Kredi İşlemleri

21 questions

Question 1Question

Bir mevduat bankası, vadesi geçen 250.000250.000 TL ana paraya sahip bir ticari krediyi, borçlunun ödeme mali gücünü kaybetmesi ve temerrüde düşmesi nedeniyle "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" hesabına aktarmıştır. Banka, ilgili mevzuat gereği bu kredi için dönem sonunda %50\%50 oranında özel karşılık ayırmıştır.

Bu işleme ilişkin yapılan muhasebe kayıtları ve Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHP) ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ayrılan %50\%50 oranındaki özel karşılık tutarı, bankanın öz kaynakları içinde bir yedek akçe olarak değil, gelir tablosunda karşılık gideri olarak muhasebeleştirilir.

Answer

Özel karşılık tutarının öz kaynaklarda bir yedek akçe yerine gelir tablosunda gider olarak muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Banka muhasebe standartlarına ve BDDK düzenlemelerine göre, ayrılan özel karşılıklar doğrudan bir gider unsuru olup gelir tablosunda raporlanır. Bu işlem bir kâr dağıtımı (yedek akçe) değil, bir risk maliyetidir.

Step-by-Step Solution

1
Kredinin sınıflandırılmasının değiştirilmesi
250.000250.000 TL tutarındaki ana para, '161 Canlı Krediler' grubundan çıkarılarak '163 Tahsili Gecikmiş Alacaklar' grubuna aktarılır.
Vadesi geçen veya ödeme kabiliyeti yitirilen kredilerin takibi için yasal zorunluluktur.
2
Gelir tahakkuklarının durdurulması
Daha önce faiz geliri olarak kaydedilen ancak tahsil edilmeyen reeskontlar iptal edilir.
İhtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği tahsili şüpheli hale gelen gelirler bilançoda gösterilmez.
3
Özel karşılık ayrılması
125.000125.000 TL (%50\%50) tutarında karşılık gideri borçlandırılırken, aktif düzenleyici bir hesap (örneğin 164) alacaklandırılır.
Olası kayıpların dönemin kâr-zarar hesabı ile ilişkilendirilmesi ve varlığın bilançoda 'net gerçekleşebilir değer' ile görünmesi sağlanır.
4
Nazım hesap takibi
Kredinin teminatları ve izlenen faizleri '900 Nazım Hesaplar' grubunda takibe devam edilir.
Bilanço dışı yükümlülük ve hakların izlenmesi ilkesi uygulanır.

Key Concept

Banka muhasebesinde donuk alacakların muhasebeleştirilmesi ve karşılık politikası

Hints

1
Bankaların ayırdığı 'özel karşılıklar' ile ticari işletmelerin ayırdığı 'şüpheli ticari alacak karşılıkları' arasındaki mantık benzerliğini düşünün.
2
Dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları, tahsil edilemeyeceği anlaşılan bir alacak için gelir yazılmaya devam edilmesine izin verir mi?
3
Nazım hesaplar bilanço dışı unsurları takip eder. Teminatlar bankanın malı mıdır yoksa sadece bir güvence mi?

Practice More

Banka muhasebesinde kredilerin gruplandırılması (1. grup - 5. grup) ve her grup için asgari karşılık oranlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 2Question

Bir mevduat bankası, vadesi 91 gün geciken ve geri ödenmeme riski taşıyan bir ticari krediyi "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" (TGA) statüsüne alarak donuk alacaklar arasında sınıflandırmaya karar vermiştir. Krediye ilişkin veriler şu şekildedir:

KalemTutarı
Ana Para Bakiyesi1.000.0001.000.000 TL
Geçmiş Yıllardan Devreden Tahakkuk Etmiş Faiz60.00060.000 TL
İçinde Bulunulan Cari Dönemde Tahakkuk Etmiş Faiz40.00040.000 TL
Teminat (III. Grup - Gayrimenkul İpoteği)400.000400.000 TL
Uygulanacak Özel Karşılık Oranı%20\%20

Buna göre, bankanın ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapacağı muhasebe işlemleri ve ayıracağı özel karşılık tutarı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cari dönem faiz geliri olan 40.00040.000 TL iptal edilerek faiz gelirlerinden düşülmeli ve ayrılacak özel karşılık tutarı 172.000172.000 TL olarak hesaplanmalıdır.

Answer

Cari dönem faiz gelirinin iptali ve %50 indirimli III. grup teminat sonrası hesaplanan 172.000172.000 TL özel karşılık tutarı doğrudur.
Doğru cevap, cari dönem faiz gelirinin iptal edilmesini ve III. grup teminatın %50 değerleme katsayısı ile matrahtan düşülerek net risk üzerinden %20 oranında karşılık ayrılmasını ifade eder. Bu işlem BDDK'nın 'Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik' hükümlerine tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Cari dönem faiz tahakkukunun iptal edilmesi
40.00040.000 TL tutarındaki cari dönem faiz geliri borçlandırılarak (ters kayıt) iptal edilir.
Bankacılık düzenlemelerine göre kredinin donuk alacak statüsüne geçtiği yıl tahakkuk eden faizler gelir olarak kabul edilemez.
2
Özel karşılık matrahının belirlenmesi
Matrah = (Ana Para + Geçmiş Yıl Faizi) - (Teminat ×\times İndirim Oranı) = (1.000.000+60.000)(400.000×0,50)=860.000(1.000.000 + 60.000) - (400.000 \times 0,50) = 860.000 TL.
III. grup teminatlar (gayrimenkul rehni vb.) özel karşılık matrahından %50 oranında düşülür.
3
Özel karşılık tutarının hesaplanması
860.000×%20=172.000860.000 \times \%20 = 172.000 TL.
Belirlenen net risk üzerinden ilgili kredi sınıfına ait özel karşılık oranı uygulanır.

Key Concept

Donuk alacaklarda faiz reeskontlarının iptali ve teminat gruplarına göre özel karşılık hesaplama prosedürü.

Hints

1
Bankacılıkta krediler donuklaştığında, o yıla ait faiz gelirlerinin iptal edilmesi gerektiğini unutmayın.
2
III. grup teminatlar (gayrimenkuller) karşılık hesaplanırken tutarının tamamıyla değil, belirli bir oranla matrahtan düşülür.
3
Özel karşılık matrahı = (Ana Para + Önceki Dönem Faizleri) - (Teminat ×0,50\times 0,50). Bu tutarın %20'sini hesaplayın.

Practice More

Karşılık ayrılan bu kredinin ileride nakit olarak tahsil edilmesi durumunda yapılacak muhasebe kaydı ve karşılık iptal işlemini inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 3Question

Bir mevduat bankası, ticari kredi kullandırdığı bir müşterisinin 800.000800.000 TL tutarlı kredi borcunun anapara ve faiz ödemelerinin vadesinden itibaren 91 gün geçmesi üzerine söz konusu krediyi "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" (Donuk Alacaklar) statüsüne almıştır. Kredinin yıllık faiz oranı %30\%30 olup, banka 90 günlük bekleme süresi boyunca kıstelyevm esasına göre faiz tahakkuku gerçekleştirmiştir (Hesaplamalarda 1 yıl 360 gün olarak esas alınmaktadır). Aynı tarihte banka, bu müşterinin borcu nedeniyle daha önce düzenlediği 400.000400.000 TL tutarlı bir kesin teminat mektubunu da lehtarın çağrısı üzerine tazmin ederek ödemiştir.

