Examkin

Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi

220 questions

Question 201Question →

Hammadde ithal eden bir işletme, 50.000 USD50.000 \text{ USD} tutarında akreditif açtırmıştır. Akreditifli ithalat sürecine ilişkin gerçekleşen işlemler şu şekildedir:

İşlemDetaylar
Akreditif AçılışıKur: 1 USD=30 TL1 \text{ USD} = 30 \text{ TL} iken bedelin %10\%10'u teminat olarak yatırılmış ve 3.000 TL3.000 \text{ TL} banka komisyonu ödenmiştir.
Bakiye ÖdemesiMallar gümrüğe geldiğinde kur: 1 USD=32 TL1 \text{ USD} = 32 \text{ TL} iken akreditif bedelinin kalan kısmı ödenmiştir.
Gümrük ve NakliyeGümrükleme aşamasında 40.000 TL40.000 \text{ TL} Gümrük Vergisi ve 5.000 TL5.000 \text{ TL} nakliye gideri bankadan ödenmiştir.

Buna göre, hammaddelerin fiili ithalatı gerçekleşip işletme deposuna alınması aşamasında yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 1.638.000 TL1.638.000 \text{ TL} borçlandırılır.

Answer

İthal edilen hammaddelerin işletme deposuna alınması aşamasında 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 1.638.000 TL1.638.000 \text{ TL} tutarında borçlandırılır.
İthalat sürecinde malın işletme deposuna girmesine kadar yapılan akreditif teminat ödemesi (150.000 TL150.000 \text{ TL}), banka komisyonu (3.000 TL3.000 \text{ TL}), bakiye ödemesi (1.440.000 TL1.440.000 \text{ TL}), gümrük vergisi (40.000 TL40.000 \text{ TL}) ve nakliye (5.000 TL5.000 \text{ TL}) giderlerinin toplamı olan 1.638.000 TL1.638.000 \text{ TL}, 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında birikir. Varlık hammadde niteliğinde olduğu için fiili ithalat gerçekleştiğinde bu toplam tutar 150 İlk Madde ve Malzeme hesabının borcuna kaydedilerek aktifleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Akreditif teminatı ve açılış komisyonunun TL karşılığını hesapla.
Teminat: 50.000×0,10×30=150.000 TL50.000 \times 0,10 \times 30 = 150.000 \text{ TL}. Komisyon: 3.000 TL3.000 \text{ TL}. Toplam: 153.000 TL153.000 \text{ TL} (159 Borç).
Başlangıçta yapılan ödemeler 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında takip edilir.
2
Akreditif bakiyesinin ödeme tarihindeki kur üzerinden tutarını hesapla.
Bakiye: 50.000×0,90×32=1.440.000 TL50.000 \times 0,90 \times 32 = 1.440.000 \text{ TL} (159 Borç).
İthalat işlemlerinde ödeme tarihindeki cari kur esas alınır ve maliyete yansıtılır.
3
Gümrük ve nakliye giderlerini ekleyerek toplam ithalat maliyetini belirle.
153.000+1.440.000+40.000+5.000=1.638.000 TL153.000 + 1.440.000 + 40.000 + 5.000 = 1.638.000 \text{ TL}.
VUK ve TMS gereği malın işletmeye getirilmesine kadar yapılan tüm harcamalar maliyete eklenir.
4
Maliyetin ilgili stok hesabına devir kaydını yap.
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı (Borç): 1.638.0001.638.000, 159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı (Alacak): 1.638.0001.638.000.
İthalat süreci bittiğinde 159 nolu hesap kapatılarak tutar stok hesabına aktarılır.

Key Concept

Akreditifli ithalatta tüm harcamaların (komisyon, kur farkı, vergi, nakliye) stok maliyetine dahil edilmesi.

Practice More

İthalatın yıl sonunda tamamlanmaması durumunda 159 nolu hesaptaki dövizli bakiyelerin değerleme işlemlerini içeren soruları inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 202Question →

(Z) Üretim İşletmesi, 20262026 yılı Mayıs ayı içerisinde bir dış ticaret firmasına ihraç edilmek şartıyla 2.000.0002.000.000 TL tutarında mal teslim etmiştir (KDV oranı %2020). İşletmenin bu dönemdeki diğer işlemleri ve KDV durumu aşağıdaki gibidir:

* Yurt içi satışlar toplamı: 1.000.0001.000.000 TL (KDV oranı %2020)
* Dönem içindeki toplam indirilecek KDV: 450.000450.000 TL
* Önceki dönemden devreden KDV bulunmamaktadır.

Buna göre, (Z) İşletmesinin bu işlemler neticesinde tecil edilecek KDV ve iade edilecek KDV tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Tecil: 150.000150.000 TL; İade: 250.000250.000 TL

Answer

Tecil edilecek KDV tutarı 150.000150.000 TL, iade edilecek KDV tutarı ise 250.000250.000 TL'dir.
İhraç kayıtlı teslimlerde tecil edilecek KDV, o döneme ait beyannamede 'ödenecek KDV' olarak çıkan tutar ile ihraç kayıtlı teslim üzerinden hesaplanan KDV'den hangisi küçükse odur. Bu soruda toplam hesaplanan KDV 600.000600.000 TL, indirilecek KDV 450.000450.000 TL'dir. Aradaki fark olan 150.000150.000 TL ödenecek tutardır. İhraç kayıtlı KDV 400.000400.000 TL olduğu için, 150.000150.000 TL tecil edilir. Kalan 250.000250.000 TL (400.000−150.000400.000 - 150.000) ise mükellefe iade edilecek tutardır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam Hesaplanan KDV tutarının hesaplanması
600.000600.000 TL
Yurt içi satışların KDV'si (1.000.000×0,20=200.0001.000.000 \times 0,20 = 200.000 TL) ile ihraç kayıtlı satışların KDV'si (2.000.000×0,20=400.0002.000.000 \times 0,20 = 400.000 TL) toplanır.
2
İndirimler sonrası ödenecek KDV potansiyelinin bulunması
150.000150.000 TL
Toplam Hesaplanan KDV (600.000600.000 TL) - İndirilecek KDV (450.000450.000 TL) işlemi yapılır.
3
Tecil edilecek KDV tutarının tespiti
150.000150.000 TL
30653065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1−c11/1-c maddesi uyarınca, ihraç kayıtlı teslimlerde hesaplanan KDV ile beyannamede ödenecek KDV tutarı karşılaştırılır ve düşük olan tutar tecil edilir.
4
İade edilecek KDV tutarının bulunması
250.000250.000 TL
İhraç kayıtlı teslim nedeniyle hesaplanan ancak tecil edilemeyen KDV tutarı (400.000−150.000=250.000400.000 - 150.000 = 250.000 TL) mükellefe iade edilir.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin Mekanizması

Alternative Method

Önce beyannamenin normal seyrinde (ihraç kaydı yokmuş gibi) ne kadar KDV ödeyeceğini bulup (150.000150.000 TL), bu tutarın tecil sınırını oluşturduğunu doğrudan görebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 203Question →

(T) Tekstil Üretim İşletmesi, ihraç edilmek şartıyla bir dış ticaret firmasına 600.000600.000 TL tutarında mamul teslim etmiştir (KDV oranı %2020). Söz konusu satış işleminde KDV tahsil edilmemiş, ancak yasal kayıtlar tecil-terkin sistemine göre düzenlenmiştir. Buna göre, işletmenin satış anında yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 192 Diğer KDV hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Answer

İşletmenin satış anında yapacağı kayıtta, tahsil edilmeyen KDV tutarı olan 120.000120.000 TL için 192 Diğer KDV hesabı borçlandırılmalıdır.
İhraç kayıtlı satışlarda imalatçı işletme, dış ticaret firmasına yaptığı teslimde KDV hesaplar ancak bu tutarı tahsil etmez. Bu durumda, hesaplanan KDV tutarı (391) kadar, ileride terkin edilmek üzere 'Tecil Edilebilir KDV' niteliğindeki 192 Diğer KDV hesabı borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
KDV tutarını hesaplayınız.
600.000×0,20=120.000600.000 \times 0,20 = 120.000 TL
Tecil edilecek KDV miktarını belirlemek için mal bedeli üzerinden yasal oran uygulanır.
2
Satış bedelini ve tahsil edilmeyen KDV'yi ilgili hesaplara kaydediniz.
600 Yurtiçi Satışlar (Alacak): 600.000600.000 TL, 391 Hesaplanan KDV (Alacak): 120.000120.000 TL, 120 Alıcılar (Borç): 600.000600.000 TL, 192 Diğer KDV (Borç): 120.000120.000 TL
İhraç kayıtlı satışta KDV tahsil edilmediği için 120 hesabı sadece matrah kadar, 192 hesabı ise tecil edilecek vergi kadar borçlandırılır.

