Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

129 questions

Zümrüt Saray Otel İşletmesi'nin 2026 yılı Nisan ayı faaliyetlerine ilişkin çamaşırhane (yardımcı bölüm) verileri aşağıda sunulmuştur:

İşlem Detayı	Tutar / Değer (TL)
Otel müşterilerine verilen yıkama ve ütüleme hizmeti bedeli (KDV hariç)	$12.000$
Otelin odalar departmanına ait tekstil ürünlerinin temizlenmesi hizmetinin piyasa değeri	$4.500$
Odalar departmanına verilen söz konusu hizmetin toplam maliyeti	$3.200$
Çamaşırhane bölümünde kullanılan temizlik malzemeleri ve personel giderleri toplamı	$7.800$

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerin muhasebeleştirilmesi ve Tekdüzen Hesap Planı ilkeleri dikkate alındığında, bu verilere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Otel müşterilerine sunulan hizmetlerden elde edilen

12.000

TL tutarındaki hasılat, yardımcı bölüm geliri olduğu için 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabında izlenmelidir.

Odalar departmanına verilen iç hizmetin piyasa değeri olan

4.500

TL, işletmenin toplam satış hacmini göstermek üzere 600 Yurtiçi Satışlar hesabına alacak kaydedilmelidir.

Müşterilerden elde edilen

12.000

TL tutarındaki gelir 600 Yurtiçi Satışlar hesabında muhasebeleştirilirken; odalar departmanına verilen hizmetler için hasılat kaydı yapılmayıp, sadece maliyet bedeli üzerinden departmanlar arası gider aktarımı yapılmalıdır.

Çamaşırhane bölümünde katlanılan

7.800

TL tutarındaki toplam gider, herhangi bir dağıtıma tabi tutulmadan doğrudan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına borç kaydedilmelidir.

Odalar departmanı için gerçekleştirilen hizmetin maliyeti olan

3.200

TL, çamaşırhane bölümü için bir faaliyet dışı gelir unsuru sayıldığından 602 Diğer Gelirler hesabına kaydedilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Müşterilerden elde edilen $12.000$ TL tutarındaki gelir 600 Yurtiçi Satışlar hesabında muhasebeleştirilirken; odalar departmanına verilen hizmetler için hasılat kaydı yapılmayıp, sadece maliyet bedeli üzerinden departmanlar arası gider aktarımı yapılmalıdır.

Answer

Müşterilerden elde edilen gelirlerin 600 Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilmesi, iç hizmetlerde ise sadece maliyet aktarımı yapılıp hasılat kaydı yapılmaması doğru uygulamadır.

Konaklama işletmelerinde çamaşırhane gibi yardımcı bölümlerin sunduğu hizmetler eğer otel dışındaki bir müşteriye verilmişse bu 'hasılat'tır ve

600

Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir. Ancak bu hizmetler otelin kendi departmanlarına (örneğin çarşafların yıkanması gibi) verilmişse, burada bir satış gerçekleşmediği için gelir kaydı yapılmaz; sadece ilgili maliyet (

3.200

TL) hizmeti alan departmana aktarılır.

Step-by-Step Solution

Dışsal hasılatın belirlenmesi

12.000

TL tutarındaki müşteri ödemesi.

Otel müşterilerine sunulan çamaşırhane, telefon, otopark gibi hizmetler işletmenin esas faaliyet geliri sayılır.

İç hizmetlerin (departmanlar arası) değerlendirilmesi

Hasılat kaydı yapılmaz,

4.500

TL piyasa değeri dikkate alınmaz.

İşletmenin kendi içinde bir departmandan diğerine hizmet sunması 'satış' hükmünde değildir; bu nedenle gelir tahakkuk ettirilmez.

Maliyet aktarımının planlanması

3.200

TL tutarındaki maliyetin Odalar Departmanı'na transferi.

Odalar bölümüne sunulan temizlik hizmeti, o bölümün bir maliyet unsuru (740) olarak kaydedilmeli ve çamaşırhanenin ilgili giderlerinden düşülmelidir.

Key Concept

İşletme İçi Hizmet Transferlerinde Gelir Tanımama İlkesi

Hints

İşletme içi departmanlar birbirlerine fatura kesip kar elde edebilirler mi?

Yardımcı bölümlerin dışarıya sunduğu hizmetler ile içeriye sunduğu hizmetlerin muhasebe kaydı arasındaki temel fark hasılatın tanınmasıdır.

Practice More

Main Courante (Günlük Müşteri Cetveli) üzerinden yardımcı bölüm gelirlerinin tahakkuk kaydını inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 22Question →

Bir konaklama işletmesinin $17$ Mart $2026$ tarihli gün sonu işlemleri sonucunda Odalar Bölümü'ne ilişkin şu bilgiler elde edilmiştir:

İşlem Türü	Tutar / Maliyet ( $TL$ )
Konaklama Hizmeti (Geceleme) Hasılatı	$150.000$
No-Show (Gelmememe) Tazminat Geliri	$10.000$
İşletme İçi Kullanım (House Use) Maliyeti	$3.000$

İşletme tüm hizmetlerde % $10$ KDV ve konaklama hizmetlerinde % $2$ Konaklama Vergisi uygulamaktadır. Mevzuat gereği Konaklama Vergisi matrahına sadece geceleme hizmeti dahil edilmekte, KDV matrahı ise Konaklama Vergisi'ni içermemektedir.

Buna göre, odalar bölümü gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Konaklama Vergisi)" ve "120 Alıcılar" hesaplarına kaydedilecek tutarlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

3.000

TL

179.000

TL

3.200

TL

179.200

TL

3.000

TL

182.000

TL

3.000

TL

179.300

TL

3.260

TL

182.560

TL

Show answer & explanation

Answer: $3.000$ $TL$ / $179.000$ $TL$

Answer

Konaklama Vergisi tutarı

3.000

TL

, toplam alacak tutarı (120 Alıcılar) ise

179.000

TL

olarak hesaplanmıştır.

Doğru çözümde Konaklama Vergisi matrahı sadece konaklama hasılatı olan

150.000

TL

olarak alınmış ve %

2

oranıyla

3.000

TL

vergi hesaplanmıştır. KDV matrahı ise hem konaklama hem de no-show gelirlerini kapsayarak

160.000

TL

üzerinden

16.000

TL

olarak hesaplanmıştır. Toplam alacak tutarı (

120

Alıcılar) tüm bu bileşenlerin toplamı olan

179.000

TL

olarak belirlenmiştir.

Step-by-Step Solution

Konaklama Vergisi (Gider Vergisi) matrahını belirle ve hesapla.

150.000 \times 0,02 = 3.000

TL

Konaklama vergisi sadece fiilen gerçekleşen geceleme hizmeti üzerinden hesaplanır; no-show veya dahili kullanımlar matraha dahil edilmez.

Hesaplanan KDV matrahını belirle ve hesapla.

(150.000 + 10.000) \times 0,10 = 16.000

TL

Hem geceleme hizmeti hem de tazminat niteliğindeki no-show bedeli KDV'ye tabidir. Konaklama vergisi tutarı KDV matrahına dahil edilmez.

House Use (İşletme İçi Kullanım) işlemini analiz et.

Gider kaydı yapılır (

770

veya

740

borçlu,

740

veya

150

alacaklı), alacak hesaplarını etkilemez.

Dahili kullanımlar bir satış işlemi değildir, maliyet bedeli üzerinden giderleştirilir.

Müşteri folyosu (120 Alıcılar) toplam tutarını hesapla.

150.000 + 10.000 + 3.000 + 16.000 = 179.000

TL

Müşteriden tahsil edilecek toplam tutar; hasılat, tazminat geliri ve tüm vergilerin toplamından oluşur.

Key Concept

Konaklama işletmelerinde geceleme hizmetine özgü vergiler ile tazminat niteliğindeki gelirlerin vergi matrahı farklılıkları.

Hints

Konaklama vergisinin sadece geceleme hizmeti bedeli üzerinden alındığını hatırlayın.