Buna göre, bankanın "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" hesap grubunda izleyeceği toplam anapara (tazminler dahil) tutarı ve faiz tahakkuklarının muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Toplam 1.200.0001.200.000 TL tutarındaki anapara riski doğrudan "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" grubundaki ilgili alt hesaplara borç kaydedilir ve tahakkuk eden 60.00060.000 TL tutarındaki faiz geliri ters kayıtla iptal edilir.

Answer

Toplam 1.200.0001.200.000 TL tutarındaki anapara riskinin "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" grubuna aktarılması ve 60.00060.000 TL tutarındaki faiz tahakkukunun iptal edilmesi doğru işlemdir.
Banka muhasebesi uygulamalarında, bir müşterinin herhangi bir nakdi kredisi vadesinden itibaren 91 gün geçmesiyle "Tahsili Gecikmiş Alacaklar" (3. Grup) statüsüne girdiğinde "bulaşıcılık etkisi" devreye girer. Bu durumda müşterinin tazmin edilen teminat mektupları gibi gayrinakdi kredileri de nakdi borca dönüştüğü anda doğrudan donuk alacak grubunda izlenir. Ayrıca, ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği, donuk alacağa dönüşen kredi için daha önce yapılmış olan ancak tahsil edilemeyen faiz tahakkukları (800.000×0,30×90/360=60.000800.000 \times 0,30 \times 90/360 = 60.000 TL) iptal edilerek kayıtlardan çıkarılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Faiz tahakkuku tutarının hesaplanması
800.000×0,30×(90/360)=60.000800.000 \times 0,30 \times (90 / 360) = 60.000 TL
Banka, kredinin donuk alacak statüsüne geçtiği 91. güne kadar geçen 90 günlük süre için faiz tahakkuku gerçekleştirmiştir.
2
Donuk alacak statüsüne geçecek toplam anapara tutarının belirlenmesi
800.000+400.000=1.200.000800.000 + 400.000 = 1.200.000 TL
Müşterinin nakdi kredisi donuk alacak sınıfına (3. Grup) girdiği için, aynı tarihte tazmin edilen gayrinakdi kredisi (teminat mektubu) de doğrudan bu sınıfa dahil edilir.
3
Tahsil edilemeyen faiz tahakkuklarının muhasebe işlemi
60.00060.000 TL'lik faiz gelirinin iptali
Tekdüzen Hesap Planı ve BDDK düzenlemeleri gereği, donuk alacak statüsüne geçen kredilere ait tahsil edilmemiş faiz tahakkukları ters kayıtla iptal edilmelidir.

Key Concept

Donuk Alacaklarda Bulaşıcılık ve Faiz İptali
Estimated Time:2m 30s
Question 4Question

Bir mevduat bankası, daha önce bir müşterisi lehine düzenlediği 150.000150.000 TL tutarındaki teminat mektubunun muhatabı tarafından bankaya ibraz edilerek paraya çevrilmesi talebiyle karşılaşmıştır. Müşterinin vadesiz mevduat hesabında yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle banka, söz konusu tutarı kendi kaynaklarından ödeyerek tazmin etmiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "122 Tazmin Edilen Gayrinakdi Kredi Bedelleri" hesabı borçlandırılır, "100 Kasa" hesabı alacaklandırılır; aynı zamanda nazım hesaplardaki kayıt ters kayıtla kapatılır.

Answer

Banka, ödemeyi kendi kaynaklarından yaptığı için "122 Tazmin Edilen Gayrinakdi Kredi Bedelleri" hesabını borçlandırarak müşterisinden alacak kaydeder ve "100 Kasa" hesabını alacaklandırır; eş anlı olarak risk ortadan kalktığı için nazım hesaplardaki kayıt ters kayıtla kapatılır.
Teminat mektubu tazmin edildiğinde, banka üçüncü kişiye (muhataba) ödeme yapar. Bu ödeme banka için bir nakit çıkışıdır (100 Kasa Alacak). Bu tutar artık müşteriden tahsil edilecek bir alacaktır ve bankacılık hesap planında "122 Tazmin Edilen Gayrinakdi Kredi Bedelleri" hesabında takip edilir. Ayrıca mektup artık geçerli olmadığı için 910/911 nolu nazım hesaplardaki kayıt ters çevrilerek risk takibi sonlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Nakit ödeme ve alacak oluşumunun tespiti
Banka kasasından 150.000150.000 TL çıkmış ve müşteriye karşı bir alacak (tazmin kredisi) doğmuştur.
Müşteri adına yapılan ödeme, banka için gayrinakdi kredinin nakdi krediye dönüşmesidir.
2
Bilanço içi yevmiye kaydının yapılması
122 Tazmin Edilen Gayrinakdi Kredi Bedelleri (B) 150.000150.000 / 100 Kasa (A) 150.000150.000
Aktif bir hesap olan alacağın artışı borca, kasanın azalışı alacağa kaydedilir.
3
Nazım hesaplardaki yükümlülüğün sonlandırılması
911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı (B) 150.000150.000 / 910 Teminat Mektupları (A) 150.000150.000
Teminat mektubu tazmin edildiği (ödendiği) için bankanın mektup riski sona ermiştir.

Key Concept

Gayrinakdi kredilerin tazmini (paraya çevrilmesi) durumunda, işlem nakdi kredi niteliği kazanır ve bilanço içi hesaplara aktarılırken ilgili nazım hesaplar kapatılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

Bankaların Kredilerin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca; borçlusunun kredi değerliliğinde ciddi bir bozulma olmamakla birlikte, anapara veya faiz ödemeleri vadesinden itibaren 3030 günü aşan ancak 9090 günü geçmeyen gecikmelerin bulunduğu nakdi krediler, aşağıdaki sınıflardan hangisinde takip edilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: İkinci Grup (Yakın İzlemedeki Krediler)

Answer

İkinci Grup (Yakın İzlemedeki Krediler)
Bankacılık düzenlemelerine göre, ödemeleri vadesinden itibaren 3030 günü aşan ancak henüz 9090 günü doldurmamış olan krediler 'Yakın İzlemedeki Krediler' olarak adlandırılan İkinci Grup'ta izlenir. Bu aşamada kredi henüz donuk alacak (NPL) sayılmaz ancak risk takibi sıkılaştırılır.

Step-by-Step Solution

1
Kredi gecikme gün sayısını belirleyin.
Gecikme süresi: 30<Gu¨n9030 < \text{Gün} \leq 90
Yönetmelikteki sınıflandırma eşiklerini uygulamak için gün sayısına bakılmalıdır.
2
Gecikme süresine göre ilgili kredi grubunu eşleştirin.
Yakın İzlemedeki Krediler (2. Grup)
30 günü aşan gecikmeler kredinin riskinin arttığını gösterir ancak henüz 'donuk alacak' (90 gün) statüsüne geçmemiştir.
3
Karşılık türünü tespit edin.
Genel Karşılık (Beklenen Kredi Zararı - 2. Aşama)
1. ve 2. grup krediler için genel karşılık ayrılırken, 3. gruptan itibaren özel karşılık ayrılmaya başlanır.

Key Concept

Kredi Sınıflandırma Grupları ve Gecikme Süreleri

Practice More

90 günü aşan gecikmelerde faiz tahakkukunun durdurulması ve reeskont işlemlerinin iptali konusuna çalışabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 6Question

Bir mevduat bankası, nominal değeri 100.000100.000 TL olan ve vadesine 9090 gün kalmış ticari bir senedi %20\%20 yıllık iskonto oranıyla iskonto etmiştir. Banka ayrıca faiz tutarı üzerinden %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tahsil etmiştir. Buna göre, bu kredi işlemine ilişkin bankanın yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İskonto Kredileri hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılır.