Key Concept

İhraç kayıtlı teslimlerde KDV'nin tecil-terkin sistemi kapsamında muhasebeleştirilmesi ve 192 Diğer KDV hesabının kullanımı.

Hints

1
İhraç kayıtlı satışta satıcının KDV'yi tahsil edip etmediğini hatırlayın.
2
Tahsil edilmeyen ancak beyanname üzerinde gösterilecek KDV tutarı için hangi özel takip hesabının kullanıldığını düşünün.
3
Bu işlemde 192 nolu hesap borçlu, 391 nolu hesap ise alacaklı olarak kaydedilir.

Practice More

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda yapılacak düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 204Question →

Transit ticaret kapsamında faaliyet gösteren bir işletme, yurt dışındaki bir tedarikçiden 60.00060.000 USD bedelle satın aldığı ticari malları, Türkiye gümrük bölgesine sokmaksızın antrepoda bekletmiş ve daha sonra yurt dışındaki bir müşteriye 85.00085.000 USD bedelle kredili olarak satmıştır. Satışın yapıldığı tarihte T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru 11 USD = 32,0032,00 TL'dir. Bu satış işleminin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki yevmiye kayıtlarından hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 120 ALICILAR Hesabı 2.720.0002.720.000 TL borçlu, 601 YURTDIŞI SATIŞLAR Hesabı 2.720.0002.720.000 TL alacaklıdır.

Answer

Satış işlemi kredili olduğu için 120 Alıcılar hesabı borçlandırılırken, transit ticaret satışları 601 Yurtdışı Satışlar hesabında izlenir ve bu işlemlerde KDV hesaplanmaz.
Doğru yevmiye kaydı, satış bedeli olan 85.00085.000 USD'nin işlem tarihindeki 32,0032,00 TL kuru ile çarpılması sonucu bulunan 2.720.0002.720.000 TL tutarının, kredili satış olması nedeniyle 120 Alıcılar hesabına borç, transit ticaretin niteliği gereği 601 Yurtdışı Satışlar hesabına alacak yazılmasını içerir. Transit ticaret KDV'nin kapsamı dışında olduğu için herhangi bir vergi kaydı yapılmaz.

Step-by-Step Solution

1
Satış tutarının Türk Lirası karşılığını hesaplayınız.
85.000 USD×32,00 TL/USD=2.720.000 TL85.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL/USD} = 2.720.000 \text{ TL}
Yabancı para cinsinden işlemler, işlem tarihindeki kur üzerinden ulusal para birimine çevrilerek kaydedilmelidir.
2
KDV durumunu analiz ediniz.
KDV hesaplanmaz (00 TL).
Transit ticarete konu mallar Türkiye gümrük bölgesine girmediği ve fiili ithalat/ihracat gerçekleşmediği için KDV'nin konusuna girmez (kapsam dışıdır).
3
Doğru yevmiye maddesini oluşturunuz.
Borçlu: 120 Alıcılar (2.720.0002.720.000 TL), Alacaklı: 601 Yurtdışı Satışlar (2.720.0002.720.000 TL).
Kredili satış işlemi alıcılar hesabında artış yaratırken, yurt dışı satış geliri hasılat hesaplarında izlenir.

Key Concept

Transit ticaret işlemlerinde teslim Türkiye gümrük bölgesi dışında yapıldığı için KDV doğmaz; satış hasılatı 601 Yurtdışı Satışlar hesabında takip edilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 205Question →

İşletmenin yurt dışındaki bir firmadan satın aldığı ticari malları, Türkiye gümrük hattına sokmaksızın veya gümrük antrepolarına (millileştirmeden) bırakarak başka bir ülkedeki firmaya doğrudan satması işlemi olan 'Transit Ticaret' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşlem, Türkiye'de gerçekleşen bir teslim sayılmadığı için Katma Değer Vergisi'ne (KDV) tabi değildir ve satış faturasında KDV hesaplanmaz.

Answer

Transit ticaret işlemleri Türkiye'de gerçekleşen bir teslim sayılmadığı için KDV'ye tabi değildir ve KDV hesaplanmaz.
Doğru ifade, transit ticaretin Türkiye'de gerçekleşen bir teslim sayılmaması nedeniyle KDV'ye tabi olmadığını ve satış faturasında KDV hesaplanmayacağını belirtir. Bu, transit ticaretin en temel mali ve hukuki özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Transit ticaret kavramını tanımlama
Malın yurt dışından alınıp Türkiye gümrük hattına girmeden yurt dışına satılması
İşlemin vergi hukukundaki yerini belirlemek için kapsamın netleştirilmesi gerekir.
2
KDV Kanunu açısından değerlendirme
İşlem KDV'nin konusuna girmez (Vergiye tabi değildir)
KDV, Türkiye sınırları içindeki teslim ve hizmetleri kapsar; transit ticarette mal gümrük hattı dışındadır.
3
Muhasebe kaydı ve faturalama kuralını belirleme
Faturada KDV hesaplanmaz, gelir '601 Yurtdışı Satışlar' hesabına kaydedilir.
Yasal mevzuat gereği bu tür satışlarda KDV hesaplanması söz konusu değildir.

Key Concept

Transit Ticaret ve KDV İstisnası
Question 206Question →

(M) Makine İmalat İşletmesi, Haziran 2026 vergilendirme döneminde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla 2.500.0002.500.000 TL tutarında sanayi mamulü teslim etmiştir (KDV oranı %2020). İşletmenin bu döneme ait diğer verileri şu şekildedir:

- Toplam Hesaplanan KDV: 600.000600.000 TL (ihraç kayıtlı teslim dahil)
- Toplam İndirilecek KDV: 250.000250.000 TL

Buna göre, imalatçı işletmenin gerçekleştirdiği bu satış işlemine ilişkin yapacağı yevmiye kaydında "392 Diğer KDV" hesabının alacağına kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 350.000350.000 TL

Answer

İhraç kayıtlı satış nedeniyle tecil edilecek (392 Diğer KDV hesabına alacak kaydedilecek) tutar 350.000350.000 TL'dir.
350.000350.000 TL tutarındaki doğru yanıt, işletmenin vergi dairesine ödemesi gereken net borç tutarıdır. KDV Kanunu uyarınca, ihraç kayıtlı teslimde hesaplanan KDV (500.000500.000 TL), işletmenin ödemesi gereken vergiden (350.000350.000 TL) fazla ise, sadece ödenecek vergi kadar kısım 'Tecil Edilen KDV' (392 nolu hesap) olarak kaydedilir. Aradaki 150.000150.000 TL'lik fark ise iade edilecek KDV olarak takip edilir.