No-show geliri bir tazminat olduğu için KDV'ye tabidir ancak konaklama vergisine tabi değildir.

Practice More

Konaklama vergisinin beyan dönemlerini ve muhasebe kayıtlarında '391' yerine '360' hesabının neden tercih edildiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 23Question →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek bölümünde, sunulan hizmetlerin üretimi için ana ambardan mutfağa $40.000$ TL tutarında gıda malzemesi sevkiyatı yapılmıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu üretim maliyeti unsurunun kayda alınmasında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

740 Hizmet Üretim Maliyeti

150 İlk Madde ve Malzeme

622 Satılan Hizmet Maliyeti

153 Ticari Mallar

600 Yurtiçi Satışlar

Show answer & explanation

Answer: 740 Hizmet Üretim Maliyeti

Answer

Hizmet üretimi yapan işletmelerde, üretim sürecinde tüketilen malzemeler 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borcuna kaydedilir.

Konaklama işletmeleri, yiyecek ve içecek sunumunu bir hizmet üretimi olarak gerçekleştirirler. Tekdüzen Hesap Planı (7A seçeneği) uyarınca, üretim aşamasında kullanılan gıda, içecek ve temizlik malzemesi gibi unsurlar '740 Hizmet Üretim Maliyeti' hesabının borç tarafında izlenir. Bu sayede işletme, fonksiyonel olarak hizmetin maliyetini takip edebilir.

Step-by-Step Solution

İşlemin niteliğini belirle

Ambardan mutfağa malzeme çıkışı bir üretim maliyeti oluşumudur.

Yiyecek ve içecek bölümü, konaklama işletmelerinde bir üretim/hizmet birimidir.

İlgili hesapları tespit et

740 Hizmet Üretim Maliyeti (Borçlu), 150 İlk Madde ve Malzeme (Alacaklı)

Malzeme stoku azaldığı için 150 alacaklandırılırken, üretim maliyeti fonksiyonel olarak 740 altında izlenir.

Key Concept

Hizmet Üretim Maliyetlerinin Fonksiyonel Sınıflandırılması

Hints

Hizmet üreten işletmelerde maliyetler hangi gruptaki hesaplarda toplanır?

Ambardan mutfağa yapılan bir transferde stok azalırken maliyet artar. 150 nolu hesap alacaklı ise borçlu hesap hangisidir?

Practice More

740 nolu hesaptaki tutarların dönem sonunda 622 nolu hesaba nasıl aktarıldığını (yansıtma hesaplarını) inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 24Question →

Bir otel işletmesinde, odalar bölümü tarafından bir müşteriye sunulan $4.000$ TL tutarındaki (KDV hariç) konaklama hizmeti bedeli peşin olarak tahsil edilmiştir. Bu işlemin muhasebe kaydında, odalar bölümü hasılatını izlemek için alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

600 Yurtiçi Satışlar

340 Alınan Sipariş Avansları

649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar

740 Hizmet Üretim Maliyeti

602 Diğer Gelirler

Show answer & explanation

Answer: 600 Yurtiçi Satışlar

Answer

Konaklama işletmelerinde esas faaliyet geliri olan oda satışları 600 Yurtiçi Satışlar hesabının alacağına kaydedilir.

Konaklama işletmelerinin ana faaliyet konusu olan müşterilere oda sağlanması hizmetinden elde edilen brüt tutarlar, Tekdüzen Hesap Planı'na göre '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenir. Soru kökünde hizmetin sunulduğu ve tahsilatın yapıldığı belirtildiği için hasılat gerçekleşmiştir ve ilgili gelir hesabı alacaklandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Hizmetin niteliğini belirleyin

Sunulan hizmet bir konaklama (oda) hizmetidir.

Odalar bölümü geliri, işletmenin ana faaliyet konusunu oluşturur.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun gelir hesabını seçin

Esas faaliyet gelirleri için

600

Yurtiçi Satışlar hesabı kullanılır.

Konaklama işletmelerinde odalar bölümü hasılatı birincil satış geliridir.

Kayıt yönünü tespit edin

Gelir hesapları artış durumunda alacaklandırılır.

Hizmet sunulmuş ve hasılat gerçekleşmiş olduğundan hesap alacak tarafına yazılır.

Key Concept

Hasılatın Gerçekleşmesi ve Ana Faaliyet Geliri Kaydı

Question 25Question →

Konaklama işletmelerinde, bir seyahat acentesi aracılığıyla gelen grupların konaklama (oda) giderlerinin toplu olarak takip edildiği, faturanın müşterilere değil doğrudan acenteye düzenleneceği durumlarda kullanılan hesap çizelgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Master (Grup) Folyo

Müşteri (Guest) Folyo

Ekstra Folyo

Main Courante

Şehir Defteri

Show answer & explanation

Answer: Master (Grup) Folyo

Answer

Konaklama işletmelerinde acente veya gruplar adına düzenlenen toplu hesap çizelgesi Master (Grup) Folyo'dur.

Master (Grup) Folyo, seyahat acenteleri tarafından gönderilen grupların sadece acente tarafından karşılanacak olan (genellikle oda ve kahvaltı) bedellerinin toplu olarak kaydedildiği çizelgedir. Bu folyo üzerinden tek bir fatura acenteye kesilir.

Step-by-Step Solution

Hesabın kime ait olduğunu belirle.

Harcamalar münferit değil, bir acente/grup adına takip edilmektedir.

Folyo türünü belirlemek için harcamanın kimin tarafından ödeneceği ve nasıl takip edileceği bilinmelidir.

Kullanılan belgeleri karşılaştır.

Bireysel harcamalar için Müşteri Folyosu, toplu acente hesapları için Master Folyo kullanılır.

Ön büro muhasebesinde hesapların ayrıştırılması ve faturalandırma kolaylığı için bu ayrım esastır.

Key Concept

Master Folyo ve Müşteri Folyosu Ayrımı

Practice More

Master folyo ve ekstra folyo arasındaki farkların muhasebe kayıtlarına (120 Alıcılar vs 600 Yurtiçi Satışlar) etkisini inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 26Question →

Turkuaz Sahil Oteli işletmesinde konaklayan bir müşterinin, işletmenin çamaşırhane ve kuru temizleme ünitesinden aldığı hizmete ilişkin $1.500$ TL + $\%20$ KDV tutarındaki bedel müşteri folyosuna kaydedilmiştir.

Tekdüzen Hesap Planı ve konaklama işletmeleri muhasebesi uygulamaları uyarınca, bu işlemin kaydedileceği yevmiye maddesinde alacaklandırılacak gelir hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

600 Yurtiçi Satışlar

602 Diğer Gelirler

649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar

679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar

340 Alınan Sipariş Avansları

Show answer & explanation

Answer: 600 Yurtiçi Satışlar

Answer

Yardımcı bölümlerden (çamaşırhane, telefon vb.) elde edilen gelirler, işletmenin ana faaliyet hasılatının bir parçası olduğu için 600 Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilmelidir.

Konaklama işletmelerinde çamaşırhane, telefon ve mini-bar gibi birimler 'Yardımcı Satış Bölümleri' olarak adlandırılır. Bu bölümlerin temel amacı müşteriye hizmet sunarak gelir elde etmektir. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, işletmenin ana faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet satışından elde edilen hasılat 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir. Müşterinin folyosuna işlenen bu tutar, işletme için kesinleşmiş bir satış hasılatıdır.

Step-by-Step Solution

Hizmet niteliğinin belirlenmesi

Çamaşırhane hizmeti, konaklama işletmesinin sunduğu yardımcı bir hizmettir.

Konaklama işletmelerinde ana faaliyet sadece oda satışı değil, aynı zamanda müşterilere sunulan yan hizmetleri de kapsar.

Tekdüzen Hesap Planı (THP) sınıflandırması

Ana faaliyet gelirleri 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir.

Yardımcı bölümlerin gelirleri, işletmenin süreklilik arz eden satış hasılatıdır.