Answer

İskonto Kredileri hesabı nominal değer olan 100.000 TL tutarında borçlandırılır.
Banka muhasebesi standartlarına göre, iskonto edilen bir senedin nominal değeri bankanın o müşteriden olan alacağını temsil eder ve bu tutar doğrudan 'İskonto Kredileri' hesabının borcuna kaydedilir. Peşin olarak kesilen faiz ve vergiler ise ilgili gelir ve yükümlülük hesaplarının alacağına yazılırken, kalan net tutar müşterinin mevduat hesabına alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İskonto faizinin hesaplanması
100.000×0,20×(90/360)=5.000100.000 \times 0,20 \times (90 / 360) = 5.000 TL
Yıllık iskonto oranı üzerinden vadesine kalan gün sayısı kadar faiz hesaplanır.
2
BSMV tutarının hesaplanması
5.000×0,05=2505.000 \times 0,05 = 250 TL
Banka işlemlerinde elde edilen faiz geliri üzerinden yasal vergi (BSMV) hesaplanması zorunludur.
3
Müşteriye ödenecek net tutarın belirlenmesi
100.0005.000250=94.750100.000 - 5.000 - 250 = 94.750 TL
Banka, senedin nominal değerinden peşin faizi ve vergiyi düşerek net tutarı müşterinin mevduat hesabına aktarır.
4
Muhasebe kayıt mantığının kurulması
İskonto Kredileri (Borç): 100.000100.000 TL; Mevduat (Alacak): 94.75094.750 TL; Faiz/Gelir (Alacak): 5.0005.000 TL; BSMV (Alacak): 250250 TL
Banka aktifinde artış (kredi) borç, pasifinde artış (mevduat ve yükümlülükler) alacak kaydedilir.

Key Concept

İskonto Kredilerinde Nominal Değer Esası

Hints

1
İskonto kredisinde banka senedi satın alır; bu nedenle senedin üzerindeki rakam bankanın asıl alacağıdır.
2
Faiz hesaplanırken formülde yılın 360 gün olarak alınması gerektiğini unutmayın: Nominal×Oran×(Gu¨n/360)Nominal \times Oran \times (Gün / 360).
3
Banka bu işlemden dolayı hem faiz geliri elde eder hem de devlet adına vergi (BSMV) tahsil eder. Her ikisi de bankanın pasifine (alacak tarafına) kaydedilir.

Practice More

İskonto edilen senedin vadesi geldiğinde bankanın yapacağı tahsilat kaydını ve nazım hesaplardaki senet izleme mantığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

Bir mevduat bankası, 11 Aralık 20252025 tarihinde bir ticari işletmeye 500.000500.000 TL tutarında, 66 ay vadeli ve yıllık %24\%24 faiz oranlı bir ticari kredi kullandırmıştır. Faiz ödemesi vade sonunda yapılacaktır. Bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (BSMV ihmal edilecektir; 11 ay 3030 gün, 11 yıl 360360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: Borç: 129 Tahakkuk Eden Faiz Alacakları 10.00010.000 TL / Alacak: 400 Faiz Gelirleri 10.00010.000 TL

Answer

Bankanın yapması gereken kayıt, 129 Tahakkuk Eden Faiz Alacakları hesabına 10.00010.000 TL borç ve 400 Faiz Gelirleri hesabına 10.00010.000 TL alacak yazılmasıdır.
Dönemsellik kavramı uyarınca, 1 Aralık - 31 Aralık arasındaki 30 günlük süre için hesaplanan 10.00010.000 TL tutarındaki faiz geliri, bankanın o dönemdeki kazancı sayılır. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre bu tutar, tahsilat vade sonunda yapılacağı için '129 Tahakkuk Eden Faiz Alacakları' hesabında aktifleştirilirken, '400 Faiz Gelirleri' hesabında gelir olarak raporlanır.

Step-by-Step Solution

1
Tahakkuk süresini belirle
30 gün
Kredi 1 Aralık'ta verilmiş olup, 31 Aralık tarihine kadar 30 günlük bir süre geçmiştir.
2
Aralık ayı faiz tutarını hesapla
10.00010.000 TL
Faiz = 500.000×0,24×(30/360)=10.000500.000 \times 0,24 \times (30 / 360) = 10.000 TL formülü uygulanır.
3
BTHP'ye uygun muhasebe kaydını yap
Borç 129 / Alacak 400
Henüz tahsil edilmeyen ancak hak kazanılan faiz geliri 129 nolu alacak hesabında, gelir ise 400 nolu gelir hesabında izlenir.

Key Concept

Kredi Faiz Tahakkuku ve Dönemsellik Kavramı

Hints

1
Kredi kullandırılan tarih ile dönem sonu arasındaki gün sayısını hesaplayarak başlayın.
2
Yıllık faiz oranını 360 güne bölerek günlük faizi bulun ve bunu 30 gün ile çarpın.
3
Banka Tek Düzen Hesap Planı'nda faiz gelirlerinin 400'lü, tahakkukların ise 129 nolu hesapta izlendiğini hatırlayın.

Practice More

Vade sonundaki tahsilat kaydında anapara, faiz ve BSMV'nin nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Yıllık faiz tutarını (500.000×0,24=120.000500.000 \times 0,24 = 120.000 TL) bulduktan sonra 12'ye bölerek aylık faiz tutarına (10.00010.000 TL) daha hızlı ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

Bankaların Tek Düzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde; kredi değerliliği tam olan ve geri ödemelerinde herhangi bir gecikme yaşanmayan bir müşteriye kullandırılan 100.000100.000 TL tutarındaki nakdi ticari kredinin başlangıç kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler

Answer

Standart nitelikteki ve geri ödemesinde sorun bulunmayan nakdi krediler '120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler' hesabında izlenir.
Banka muhasebesinde, müşterinin kredi değerliliğinde bir sorun olmadığı ve ödemelerin düzenli yapıldığı durumlarda nakdi krediler '120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler' hesabında izlenir. Bu hesap bir aktif hesaptır ve kredi kullandırıldığında borçlandırılarak açılır.

Step-by-Step Solution

1
Kredinin türünü (nakdi/gayrinakdi) ve risk grubunu belirleyin.
Kredi nakdi (para çıkışı var) ve standart nitelikli (risk yok).
Muhasebe kaydının hangi hesap grubunda ve hangi statüde açılacağını belirlemek için gereklidir.
2
Banka Tek Düzen Hesap Planı'ndaki ilgili kodları eşleştirin.
Grup 12 (Krediler) altında 120 kodu standart kredileri temsil eder.
Yasal düzenlemelere göre kredilerin gecikme sürelerine göre farklı hesaplarda izlenmesi zorunludur.
3
Kayıt tarafını (borç/alacak) tespit edin.
Kredinin kullandırılması bir varlık artışıdır, dolayısıyla aktif karakterli olan kredi hesabı borçlandırılır.
Aktif hesaplardaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Key Concept

BTHP uyarınca nakdi kredilerin risk gruplarına göre sınıflandırılması ve 120 kodlu hesabın kullanımı.
Estimated Time:45s
Question 9Question

Bir mevduat bankası, kredi değerliliği tam olan bir ticari işletmeye 250.000250.000 TL tutarında nakdi kredi kullandırmış ve kredi tutarını müşterinin banka nezdindeki vadesiz mevduat hesabına aktarmıştır. Bankaların Tek Düzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde, bu kredinin kullandırılmasına ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler

Answer

Bankaların Tek Düzen Hesap Planı'na göre, kredi değerliliği tam olan müşterilere kullandırılan nakdi krediler '120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler' hesabının borcuna kaydedilir.
Bankacılık muhasebesinde, bir kredi kullandırıldığında bankanın müşterisinden olan alacağı artar. Kredi değerliliği tam olan (sorunsuz) nakdi krediler aktif karakterli '120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler' hesabının borç tarafına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Kredi niteliğinin belirlenmesi
Müşterinin kredi değerliliği tam olduğu için kredi 'Standart Nitelikli' olarak sınıflandırılır.
BTHP uyarınca risk taşımayan ve ödemesi düzenli krediler bu grupta yer alır.
2
Hesap yönünün tayin edilmesi
Bankanın alacağı (varlığı) arttığı için ilgili aktif hesap borçlandırılır.
Kredi kullandırımı banka için bir varlık artışıdır.
3
Hesap kodunun seçilmesi
120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler hesabı borçlandırılırken, 300 Vadesiz Mevduat hesabı alacaklandırılır.
Paranın müşterinin mevduat hesabına aktarılması bankanın borcunu (yükümlülüğünü) artırır.

Key Concept

Nakdi Kredi Tahakkuku ve BTHP Sınıflandırması

Hints

1
Bankanın birine borç vermesi banka için bir alacak (varlık) artışıdır.
2
Banka muhasebesinde krediler risk durumuna göre 120, 121 gibi farklı hesaplarda izlenir.

Practice More

Kredinin donuk alacak haline gelmesi durumunda kullanılacak hesapları ve karşılık ayırma işlemini gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 10Question

Bir mevduat bankası, müşterisi lehine düzenlemiş olduğu 100.000100.000 TL tutarındaki kesin teminat mektubunun muhatabı tarafından nakden ödenmesi talebiyle karşılaşmış ve ilgili tutarı T.C. Merkez Bankası'ndaki hesabından ödemiştir.

Bankaların Tek Düzen Hesap Planı'na (BTHP) göre, bu ödeme işlemine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: "130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler" hesabına borç, "290 Bankalar" hesabına alacak; aynı zamanda nazım hesaplarda "911 Teminat Mektupları Karşılığı" hesabına borç, "910 Teminat Mektupları" hesabına alacak kaydı yapılır.

Answer

Ödenen tutarın "130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler" hesabına borç kaydedilmesi ve eş zamanlı olarak nazım hesaplardaki yükümlülüğün ters kayıtla kapatılması gerekir.
Doğru uygulama, bankanın yaptığı ödemeyi bir alacak olarak '130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler' hesabına borç kaydetmesi ve aynı anda artık geçerliliği kalmayan teminat mektubu yükümlülüğünü nazım hesaplarda ters kayıtla (911 Borç / 910 Alacak) kapatmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ödemenin niteliğini belirlemek.
Teminat mektubu ödemesi, gayrinakdi bir kredinin nakdi krediye dönüşmesidir.
Banka, müşterisi yerine bir yükümlülüğü yerine getirdiği için artık müşterisinden bu tutarı talep etme hakkına (alacağa) sahip olur.
2
Bilanço içi varlık değişimini kaydetmek.
Borç: 130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler, Alacak: 290 Bankalar.
Bankanın nakit varlığı (veya Merkez Bankası nezdindeki parası) azalırken, müşteriden olan alacağı 130 nolu hesapta artar.
3
Nazım hesaplardaki yükümlülüğü kapatmak.
Borç: 911 Teminat Mektupları Karşılığı, Alacak: 910 Teminat Mektupları.
Mektup paraya çevrildiği için bankanın üzerindeki 'koşullu yükümlülük' sona ermiştir, bu nedenle açılış kaydı ters çevrilerek nazım hesaplar sıfırlanır.

Key Concept

Gayrinakdi Kredilerin Tazmini ve Nakdi Krediye Dönüşümü

Practice More

Tazmin edilen bu kredinin vadesinde ödenmemesi durumunda ayrılacak karşılık oranlarını ve TGA (Tasfiye Olunacak Alacaklar) hesabına aktarılma sürecini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 11Question

Bir mevduat bankasının kayıtlarında "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" (III.III. Grup) hesabında izlenen 600.000600.000 TL tutarındaki bir nakdi ticari kredinin ana para ve faiz ödemeleri vadesinden itibaren 110110 gün gecikmiştir. Banka yönetimi, bu kredi için I. grup teminat (nakit blokajı) olarak kabul edilen 200.000200.000 TL tutarında güvenceye sahiptir.

Bankaların Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca bu grup krediler için %20\%20 oranında özel karşılık ayrılması gerektiği varsayıldığında, bankanın yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 651651 Özel Karşılık Giderleri 80.00080.000 TL / Alacak: 159159 Tahsili Gecikmiş Alacaklar Özel Karşılığı (-) 80.00080.000 TL

Answer

Borç: 651651 Özel Karşılık Giderleri 80.00080.000 TL / Alacak: 159159 Tahsili Gecikmiş Alacaklar Özel Karşılığı (-) 80.00080.000 TL olan seçenek doğrudur.
Kredinin 110 günlük gecikmesi onu III. grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) sınıfına sokar. Bu grup için özel karşılık oranı %20'dir. Karşılık matrahı bulunurken I. grup teminat olan 200.000200.000 TL, ana borç olan 600.000600.000 TL'den düşülür (400.000400.000 TL). Bu tutarın %20'si olan 80.00080.000 TL, gider olarak 651 nolu hesaba borç, 159 nolu karşılık hesabına ise alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Net risk tutarının belirlenmesi
600.000200.000=400.000600.000 - 200.000 = 400.000 TL
Yönetmelik uyarınca özel karşılık, kredi tutarından teminatların (I. grup teminatlar %100 oranında) düşülmesiyle bulunan net risk üzerinden hesaplanır.
2
Özel karşılık tutarının hesaplanması
400.000×%20=80.000400.000 \times \%20 = 80.000 TL
III. grup (Tahsil İmkânı Sınırlı) krediler için ayrılması gereken asgari özel karşılık oranı %20'dir.
3
Muhasebe kaydının oluşturulması
651 (Borç) / 159 (Alacak)
Bankacılık Tek Düzen Hesap Planı'na (BTHP) göre özel karşılık giderleri 651 nolu hesapta, bu alacaklar için ayrılan karşılıklar ise 159 nolu aktif düzenleyici hesapta izlenir.

Key Concept

Donuk Alacaklarda Özel Karşılık Hesaplaması

Practice More

IV. ve V. grup krediler için uygulanacak karşılık oranlarını ve teminat gruplarının iskonto oranlarını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question

Bir mevduat bankası, bir ticari müşterisine ait olan 500.000500.000 TL tutarındaki nakdi kredinin ve daha önce tazmin edilerek 130130 nolu hesaba alınmış olan 200.000200.000 TL tutarındaki teminat mektubu borcunun, vadesinden itibaren 9191 gün geçmesine rağmen tahsil edilememesi üzerine bu alacakların tamamını 17.03.202617.03.2026 tarihinde takibe alarak ilgili donuk alacak hesabına aktarmıştır. Banka, söz konusu nakdi kredi için dönem sonunda 30.00030.000 TL tutarında faiz tahakkuku (122122 Reeskont ve Tahakkuklar) gerçekleştirmiştir. İlgili yönetmelik gereği banka, bu kredi grubu için %20\%20 oranında özel karşılık ayırmaktadır.