Step-by-Step Solution

1
İhraç kayıtlı satışın KDV tutarını hesaplayınız.
2.500.000×0,20=500.0002.500.000 \times 0,20 = 500.000 TL
İhraç kayıtlı teslimlerde KDV hesaplanır ancak tahsil edilmez.
2
İşletmenin ihraç kayıtlı satış dikkate alınmadan önceki ödenecek KDV tutarını bulunuz.
600.000−250.000=350.000600.000 - 250.000 = 350.000 TL
Tecil edilecek KDV, beyannamede ödenecek olarak gözüken tutar kadardır.
3
Satış KDV'si ile ödenecek KDV'yi karşılaştırarak tecil tutarını belirleyiniz.
350.000350.000 TL (Tecil), 150.000150.000 TL (İade)
Ödenecek KDV (350.000350.000 TL), ihraç kayıtlı KDV'den (500.000500.000 TL) küçük olduğu için sadece ödenecek tutar kadar tecil işlemi yapılır.

Key Concept

İhraç kayıtlı teslimlerde KDV Kanunu 11/1-c maddesi uyarınca tecil-terkin uygulaması; tecil edilecek tutarın dönem ödenecek KDV'si ile sınırlandırılması.

Practice More

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda gecikme zammı ile birlikte yapılacak terkin iptali kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 207Question →

İşletme, 1515 Kasım 20252025 tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine 30.00030.000 ABD Doları tutarındaki ticari malı kredili olarak ihraç etmiş; faturayı aynı gün düzenlemiştir. Malların fiili ihracı (gümrük beyannamesinin kapanış tarihi) ise 2020 Kasım 20252025 tarihinde gerçekleşmiştir. Söz konusu dış ticaret işlemine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

- 1515 Kasım 20252025 (Fatura Tarihi) Kuru: 11 USD = 33,2033,20 TL
- 2020 Kasım 20252025 (Gümrük Kapanış Tarihi) Kuru: 11 USD = 33,5033,50 TL
- 1515 Aralık 20252025 tarihinde alıcı, borcuna karşılık 12.00012.000 ABD Doları tutarındaki ödemeyi işletmenin banka hesabına göndermiştir (1515 Aralık Kuru: 11 USD = 34,1034,10 TL).
- 3131 Aralık 20252025 (Dönem Sonu Değerleme) Kuru: 11 USD = 34,8034,80 TL

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapacağı dönem sonu değerleme yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "120 Alıcılar" hesabı 23.40023.400 TL borçlandırılır.

Answer

120 Alıcılar hesabının 23.400 TL borçlandırılması
Doğru seçenek, gümrük kapanış tarihindeki kur olan 33,5033,50 TL ile dönem sonu kuru olan 34,8034,80 TL arasındaki 1,301,30 TL'lik artışın, kalan 18.00018.000 USD bakiye ile çarpılması sonucu elde edilen 23.40023.400 TL'lik değerleme farkını ifade eder. Kur yükseldiği için işletmenin alacağı artmıştır, bu nedenle alıcılar hesabı borçlandırılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İhracat alacağının başlangıç kaydında esas alınacak kurun belirlenmesi
11 USD = 33,5033,50 TL (Gümrük Kapanış Tarihi)
Tek Düzen Hesap Planı ve vergi mevzuatı uyarınca, ihracat işlemlerinde hasılat ve alacak kaydı için fiili ihraç (gümrük beyannamesinin kapandığı) tarihindeki T.C. Merkez Bankası kuru esas alınır.
2
Dönem sonuna devreden alacak bakiyesinin miktar olarak tespiti
30.00030.000 USD - 12.00012.000 USD = 18.00018.000 USD
Yıl içinde yapılan tahsilatın ardından kalan bakiye değerlemeye tabi tutulacaktır.
3
Dönem sonu değerleme farkının (kur farkının) hesaplanması
18.00018.000 USD ×(34,80−33,50)=23.400\times (34,80 - 33,50) = 23.400 TL
Dönem sonu kur değerinden, alacağın defter değeri (başlangıç kuru) çıkarılarak birim kur farkı bulunur ve mevcut bakiye ile çarpılır.
4
Muhasebe kaydının yönünün belirlenmesi
120 Alıcılar (Borçlu), 646 Kambiyo Kârları (Alacaklı)
Dönem sonu kurunun başlangıç kurundan yüksek olması alacağın TL değerini artırdığı için aktif hesap borçlandırılır ve karşılığında gelir (kâr) kaydı yapılır.

Key Concept

İhracat İşlemlerinde Fiili İhraç Kuru ve Dönem Sonu Değerlemesi

Practice More

İthalat işlemlerinde, gümrükten çekilene kadar oluşan kur farklarının malın maliyetine eklenmesi zorunluluğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 208Question →

Pusula Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışındaki bir tedarikçiden 1.200.0001.200.000 TL fatura bedeli ile ticari mal ithal etmek üzere banka aracılığıyla akreditif açtırmıştır. İthalat sürecine ilişkin gerçekleşen diğer harcamalar ve bilgiler şu şekildedir:

İşlem / Gider TürüTutar (TL)
Akreditif açılış komisyonu15.00015.000
Malın gümrüğe gelinceye kadarki nakliye ve sigorta gideri45.00045.000
Gümrük Vergisi120.000120.000
İthalat KDV'si (Gümrükte ödenen)276.000276.000
Mallar gümrükten çekilip işletme deposuna alındıktan sonra ödenen ardiye gideri8.0008.000

İşletme, ithalatla ilgili tüm maliyet unsurlarını mallar millileşinceye kadar "159 Verilen Sipariş Avansları" hesabında takip etmektedir. Mallar gümrükten çekilip işletme deposuna ulaştığında yapılacak maliyet devir kaydında, "153 Ticari Mallar" hesabına borç kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1.380.0001.380.000

Answer

İthalat maliyeti, malın işletme stoklarına girinceye kadar yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsadığı için 1.380.0001.380.000 TL'dir.
İthal edilen bir malın maliyeti; alış bedeli, gümrük vergileri, akreditif giderleri, taşıma ve sigorta gibi malın millileştirilip işletme stoklarına girinceye kadar yapılan tüm giderlerden oluşur. Soruda verilen fatura bedeli, komisyon, gümrük vergisi ve gümrüğe kadar olan nakliye giderleri bu kapsamdadır.

Step-by-Step Solution

1
İthalat maliyetine dahil edilecek unsurları belirleyin.
Fatura (1.200.0001.200.000) + Komisyon (15.00015.000) + Nakliye/Sigorta (45.00045.000) + Gümrük Vergisi (120.000120.000)
VUK ve genel muhasebe ilkeleri gereği, malın satın alma bedeli ile birlikte gümrükten çekilinceye kadar yapılan nakliye, sigorta ve vergiler maliyete eklenir.
2
Dönem gideri veya indirilecek vergi niteliğindeki unsurları ayırın.
KDV (276.000276.000) ve Depo sonrası Ardiye (8.0008.000) maliyete dahil edilmez.
İndirilecek KDV maliyet değil bir varlıktır; mallar millileştikten (depoya ulaştıktan) sonraki giderler ise pazarlama veya genel yönetim gideridir.
3
Toplam maliyeti hesaplayın.
1.200.000+15.000+45.000+120.000=1.380.0001.200.000 + 15.000 + 45.000 + 120.000 = 1.380.000 TL
153 Ticari Mallar hesabına aktarılacak nihai tutar budur.

Key Concept

İthalat Maliyet Bedeli Oluşumu

Hints

1
Malın maliyetine, gümrükten çekilene kadar yapılan tüm 'zorunlu' harcamaları dahil etmeyi unutmayın.
2
KDV bir maliyet unsuru mudur yoksa devletten geri alınacak (indirilecek) bir değer midir? Bu ayrımı yapın.
3
Gecikme, ardiye veya nakliye gideri eğer mal 'işletme deposuna ulaştıktan' sonra yapılıyorsa maliyete eklenmez, dönem gideri yazılır.