Yevmiye kaydının kurgulanması

Borçlu: 120 Alıcılar (veya 131-136), Alacaklı: 600 Yurtiçi Satışlar ve 391 Hesaplanan KDV.

Hizmet bedeli müşterinin hesabına (folyo) işlendiği için alacak hakkı doğmuş ve hasılat gerçekleşmiştir.

Key Concept

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden (telefon, çamaşırhane, mini-bar, otopark vb.) elde edilen gelirler, ana faaliyet hasılatı sayılarak 600 Yurtiçi Satışlar hesabının ilgili alt hesaplarında izlenmelidir.

Estimated Time:1m 30s

Question 27Question →

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonunun en kritik parçalarından biri olan ve genellikle "gece denetçisi" (night auditor) tarafından hazırlanan "Main Courante" (Günlük Müşteri Cetveli), işletmenin günlük faaliyetlerinin kontrolü ve muhasebeleştirilmesinde merkezi bir rol oynar. Bu cetvel; ön büro kayıtları ile departmanlardan (restoran, bar, spa vb.) gelen raporların karşılaştırılmasını ve mutabakatını sağlar.

Buna göre, "Main Courante" sistemine dayalı bir muhasebe organizasyonu ve bu cetvelin işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Alınan depozitolar ve rezervasyon avansları, cetvele işlendiği anda doğrudan "Yurtiçi Satışlar" hesabına alacak kaydedilerek dönem hasılatına dahil edilir.

Cetvel üzerindeki veriler muhasebeleştirilirken; konaklama, yiyecek-içecek ve diğer hizmetlere ait farklı KDV oranları ayrıştırılmadan tek bir toplam üzerinden "Hesaplanan KDV" hesabına aktarılır.

Günlük olarak hazırlanan bu cetvel, departmanlardan gelen hasılat bilgilerinin doğruluğunu teyit ederken, ön büro ile genel muhasebe arasında veri bütünlüğü ve kontrolü sağlar.

Seyahat acenteleri üzerinden gelen müşterilerin konaklama bedelleri, cetvele sadece acente komisyonu düşüldükten sonraki net tutar üzerinden kaydedilir.

Çamaşırhane, telefon ve otopark gibi yardımcı departmanlardan elde edilen gelirler bu cetvele dahil edilmez ve doğrudan "Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabında izlenir.

Show answer & explanation

Answer: Günlük olarak hazırlanan bu cetvel, departmanlardan gelen hasılat bilgilerinin doğruluğunu teyit ederken, ön büro ile genel muhasebe arasında veri bütünlüğü ve kontrolü sağlar.

Answer

Günlük olarak hazırlanan Main Courante cetveli, departmanlardan gelen hasılat bilgilerinin doğruluğunu teyit ederken ön büro ile genel muhasebe arasında veri bütünlüğü ve kontrolü sağlar.

Doğru yanıt olan seçenek, Main Courante'ın konaklama işletmelerindeki temel fonksiyonunu vurgulamaktadır. Bu cetvel, hem bir kontrol aracı (iç denetim) hem de operasyonel verileri finansal kayıtlara dönüştüren bir veri köprüsü niteliğindedir. İşletmedeki tüm departmanlardan gelen gelir bilgilerinin ön büro kayıtlarıyla eşleşmesini sağlayarak genel muhasebeye hatasız veri akışı sunar.

Step-by-Step Solution

Veri Toplama

Gün içinde odalar, mutfak, bar gibi departmanlarda gerçekleşen tüm satışlar (nakit, kredi kartı, kredili) ve tahsilatlar belirlenir.

Main Courante'ın temelini departmanlardan gelen hasılat raporları oluşturur.

Kontrol ve Mutabakat

Gece denetçisi tarafından departman raporları ile müşterilerin şahsi hesapları (folyolar) karşılaştırılır.

Ön büro ile departmanlar arasındaki tutarsızlıkları gidermek için çapraz kontrol gereklidir.

Muhasebe Entegrasyonu

Mutabakatı sağlanan cetvel özetlenerek genel muhasebe fişlerine (600, 391, 100 vb. hesaplar) veri aktarımı yapılır.

Finansal tabloların gerçek durumu yansıtması için günlük hasılatın muhasebeleştirilmesi gerekir.

Key Concept

Konaklama İşletmelerinde Muhasebe Organizasyonu ve Main Courante

Hints

Main Courante'ın hangi birimler arasındaki bağı sağladığını düşünün.

Gece denetçisinin neden tüm departman raporlarını topladığını ve KDV ayrımının önemini hatırlayın.

Muhasebedeki tam açıklama ve brüt esas ilkelerini, acente komisyonları ve avans kayıtları açısından değerlendirin.

Practice More

Main Courante kayıtlarının tek düzen hesap planındaki yevmiye maddesi karşılıklarını çalışmanız önerilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 28Question →

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu; hizmetin "stoklanamazlığı" ve "üretim-tüketim eş zamanlılığı" gibi temel özellikler nedeniyle maliyetlerin departmanlar (maliyet merkezleri) bazında anlık takibine dayanır. Bu kapsamda, ana ambardan "Odalar Departmanı"nda kullanılmak üzere temizlik malzemesi ve buklet malzemesi çıkışı yapıldığında, Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

770 Genel Yönetim Giderleri (Borçlu), 150 İlk Madde ve Malzeme (Alacaklı)

622 Satılan Hizmet Maliyeti (Borçlu), 150 İlk Madde ve Malzeme (Alacaklı)

740 Hizmet Üretim Maliyeti (Borçlu), 150 İlk Madde ve Malzeme (Alacaklı)

150 İlk Madde ve Malzeme (Borçlu), 100 Kasa (Alacaklı)

740 Hizmet Üretim Maliyeti (Borçlu), 600 Yurtiçi Satışlar (Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 740 Hizmet Üretim Maliyeti (Borçlu), 150 İlk Madde ve Malzeme (Alacaklı)

Answer

Konaklama hizmetinin sunumu için ambardan malzeme çıkışı yapıldığında, bu işlem hizmetin üretim maliyetini oluşturur ve

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borcuna,

150

İlk Madde ve Malzeme hesabının alacağına kaydedilir.

Konaklama işletmeleri özü itibarıyla hizmet üreten işletmelerdir. Hizmetin üretimi için kullanılan temizlik malzemeleri, buklet malzemeleri (şampuan, sabun vb.) ve yiyecek-içecek maddeleri stoklardan çıktığı anda '740 Hizmet Üretim Maliyeti' hesabına borç kaydedilir. Bu hesap, işletmenin muhasebe organizasyonu içinde departmanlar bazında alt hesaplara bölünerek maliyetlerin yerinde izlenmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

İşlemin niteliğini belirlemek

İşlem, ana ambardan bir departmana (Odalar Departmanı) hizmet üretimi için malzeme transferidir.

Muhasebe organizasyonunda stok hareketleri ve maliyet oluşumu arasındaki ilişkiyi kurmak gerekir.

Tekdüzen Hesap Planı'na (THP) uygun hesapları seçmek

Hizmet üretim işletmelerinde maliyetler

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip edilir; malzemeler ise

150

İlk Madde ve Malzeme hesabından çıkış yapar.

Konaklama işletmeleri birer hizmet üretim işletmesi olduğu için 7. grup hesaplarında

740

nolu hesap birincil öneme sahiptir.

Yevmiye kaydını oluşturmak

Borç:

740

Hizmet Üretim Maliyeti (Alt Hesap: Odalar Departmanı), Alacak:

150

İlk Madde ve Malzeme.

Varlık hesaplarındaki azalış alacak tarafa, maliyet hesaplarındaki artış borç tarafa kaydedilir.

Key Concept

Hizmet Üretim İşletmelerinde Departman Bazlı Maliyet Takibi

Hints

Konaklama işletmelerinin bir hizmet üretim işletmesi olduğunu ve bu tür işletmelerde ana maliyet hesabının 7. grupta hangisi olduğunu hatırlayınız.