Buna göre, bankanın alacakları takibe alması, faiz tahakkukunu iptal etmesi ve karşılık ayırmasına ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 150 Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler 700.000700.000 / Alacak: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler 500.000500.000, 130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler 200.000200.000; Borç: 500 Faiz Gelirleri 30.00030.000 / Alacak: 122 Reeskont ve Tahakkuklar 30.00030.000; Borç: 651 Özel Karşılık Giderleri 140.000140.000 / Alacak: 159 Özel Karşılıklar (-) 140.000140.000

Answer

Doğru cevap, alacakların 150 nolu hesaba aktarıldığı, faiz tahakkukunun iptal edildiği ve 159 nolu hesapta %20 özel karşılık ayrıldığı seçenektir.
Alacakların vadesinden itibaren 91 gün geçmesi, onların III. grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) hesabına aktarılmasını gerektirir. Bu işlem yapılırken hem nakdi krediler (120) hem de tazmin edilmiş teminat mektupları (130) ilgili takip hesabına (150) devredilir. Aynı zamanda dönemsellik gereği yapılmış faiz tahakkukları iptal edilir ve ana para üzerinden %20 oranında (140.000 TL) özel karşılık ayrılarak giderleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Kredi grubunun ve karşılık oranının belirlenmesi
Gecikme süresi 91 gün olduğu için kredi III. Grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) olarak sınıflandırılır. Bu grup için asgari karşılık oranı %20'dir.
Bankacılık mevzuatına göre 91-180 gün arası gecikmeler III. grup donuk alacak sayılır.
2
Takibe alınacak toplam tutarın hesaplanması
Nakdi Kredi (500.000500.000 TL) + Tazmin Edilen Teminat Mektubu (200.000200.000 TL) = 700.000700.000 TL.
Donuk alacak hesaplarına hem nakdi krediler hem de tazmin edilen gayrinakdi krediler aktarılır.
3
Özel karşılık tutarının hesaplanması
700.000700.000 TL ×\times %20 = 140.000 TL.
Özel karşılık, teminatlar dikkate alınmadan önce toplam risk üzerinden hesaplanır (soruda teminat belirtilmemiştir).
4
Muhasebe kayıtlarının oluşturulması
Alacaklar 150 nolu hesaba borç, 120 ve 130 nolu hesaplara alacak kaydedilir. 122 nolu faiz tahakkuku 500 nolu hesapla ters kaydedilerek kapatılır. Karşılık ise 651 (Borç) ve 159 (Alacak) hesapları kullanılarak kaydedilir.
BTHP (Bankaların Tek Düzen Hesap Planı) işleyiş kuralları gereği.

Key Concept

Donuk Alacakların Sınıflandırılması ve Özel Karşılık Ayrılması

Practice More

Donuk alacaklara teminat (nakit blokajı veya gayrimenkul rehni) eklendiğinde karşılık matrahının nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 13Question

Bir mevduat bankası, ticari bir müşterisi tarafından getirilen ve vadesine 9090 gün kalan 400.000400.000 TL nominal değerli bir senedi, yıllık %30\%30 faiz ve %1\%1 komisyon oranıyla iştira (satın alma) yoluyla kredilendirilmiştir. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) oranının %5\%5 olduğu varsayıldığında, bankanın bu işleme ilişkin yapacağı muhasebe kaydında müşterinin vadesiz mevduat hesabına alacak kaydedilecek net tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 364.300364.300

Answer

Bankanın müşteriye ödeyeceği net tutar 364.300364.300 TL'dir.
İştira işlemi, senedin vadesinden önce banka tarafından satın alınarak müşteriye kredi sağlanmasıdır. Bu işlemde banka, nominal değer üzerinden yıllık faiz oranını ve komisyonu peşin olarak hesaplar. Ayrıca bu gelirlerin toplamı üzerinden %5\%5 oranında BSMV kesintisi yapılır. Nominal değer olan 400.000400.000 TL'den 30.00030.000 TL faiz, 4.0004.000 TL komisyon ve 1.7001.700 TL BSMV düşüldüğünde müşterinin mevduat hesabına yatırılacak net tutar 364.300364.300 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İştira faizini hesaplayınız.
400.000×0,30×(90/360)=30.000400.000 \times 0,30 \times (90/360) = 30.000 TL
İştira kredilerinde faiz, nominal değer üzerinden peşin olarak tahsil edilir.
2
Komisyon tutarını hesaplayınız.
400.000×0,01=4.000400.000 \times 0,01 = 4.000 TL
Banka, senet satın alma işlemi için nominal değer üzerinden komisyon alır.
3
BSMV tutarını hesaplayınız.
(30.000+4.000)×0,05=1.700(30.000 + 4.000) \times 0,05 = 1.700 TL
BSMV, bankanın elde ettiği faiz ve komisyon gelirlerinin toplamı üzerinden hesaplanır.
4
Net ödeme tutarını bulunuz.
400.000(30.000+4.000+1.700)=364.300400.000 - (30.000 + 4.000 + 1.700) = 364.300 TL
Tüm kesintiler nominal değerden düşülerek müşterinin hesabına yatırılacak net tutara ulaşılır.

Key Concept

İştira Kredilerinde Net Değer Hesaplaması

Hints

1
İştira kredisinde bankanın yapacağı kesintileri (faiz, komisyon, vergi) tek tek hesaplayarak işe başlayın.
2
Faizi hesaplarken 'Nominal Değer x Faiz Oranı x (Gün/360)' formülünü kullanın.
3
BSMV'nin hem faiz hem de komisyon tutarlarının toplamı üzerinden hesaplanacağını unutmayın.

Practice More

Benzer bir soruda vadesine farklı gün kalan bir senedin iştira kaydını yaparak faiz hesaplamasını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question

Bir mevduat bankasının 'Standart Nitelikli Krediler' hesabında izlediği bir ticari müşterisine ait 500.000500.000 TL tutarındaki nakdi kredinin anapara ve faiz ödemesinin 115115 gün gecikmesi üzerine söz konusu krediyi 'donuk alacak' olarak sınıflandırmış ve yasal oranlarda özel karşılık ayırmıştır.

Buna göre, kredinin donuk alacaklar grubuna aktarılmasına ve karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kredinin donuk alacak olarak sınıflandırıldığı tarihten itibaren faiz tahakkuk işlemleri durdurulmalı ve faizler '600 Faiz Gelirleri' hesabında izlenmeye devam edilmelidir.

Answer

Donuk alacak olarak sınıflandırılan krediler için faiz tahakkuk işlemleri durdurulmalı ve bu faizler bilanço içi gelir hesapları yerine nazım hesaplarda (bilanço dışı) izlenmelidir.
Donuk alacak (takipteki kredi) statüsüne geçen bir kredi için bankalar ihtiyatlılık kavramı gereği faiz tahakkukunu durdurmak zorundadır. Bu tarihten sonraki faizler gelir tablosu hesaplarında (600 Faiz Gelirleri) değil, bilanço dışı olan nazım hesaplarda izlenir. Dolayısıyla faizlerin gelir hesaplarında izlenmeye devam edileceğini belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Gecikme süresine göre kredi grubunu belirle.
115 gün gecikme, 91-180 gün aralığında olduğu için kredi III. Grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) kapsamına girer.
BDDK yönetmeliğine göre gecikme süresi 90 günü aşan krediler 'donuk alacak' olarak sınıflandırılmaya başlar.
2
İlgili grup için geçerli olan asgari özel karşılık oranını uygula.
III. Grup krediler için karşılık oranı %20'dir. 500.000×500.000 \times %20 = 100.000 TL karşılık ayrılır.
Yasal düzenlemeler, kredi riskine göre kademeli (III. Grup %20, IV. Grup %50, V. Grup %100) karşılık oranları belirlemiştir.
3
Muhasebe kayıt mantığını ve faiz izleme yöntemini doğrula.
Kredi 120 hesabından 150 hesabına aktarılır; karşılık ise 651 (Borç) ve 151 (Alacak) hesaplarına kaydedilir. Faizler bilanço dışında izlenir.
İhtiyatlılık kavramı gereği, tahsili şüpheli hale gelen alacakların faizleri gerçekleşmeden gelir (600) yazılamaz.