Practice More

İthalat işlemlerinde kur farklarının (malın gelmesinden önce ve sonra) maliyet veya finansman gideri olma durumunu inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 209Question →

İşletme, yurt dışından 100.000100.000 USD değerinde ticari mal ithal etmek üzere bankasında akreditif açtırmıştır. İşleme ilişkin veriler aşağıdadır:

- Akreditif açılış tarihinde banka tarafından 3.0003.000 TL komisyon ve 400400 TL haberleşme gideri işletmenin ticari mevduat hesabından kesilmiştir.
- Aynı tarihte mal bedelinin %20\%20'si oranında nakit teminat yatırılmıştır (Kur: 11 USD = 3131 TL).
- Mallar gümrüğe geldiğinde akreditif bedelinin tamamı kapatılmış ve bakiye tutar banka hesabından ödenmiştir (Kur: 11 USD = 3333 TL).
- Gümrükleme sırasında 45.00045.000 TL gümrük vergisi ve %20\%20 KDV (indirilmek üzere) nakit ödenmiştir.
- Malların işletmeye nakliyesi için 5.0005.000 TL + %20\%20 KDV bedelli fatura gelmiş ve peşin ödenmiştir.

Buna göre, ithalat işlemi sonunda "153 Ticari Mallar" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 3.313.4003.313.400

Answer

3.313.4003.313.400 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
İthalat işlemlerinde, malın işletme stoklarına girmesine kadar yapılan tüm harcamalar (banka masrafları, dövizli ödemelerin TL karşılıkları, gümrük vergileri ve nakliye giderleri) Tek Düzen Hesap Planı gereği '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabında toplanır ve işlem bittiğinde bu toplam tutar '153 Ticari Mallar' hesabına devredilir.

Step-by-Step Solution

1
Akreditif açılış masraflarının hesaplanması
3.000+400=3.4003.000 + 400 = 3.400 TL
Banka komisyon ve giderleri mal maliyetinin bir parçasıdır.
2
Yatırılan teminatın (margin) TL karşılığının bulunması
20.00020.000 USD ×31\times 31 TL/=620.000 = 620.000 TL
Teminat, yatırıldığı tarihteki kur üzerinden maliyete dahil edilir.
3
Kalan akreditif bedelinin ödeme tarihindeki kurla hesaplanması
80.00080.000 USD ×33\times 33 TL/=2.640.000 = 2.640.000 TL
Kalan borç, sevkiyat ve ödemenin gerçekleştiği tarihteki cari kurla maliyetlendirilir.
4
Gümrük vergisi ve nakliye maliyetlerinin eklenmesi
45.000+5.000=50.00045.000 + 5.000 = 50.000 TL
Gümrük vergisi ve nakliye bedelleri (KDV hariç) ticari malın maliyetine eklenir.
5
Toplam maliyetin "159 Verilen Sipariş Avansları" hesabından "153 Ticari Mallar" hesabına devri
3.400+620.000+2.640.000+50.000=3.313.4003.400 + 620.000 + 2.640.000 + 50.000 = 3.313.400 TL
İthalat tamamlandığında 159 nolu hesapta toplanan tüm maliyetler 153 nolu hesaba aktarılır.

Key Concept

Akreditifli ithalatta tüm harcamaların (komisyon, kur farkı, vergi vb.) mal işletmeye ulaşana kadar 159 nolu hesapta izlenmesi ve maliyete dahil edilmesi.
Estimated Time:2m 30s
Question 210Question →

(T) Tıbbi Cihaz Üretim İşletmesi, Aralık 2026 tarihinde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla 2.500.0002.500.000 TL tutarında cerrahi robot teslim etmiştir (KDV oranı %20). İşletmenin söz konusu dönemdeki diğer işlemlerine ilişkin KDV verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

KDV KalemiTutar (TL)
Diğer Satışlara Ait Hesaplanan KDV300.000300.000
İndirilecek KDV400.000400.000

Bu verilere göre, işletmenin ihraç kayıtlı teslimi ile ilgili bu dönemde tecil edilecek ve iade edilecek KDV tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Tecil Edilecek KDV: 400.000400.000 TL; İade Edilecek KDV: 100.000100.000 TL

Answer

İşletmenin bu dönemde tecil edilecek KDV tutarı 400.000400.000 TL, iade edilecek KDV tutarı ise 100.000100.000 TL'dir.
İşletmenin ihraç kayıtlı satışı üzerinden hesaplanan KDV 500.000500.000 TL'dir. Beyannamede çıkan toplam ödenecek KDV (400.000400.000 TL), bu tutardan az olduğu için ancak 400.000400.000 TL tecil edilebilir. İhraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden hesaplanıp tecil edilemeyen 100.000100.000 TL ise mükellefe iade edilir.

Step-by-Step Solution

1
İhraç kayıtlı satışın KDV tutarını hesaplayınız.
2.500.000×0,20=500.0002.500.000 \times 0,20 = 500.000 TL
KDV Kanunu Madde 11/1-c uyarınca ihraç kayıtlı teslimlerde KDV hesaplanır ancak tahsil edilmez.
2
Dönem içindeki toplam hesaplanan KDV tutarını belirleyiniz.
500.000500.000 (İhraç Kayıtlı) + 300.000300.000 (Diğer) = 800.000800.000 TL
Beyannamede tüm satışların KDV'si toplam hesaplanan KDV içinde yer alır.
3
Ödenecek KDV tutarını hesaplayınız.
800.000800.000 (Hesaplanan) - 400.000400.000 (İndirilecek) = 400.000400.000 TL
Tecil edilecek KDV'nin sınırı, beyannamede ödenecek olarak çıkan tutardır.
4
Tecil ve iade ayrımını yapınız.
Tecil: min⁡(500.000,400.000)=400.000\min(500.000, 400.000) = 400.000 TL; İade: 500.000−400.000=100.000500.000 - 400.000 = 100.000 TL
İhraç kayıtlı KDV, ödenecek KDV'den büyük olduğu için ödenecek tutar kadar tecil yapılır, kalan kısım iade hakkı doğurur.

Key Concept

KDV Kanunu 11/1-c maddesine göre tecil edilecek KDV tutarı, ilgili dönem beyannamesinde ödenecek vergi tutarını aşamaz. Ödenmesi gereken vergi çıkmaması veya bu tutarın ihraç kayıtlı KDV'den düşük olması durumunda aradaki fark iade edilir.

Hints

1
Önce ihraç kayıtlı satışın kendi KDV'sini hesaplayarak işe başlayın.
2
Beyannamedeki toplam Hesaplanan KDV'den İndirilecek KDV'yi çıkararak işletmenin normalde ödemesi gereken net tutarı bulun.
3
Eğer 'Ödenecek KDV' < 'İhraç Kayıtlı KDV' ise, aradaki fark mükellef tarafından iade alınabilir.

Practice More

İndirilecek KDV'nin Hesaplanan KDV'den büyük olması durumunda (Devreden KDV durumu) ihraç kayıtlı satışların muhasebe kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 211Question →

İşletme, daha önce 11 USD =31,00= 31,00 TL kuru üzerinden kayıtlara aldığı 4.0004.000 USD tutarındaki senetsiz ticari alacağını banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Tahsilat tarihinde banka kurları şu şekildedir:

Kur TürüKur Değeri
Döviz Alış Kuru11 USD =32,50= 32,50 TL
Efektif Alış Kuru11 USD =32,20= 32,20 TL

Buna göre, söz konusu alacağın tahsiline ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 102 Bankalar hesabı 130.000130.000 TL borçlu, 120 Alıcılar hesabı 124.000124.000 TL alacaklı, 646 Kambiyo Karları hesabı 6.0006.000 TL alacaklı.

Answer

102 Bankalar hesabı 130.000 TL borçlu, 120 Alıcılar hesabı 124.000 TL alacaklı ve 646 Kambiyo Karları hesabı 6.000 TL alacaklı olan seçenek doğrudur.
Tahsilat banka üzerinden gerçekleştiği için değerleme 'Döviz Alış Kuru' (32,5032,50 TL) üzerinden yapılır. Tahsilat tutarı 130.000130.000 TL iken alacağın kayıtlı değeri 124.000124.000 TL olduğundan, 6.0006.000 TL tutarındaki olumlu fark 646 Kambiyo Karları hesabına alacak yazılır.

