Toplam öz kaynaklardaki net değişim, işletmeye dışarıdan giren net varlık tutarına eşittir. Bu soruda yedeklerin sermayeye eklenmesi (100.000100.000 TL) öz kaynakların kompozisyonunu değiştirse de toplamını değiştirmez. Nakdi taahhüt edilen 200.000200.000 TL'nin ise sadece ödenen kısmı (100.000100.000 TL) işletmeye yeni varlık girişi sağladığı için toplam öz kaynakları bu tutarda artırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İç kaynaklardan (yedeklerden) yapılan artışın analizi
Değişim yok (00 TL)
Yedeklerden sermayeye aktarım öz kaynakların kendi içindeki bir yer değiştirmedir (542 hesabı azalır, 500 hesabı artar), toplam tutarı etkilemez.
2
Nakit sermaye taahhüdünün analizi
Değişim yok (00 TL)
Taahhüt aşamasında 500 Sermaye hesabı artarken, öz kaynakları düzenleyici (eksi) karakterli 501 Ödenmemiş Sermaye hesabı da aynı tutarda artar, net etki sıfırdır.
3
Taahhüdün ödenmesi (nakit girişi) aşamasının analizi
100.000100.000 TL artış
Taahhüt edilen 200.000200.000 TL'nin yarısı (100.000100.000 TL) ödendiğinde işletmeye nakit girişi olur ve 501 hesabı azalarak öz kaynak toplamını artırır.

Key Concept

Öz kaynakların toplam tutarı, sadece işletme dışından (ortaklardan) yeni varlık girişi olduğunda veya dönem kârı elde edildiğinde artar; iç kaynakların sermayeye eklenmesi toplamı değiştirmez.
Question 175Question

(Y) Anonim Şirketi, 200.000200.000 TL nominal değerli sermaye taahhüdünün %50'sini ödemiş olan bir ortağın, kalan borcunu süresi içerisinde yerine getirmemesi üzerine ilgili paylarını iptal etmiştir. İptal edilen bu paylar daha sonra borsa dışında 170.000170.000 TL bedelle yeni bir yatırımcıya satılmış ve satış işlemi sırasında 5.0005.000 TL tutarında bir gider banka aracılığıyla ödenmiştir.

Buna göre, işletmenin bu işlemler sonucunda "521 Hisse Senedi İptal Kârları" hesabına kaydedeceği tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 65.00065.000

Answer

İşletmenin 521 Hisse Senedi İptal Kârları hesabına kaydedeceği tutar 65.00065.000 TL'dir.
İptal edilen payların yeniden satışı durumunda oluşacak kâr; eski ortağın yapmış olduğu ödemelerden, bu payların nominal değerinin altındaki satış fiyatından kaynaklanan farkın ve satışa ilişkin giderlerin indirilmesiyle bulunur. Bu durumda 100.00030.0005.000=65.000100.000 - 30.000 - 5.000 = 65.000 TL hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Eski ortağın ödediği tutarın belirlenmesi
200.000×0,50=100.000200.000 \times 0,50 = 100.000 TL
İptal kârı hesaplanırken baz alınacak ana kaynak, temerrüde düşen ortağın işletmede kalan ödemesidir.
2
Payların yeniden satışından kaynaklanan kaybın hesaplanması
200.000170.000=30.000200.000 - 170.000 = 30.000 TL
Paylar nominal değerin altında satıldığı için bu fark, eski ortağın ödemesinden mahsup edilir.
3
Net iptal kârının hesaplanması
100.00030.0005.000=65.000100.000 - 30.000 - 5.000 = 65.000 TL
İptal kârı; ödenen tutardan satış farkı ve satış giderlerinin düşülmesiyle elde edilen net tutardır.

Key Concept

Hisse Senedi İptal Kârları (521), sermaye taahhüdünü yerine getirmeyen ortakların hisselerinin iptali ve yeniden satışı sürecinde işletmenin lehine kalan net tutarı ifade eden bir öz kaynak (sermaye yedeği) hesabıdır.

Hints

1
İptal kârı hesaplanırken eski ortağın yaptığı toplam ödemeyi bulun.
2
Payların nominal değerinden daha düşük bir bedelle satılması, elde edilecek kârı azaltır.
3
Ödenen tutardan hem satış bedeli farkını hem de satış masraflarını çıkararak sonuca ulaşın.