Key Concept

Donuk Alacakların Sınıflandırılması ve Faiz İzleme Kuralları

Hints

1
Gecikme süreleri (30-90-180-360 gün) ve karşılık oranları (%20, %50, %100) arasındaki ilişkiyi hatırlayın.
2
115 gün gecikme III. grup (Tahsil İmkânı Sınırlı) kapsamındadır ve bu grupta karşılık oranı %20'dir.
3
Şüpheli hale gelen alacakların faizlerinin gelir yazılması ihtiyatlılık kavramına aykırıdır; bu yüzden nazım hesaplar kullanılır.

Practice More

IV. ve V. grup krediler için hangi gecikme sürelerinin ve karşılık oranlarının (sırasıyla %50 ve %100) geçerli olduğunu tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Bir mevduat bankasının "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" (III.III. Grup) hesabında izlemekte olduğu bir ticari krediye ilişkin veriler şu şekildedir:

- Anapara tutarı: 500.000500.000 TL
- Ayrılan özel karşılık tutarı (%20\%20): 100.000100.000 TL
- "Donuk Alacaklar Faiz Tahakkuk ve Reeskontları" hesabındaki faiz alacağı: 40.00040.000 TL
- Söz konusu faiz alacağı için ayrılan karşılık (%100\%100): 40.00040.000 TL

Banka, ilgili müşteri ile varılan mutabakat sonucunda toplam 520.000520.000 TL tahsil ederek kredi hesabını tasfiye etmiştir. Buna göre, bu tahsilat işlemi sonucunda bankanın "Karşılık İptalleri" ve "Faiz Gelirleri" hesaplarına yapacağı kayıtlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "Karşılık İptalleri" hesabı 100.000100.000 TL, "Faiz Gelirleri" hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Bankanın yapacağı kayıtta "Karşılık İptalleri" hesabı 100.000100.000 TL, "Faiz Gelirleri" hesabı ise 20.00020.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Banka, tahsil ettiği 520.000520.000 TL'nin 500.000500.000 TL'si ile anapara alacağını kapatır. Anapara için daha önce ayrılan 100.000100.000 TL'lik özel karşılık, kredinin tahsil edilmesi nedeniyle '641 Karşılık İptalleri' hesabına gelir kaydedilir. Anaparayı aşan 20.00020.000 TL ise '600 Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilir. Donuk alacak faizleri için açılan izleme hesapları (159159 ve 159.01159.01) ise gelir tablosuna yansıtılmadan karşılıklı olarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
Tahsilat tutarının bileşenlerini ayrıştırın.
Toplam tahsilat: 520.000520.000 TL. Anapara: 500.000500.000 TL. Faiz: 520.000500.000=20.000520.000 - 500.000 = 20.000 TL.
Bankacılık uygulamasında tahsil edilen tutarın önce anaparayı kapatması, kalanın ise faiz geliri sayılması esastır.
2
Anapara için ayrılan özel karşılığın iptalini hesaplayın.
Anapara özel karşılığı (151151 nolu hesap): 100.000100.000 TL.
Anapara karşılığı ayrıldığında gider (651651) yazıldığı için, tahsilat durumunda bu karşılık gelir (641641) olarak iptal edilir.
3
Faiz geliri ve donuk alacak reeskontu işlemlerini belirleyin.
Fiilen tahsil edilen faiz 20.00020.000 TL'dir (600 Faiz Gelirleri). Kayıtlı olan 40.00040.000 TL'lik faiz reeskontu (159159) ve karşılığı (159.01159.01) birbirini mahsup ederek kapatılır.
Donuk alacaklara yürütülen faizler tahsil edilene kadar gelir yazılmadığı için, karşılık iptali sırasında gelir tablosuna (641641) yansıtılmaz.

Key Concept

Donuk alacak tahsilatında anapara karşılık iptali ile faiz tahsilatı arasındaki fark.

Hints

1
Tahsil edilen tutarın ne kadarının anapara, ne kadarının faiz olduğunu belirleyerek başlayın.
2
Banka muhasebesinde donuk alacaklar için ayrılan faiz reeskontlarının, anapara karşılıklarından farklı olarak gelir tablosuna başlangıçta yansıtılmadığını hatırlayın.
3
Gelir tablosundaki 'Karşılık İptalleri' hesabına sadece daha önce 'Karşılık Giderleri' olarak kaydedilen tutarların geri dönüşü kaydedilir.

Practice More

Donuk alacakların gruplar arası transferi ve bu süreçteki faiz tahakkuklarının durdurulması konusunu tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
Question 16Question

Bir mevduat bankasının kayıtlarında 'Yakın İzlemedeki Krediler' (II.II. Grup) hesabında izlenen ticari bir krediye ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Anapara tutarı: 2.000.0002.000.000 TL
* Cari dönemde tahakkuk ettirilerek gelirlere yansıtılan faiz: 300.000300.000 TL
* Mevcut karşılık oranı (II. Grup): %5\%5
* Teminat: 800.000800.000 TL tutarında konut ipoteği (II.II. grup teminat olarak %75\%75 oranında dikkate alınmaktadır)

Banka, söz konusu krediyi vadesi üzerinden 9090 gün geçmesi nedeniyle 'Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler' (III.III. Grup) hesabına aktarmıştır. III.III. grup krediler için uygulanacak karşılık oranı %20\%20 olup, banka politikası gereği tahsil edilemeyen cari dönem faiz tahakkukları ters kayıtla iptal edilmektedir.

Buna göre, bu işlemlerin bankanın dönem net kârı üzerindeki toplam azaltıcı etkisi kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 525.000525.000

Answer

Bankanın dönem net kârı üzerindeki toplam azaltıcı etki 525.000525.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 525.000525.000 TL tutarına iki ana kalem üzerinden ulaşılır. İlk olarak, kredinin III. gruba aktarılmasıyla birlikte banka mevzuatı gereği cari dönemde gelir kaydedilen 300.000300.000 TL'lik faiz tahakkuku iptal edilerek gelirlerden düşülür. İkinci olarak, toplam risk olan 2.300.0002.300.000 TL'den, %75 ağırlıkla dikkate alınan 600.000600.000 TL'lik teminat düşüldükten sonra kalan 1.700.0001.700.000 TL net risk üzerinden %20 oranında (340.000340.000 TL) karşılık hesaplanır. Mevcutta bulunan 115.000115.000 TL'lik karşılık düşüldüğünde ilave 225.000225.000 TL'lik karşılık gideri doğar. Faiz iptali (300.000300.000) ve ilave gider (225.000225.000) toplamda kârı 525.000525.000 TL azaltır.