Step-by-Step Solution

1
Alacağın kayıtlı TL değerini hesapla.
4.000×31,00=124.0004.000 \times 31,00 = 124.000 TL
Alacaklar, işlem tarihindeki kur üzerinden kayda alındığı için çıkış işlemi de bu değer üzerinden yapılmalıdır.
2
Tahsilat işleminde kullanılacak kur türünü belirle.
Döviz Alış Kuru (32,5032,50 TL)
Banka aracılığıyla yapılan yabancı para işlemlerinde (kaydi para) 'Döviz Alış' kuru esas alınır; 'Efektif Alış' kuru nakit (kasa) işlemleri içindir.
3
Tahsil edilen tutarın TL karşılığını hesapla.
4.000×32,50=130.0004.000 \times 32,50 = 130.000 TL
İşletmenin banka hesabına giren güncel TL değerini bulmak gerekir.
4
Kambiyo farkını hesapla ve muhasebe kaydını oluştur.
130.000−124.000=6.000130.000 - 124.000 = 6.000 TL Kâr
Tahsil edilen değer kayıtlı değerden yüksek olduğu için kambiyo kârı oluşmuştur. Banka borçlu, alıcılar ve kambiyo kârları alacaklı kaydedilir.

Key Concept

Banka aracılığıyla yapılan yabancı para tahsilatlarında döviz alış kurunun kullanılması ve oluşan farkın kambiyo kârı/zararı olarak kaydedilmesi.

Practice More

Kur farklarının dönem sonu değerlemesindeki (değerleme günü kuru ile mizan değeri karşılaştırması) etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 212Question →

(B) İşletmesi, 20262026 yılı Mayıs ayında ticari faaliyetlerinde kullanmak üzere yurt dışından 500.000500.000 TL CIF bedelli bir makine ithal etmiştir. Bu ithalat işlemine ilişkin diğer bilgiler şu şekildedir:

İşlem DetayıTutar / Oran
Gümrük Vergisi Oranı%10\%10
Gümrükte Ödenen Diğer Vergi ve Harçlar40.00040.000 TL
Gümrük Beyannamesinin Tesciline Kadar Yapılan Ardiye ve Komisyon Giderleri20.00020.000 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin ithal ettiği bu makine için hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 610.000610.000

Answer

İthalatta KDV matrahı 610.000610.000 TL olarak hesaplanır.
Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca; ithalatta KDV matrahı belirlenirken malın gümrük kıymeti (CIF bedeli) üzerine, ithalat sırasında ödenen gümrük vergisi ve diğer vergi/resim/harçlar ile gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan ardiye, sigorta, komisyon gibi giderler eklenir. Bu senaryoda 500.000+50.000+40.000+20.000=610.000500.000 + 50.000 + 40.000 + 20.000 = 610.000 TL hesaplaması doğru matrahı verir.

Step-by-Step Solution

1
Gümrük vergisini hesaplayınız.
500.000×%10=50.000500.000 \times \%10 = 50.000 TL
KDV matrahına malın gümrük kıymeti üzerinden hesaplanan gümrük vergisi dahil edilir.
2
Matraha dahil edilecek tüm unsurları toplayınız.
500.000500.000 (CIF) + 50.00050.000 (Gümrük Vergisi) + 40.00040.000 (Diğer Vergiler) + 20.00020.000 (Gümrük Öncesi Giderler) = 610.000610.000 TL
KDV Kanunu Madde 21 gereği gümrük kıymeti, ödenen vergiler ve tescil tarihine kadar yapılan giderlerin toplamı matrahı oluşturur.

Key Concept

İthalatta KDV Matrahı

Hints

1
İthalatta KDV matrahı sadece malın alış bedelinden ibaret değildir.
2
Gümrük vergisi ve gümrükte ödenen diğer harçları CIF bedeline eklemeyi unutmayın.
3
Gümrük beyannamesi tescil edilene kadar yapılan nakliye, ardiye ve komisyon gibi giderler de matrahın bir parçasıdır.

Practice More

İthalat işlemlerinde KDV matrahına dahil edilmeyen giderleri (tescil sonrası yapılanlar) araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 213Question →

Mavi Dış Ticaret A.Ş., 2020 Kasım 20252025 tarihinde ihraç edeceği 80.00080.000 ABD Doları tutarındaki mallar için 20.00020.000 ABD Doları tutarında peşin avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. İşletme, ihracat bedelinin kalan kısmının "mal mukabili" ödeme şekliyle tahsil edilmesi konusunda alıcı ile anlaşmıştır. İşletme, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yasal kayıtlarında yabancı paralı hesapların dönem sonu değerleme işlemlerini gerçekleştirmiştir. Söz konusu ihracat işlemi ise 20262026 yılının Mart ayında tamamlanmıştır.

İşlem tarihlerindeki kur bilgileri aşağıdaki gibidir:

Tarihİşlem Detayı11 ABD Doları / TL Kuru
20.11.202520.11.2025Avansın Tahsili31,0031,00 TL
31.12.202531.12.2025Dönem Sonu Değerleme33,0033,00 TL
10.03.202610.03.2026Fatura Düzenleme Tarihi34,5034,50 TL
15.03.202615.03.2026Gümrük Beyannamesi Kapanış Tarihi35,0035,00 TL

Buna göre, işletmenin 1515 Mart 20262026 tarihindeki fiili ihraç (hasılat) kaydında "656 Kambiyo Zararları" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 40.00040.000

Answer

İşletmenin fiili ihraç kaydında kaydedeceği kambiyo zararı 40.00040.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, ihracatın gerçekleştiği 2026 yılında, pasif nitelikteki 'Alınan Sipariş Avansları' hesabının kapanış değeri ile yıl sonu bilançosunda taşındığı değer arasındaki farktır. 2025 sonunda 11 USD = 33,0033,00 TL kuruyla 660.000660.000 TL olarak değerlenen avans, 2026 Mart ayında fiili ihraç gerçekleştiğinde 35,0035,00 TL kurundan 700.000700.000 TL değerine ulaşmıştır. Aradaki 40.00040.000 TL'lik artış, işletmenin borç yükümlülüğü niteliğindeki avansın TL karşılığını artırdığı için kambiyo zararı olarak borç tarafına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Avansın 2025 yıl sonu değerlenmiş tutarını hesapla
20.000 USD×33,00 TL=660.000 TL20.000 \text{ USD} \times 33,00 \text{ TL} = 660.000 \text{ TL}
Dönemsellik kavramı gereği yabancı paralı borçlar yıl sonunda değerlenir ve bilançoda güncel kurla yer alır.
2
Fiili ihraç tarihindeki (Gümrük Beyannamesi kapanışı) toplam hasılatı belirle
80.000 USD×35,00 TL=2.800.000 TL80.000 \text{ USD} \times 35,00 \text{ TL} = 2.800.000 \text{ TL}
İhracat gelirleri gümrük beyannamesinin kapandığı (fiili ihraç) tarihteki Merkez Bankası kuru üzerinden 601 Yurtdışı Satışlar hesabına kaydedilir.
3
Avansın fiili ihraç tarihindeki değerini hesapla
20.000 USD×35,00 TL=700.000 TL20.000 \text{ USD} \times 35,00 \text{ TL} = 700.000 \text{ TL}
Hasılatın avansa isabet eden kısmının TL karşılığı, ihracat tarihindeki kurla ölçülmelidir.
4
2026 yılına isabet eden kambiyo zararını hesapla
700.000 TL−660.000 TL=40.000 TL700.000 \text{ TL} - 660.000 \text{ TL} = 40.000 \text{ TL}
İşletmenin borç niteliğindeki avansı pasif bir hesaptır; kurun değerlenmiş seviyeden (33,0033,00) daha yukarıya (35,0035,00) çıkması işletme lehine bir ödeme yükümlülüğü artışı (zarar) doğurur.