Ambardan bir malzeme çıkışı yapıldığında, hangi varlık hesabının alacaklandırılması gerektiğini ve bu malzemenin kullanılacağı yerin (odalar departmanı) hangi maliyet türüne girdiğini düşününüz.

Temizlik ve buklet malzemeleri konaklama hizmetinin sunumu için 'ilk madde ve malzeme' niteliğindedir. Bu stokların tüketimi 150 hesabın alacağı karşılığında 740 hesabın borcuna kaydedilir.

Practice More

Konaklama işletmelerinde gece denetçisi (night auditor) tarafından hazırlanan günlük müşteri cetveli (main courante) kayıtlarını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 29Question →

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu; sunulan hizmetlerin niteliği, işletmenin emek-yoğun yapısı ve yüksek sabit maliyetli duran varlıklara sahip olması gibi temel sektörel özellikler çerçevesinde şekillenir.

Buna göre, konaklama işletmelerinde maliyetlerin ve gelirlerin muhasebeleştirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Konaklama işletmelerinin emek-yoğun yapısı nedeniyle üretim sürecinde ortaya çıkan personel giderleri, fonksiyonel esaslı Tekdüzen Hesap Planı'nda

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabı altında departmanlar bazında izlenir.

Hizmetin stoklanamaz nitelikte olması nedeniyle, dönem sonunda satılmayan boş odaların maliyetleri

152

Mamuller hesabına aktarılarak gelecek döneme devredilir.

Çamaşırhane ve telefon gibi yardımcı hizmet bölümlerinden elde edilen sürekli gelirler, ana faaliyet konusu dışındaki işlemler olarak kabul edilir ve

649

Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabında takip edilir.

Gece denetçisi (night auditor) tarafından hazırlanan günlük müşteri cetvellerindeki (main courante) veriler, işletmenin yüksek sabit maliyet yapısı nedeniyle sadece finansal tablolarda dipnot olarak gösterilir, yevmiye kaydına konu edilmez.

İşletmenin sunduğu konaklama ve yiyecek-içecek hizmetleri bir bütün (paket) olarak kabul edildiğinden, tüm gelir ve giderler departman ayrımı yapılmaksızın tek bir 'Üretim Merkezi' altında birleştirilerek muhasebeleştirilir.

Show answer & explanation

Answer: Konaklama işletmelerinin emek-yoğun yapısı nedeniyle üretim sürecinde ortaya çıkan personel giderleri, fonksiyonel esaslı Tekdüzen Hesap Planı'nda $740$ Hizmet Üretim Maliyeti hesabı altında departmanlar bazında izlenir.

Answer

Konaklama işletmelerinin emek-yoğun yapısı nedeniyle üretim sürecinde ortaya çıkan personel giderleri, fonksiyonel esaslı Tekdüzen Hesap Planı'nda 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı altında departmanlar bazında izlenir.

Konaklama işletmeleri emek-yoğun bir yapıya sahip olduğundan, personel giderleri en önemli maliyet unsurlarından biridir. Üretilen 'hizmet' olduğu için bu giderler Tekdüzen Hesap Planı'ndaki fonksiyonel sınıflandırmaya göre

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip edilir. Ayrıca departman bazlı (Oda, Yiyecek-İçecek vb.) organizasyon, verimlilik analizi için zorunludur.

Step-by-Step Solution

Sektörel özelliklerin muhasebe yansımasını değerlendir

Konaklama işletmeleri hizmet üreten, emek-yoğun ve yüksek sabit maliyetli işletmelerdir.

Hizmet üretimi söz konusu olduğu için maliyetlerin 710/720/730 yerine 740 hesabında izlenmesi gerekir.

Hesap planı uygunluğunu kontrol et

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabı, sunulan oda, yemek ve diğer hizmetlerin maliyetlerini toplamak için kullanılır.

Konaklama işletmeleri mamul üretmediği, hizmet ürettiği için bu hesap ana maliyet hesabıdır.

Diğer seçeneklerdeki kavramsal hataları ele

Hizmetin stoklanamaması (perishability) özelliği nedeniyle stok kaydı yapılamayacağı ve yardımcı gelirlerin süreklilik arz etmesi nedeniyle 600 hesabında izleneceği doğrulanır.

Sektörel özellikler (stoklanamazlık, mevsimsellik vb.) muhasebe ilkelerini bu yönde zorunlu kılar.

Key Concept

Hizmet Üretim Maliyeti ve Departman Bazlı Muhasebe Organizasyonu

Estimated Time:1m 30s

Question 30Question →

Bir tatil köyünde konaklayan müşterinin check-out (çıkış) işlemi sırasında düzenlenen müşteri folyosunda aşağıdaki bilgiler yer almaktadır:

Hizmet / İşlem Türü	Tutar
Oda Konaklama Bedeli	$5.000$ TL
Ekstra Harcamalar (Mini bar, SPA, Çamaşırhane)	$2.500$ TL
Müşteri Girişinde Tahsil Edilen Depozito (Avans)	$2.000$ TL

Yapılan anlaşma gereği oda konaklama bedelinin tamamı seyahat acentesi tarafından karşılanacak (City Ledger), ekstralar ise müşteriden nakit olarak tahsil edilecektir.

Bu bilgilere göre, check-out işlemi sırasında yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? (KDV ihmal edilmiştir.)

120

Alıcılar" hesabı

5.000

TL borçlandırılır ve "

340

Alınan Sipariş Avansları" hesabı

2.000

TL borçlandırılarak kapatılır.

120

Alıcılar" hesabı

5.000

TL borçlandırılır ve "

340

Alınan Sipariş Avansları" hesabı

2.000

TL alacaklandırılır.

100

Kasa" hesabı

2.500

TL borçlandırılır ve "

120

Alıcılar" hesabı

5.000

TL borçlandırılır.

120

Alıcılar" hesabı

7.500

TL borçlandırılır ve "

340

Alınan Sipariş Avansları" hesabı

2.000

TL borçlandırılır.

600

Yurtiçi Satışlar" hesabı

5.000

TL alacaklandırılır ve "

100

Kasa" hesabı

500

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: " $120$ Alıcılar" hesabı $5.000$ TL borçlandırılır ve " $340$ Alınan Sipariş Avansları" hesabı $2.000$ TL borçlandırılarak kapatılır.

Answer

Check-out sırasında seyahat acentesinden olan alacak (

5.000

TL) "

120

Alıcılar" hesabına, önceden alınan depozito (

2.000

TL) ise mahsup edilmek üzere "

340

Alınan Sipariş Avansları" hesabına borç kaydedilir.

Doğru muhasebe kaydı, toplam hasılatın (

7.500

TL) alacaklandırılmasını, acente payının (

5.000

TL) seyahat acentesi cari hesabına (120) borç yazılmasını, mevcut depozitonun (

2.000

TL) borçlandırılarak kapatılmasını ve kalan bakiyenin (

500

TL) kasaya borç yazılmasını içerir. Belirtilen seçenek bu yevmiye maddesinin temel unsurlarını doğru şekilde açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

Toplam hasılatı belirle

5.000 + 2.500 = 7.500

Oda bedeli ve ekstraların tamamı işletme için gelirdir.

Seyahat acentesinden olan alacağı (City Ledger) tespit et

5.000

Anlaşma gereği sadece konaklama bedeli acenteye fatura edilecektir.

Alınan depozitoyu (avans) mahsup et

340

Alınan Sipariş Avansları" hesabı

2.000

TL borçlandırılır.

Hizmet sunulduğu için önceden alınan bu tutarın yükümlülükten çıkarılması gerekir.

Nihai nakit tahsilatını hesapla

7.500

(Toplam) -

5.000

(Acente) -

2.000

(Depozito) =

500

Müşterinin ekstralarından kalan tutar nakit olarak tahsil edilir.

Key Concept

Konaklama işletmelerinde folyo mahsup işlemleri ve City Ledger transferi.

Hints

Check-out sırasında toplam borçtan, acente payı ve önceden ödenen depozito düşülerek kalan nakit bakiye bulunur.