Practice More

Benzer bir soruda payların nominal değerinin üzerinde satılması durumunda oluşacak 'Hisse Senedi İhraç Primleri' kaydını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 176Question

(S)(S) Anonim Şirketi, 2.500.0002.500.000 TL olan ödenmiş sermayesini 3.200.0003.200.000 TL'ye çıkarma kararı almıştır. Sermaye artırım süreciyle ilgili veriler aşağıdadır:

İşlem DetayıTutar (TL)
Mevcut Sermaye2.500.0002.500.000
Yeni Sermaye Hedefi3.200.0003.200.000
İç Kaynaklardan Karşılanan (Geçmiş Yıllar Karları)240.000240.000
Hisse Senedi İhraç Primi (Emisyon Primi)90.00090.000

Sermaye artırımının iç kaynaklar dışında kalan kısmı yeni hisse senedi ihracı yoluyla nakden karşılanmıştır. Bu sermaye artırımı işlemleri sonucunda şirketin toplam "Öz Kaynak" tutarında meydana gelecek net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 550.000550.000 TL artış

Answer

Sermaye artırımı sonucunda toplam öz kaynaklar 550.000550.000 TL artar.
İşletmenin öz kaynak toplamı, sadece dışarıdan sağlanan yeni kaynaklarla artar. Bu soruda toplam 700.000700.000 TL'lik sermaye artışının 240.000240.000 TL'lik kısmı zaten öz kaynaklar içinde bulunan 'Geçmiş Yıllar Karları'ndan karşılandığı için net bir artış yaratmaz. Nakit olarak sağlanan 460.000460.000 TL nominal tutar ve buna ek olarak ortaklardan alınan 90.00090.000 TL'lik ihraç primi işletmeye giren taze kaynaktır. Bu nedenle toplam öz kaynak artışı 460.000+90.000=550.000460.000 + 90.000 = 550.000 TL olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam sermaye artış tutarını hesapla
3.200.0002.500.000=700.0003.200.000 - 2.500.000 = 700.000 TL
Artırım kararının nominal büyüklüğünü belirlemek için yeni ve eski sermaye farkı alınır.
2
Dış kaynaklardan (nakit) karşılanan nominal tutarı belirle
700.000240.000=460.000700.000 - 240.000 = 460.000 TL
İç kaynaklardan (Geçmiş Yıllar Karları) karşılanan kısım öz kaynak toplamını değiştirmediği için net artış hesabına sadece nakit taahhüt edilen nominal kısım dahil edilir.
3
Toplam öz kaynak değişimini hesapla
460.000(NakitNominal)+90.000(EmisyonPrimi)=550.000460.000 (Nakit Nominal) + 90.000 (Emisyon Primi) = 550.000 TL
Hisse senedi ihraç primleri, nominal değerin üzerinde gelen bir dış kaynak girişi olduğu için sermaye yedeği olarak öz kaynakları doğrudan artırır.

Key Concept

İç kaynaklardan (yedekler, karlar, fonlar) yapılan sermaye artırımları öz kaynak toplamını değiştirmez; ancak dış kaynaklardan (nakit, varlık) yapılan artırımlar ve emisyon primleri öz kaynak toplamını artırır.

Hints

1
Hangi kalemlerin öz kaynakların içinde yer aldığını ve hangilerinin dışarıdan taze kaynak getirdiğini düşünün.
2
Geçmiş Yıllar Karları zaten bir öz kaynak kalemidir. Bu hesabın sermayeye eklenmesi toplamı değiştirir mi?
3
Toplam artışı bulmak için (Nakit Nominal Artış + Emisyon Primi) formülünü uygulayın.

Practice More

Sermaye artırımı sırasında yapılan rüçhan hakkı kısıtlamalarının ve bedelsiz sermaye artırımlarının hissedarlar üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 177Question

İşletmenin 20242024 yılı faaliyet dönemi sonundaki "590590 Dönem Net Kârı" hesabı 120.000120.000 TL alacak bakiyesi vermektedir. İşletmenin 20252025 yılı başı bilançosunda "580580 Geçmiş Yıllar Zararları" hesabında 45.00045.000 TL tutarında bakiye bulunmaktadır. Genel Kurul, dönem kârının öncelikle geçmiş yıl zararlarının mahsubunda kullanılmasını, ardından kalan tutar üzerinden %5\%5 oranında birinci tertip yasal yedek akçe ayrılmasını ve geriye kalan tutarın ise "570570 Geçmiş Yıllar Kârları" hesabına aktarılmasını kararlaştırmıştır.