Key Concept

İhracat İşlemlerinde Hasılatın Tahakkuku ve Avansların Kapanışı

Hints

1
İhracat işlemlerinde hasılatın hangi kur üzerinden kaydedileceğini belirleyen temel belge gümrük beyannamesidir.
2
Avans hesabı bir pasif hesaptır. Kur yükseldiğinde pasif hesapların TL karşılığı artar, bu da işletme için bir kambiyo zararı oluşturur.
3
2026 yılındaki zararı bulmak için, 2025 sonunda güncellenmiş avans bakiyesi ile Mart 2026'daki ihracat kuru arasındaki farkı hesaplamalısınız.

Practice More

Kurun düştüğü bir senaryoda avansın hasılata dönüşümü sırasında oluşacak kambiyo karı kaydını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 214Question →

Bir işletme, hammadde ihtiyacını karşılamak amacıyla yurt dışındaki bir tedarikçiden 150.000150.000 USD tutarında ticari mal ithal etmek üzere bankası aracılığıyla akreditif açtırmıştır. İşleme ait veriler ve kronolojik süreç şu şekildedir:

- Akreditif açılış tarihinde %25\%25 oranında nakit teminat yatırılmış ve banka tarafından 18.400 TL18.400 \text{ TL} komisyon tahsil edilmiştir. (Kur: 1 USD=30,50 TL1 \text{ USD} = 30,50 \text{ TL})
- Malların sevk edildiği ve vesaikin bankaya ulaştığı tarihte akreditif bedelinin tamamı banka tarafından ödenerek kapatılmıştır. (Kur: 1 USD=32,20 TL1 \text{ USD} = 32,20 \text{ TL})
- Gümrükleme aşamasında işletme adına nakliye ve sigorta için 62.000 TL62.000 \text{ TL} (KDVKDV hariç) ödeme yapılmıştır.
- Mallar için %12\%12 gümrük vergisi ve %20\%20 KDVKDV ödenerek ithalat tamamlanmış, mallar işletme deposuna alınmıştır.

Bu verilere göre, ithalat işlemi sonunda '153 Ticari Mallar' (veya 150 İlk Madde ve Malzeme) hesabına kaydedilmesi gereken toplam stok maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 5.497.440 TL5.497.440 \text{ TL}

Answer

İthalat işlemi sonunda stok maliyeti 5.497.440 TL5.497.440 \text{ TL} olarak hesaplanır.
İthalat işlemlerinde stok maliyeti, malın işletme deposuna girene kadar katlanılan tüm zorunlu harcamaları kapsar. Bu kapsamda; malın fiili ithal tarihindeki değeri (4.830.000 TL4.830.000 \text{ TL}), akreditif açılış komisyonu (18.400 TL18.400 \text{ TL}), nakliye/sigorta giderleri (62.000 TL62.000 \text{ TL}) ve gümrük vergisi (587.040 TL587.040 \text{ TL}) toplanarak 5.497.440 TL5.497.440 \text{ TL} sonucuna ulaşılır. Teminat üzerindeki kur farkı da malın maliyetine yedirilmiş olur.

Step-by-Step Solution

1
Mal bedelinin fiili ithalat tarihindeki kur üzerinden toplam TL değerini hesaplamak
150.000 USD×32,20 TL/USD=4.830.000 TL150.000 \text{ USD} \times 32,20 \text{ TL/USD} = 4.830.000 \text{ TL}
MSUGT ve stok değerleme esaslarına göre, ithalat işlemlerinde malın fiili olarak gümrükten çekildiği/vesaikin geldiği tarihteki kur esas alınır.
2
Malın gümrük vergisi matrahını (CIF bedeli) belirlemek
4.830.000 (Mal Bedeli)+62.000 (Nakliye/Sigorta)=4.892.000 TL4.830.000 \text{ (Mal Bedeli)} + 62.000 \text{ (Nakliye/Sigorta)} = 4.892.000 \text{ TL}
Gümrük vergisi, malın maliyetine eklenen diğer unsurları (navlun ve sigorta) kapsayan matrah üzerinden hesaplanır.
3
Ödenen gümrük vergisini hesaplamak
4.892.000 TL×%12=587.040 TL4.892.000 \text{ TL} \times \%12 = 587.040 \text{ TL}
Gümrük vergisi, malın iktisap edilmesi için zorunlu bir ödeme olduğundan maliyete dahil edilir.
4
Tüm maliyet bileşenlerini toplayarak nihai stok değerine ulaşmak
4.830.000 (Mal)+18.400 (Banka Kom.)+62.000 (Nakliye)+587.040 (Gu¨mru¨k V.)=5.497.440 TL4.830.000 \text{ (Mal)} + 18.400 \text{ (Banka Kom.)} + 62.000 \text{ (Nakliye)} + 587.040 \text{ (Gümrük V.)} = 5.497.440 \text{ TL}
159 nolu hesapta toplanan tüm bu unsurlar (KDV hariç), malın depoya girişiyle birlikte ilgili stok hesabına devredilir.

Key Concept

İthalat Maliyetinin Oluşumu ve Akreditif İşlemlerinde Kur Değerlemesi

Hints

1
Gümrükten çekilme anına kadar yapılan tüm harcamalar (KDV hariç) maliyete eklenmelidir.
2
Gümrük vergisi, mal bedeli ile nakliye/sigorta giderlerinin toplamı üzerinden hesaplanır.
3
Akreditif teminatı için ödenen başlangıç tutarı ile final ödeme arasındaki kur farkını ayrı hesaplamak yerine, tüm mal bedelini varış tarihindeki kurla çarpmak pratik bir yöntemdir.

Practice More

Akreditifli ithalatta malların yolda olması durumunda '157 Diğer Stoklar' hesabının kullanımını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 215Question →

X İşletmesi, 200.000200.000 USD tutarında ticari mal ithal etmek amacıyla bankası aracılığıyla akreditif açtırmıştır. İşleme ilişkin veriler ve tarihler aşağıdaki gibidir:

TarihİşlemKur (11 USD)
10 Aralık 2025Akreditif açılmış, banka %11 komisyon ve 2.5002.500 TL haberleşme masrafını işletmenin TL hesabından tahsil etmiştir.32,0032,00 TL
15 Aralık 2025İşletme, mal bedelinin %1515'ini akreditif teminatı olarak bankaya yatırmıştır.32,5032,50 TL
31 Aralık 2025Dönem sonu değerlemesi yapılmıştır.33,2033,20 TL
15 Ocak 2026Mallar gümrüğe gelmiş, kalan %8585 tutarındaki mal bedeli banka tarafından ödenmiştir. Aynı gün mal bedeli üzerinden %1010 gümrük vergisi ve %2020 KDV ödenmiştir.34,0034,00 TL

İşletme dış ticaret işlemlerine ilişkin tüm maliyetleri '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabında takip etmektedir.

Buna göre, malların işletme deposuna girdiği tarihte yapılacak envanter kaydında '153 Ticari Mallar' hesabının borç tarafına kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 7.546.5007.546.500

Answer

Ticari malların işletme deposuna girdiği tarihteki toplam maliyeti 7.546.5007.546.500 TL'dir.
İthalat maliyeti hesaplanırken malın fiili ödeme tarihindeki toplam TL bedeli (200.000200.000 USD ×34,00=6.800.000\times 34,00 = 6.800.000 TL), başlangıçta ödenen komisyon ve haberleşme masrafları (66.50066.500 TL) ve gümrük vergisi (680.000680.000 TL) toplanmalıdır. Bu hesaplama sonucunda 7.546.5007.546 .500 TL tutarına ulaşılır. Kur farkları 159 nolu hesapta takip edilerek maliyete yedirilmiş ve envanter kaydında 153 nolu hesaba borç kaydedilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Akreditif açılış maliyetlerinin hesaplanması
2.0002.000 USD ×32,00+2.500\times 32,00 + 2.500 TL =66.500= 66.500 TL
İthalatın başlaması için yapılan komisyon ve masraflar mal maliyetinin bir parçasıdır.
2
Yatırılan teminatın nihai TL değerinin hesaplanması
30.00030.000 USD ×34,00=1.020.000\times 34,00 = 1.020.000 TL
Yatırılan avansların ödeme tarihindeki kur değerleri malın nihai TL maliyetini etkiler; kur farkları maliyete eklenir.
3
Kalan ödeme tutarının hesaplanması
170.000170.000 USD ×34,00=5.780.000\times 34,00 = 5.780.000 TL
Kalan %8585'lik kısmın banka tarafından ödendiği tarihteki kur baz alınarak TL maliyeti bulunur.
4
Gümrük vergisinin hesaplanması
6.800.0006.800.000 TL ×0,10=680.000\times 0,10 = 680.000 TL
Gümrük vergisi malın maliyetine eklenirken, ödenen KDV indirilecek KDV hesabında takip edilir.
5
Toplam maliyetin 153 hesabına devri
66.500+1.020.000+5.780.000+680.000=7.546.50066.500 + 1.020.000 + 5.780.000 + 680.000 = 7.546.500 TL
159 nolu hesapta biriken tüm maliyet unsurları millileşme ile birlikte 153 nolu hesaba aktarılır.