Step-by-Step Solution

1
Eski karşılık tutarını hesapla
2.300.000×%5=115.0002.300.000 \times \%5 = 115.000 TL
II. gruptaki toplam risk (anapara + faiz) üzerinden ayrılmış olan mevcut karşılığı bulmak için.
2
Ağırlıklı teminat değerini ve net riski belirle
Ağırlıklı Teminat: 800.000×0,75=600.000800.000 \times 0,75 = 600.000 TL; Net Risk: 2.300.000600.000=1.700.0002.300.000 - 600.000 = 1.700.000 TL
BDDK yönetmeliğine göre II. grup teminatlar %75 oranında karşılık matrahından düşülür.
3
Yeni karşılık tutarını ve ilave karşılık giderini hesapla
Yeni Karşılık: 1.700.000×%20=340.0001.700.000 \times \%20 = 340.000 TL; İlave Gider: 340.000115.000=225.000340.000 - 115.000 = 225.000 TL
III. grup için gereken toplam karşılıktan mevcut olan düşülerek dönem giderine yazılacak tutar bulunur.
4
Toplam kâr etkisini hesapla
225.000225.000 (Karşılık Gideri) + 300.000300.000 (Faiz Geliri İptali) = 525.000525.000 TL
Hem gider artışı hem de daha önce gelir yazılan tutarın iptali kârı azaltan unsurlardır.

Key Concept

Donuk Alacaklarda Karşılık ve Faiz Reeskont İptali

Hints

1
Kredinin II. gruptan III. gruba geçmesi hem gelirlerin azalmasına (faiz iptali) hem de giderlerin artmasına (karşılık) neden olur.
2
Karşılık hesaplanırken matrahtan teminatın tamamını değil, yönetmelikte belirtilen %75'lik kısmını düşmeyi unutmayın.
3
Toplam etkiyi bulmak için (Yeni Karşılık - Eski Karşılık) ile İptal Edilen Faiz tutarını toplayın.

Practice More

Karşılık iptallerinin ve tahsilatların muhasebeleşmesinde anapara ve faiz önceliği kurallarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 17Question

Bir mevduat bankası, daha önce "Yakın İzlemedeki Krediler" (II.II. Grup) hesabında izlediği 1.000.0001.000.000 TL anaparalı bir ticari krediyi, vadesi üzerinden 9595 gün geçmesi ve borçlunun ödeme gücünün zayıflaması nedeniyle "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" (III.III. Grup) hesabına aktarmıştır. Söz konusu krediye ilişkin diğer bilgiler şöyledir:

* Kredi için daha önce %2\%2 oranında genel karşılık ayrılmıştır.
* Kredinin teminatı olarak alınan nakit blokajın (I.I. Grup teminat) değeri 400.000400.000 TL'dir.
* Krediye ilişkin daha önceki dönemlerde tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil edilmemiş 100.000100.000 TL tutarında faiz tahakkuku bulunmaktadır.
* Banka, III.III. grup krediler için %20\%20 oranında özel karşılık ayırmaktadır.

Bu bilgilere göre, kredinin donuk alacak statüsüne alınması ve gerekli karşılıkların ayrılması sonucunda bankanın ilgili dönem kâr/zararı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 200.000200.000 TL azalış

Answer

Bankanın dönem kâr/zararı üzerindeki net etkisi 200.000200.000 TL azalış yönündedir.
Kredinin donuk alacak statüsüne alınması sürecinde üç temel finansal olay gerçekleşir. Birincisi, tahsil edilemeyen 100.000100.000 TL tutarındaki faiz tahakkuku iptal edilerek gelir tablosuna negatif yansıtılır. İkincisi, kredinin net riski (Anapara - Teminat) olan 600.000600.000 TL üzerinden %20\%20 oranında (120.000120.000 TL) özel karşılık ayrılır ve gider yazılır. Üçüncüsü, kredinin önceki statüsünde ayrılan 20.00020.000 TL tutarındaki genel karşılık iptal edilerek gelir yazılır. Bu işlemlerin net sonucu (100.000120.000+20.000-100.000 - 120.000 + 20.000) dönem kârını 200.000200.000 TL azaltır.

Step-by-Step Solution

1
Faiz tahakkuklarının iptal edilmesi
100.000-100.000 TL (Gider/Gelir İptali)
Krediler donuk alacak statüsüne (NPL) geçtiğinde, tahsil edilmemiş faiz tahakkukları iptal edilir ve faiz tahakkuku durdurulur.
2
Özel karşılık tutarının hesaplanması
120.000120.000 TL Özel Karşılık Gideri
Özel karşılık matrahı, anapara (1.000.0001.000.000 TL) ile teminat değerinin (400.000400.000 TL) farkı olan 600.000600.000 TL üzerinden %20\%20 olarak hesaplanır.
3
Mevcut genel karşılığın iptal edilmesi
+20.000+20.000 TL Karşılık İptal Geliri
Kredi yakın izlemeden (Grup II) donuk alacaklara (Grup III) geçtiği için daha önce ayrılan %2\%2 oranındaki (1.000.000×0,021.000.000 \times 0,02) genel karşılık iptal edilerek gelir yazılır.
4
Net kâr/zarar etkisinin belirlenmesi
100.000120.000+20.000=200.000-100.000 - 120.000 + 20.000 = -200.000 TL
Tüm gelir ve gider kalemlerinin netleştirilmesi sonucunda toplam negatif etki hesaplanır.

Key Concept

Donuk Alacaklarda Karşılık ve Faiz Tahakkuku Muhasebesi

Hints

1
Donuk alacaklara geçişte faiz tahakkukları ve genel karşılıklar için ters kayıt yapılması gerektiğini hatırlayın.
2
Özel karşılık tutarı hesaplanırken kredinin anaparasından kabul edilebilir teminat değerini düşmelisiniz.
3
Net etkiyi bulmak için (İptal Edilen Faiz Geliri + Özel Karşılık Gideri - İptal Edilen Genel Karşılık Geliri) formülünü uygulayın.

Practice More

Tahsilat aşamasında faiz ve BSMV hesaplamalarını içeren bir soru çözerek donuk alacak döngüsünü tamamlayabilirsiniz.

Alternative Method

Öncelikle her bir hesabın (Krediler, Faiz Tahakkukları, Karşılıklar) yevmiye kayıtlarını ayrı ayrı yaparak kâr/zarar (6'lı grup) hesapları üzerindeki etkileri toplayabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 18Question

Bir mevduat bankasının kayıtlarında 'Yakın İzlemedeki Krediler' (II.II. Grup) hesabında izlenen 3.000.0003.000.000 TL tutarındaki ticari nakdi kredinin yanı sıra, aynı müşteri lehine düzenlenmiş 1.000.0001.000.000 TL tutarında bir banka teminat mektubu (gayrinakdi kredi) bulunmaktadır. Müşterinin yükümlülüğünü yerine getirememesi üzerine banka teminat mektubunu tazmin ederek ödemiş ve tüm riskleri (nakdi kredi ve tazmin edilen bedel) 'Tahsil İmkânı Şüpheli Krediler' (IV.IV. Grup) hesabına aktarmıştır. Kredilere ilişkin daha önce tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil edilememiş faiz tutarı 600.000600.000 TL'dir. Bankanın bu riskler için elinde bulunan ve yasal sınırlar dâhilinde karşılık matrahından indirilmesi mümkün olan teminatların toplam değeri 1.400.0001.400.000 TL'dir.