Buna göre, kârın mahsubu ve yedek akçe ayrılması işlemlerine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı ve tutarı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 71.25071.250 TL (Alacak)

Answer

Yapılması gereken yevmiye kaydında Geçmiş Yıllar Kârları hesabı 71.25071.250 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin elde ettiği 120.000120.000 TL tutarındaki dönem net kârı, öncelikle bilançoda görünen 45.00045.000 TL tutarındaki geçmiş yıl zararını kapatmak için kullanılır. Kalan 75.00075.000 TL üzerinden %5\%5 oranında (3.7503.750 TL) birinci tertip yasal yedek akçe ayrılır. Bu işlemlerden sonra geriye kalan 71.25071.250 TL (120.00045.0003.750120.000 - 45.000 - 3.750), işletmenin dağıtılmayan kârı olarak Geçmiş Yıllar Kârları hesabına alacak kaydedilerek aktarılır.

Step-by-Step Solution

1
Geçmiş yıl zararının mahsup edileceği matrahın belirlenmesi
120.00045.000=75.000120.000 - 45.000 = 75.000 TL
Türk Ticaret Kanunu'na göre yasal yedek akçe, geçmiş yıl zararları indirildikten sonra kalan kâr üzerinden hesaplanır.
2
I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarının hesaplanması
75.000×0,05=3.75075.000 \times 0,05 = 3.750 TL
Yasal yedek akçe oranı aksi belirtilmedikçe kârın %5'idir.
3
Geçmiş Yıllar Kârları hesabına devredilecek net tutarın hesaplanması
120.00045.0003.750=71.250120.000 - 45.000 - 3.750 = 71.250 TL
Dönem kârından mahsup edilen zarar ve ayrılan yedekler düşüldükten sonra kalan bakiye öz kaynaklarda kâr olarak bırakılır.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
590 (Borç) 120.000 / 580 (Alacak) 45.000, 540 (Alacak) 3.750, 570 (Alacak) 71.250
Kârın dağıtımı ve zararın mahsubu işlemlerinin muhasebeleştirilmesi.

Key Concept

Geçmiş Yıl Zararlarının Kârdan Mahsubu ve Yedek Akçe Matrahı

Practice More

Yedek akçelerin tavan sınırını (ödenmiş sermayenin 1/5'i) içeren daha karmaşık kâr dağıtım senaryolarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 178Question

İşletmenin bilançosunda öz kaynaklar grubunda yer alan hesapların bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

* 500500 Sermaye: 1.200.0001.200.000 TL
* 522522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları: 350.000350.000 TL
* 542542 Olağanüstü Yedekler: 250.000250.000 TL

İşletme yönetimi, yeniden değerleme artış fonunun tamamını sermayeye ilave etme kararı almıştır. Gerekli yasal prosedürler tamamlanıp sermaye artırımı tescil edildiğinde, bu işlemin işletme bilançosu üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sermaye hesabı 1.550.0001.550.000 TL'ye yükselir, öz kaynak toplamı değişmez.

Answer

Sermaye hesabı 1.550.0001.550.000 TL'ye yükselirken, öz kaynak toplamı değişmez.
İşletmenin bilançosunda yer alan '522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları' hesabı bir sermaye yedeğidir. Bu fonun sermayeye ilave edilmesi durumunda, fon hesabı borçlandırılarak kapatılır ve sermaye hesabı aynı tutarda alacaklandırılarak artırılır. Bu işlem sonucunda sermaye 1.200.000+350.000=1.550.0001.200.000 + 350.000 = 1.550.000 TL olur. İşlem öz kaynak grubunun kendi içindeki kalemler arasında gerçekleştiği için (iç kaynaklardan artırım), toplam öz kaynak tutarı değişmez.