Key Concept

İthalat işlemlerinde, akreditif açılışından malların işletmeye ulaştığı tarihe kadar oluşan tüm harcamalar, komisyonlar ve kur farkları malın maliyet bedeline dahil edilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 216Question →

İmalatçı (T) İşletmesi, 20262026 yılı Nisan ayında ürettiği mallardan 1.200.0001.200.000 TL tutarındaki kısmını, ihraç edilmek kaydıyla bir dış ticaret sermaye şirketine teslim etmiştir. Bu teslimle ilgili olarak Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1−c11/1-c maddesi uyarınca hesaplanan 240.000240.000 TL tutarındaki KDV ihracatçıdan tahsil edilmemiştir. Malların yasal süresi içinde ihraç edildiği varsayıldığında, İmalatçı (T) İşletmesinin mal teslimi aşamasında yapacağı muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 120120 Alıcılar hesabı 1.200.0001.200.000 TL ve 192192 Diğer KDV hesabı 240.000240.000 TL borçlandırılır.

Answer

İhraç kayıtlı teslimde mal bedeli için Alıcılar hesabı, tahsil edilmeyen KDV için ise Diğer KDV hesabı borçlandırılır.
İhraç kayıtlı mal teslimlerinde imalatçı, ihracatçıdan KDV tahsil etmez. Muhasebe kaydında mal bedeli '120 Alıcılar' hesabına, tahsil edilmeyen ancak faturada gösterilen KDV ise '192 Diğer KDV' (Tecil Edilebilir KDV) hesabına borç kaydedilir. Bu yöntem, verginin ihracat gerçekleşene kadar ertelenmesini (tecil) sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Mal bedelinin ve KDV tutarının belirlenmesi
Mal bedeli: 1.200.0001.200.000 TL, KDV (%20): 240.000240.000 TL.
İhraç kayıtlı teslimde faturada KDV hesaplanır ancak tahsil edilmez.
2
Borçlu hesapların tespiti
120 Alıcılar (1.200.0001.200.000 TL) ve 192 Diğer KDV (240.000240.000 TL).
İhracatçıdan sadece mal bedeli alacak olarak kaydedilir; tecil edilecek KDV ise 192 nolu hesapta izlenir.
3
Alacaklı hesapların tespiti
600 Yurtiçi Satışlar (1.200.0001.200.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (240.000240.000 TL).
Satış hasılatı net bedel üzerinden kaydedilirken, hesaplanan vergi ilgili KDV hesabına alacak yazılır.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslim (Tecil-Terkin) Mekanizması

Hints

1
İhraç kayıtlı teslimlerde KDV'nin imalatçı tarafından tahsil edilip edilmediğini hatırlayın.
2
Faturada gösterilen ancak tahsil edilmeyen KDV tutarı 'Tecil Edilebilir KDV' niteliğindedir.
3
MSUGT uyarınca tecil edilecek KDV tutarları için 192 nolu hesap grubu kullanılır.

Practice More

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda imalatçının yapması gereken düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 217Question →

Zümrüt Dış Ticaret İşletmesi, 1515 Mart 20262026 tarihinde 20.00020.000 ABD Doları tutarındaki ticari malı yurt dışındaki bir alıcıya mal mukabili ödeme şartıyla ihraç etmek üzere fatura düzenlemiştir. Söz konusu mallar 2020 Mart 20262026 tarihinde gümrükten geçmiş ve gümrük beyannamesi bu tarihte kapanmıştır. Alıcı, borcunun tamamını 1515 Nisan 20262026 tarihinde banka aracılığıyla ödemiştir.

Kurlar:
- 1515 Mart 20262026: 11 ABD Doları =30,00= 30,00 TL
- 2020 Mart 20262026: 11 ABD Doları =31,00= 31,00 TL
- 1515 Nisan 20262026: 11 ABD Doları =32,50= 32,50 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin ihracat işlemiyle ilgili yapacağı muhasebe kayıtlarında "601 Yurtdışı Satışlar" ve "646 Kambiyo Karları" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 601 Yurtdışı Satışlar: 620.000620.000 TL; 646 Kambiyo Karları: 30.00030.000 TL

Answer

İhracat hasılatı intibak tarihindeki kur üzerinden 620.000620.000 TL, kambiyo karı ise tahsilat tarihindeki kur farkından dolayı 30.00030.000 TL'dir.
İhracat işlemlerinde hasılatın kaydedileceği tarih, malların gümrükten fiilen çıktığı (gümrük beyannamesinin kapandığı) intibak tarihidir. Bu tarihteki kur olan 31,0031,00 TL üzerinden hasılat 620.000620.000 TL olarak hesaplanır. Mal mukabili satış yapıldığı için oluşan alacak (120120 Alıcılar) bu tutardan kaydedilir. Tahsilat günündeki kur (32,5032,50 TL) daha yüksek olduğundan, tahsil edilen 650.000650.000 TL ile kayıtlı değer (620.000620.000 TL) arasındaki 30.00030.000 TL fark kambiyo karı niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Hasılat kaydı için esas alınacak kurun belirlenmesi
Gümrük beyannamesinin kapandığı tarih olan 2020 Mart 20262026 tarihindeki kur (31,0031,00 TL) esas alınır.
VUK ve muhasebe uygulamalarına göre ihracat geliri, malların fiilen ihraç edildiği tarihte (intibak tarihi) tahakkuk eder.
2
Hasılat (601 Yurtdışı Satışlar) tutarının hesaplanması
20.00020.000 ABD Doları ×31,00\times 31,00 TL =620.000= 620.000 TL
İhracat bedelinin intibak tarihindeki TL karşılığı hasılatı oluşturur.
3
Tahsil edilen tutarın ve kur farkının hesaplanması
Tahsilat: 20.000×32,50=650.00020.000 \times 32,50 = 650.000 TL. Kur Farkı: 650.000−620.000=30.000650.000 - 620.000 = 30.000 TL.
Alacağın kaydedildiği tarihteki kur ile tahsil edildiği tarihteki kur arasındaki fark kambiyo karı veya zararıdır.
4
Hesapların belirlenmesi
Kur arttığı için 30.00030.000 TL "646 Kambiyo Karları" hesabına kaydedilir.
Dövizli alacakların tahsilinde kurun yükselmesi işletme lehine bir durumdur.

Key Concept

İhracatta Hasılatın Tahakkuku ve Kur Farkı Muhasebeleştirmesi

Hints

1
İhracat işlemlerinde hasılatın hangi tarihteki kurla kaydedildiğini hatırlayın.
2
Gümrük beyannamesinin kapanış tarihi (intibak tarihi), satışın resmen gerçekleştiği tarihtir.
3
Fatura kuru sadece gümrük işlemleri için referans olabilir, muhasebe kaydı intibak kuruyla yapılır.