340

Alınan Sipariş Avansları" hesabı, hizmet sunulduğunda borçlandırılarak mahsup edilmelidir.

Acentenin ödeyeceği tutar (City Ledger), işletme için bir ticari alacak niteliğinde olup "

120

Alıcılar" hesabında takip edilir.

Practice More

Konaklama işletmelerinde komisyonlu acente satışlarının brüt ve net kayıt yöntemleri arasındaki farkları inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 31Question →

Ladin Resort Otel İşletmesi’nde yapılan gün sonu işlemlerinde (night audit), resepsiyon tarafından hazırlanan Günlük Müşteri Çizelgesi (Main Courante) incelenmiş ve bir müşterinin telefon ünitesinden faydalanarak $650$ TL + $\%20$ KDV tutarında dış hat görüşmesi yaptığı tespit edilmiştir. Söz konusu hizmetin işletmeye olan maliyeti (operatör bedeli) ise $380$ TL + $\%20$ KDV’dir.

Bu işleme ilişkin yapılacak hasılat kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hasılat, brüt tutar olan

650

TL üzerinden "600 Yurtiçi Satışlar" hesabının ilgili yardımcı bölüm alt hesabında izlenmelidir.

Hizmet bedeli ile maliyet arasındaki fark olan

270

TL, "649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabına kaydedilmelidir.

Telefon hizmeti yan faaliyet sayıldığından,

650

TL tutarındaki hasılat "602 Diğer Gelirler" hesabında takip edilmelidir.

İşletme sadece aradaki kar marjı olan

270

TL tutarını "600 Yurtiçi Satışlar" hesabına gelir olarak kaydetmelidir.

Folyoya işlenen toplam tutar olan

780

TL, henüz tahsilat yapılmadığı için "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabında takip edilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Hasılat, brüt tutar olan $650$ TL üzerinden "600 Yurtiçi Satışlar" hesabının ilgili yardımcı bölüm alt hesabında izlenmelidir.

Answer

Yardımcı bölüm gelirleri (telefon vb.) işletmenin esas faaliyeti kapsamında değerlendirilir ve brüt tutar üzerinden '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına kaydedilir.

Konaklama işletmelerinde telefon ünitesi bir 'Yardımcı Bölüm' (Auxiliary Department) olarak tanımlanır. Bu bölümden elde edilen gelirler, işletmenin ana faaliyet döngüsünün bir parçasıdır. Bu nedenle, elde edilen hasılat '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının altında ilgili departman kodunda (örneğin 600.03 Telefon Gelirleri) izlenmelidir. Ayrıca muhasebenin temel ilkeleri gereği hasılat kaydı net tutar üzerinden değil, brüt tutar (

650

TL) üzerinden yapılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Gelirin niteliğini belirlemek.

Hizmet Telefon ünitesinden (Yardımcı Bölüm) sağlanmıştır.

Konaklama işletmelerinde hangi bölümden gelirse gelsin (oda, yemek, telefon), müşteriye sunulan ana hizmetler işletme hasılatıdır.

Kullanılacak hesap ve tutarı belirlemek.

Hesap: 600 Yurtiçi Satışlar (Alt Hesap: Telefon Gelirleri), Tutar:

650

TL.

Muhasebenin 'Brüt Değer Esası' gereği, maliyetler (operatör bedeli) hasılattan düşülmeden, brüt satış tutarı kaydedilmelidir.

KDV hesaplamasını ve folyo kaydını yapmak.

650 \times 0,20 = 130

TL KDV. Toplam Folyo Borcu:

780

TL.

Müşteri folyosu (120 Alıcılar) hem hasılatı hem de KDV'yi içerecek şekilde borçlandırılır.

Key Concept

Konaklama İşletmelerinde Yardımcı Bölüm Gelirlerinin Muhasebeleştirilmesi

Hints

Otel işletmelerinde telefon bir yardımcı bölümdür ve sunduğu hizmetler ana faaliyet geliri sayılır.

Muhasebenin brüt değer esası gereği gelir ve giderleri birbirine kırdırarak net tutar kaydetmekten kaçının.

İşlem doğrudan 600 Yurtiçi Satışlar hesabında brüt tutar (

650

TL) olarak kaydedilmeli, maliyet ise ayrı bir yevmiye maddesinde 740 hesabına borç yazılmalıdır.

Practice More

Konaklama işletmelerinde çamaşırhane hizmetlerinin otel içindeki diğer bölümlere (örneğin odalar departmanına) verilmesi durumunda yapılan 'iç transfer' kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer soru yevmiye kaydı bazında sorulsaydı; Borç tarafında 120 (Folyo), Alacak tarafında ise 600 (Satış) ve 391 (KDV) hesaplarının yer alacağını düşünerek de çözüme ulaşabilirdiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 32Question →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına bağlı mutfak biriminin bir aylık dönem içi hareketlerine ilişkin veriler aşağıdadır:

Kalem	Tutar (TL)
Dönem Başı Mutfak Stoku	$12.000$
Ana Ambardan Mutfağa Yapılan Transferler	$60.000$
Mutfaktan Personel Yemeği İçin Kullanılan Kısım	$5.000$
Dönem Sonu Mutfak Sayımı (Mutfak Stoku)	$15.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki "Satılan Hizmet Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

52.000

57.000

40.000

67.000

72.000

Show answer & explanation

Answer: $52.000$

Answer

İşletmenin ilgili dönemdeki satılan hizmet maliyeti

52.000

TL'dir.

Doğru tutar olan

52.000

TL, mutfağın sahip olduğu toplam yiyecek-içecek kaynağından (

72.000

TL), hem satış dışı bir kullanım olan personel yemeğinin (

5.000

TL) hem de henüz tüketilmemiş olan dönem sonu stokun (

15.000

TL) düşülmesiyle elde edilir. Bu işlem, 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılacak net tutarı gösterir.

Step-by-Step Solution

Mutfağın toplam kullanılabilir stok miktarını hesapla.

12.000 + 60.000 = 72.000

Dönem başında var olan stok ile dönem içinde ambardan gelen stokun toplamı, mutfaktaki toplam kaynakları gösterir.

Dahili tüketim olan personel yemeği giderini toplam kaynaktan düş.

72.000 - 5.000 = 67.000

Personel yemekleri satış amacıyla kullanılmadığı için satılan hizmetin maliyeti içinde yer almamalı, ilgili gider hesabına aktarılmalıdır.

Kalan tutardan dönem sonu stok miktarını çıkararak satılan kısmın maliyetini bul.

67.000 - 15.000 = 52.000

Mutfakta kullanılan ancak satılmayıp elde kalan (stok) miktar çıkarıldığında, müşterilere sunulan yiyecek ve içeceklerin maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Yiyecek ve İçecek Satılan Hizmet Maliyeti Hesaplaması

Hints

Satılan Hizmet Maliyeti hesaplanırken mutfağa giren toplam değerlerden mutfakta kalan stoklar düşülmelidir.

Mutfaktan personel yemeği için ayrılan kısım bir satış değildir, bu nedenle 'satılan' hizmetin maliyetinden çıkarılmalıdır.

Formül: (Dönem Başı Stok + Ambardan Transferler) - Personel Yemekleri - Dönem Sonu Stok = Satılan Hizmet Maliyeti.

Practice More

Benzer bir soruda 'ikram' (complimentary) yiyeceklerin maliyet hesaplamasındaki yerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 33Question →

Konaklama işletmelerinde, bir seyahat acentesi aracılığıyla konaklayan gruba ait toplu konaklama bedelleri "Master Folio" üzerinden takip edilirken, gruptaki bir misafirin şahsi harcamaları için ayrı bir "Guest Folio" (Müşteri Folyosu) açılmıştır. Misafirin otelden ayrılış (check-out) tarihindeki Guest Folio dökümü aşağıdaki gibidir:

Harcama Türü	Tutar (KDV Hariç)	KDV Oranı
Oda Servisi (Yemek)	$5.000$ TL	%10
Mini Bar ve Telefon	$5.000$ TL	%20

Müşteri, otele giriş yaparken $3.000$ TL tutarında bir depozito ödemiş ve bu tutar "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına kaydedilmiştir. Müşteri, çıkış yaparken kalan borcunu nakit olarak ödemiştir.