Step-by-Step Solution

1
Artırım sonrası yeni sermaye tutarını hesaplayınız.
1.200.000+350.000=1.550.0001.200.000 + 350.000 = 1.550.000 TL
Yeniden değerleme artış fonu (350.000350.000 TL) mevcut sermayeye ilave edilmiştir.
2
İşlemin öz kaynak toplamı üzerindeki etkisini analiz ediniz.
1.800.0001.800.000 TL (Değişmedi)
Artırım öncesi toplam (1.200.000+350.000+250.000=1.800.0001.200.000 + 350.000 + 250.000 = 1.800.000 TL) ile artırım sonrası toplam (1.550.000+0+250.000=1.800.0001.550.000 + 0 + 250.000 = 1.800.000 TL) aynıdır. İç kaynaklardan sermaye artırımı öz kaynak toplamını değiştirmez.

Key Concept

İç Kaynaklardan Sermaye Artırımı

Practice More

Sermaye yedekleri ile kâr yedeklerinin sermayeye eklenmesi arasındaki farkları ve her iki işlemin ortak sonucunun (öz kaynak toplamının değişmemesi) nedenlerini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 179Question

(Z) Anonim Şirketi, sermaye artırımı kapsamında nominal değeri 11 TL olan 400.000400.000 adet hisse senedini pay başına 1,401,40 TL bedelle ihraç etmiş, bu işlem için bankaya 8.0008.000 TL komisyon ödemiştir. Aynı dönemde, daha önce sermaye taahhüdünün %50\%50'sini yerine getiren ancak kalan borcunu vadesinde ödemeyen bir ortağın 50.00050.000 TL nominal değerli hisse senetleri iptal edilmiş ve bu senetler başka bir yatırımcıya 32.00032.000 TL bedelle satılmıştır. İptal ve yeniden satış işlemleri sırasında ayrıca 1.5001.500 TL masraf yapılmıştır.

Buna göre, söz konusu işlemlerin tamamı sonucunda işletmenin "52 Sermaye Yedekleri" hesap grubu toplamında meydana gelen net artış kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 157.500157.500 TL

Answer

İşlemler sonucunda "52 Sermaye Yedekleri" grubunda 157.500157.500 TL net artış meydana gelmiştir.
Doğru yanıt olan tutar, her iki işlemin net sonuçlarının toplamıdır. İlk işlemde 160.000160.000 TL brüt primden 8.0008.000 TL maliyet düşülerek 152.000152.000 TL net 520 bakiyesi oluşur. İkinci işlemde ise toplam tahsilatın (57.00057.000) nominal değeri (50.00050.000) aşan kısmı olan 7.0007.000 TL'den 1.5001.500 TL masraf düşülerek 5.5005.500 TL net 521 bakiyesi elde edilir. Bu iki sermaye yedeğinin toplamı sermaye yedekleri grubunu 157.500157.500 TL artırır.

Step-by-Step Solution

1
Hisse senedi ihraç primini (Emisyon Primi) hesaplayın.
160.000160.000 TL brüt, 152.000152.000 TL net prim.
İhraç Değeri (400.000×1,40=560.000400.000 \times 1,40 = 560.000) ile Nominal Değer (400.000×1,00=400.000400.000 \times 1,00 = 400.000) arasındaki fark 160.000160.000 TL'dir. İhraç maliyeti olan 8.0008.000 TL bu tutardan düşülerek '520 Hisse Senedi İhraç Primleri' hesabına alacak kaydedilir.
2
Hisse senedi iptal kârını hesaplayın.
5.5005.500 TL net kâr.
İptal edilen hisselerin eski ortağından tahsil edilen tutar (50.000×%50=25.00050.000 \times \%50 = 25.000) ile yeni satış bedeli (32.00032.000) toplamı olan 57.00057.000 TL'den, hisselerin nominal değeri (50.00050.000) ve yapılan masraflar (1.5001.500) çıkarılır: 57.00050.0001.500=5.50057.000 - 50.000 - 1.500 = 5.500 TL. Bu tutar '521 Hisse Senedi İptal Kârları' hesabına alacak kaydedilir.
3
Sermaye yedekleri grubu toplam artışını bulun.
157.500157.500 TL.
152.000152.000 TL (520 hesabı) + 5.5005.500 TL (521 hesabı) = 157.500157.500 TL toplam öz kaynak (Sermaye Yedekleri) artışı oluşur.