Practice More

Eğer işletme ihracat bedelini peşin almış olsaydı, peşin alınan avansın intibak tarihindeki değerlemesi nasıl yapılırdı?
Estimated Time:1m 30s
Question 218Question →

Bir işletme, yurt dışından ticari mal ithal etmek amacıyla bankası aracılığıyla 60.00060.000 USD tutarında akreditif açtırmıştır. İşleme ilişkin veriler şu şekildedir:

- Akreditif açılış tarihindeki kur: 11 USD = 3232 TL
- Banka, akreditif tutarının %15\%15'i oranında nakit teminat (marj) almıştır.
- Banka, 2.5002.500 TL akreditif açılış komisyonu ve 300300 TL haberleşme gideri tahsil etmiştir.

Bu bilgilere göre, akreditif açılışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "159 Verilen Sipariş Avansları" hesabına borç kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 290.800290.800 TL

Answer

Akreditif açılışında 159 Verilen Sipariş Avansları hesabına kaydedilecek tutar 290.800290.800 TL'dir.
Akreditifli ithalatta, akreditif açılması aşamasında bankaya ödenen nakit teminatlar (marjlar) ile banka tarafından tahsil edilen komisyon ve giderler (dosya masrafı, haberleşme vb.) malın maliyet unsuru olarak kabul edilir. Bu nedenle, bu tutarların tamamı ithalat süreci bitene kadar '159 Verilen Sipariş Avansları' hesabının borcunda takip edilir. Hesaplama sonucunda 288.000288.000 TL marj ile 2.8002.800 TL toplam masrafın toplamı olan 290.800290.800 TL doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Akreditif marjını (nakit teminat) USD cinsinden hesapla
60.000 USD×0,15=9.000 USD60.000 \text{ USD} \times 0,15 = 9.000 \text{ USD}
Bankalar akreditif açılışında genellikle tutarın belirli bir yüzdesini teminat olarak bloke ederler.
2
Marj tutarını TL'ye çevir
9.000 USD×32 TL=288.000 TL9.000 \text{ USD} \times 32 \text{ TL} = 288.000 \text{ TL}
Muhasebe kayıtları ulusal para birimi (TL) üzerinden yapılmalıdır.
3
Tüm maliyet unsurlarını toplayarak toplam avans tutarını bul
288.000 (Marj)+2.500 (Komisyon)+300 (Haberles¸me)=290.800 TL288.000 \text{ (Marj)} + 2.500 \text{ (Komisyon)} + 300 \text{ (Haberleşme)} = 290.800 \text{ TL}
Akreditif açılışıyla ilgili marj ve banka masrafları malın maliyetine eklenmek üzere 159 nolu hesapta izlenir.

Key Concept

Akreditifli İthalat Açılış Kaydı

Hints

1
Akreditif açılışında ödenen marj tutarını önce USD cinsinden bulup sonra TL kuruna çevirmelisiniz.
2
Banka tarafından tahsil edilen komisyon ve haberleşme giderlerinin muhasebe standartlarına göre malın maliyetine mi yoksa dönem giderine mi yazılacağını düşünün.
3
İthalat işlemlerinde mal gümrükten çekilinceye kadar yapılan tüm ödemeler 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında toplanır.

Practice More

İthalat süreci tamamlandığında ve mal gümrükten çekildiğinde 159 nolu hesabın nasıl kapatılacağına dair bir kayıt çalışması yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 219Question →

Bir dış ticaret işletmesi, 20.00020.000 USD tutarındaki malı "Vesaik Mukabili" (Belge Karşılığı) ödeme yöntemiyle ihraç etmiş ve ilgili sevk belgelerini tahsil edilmek üzere bankasına teslim etmiştir. İşlem tarihindeki kur 11 USD = 3232 TL'dir.

Buna göre, ihracat işleminin gerçekleştiği tarihte yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 120 Alıcılar Hesabı

Answer

Vesaik mukabili ihracat işlemlerinde, malın sevki ve belgelerin bankaya teslimi aşamasında doğan alacak tutarı 120 Alıcılar Hesabı'nın borcuna kaydedilerek izlenir.
Vesaik mukabili ihracatta ihracatçı, malları gönderdikten sonra belgeleri bankaya teslim eder. Bu aşamada henüz tahsilat yapılmadığı ancak alacak kesinleştiği için, işlemin TL karşılığı olan 640.000640.000 TL tutarı '120 Alıcılar' hesabına borç kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İşlem tutarının TL karşılığını hesapla
20.000×32=640.00020.000 \times 32 = 640.000 TL
Muhasebe kayıtları ulusal para birimi cinsinden yapılmalıdır.
2
Ödeme yöntemine göre alacağın niteliğini belirle
Vesaik mukabili satış, açık hesap veya senetli bir alacak değil, belge karşılığı bir ticari alacaktır.
Ödeme yöntemine uygun hesap kodunun seçilmesi gerekir.
3
Tek Düzen Hesap Planı'na göre borçlu hesabı tespit et
120 Alıcılar Hesabı (640.000640.000 TL) borçlandırılır.
İşletmenin ana faaliyetinden kaynaklanan vadeli ticari alacaklar bu hesapta takip edilir.

Key Concept

Vesaik Mukabili İhracat Alacak Kaydı
Question 220Question →

İşletme, 20.10.202520.10.2025 tarihinde yurt dışındaki bir alıcıya 30.00030.000 USD tutarındaki malı "Vesaik Mukabili" ödeme yöntemiyle ihraç etmiştir. İhracat tarihinde kur 11 USD = 32,0032,00 TL’dir. Söz konusu tutar 25.11.202525.11.2025 tarihinde banka aracılığıyla tahsil edilmiş olup, tahsilat günü kur 11 USD = 33,5033,50 TL olarak gerçekleşmiştir. Banka bu işlem için işletmeden 800800 TL komisyon kesmiştir.

Buna göre, işletmenin tahsilat tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 646646 Kambiyo Karları hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırılır.

Answer

Tahsilat kaydında 646 Kambiyo Karları hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırılır.
İşletme malları 32,0032,00 TL kurundan ihraç etmiş ve 960.000960.000 TL alacak kaydı oluşturmuştur. Tahsilat tarihinde kur 33,5033,50 TL'ye yükseldiği için işletme lehine 1,501,50 TL'lik bir kur farkı oluşmuştur. 30.00030.000 USD ×1,50\times 1,50 TL = 45.00045.000 TL tutarındaki bu fark, olumlu olduğu için '646 Kambiyo Karları' hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
İhracat tarihindeki TL değerini hesapla
30.00030.000 USD ×32,00\times 32,00 TL = 960.000960.000 TL
Başlangıçta alacak kaydının hangi tutarla yapıldığını belirlemek için.
2
Tahsilat tarihindeki TL değerini hesapla
30.00030.000 USD ×33,50\times 33,50 TL = 1.005.0001.005.000 TL
Tahsil edilen brüt bedeli bulmak için.
3
Kambiyo karını ve banka komisyonunu belirle
Kar: 1.005.000−960.000=45.0001.005.000 - 960.000 = 45.000 TL; Komisyon: 800800 TL
Muhasebe kaydında kullanılacak fark tutarlarını ayrıştırmak için.

Key Concept

Vesaik mukabili ihracat işlemlerinde tahsilat aşamasında oluşan kur farklarının kambiyo karı/zararı olarak, banka kesintilerinin ise finansman gideri olarak brüt esasa göre kaydedilmesi gerekir.

Practice More

Eğer kur tahsilat tarihinde düşmüş olsaydı hangi hesabın borçlandırılacağını düşününüz (Kambiyo Zararları).

Alternative Method

Doğrudan kur farkı üzerinden hesaplama yaparak (33,50−32,00=1,5033,50 - 32,00 = 1,50 TL/USD) toplam karı (30.000×1,50=45.00030.000 \times 1,50 = 45.000 TL) bulabilir ve seçenekleri bu tutar üzerinden eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 11 / 11
Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 11 | Examkin