Bu bilgilere göre, misafirin çıkış işleminin muhasebeleştirilmesinde "100 Kasa" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

8.500

11.500

8.000

7.000

9.000

Show answer & explanation

Answer: $8.500$ TL

Answer

Misafirin Guest Folio borcu olan

11.500

TL'den

3.000

TL'lik avans düşüldüğünde kalan

8.500

TL nakit olarak tahsil edilmelidir.

Doğru tutar olan

8.500

TL, öncelikle Oda Servisi bedeline %10 KDV (

5.500

TL) ve Mini Bar/Telefon bedeline %20 KDV (

6.000

TL) eklenerek toplam folyo tutarının (

11.500

TL) bulunması, ardından bu toplamdan müşterinin rezervasyon sırasında ödediği

3.000

TL'lik avansın mahsup edilmesiyle hesaplanır.

Step-by-Step Solution

KDV dahil harcama tutarlarını hesaplayın.

Yemek:

5.000 \times 1,10 = 5.500

TL; Mini Bar/Telefon:

5.000 \times 1,20 = 6.000

TL.

Konaklama ve yeme-içme hizmetleri genellikle %10, diğer teknik servisler %20 KDV'ye tabidir.

Toplam folyo borcunu bulun.

5.500 + 6.000 = 11.500

TL.

Misafirin otelde kaldığı süre boyunca Guest Folio'suna yansıyan toplam borç bakiyesidir.

Önceden alınan avansı toplam borçtan mahsup edin.

11.500 - 3.000 = 8.500

TL.

Daha önce alınan depozito tutarı müşterinin borcundan düşülerek nihai ödeme tutarı belirlenir.

Key Concept

Ön Büro İşlemleri ve Müşteri (Folyo) Hesapları

Estimated Time:1m 30s

Question 34Question →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek-içecek bölümünde, ay sonu itibarıyla yapılan sayımlar ve ambar çıkış fişlerinin analizi sonucunda toplam $200.000$ TL tutarında gıda malzemesinin tüketildiği tespit edilmiştir. Bu tüketimin detayları şu şekildedir:

Kullanım Amacı	Tutar
Tanıtım amacıyla acentelere sunulan ikramlar	$15.000$ TL
Genel idari personelin yemek ihtiyacı	$25.000$ TL
Müşterilere sunulan ücretli hizmetler	$160.000$ TL

Buna göre, söz konusu malzeme tüketiminin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı 15.000 TL borçlandırılır.

740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı 200.000 TL borçlandırılır.

150 İlk Madde ve Malzeme hesabı 200.000 TL borçlandırılır.

770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 15.000 TL borçlandırılır.

622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabı 160.000 TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı 15.000 TL borçlandırılır.

Answer

Malzeme tüketim kaydında, tanıtım amacıyla kullanılan tutar için Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı borçlandırılmalıdır.

Doğru ifade olan tanıtım amaçlı tutarın pazarlama gideri olarak kaydedilmesi, muhasebenin fonksiyonel gider dağılımı ilkesine uygundur. Acentelere sunulan ikramlar işletmenin satışlarını artırmaya yönelik bir tanıtım faaliyeti olduğu için 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında izlenmelidir.

Step-by-Step Solution

Toplam tüketimin fonksiyonel dağılımını analiz et

200.000 TL toplam tüketimin; 160.000 TL'si üretim (740), 15.000 TL'si pazarlama (760) ve 25.000 TL'si genel yönetim (770) olarak ayrıştırıldı.

Konaklama işletmelerinde maliyetlerin sadece üretimle sınırlı kalmayıp, ikram ve personel yemeği gibi farklı fonksiyonlara dağıtılması gerekir.

Yevmiye kaydının borç taraflarını belirle

740 (160.000 TL), 760 (15.000 TL) ve 770 (25.000 TL) nolu hesaplar borçlandırılır.

Gider ve maliyet hesaplarındaki artışlar borç tarafa kaydedilir.

Stok çıkışını kaydet

150 İlk Madde ve Malzeme hesabı 200.000 TL alacaklandırılır.

Varlık hesaplarındaki azalışlar alacak tarafa kaydedilir.

Key Concept

Yiyecek ve İçecek Bölümü Maliyet Ayrıştırması

Hints

Tüketilen malzemelerin hangi amaçla kullanıldığına dikkat edin.

Tanıtım ve ağırlama faaliyetleri muhasebede pazarlama gideri olarak sınıflandırılır.

Stoktan çıkış kaydı yaparken varlık hesabının hangi tarafına kayıt yapılacağını hatırlayın.

Practice More

Farklı bölümlerden (odalar, yiyecek-içecek) gelen giderlerin ortak dağıtım anahtarlarıyla paylaştırılmasını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 35Question →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına bağlı mutfak biriminin Ocak ayı stok hareketleri ve kullanım detayları aşağıda verilmiştir:

Kalem	Tutar
Dönem Başı Mutfak Malzeme Stoku	$25.000$ TL
Ay İçi Ambar Girişleri (Net)	$95.000$ TL
Dönem Sonu Mutfak Malzeme Sayımı	$30.000$ TL

Yapılan incelemede, mutfaktan çıkan malzemelerin $4.000$ TL'lik kısmının işletme personelinin yemeği için kullanıldığı, $2.000$ TL'lik kısmının ise tanıtım amaçlı olarak müşterilere ücretsiz ikram edildiği tespit edilmiştir.

Buna göre, ilgili ayın sonunda yiyecek ve içecek üretim maliyetinin kaydında "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabının borcuna kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

84.000

90.000

96.000

114.000

89.000

Show answer & explanation

Answer: $84.000$

Answer

İşletmenin üretim maliyeti

84.000

TL olarak hesaplanır.

Toplam tüketilen hammadde tutarı

90.000

TL'dir. Ancak bu tutarın tamamı satış amaçlı hizmet üretiminde kullanılmamıştır. Personel yemekleri (

4.000

TL) ve pazarlama amaçlı ikramlar (

2.000

TL) hizmet üretim maliyeti (740) yerine ilgili gider hesaplarına kaydedilmelidir. Bu nedenle

90.000 - 6.000 = 84.000

TL tutarı üretim maliyeti olarak borç kaydedilir.

Step-by-Step Solution

Toplam tüketilen malzeme tutarını hesapla

25.000 + 95.000 - 30.000 = 90.000

Mutfakta kullanılan toplam hammadde miktarını belirlemek için Dönem Başı Stok + Alışlar - Dönem Sonu Stok formülü uygulanır.

Üretim dışı kullanım tutarlarını topla

4.000 + 2.000 = 6.000

Personel yemeği ve pazarlama ikramları hizmet üretimi maliyetine değil, ilgili gider hesaplarına (770/760) aktarılmalıdır.

Üretim maliyeti hesabına (740) aktarılacak net tutarı belirle

90.000 - 6.000 = 84.000

Üretimle doğrudan ilgisi olmayan çıkışlar düşüldüğünde kalan tutar hizmet üretim maliyetini oluşturur.

Key Concept

Hizmet Üretim Maliyeti ve Gider Ayrımı

Practice More

Bu işlemin ardından, satılan yiyecek ve içeceklerin maliyetinin 740 hesabından 622 hesabına devredilme kaydını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 36Question →

Mavi Çınar Otel İşletmesi'nde konaklayan bir müşteri, işletmenin çamaşırhane ünitesinden hizmet almış ve karşılığında $400$ TL + $\%20$ KDV tutarında bir bedel müşteri folyosuna borç kaydedilmiştir. Gün sonu işlemlerinde bu hizmet bedeline ilişkin yapılacak muhasebe kaydında, hasılat tutarı aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilmelidir?