Bankacılık Mevzuatı uyarınca IV.IV. Grup krediler için %50\%50 oranında özel karşılık ayrılması gerektiği dikkate alındığında; bankanın bu işlemler sonucunda ayıracağı toplam 'Özel Karşılık' tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 1.600.000

Answer

Bankanın bu işlemler sonucunda ayıracağı toplam özel karşılık tutarı 1.600.000 TL'dir.
Banka muhasebesinde krediler donuk alacak statüsüne (III, IV veya V. Grup) geçtiğinde, özel karşılık ayrılması zorunludur. Hesaplama yapılırken hem nakdi krediler hem de tazmin edilmiş gayrinakdi krediler toplam risk içinde değerlendirilir. Ayrıca, bu kredilere ilişkin tahakkuk etmiş ancak tahsil edilememiş faizler de matraha dâhil edilir. Teminatlar yasal sınırlar dâhilinde matrahtan düşüldükten sonra ilgili grubun oranı uygulanır. Bu soruda toplam risk 4.600.0004.600.000 TL (3.000.000+1.000.000+600.0003.000.000 + 1.000.000 + 600.000), teminat sonrası matrah 3.200.0003.200.000 TL ve %50\%50 oranında karşılık 1.600.0001.600.000 TL olarak hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam risk tutarının belirlenmesi
4.600.000 TL
Bankanın riski; mevcut nakdi kredi (3.000.0003.000.000 TL), tazmin edilen gayrinakdi kredi bedeli (1.000.0001.000.000 TL) ve birikmiş faizlerin (600.000600.000 TL) toplamından oluşur.
2
Karşılık matrahının hesaplanması
3.200.000 TL
Yasal mevzuat gereği, toplam risk tutarından indirilebilir teminatların değeri düşülür: 4.600.0001.400.000=3.200.0004.600.000 - 1.400.000 = 3.200.000 TL.
3
Özel karşılık oranının uygulanması
1.600.000 TL
IV. Grup (Tahsil İmkânı Şüpheli Krediler) için belirlenen %50 oranı matraha uygulanır: 3.200.000×0,50=1.600.0003.200.000 \times 0,50 = 1.600.000 TL.

Key Concept

Donuk Alacaklarda Özel Karşılık Hesaplaması
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question

Bir mevduat bankası, müşterisi lehine düzenlediği 800.000800.000 TL tutarındaki gayrinakdi kredi (teminat mektubu) kapsamındaki yükümlülüğünü, müşterisinin vadesinde ödeme yapmaması üzerine 24.03.202624.03.2026 tarihinde lehtara ödeme yaparak tazmin etmiştir. Banka, bu kredi için müşterisinden daha önce 200.000200.000 TL tutarında nakit bloke (mevduat) almış olup, tazmin edilen tutarın kalan kısmı için aynı gün "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" (III.III. Grup) hesabında özel karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, bankanın tazmin işlemi ve karşılık ayırmasına ilişkin yapacağı muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "Krediler ve Diğer Alacaklar Değer Düşüş Karşılığı Gideri" hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Answer

Bankanın karşılık gideri olarak kaydedeceği tutar 120.000120.000 TL olmalıdır; bu nedenle "Krediler ve Diğer Alacaklar Değer Düşüş Karşılığı Gideri" hesabı bu tutarda borçlandırılır.
Doğru seçenek, karşılık matrahının doğru belirlenmesi ve yasal oran olan %20'nin bu matraha uygulanmasıyla elde edilen 120.000120.000 TL tutarındaki gider kaydını ifade etmektedir. 800.000800.000 TL'lik tazmin edilen tutardan 200.000200.000 TL'lik nakit bloke düşüldüğünde ulaşılan 600.000600.000 TL, karşılık ayrılacak asıl risk tutarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tazmin edilen tutarın ve mevduat blokesinin netleştirilmesi
800.000200.000=600.000800.000 - 200.000 = 600.000 TL
Banka muhasebesinde özel karşılık ayrılırken, nakit bloke gibi nakde dönüşme kabiliyeti tam olan teminatlar ana paradan düşülerek karşılık matrahı bulunur.
2
III. Grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) için yasal karşılık oranının uygulanması
600.000×600.000 \times %20 = 120.000 TL
BDDK düzenlemelerine göre III. Grup krediler için asgari %20 oranında özel karşılık ayrılması zorunludur.
3
Karşılık gideri kaydının oluşturulması
Borç: 653 Krediler ve Diğer Alacaklar Değer Düşüş Karşılığı Giderleri (120.000120.000), Alacak: 139 Krediler ve Diğer Alacaklar Özel Karşılıkları (120.000120.000)
Ayrılan özel karşılıklar banka için bir gider niteliğindedir ve ilgili gider hesabında takip edilir.

Key Concept

Gayrinakdi kredilerin tazmini durumunda özel karşılık matrahının teminatlar düşüldükten sonraki net tutar üzerinden hesaplanması.

Practice More

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde yapılan tahsilatların 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı ile ilişkisini inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 20Question

Bir mevduat bankası, kayıtlarında "Yakın İzlemedeki Krediler" (II.II. Grup) hesabında izlediği 600.000600.000 TL anaparalı bir ticari kredinin vadesi üzerinden 9595 gün geçmesi nedeniyle bu krediyi donuk alacak statüsüne devretmiştir. Banka, söz konusu kredi için dönem sonunda 18.00018.000 TL tutarında faiz tahakkuku (reeskont) hesaplayarak gelir kaydetmiştir.

Buna göre, bankanın kredinin ilgili gruba devri ve faiz tahakkukunun iptali ile ilgili yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 150.01 Tahsil İmkanı Sınırlı Krediler (III. Grup) 600.000 TL / Borç: 541 Faiz Gelirleri 18.000 TL - Alacak: 130 Yakın İzlemedeki Krediler 600.000 TL / Alacak: 139 Krediler Faiz ve Gelir Tahakkukları 18.000 TL

Answer

Kredinin anapara tutarı olan 600.000600.000 TL, III. Grup (Tahsil İmkanı Sınırlı Krediler) hesabına aktarılırken; 18.00018.000 TL tutarındaki faiz tahakkuku, gelir hesabının borçlandırılmasıyla iptal edilmeli ve ilgili aktif reeskont hesabı kapatılmalıdır.
Vadesi üzerinden 95 gün geçmiş bir kredi, 91-180 gün aralığında olduğu için III. Grup (Tahsil İmkanı Sınırlı Krediler) hesabında izlenmelidir. Muhasebe kaydında anapara bu gruba aktarılırken, tahakkuk etmiş faizler de gelirlerden düşülerek ilgili reeskont hesabı kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
Kredinin gecikme gün sayısına göre sınıflandırılması.
95 günlük gecikme nedeniyle kredi III. Grup (Tahsil İmkanı Sınırlı Krediler) kapsamına girer.
Bankacılık düzenlemelerine göre 91-180 gün arası gecikmesi olan krediler III. Grup donuk alacak kabul edilir.
2
Anaparanın donuk alacak hesabına devredilmesi.
600.000600.000 TL tutarındaki anapara, 130 nolu hesaptan çıkarılarak 150.01 nolu hesaba borç kaydedilir.
Kredinin niteliği değiştiği için aktif hesaplar arasında sınıflandırma değişikliği yapılması gerekir.
3
Faiz tahakkukunun (reeskont) iptal kaydı.
Daha önce gelir yazılan 18.00018.000 TL, 541 Faiz Gelirleri hesabına borç ve 139 Krediler Faiz ve Gelir Tahakkukları hesabına alacak kaydıyla kapatılır.
Donuk alacak haline gelen kredilerde faiz geliri tahakkuk ettirilmesi durdurulur ve mevcut tahakkuklar iptal edilir.

Key Concept

Donuk alacaklara (NPL) geçişte anapara sınıflandırması ve faiz gelirlerinin arındırılması esası.
Page 1 / 2Next