Key Concept

Hisse senetlerinin nominal değerinin üzerinde ihraç edilmesinden doğan primler ve iptal edilen payların yeniden satışından doğan kârlar, gelir tablosuna aktarılmayıp doğrudan 'Sermaye Yedekleri' altında muhasebeleştirilir.

Practice More

İhraç primlerinin daha sonra sermayeye eklenmesi veya geçmiş yıl zararlarına mahsup edilmesi durumundaki yevmiye kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 180Question

(B) Anonim Şirketi’nin sermaye hareketlerine ilişkin veriler aşağıdadır:

İşlemDetaylar
Hisse Senedi İhracıNominal değeri 1010 TL olan 10.00010.000 adet hisse senedi, tanesi 1414 TL’den ihraç edilmiş; bu işlem için 2.0002.000 TL banka komisyonu ödenmiştir.
Hisse Senedi İptaliDaha önce 20.00020.000 TL’lik sermaye taahhüdünün %50’sini ödeyen ancak kalan kısmını süresinde yerine getirmeyen bir ortağın hisseleri iptal edilerek 18.00018.000 TL’ye satılmış; satışla ilgili 1.0001.000 TL gider yapılmıştır.

Şirket ana sözleşmesi gereği, hisse senedi iptal işleminde yeni satış fiyatı ve eski ödeme toplamından nominal değer ve giderler düşüldükten sonra kalan tutar işletmeye bırakılmaktadır.

Buna göre, bu işlemler sonucunda işletmenin "Sermaye Yedekleri" grubunda meydana gelen toplam artış kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 47.00047.000

Answer

İşlemler sonucunda oluşan 40.00040.000 TL ihraç primi ve 7.0007.000 TL iptal kârı toplamı olan 47.00047.000 TL, Sermaye Yedekleri grubundaki toplam artışı ifade eder.
İşletmenin ihraç ettiği 10.00010.000 adet hisse senedinden adet başına 44 TL (141014 - 10) olmak üzere toplam 40.00040.000 TL '520 Hisse Senedi İhraç Primleri' oluşmuştur. İptal edilen hisselerde ise yeni satış bedeli (18.00018.000 TL) ve önceki ortağın ödemesi (10.00010.000 TL) toplamından nominal değer (20.00020.000 TL) ve satış gideri (1.0001.000 TL) çıkarıldığında 7.0007.000 TL '521 Hisse Senedi İptal Kârları' hesaplanmıştır. Her iki kalem de Sermaye Yedekleri grubunda yer aldığından toplam artış 47.00047.000 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
Hisse senedi ihraç priminin (Emisyon Primi) hesaplanması
İhraç Primi = 10.000×(1410)=40.00010.000 \times (14 - 10) = 40.000 TL
Nominal değerin üzerinde yapılan ihraçlar '520 Hisse Senedi İhraç Primleri' hesabında izlenir; ödenen komisyon ise gider yazılır, primden düşülmez.
2
Hisse senedi iptal kârının hesaplanması
İptal Kârı = (18.000+10.000)20.0001.000=7.000(18.000 + 10.000) - 20.000 - 1.000 = 7.000 TL
Yeni satış fiyatı (18.00018.000) ile eski ortağın ödediği tutarın (10.00010.000) toplamından, nominal değer (20.00020.000) ve yapılan giderler (1.0001.000) düşülerek kâr bulunur.
3
Toplam sermaye yedekleri artışının bulunması
40.000+7.000=47.00040.000 + 7.000 = 47.000 TL
520 ve 521 numaralı hesapların her ikisi de 52 numaralı Sermaye Yedekleri grubu altında yer alır.

Key Concept

Sermaye yedekleri, hisse senetlerinin nominal bedelinin üzerinde ihraç edilmesinden veya iptal edilen hisse senetlerinden doğan kârlardan oluşur.

Hints

1
Sermaye Yedekleri grubu, 520 ve 521 numaralı hesapları kapsar.
2
İhraç primi hesaplanırken adet başına düşen prim ile miktar çarpılmalı, komisyon gideri bu tutardan düşülmemelidir.
3
İptal kârı için: (Yeni Satış + Eski Ödeme) - (Nominal Bedel + Giderler) formülünü uygulayın.

Practice More

İptal edilen hisse senetlerinin nominal değerin altında satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 9 / 17Next
Öz Kaynaklar Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 9 | Examkin