600 Yurtiçi Satışlar

649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar

602 Diğer Gelirler

340 Alınan Sipariş Avansları

679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar

Show answer & explanation

Answer: 600 Yurtiçi Satışlar

Answer

Yardımcı bölüm gelirleri ana faaliyet geliri kabul edildiğinden 600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilmelidir.

Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane, spor salonu ve otopark gibi yardımcı bölümlerden sağlanan hasılat, işletmenin ana faaliyet gelirleri arasında yer alır. Bu nedenle, bu bölümlerden sağlanan hizmet bedelleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

Gelirin niteliğini belirle.

Çamaşırhane hizmeti, konaklama işletmesinin yardımcı bölümlerinden biridir.

Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane, otopark ve SPA gibi birimler yardımcı departmanlar olarak adlandırılır.

Muhasebe hesap kodunu tespit et.

Bu birimlerden elde edilen gelirler işletmenin esas faaliyet konusuna dahildir.

Tek Düzen Hesap Planı ve ihtisas muhasebesi kurallarına göre ana faaliyet gelirleri 600 kodlu hesapta takip edilir.

Kayıt tarafını seç.

Gelir hesapları alacak taraflı çalışır.

Hasılat oluştuğunda gelir tablosu hesaplarında artış meydana gelir.

Key Concept

Konaklama işletmelerinde yardımcı departman gelirlerinin sınıflandırılması

Hints

Otelin ana işi sadece oda satmak değildir; çamaşırhane gibi ek hizmetler de bu işin bir parçasıdır.

Practice More

Konaklama işletmelerinde maliyetlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında nasıl departmanlara ayrıldığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 37Question →

Bir turizm işletmesinde konaklayan ve acente aracılığıyla rezervasyon yaptıran bir müşterinin ayrılış (check-out) işlemleri sırasında folyo kayıtlarında aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

İşlem Detayı	Tutar
Konaklama Bedeli (Acente tarafından karşılanacak)	$15.000$ TL
Ekstra Harcamalar (Restoran, Mini Bar vb.)	$4.500$ TL
Girişte Alınan Nakit Depozito	$1.500$ TL

Müşteri, girişte ödediği depozito tutarı ekstra harcamalarından mahsup edildikten sonra kalan bakiyeyi nakit olarak ödeyerek otelden ayrılmıştır. (KDV ihmal edilmiştir.)

Buna göre, işletmenin bu işleme ilişkin yapacağı gün sonu muhasebe kaydında " $120$ Alıcılar" ve " $100$ Kasa" hesaplarına borç kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

120

Alıcılar:

15.000

TL;

100

Kasa:

3.000

120

Alıcılar:

15.000

TL;

100

Kasa:

4.500

120

Alıcılar:

19.500

TL;

100

Kasa:

0

120

Alıcılar:

13.500

TL;

100

Kasa:

4.500

120

Alıcılar:

15.000

TL;

100

Kasa:

6.000

Show answer & explanation

Answer: $120$ Alıcılar: $15.000$ TL; $100$ Kasa: $3.000$ TL

Answer

120

Alıcılar hesabına

15.000

TL,

100

Kasa hesabına ise

3.000

TL borç kaydedilmelidir.

Konaklama işletmelerinde acente aracılığıyla gelen müşterilerin oda bedelleri acenteye fatura edileceği için

120

Alıcılar hesabına, şahsi harcamalarından kalan nakit ödemeler ise

100

Kasa hesabına borç kaydedilir. Müşteri

4.500

TL'lik harcamasının

1.500

TL'sini zaten depozito olarak verdiği için, çıkışta sadece

3.000

TL nakit ödeme yapar.

Step-by-Step Solution

Acenteden tahsil edilecek tutarın belirlenmesi

15.000

Konaklama bedeli acente tarafından üstlenildiği için bu tutar işletmenin ticari alacağı (City Ledger) olarak

120

Alıcılar hesabında takip edilir.

Müşterinin ödeyeceği net nakit tutarın hesaplanması

4.500 - 1.500 = 3.000

Müşterinin toplam ekstra harcamasından, girişte verdiği depozito (avans) mahsup edilerek kalan tutar nakit olarak tahsil edilir.

Muhasebe maddesinin oluşturulması

120

(B)

15.000

100

(B)

3.000

340

(B)

1.500

600

(A)

19.500

Hasılatın (Ekstra + Konaklama) tamamı kaydedilirken, alacak şekilleri (nakit, acente alacağı ve önceki avansın kapatılması) borç tarafta gösterilir.

Key Concept

Konaklama işletmelerinde folyo bakiyelerinin tahsilat türüne göre (Nakit, City Ledger, Avans Mahsubu) ayrıştırılarak muhasebeleştirilmesi.

Hints

Acentenin ödeyeceği tutar ile müşterinin ödeyeceği tutarı birbirinden ayırın.

Müşterinin çıkışta ödeyeceği nakit miktarını bulurken, girişte bıraktığı

1.500

TL depozitoyu ekstra harcamalarından düşmeyi unutmayın.

Practice More

Main Courante üzerinden yapılan günlük hasılat kayıtlarında farklı KDV oranlarının nasıl ayrıştırıldığını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 38Question →

Konaklama işletmeleri; odalar ve yiyecek-içecek departmanları gibi ana gelir merkezlerinin yanı sıra, konukların ihtiyaçlarına yönelik çamaşırhane, telefon ve SPA gibi yardımcı departmanlar aracılığıyla da hizmet sunmaktadır. Bu yardımcı departmanların muhasebe organizasayonu ve gelir-gider takibi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yardımcı departmanlar tarafından sunulan hizmetler işletmenin toplam hasılatının bir parçasıdır ve elde edilen gelirler "600 Yurtiçi Satışlar" hesabının ilgili alt kodlarında izlenmelidir.

Bu departmanlar ana faaliyet konusu olan konaklama hizmeti dışında kaldığı için elde edilen hasılat "649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabına kaydedilmelidir.

Rezervasyon aşamasında veya giriş esnasında bu hizmetlere karşılık alınan peşinatlar, dönemsellik kavramı gereği tahsil edildiği anda doğrudan "600 Yurtiçi Satışlar" hesabına gelir yazılmalıdır.

Seyahat acenteleri aracılığıyla gelen konukların bu bölümlerdeki harcamaları için düzenlenen faturalarda, acente komisyonu düşüldükten sonra kalan net tutar hasılat olarak kaydedilmelidir.

Bu departmanlardaki hizmet üretimi için yapılan malzeme çıkışlarında, ambar çıkış fiyatları yerine doğrudan en son faturadaki güncel piyasa bedelleri esas alınmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: Yardımcı departmanlar tarafından sunulan hizmetler işletmenin toplam hasılatının bir parçasıdır ve elde edilen gelirler "600 Yurtiçi Satışlar" hesabının ilgili alt kodlarında izlenmelidir.

Answer

Yardımcı departman gelirlerinin işletmenin ana faaliyet hasılatı içinde kabul edilerek 600 Yurtiçi Satışlar hesabında izlenmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.

Konaklama işletmelerinde telefon, çamaşırhane, SPA gibi departmanlar her ne kadar 'yardımcı' olarak adlandırılsa da, bunlar işletmenin esas faaliyet konusu çerçevesinde konuklara sunulan ve süreklilik arz eden hizmetlerdir. Bu nedenle, elde edilen gelirler faaliyet dışı gelir (649) yerine, doğrudan ana faaliyet hasılatı olan 600 Yurtiçi Satışlar hesabının ilgili departman kodlarında izlenmelidir.

Step-by-Step Solution

Hizmetin niteliğini belirle

Yardımcı departman hizmetleri (çamaşırhane, telefon vb.) süreklidir.

Konaklama işletmelerinde bu hizmetler ana faaliyetin tamamlayıcısıdır.

Hesap planı eşleştirmesi yap

Sürekli ve ana faaliyetle ilgili gelirler 600 nolu hesaba aktarılır.

Tek Düzen Hesap Planı ve ihtisas muhasebesi gereği bu gelirler 649 gibi hesaplarda takip edilmez.

Diğer muhasebe ilkelerini kontrol et

Hasılat brüt kaydedilmeli ve avanslar zamanında gelirleşmelidir.

Netleştirme yasağı ve dönemsellik kavramı muhasebe organizasyonunun temelidir.

Key Concept

Konaklama İşletmelerinde Gelir Sınıflandırması ve Departman Muhasebesi

Estimated Time:1m 30s

Question 39Question →

Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu; hizmetin stoklanamazlığı, üretim-tüketim eş zamanlılığı ve yüksek sabit maliyet yapısı gibi sektörel dinamikler üzerine inşa edilir.

Bu yapısal özelliklerin muhasebe organizasyonu ve uygulamalarına yansımasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?

Hizmetin stoklanamaması, işletmenin atıl kapasite maliyetini üstlenme riskini artırdığı için muhasebe sisteminin doluluk oranlarını finansal verilerle ilişkilendirmesi gerekir.

Üretim ve tüketimin eş zamanlılığı, gelirlerin tahakkuk ve tahsilat kontrolünün anlık yapılmasını gerektirdiğinden, ön büro folyo kayıtları ile genel muhasebe arasında günlük müşteri cetvelleri aracılığıyla köprü kurulur.

Duran varlık ağırlıklı yapı nedeniyle amortisman giderleri toplam maliyetler içinde önemli bir yer tutar ve bu durum işletmenin faaliyet kaldıracının yüksek olmasına yol açar.

Üretilen hizmetlerin stoklanamaması özelliği nedeniyle, yiyecek-içecek ve temizlik malzemesi gibi girdiler de alındıkları anda doğrudan

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabına borç kaydedilerek dönem sonu stok takibinden muaf tutulur.

Çamaşırhane, telefon ve SPA gibi yardımcı departmanlardan elde edilen gelirler, işletmenin ana faaliyetinin bir parçası olarak kabul edilir ve brüt satışlar kapsamında

600

Yurtiçi Satışlar hesabında izlenir.

Show answer & explanation

Answer: Üretilen hizmetlerin stoklanamaması özelliği nedeniyle, yiyecek-içecek ve temizlik malzemesi gibi girdiler de alındıkları anda doğrudan $740$ Hizmet Üretim Maliyeti hesabına borç kaydedilerek dönem sonu stok takibinden muaf tutulur.

Answer

Üretilen hizmetlerin stoklanamaması özelliği nedeniyle girdilerin doğrudan maliyete atılması ve stok takibinden muaf tutulması ifadesi yanlıştır.

Konaklama işletmelerinde sunulan hizmetin (örneğin bir oda satışının) stoklanamaz olması, o hizmetin üretiminde kullanılan fiziksel malzemelerin (yiyecek, içecek, temizlik maddeleri vb.) stoklanamayacağı anlamına gelmez. Bu malzemeler satın alındığında

150

İlk Madde ve Malzeme hesabına kaydedilir ve kullanıldıkça (üretime sevk edildikçe)

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabına aktarılır. Bu girdilerin doğrudan maliyet yazılması, dönem sonu envanter ve maliyet hesaplamalarının hatalı yapılmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

Konaklama işletmelerindeki 'stoklanamazlık' kavramını analiz etme

Stoklanamazlık özelliği sadece nihai ürün olan 'hizmet' (oda gecesi, servis vb.) için geçerlidir.

Zamanın depolanamaması ve hizmetin üretildiği anda tüketilmesi bu özelliğin temelidir.

Girdi ve malzeme yönetimini değerlendirme

Hizmet üretiminde kullanılan yiyecek, içecek, buklet malzemeleri ve temizlik ürünleri fiziksel nesnelerdir ve depolanabilirler.

Bu malzemeler Tek Düzen Hesap Planı uyarınca stok hesaplarında takip edilmelidir.

Muhasebe kaydı prensiplerini uygulama

Malzemeler satın alındığında

150

İlk Madde ve Malzeme hesabına borç kaydedilir; üretime sevk edildikçe

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabına aktarılır.

Dönemsellik ve eşleştirme ilkeleri gereği tüketilmeyen malzemenin doğrudan gider yazılması mali tabloları yanıltır.

Hatalı ifadeyi belirleme

Hizmetin stoklanamaz oluşu, malzemelerin de stoklanamayacağı ve doğrudan maliyete atılacağı anlamına gelmez.

Maliyet muhasebesi organizasyonunda girdi (input) ile çıktı (output) arasındaki bu ayrım kritiktir.

Key Concept

Hizmet İşletmelerinde Girdi-Çıktı Ayrımı ve Stok Yönetimi

Estimated Time:2m 0s

Question 40Question →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına bağlı mutfak biriminde, dönem sonunda yapılan maliyet analizleri neticesinde ambardan çekilerek kullanılan toplam $320.000$ TL tutarındaki gıda maddesinin kullanım yerleri şu şekilde tespit edilmiştir:

- Restoran ve oda servisi yoluyla müşterilere sunulan yemekler için: $245.000$ TL
- Otelin tüm departmanlarında çalışan personelin yemek ihtiyacı için: $45.000$ TL
- Gelecek dönem rezervasyonlarını artırmak amacıyla acente yetkililerine sunulan ikramlar için: $30.000$ TL

Bu verilere göre, gıda maddesi kullanımlarının muhasebeleştirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Müşterilere sunulan yemekler için kullanılan

245.000

TL, 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borcuna kaydedilir.

Personel yemek giderleri için ayrılan

45.000

TL, 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borcuna kaydedilir.

Acente yetkililerine sunulan ikramlar için harcanan

30.000

TL, 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının borcuna kaydedilir.

Tüketilen gıda maddelerinin toplam tutarı olan

320.000

TL, 150 İlk Madde ve Malzeme hesabının alacağına kaydedilir.

Personel yemek giderleri için kullanılan

45.000

TL, doğrudan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına borç kaydedilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Personel yemek giderleri için kullanılan $45.000$ TL, doğrudan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına borç kaydedilmelidir.

Answer

Personel yemek giderlerinin doğrudan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına kaydedilmesi ifadesi yanlıştır; çünkü bu giderler dönem içinde 770 Genel Yönetim Giderleri hesabında takip edilmelidir.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabı bir gelir tablosu hesabıdır ve sadece dönem sonlarında 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma hesabı aracılığıyla maliyetlerin aktarılmasında kullanılır. Dönem içinde gerçekleşen personel yemek gideri gibi tüketimler doğrudan bu hesaba borç yazılamaz; bunun yerine 770 Genel Yönetim Giderleri gibi ilgili faaliyet gideri hesaplarında izlenmelidir.

Step-by-Step Solution

Müşterilere sunulan hizmet maliyetini belirleme

245.000

TL -> 740 Hizmet Üretim Maliyeti

Müşteriye satılan yiyecek ve içecekler işletmenin ana üretim faaliyetidir.

Personel yemek giderini sınıflandırma

45.000

TL -> 770 Genel Yönetim Giderleri

Personel yemekleri, satılan hizmetin doğrudan bir parçası değil, bir işletme (faaliyet) gideridir.

Tanıtım amaçlı ikramları sınıflandırma

30.000

TL -> 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri

Acentelere yapılan ikramlar pazarlama ve tanıtım stratejisinin bir parçasıdır.

Stok çıkışını kaydetme

150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı (Alacak):

320.000

Ambardan çıkan toplam malzeme stoklardan düşülmelidir.

Key Concept

Yiyecek ve içecek işletmelerinde tüketilen malzemelerin kullanım amaçlarına göre fonksiyonel maliyet hesaplarına (740, 760, 770) dağıtılması.

Hints

Giderlerin 'fonksiyonel' dağılımına dikkat edin; müşteri, personel ve tanıtım harcamaları farklı hesaplarda izlenir.

Dönem içi kayıtlar 7'li grupta yapılırken, 6'lı gruptaki maliyet hesapları (620-623) sadece dönem sonu yansıtma işlemlerinde kullanılır.

Personel yemeği bir 'hizmet üretim maliyeti' (740) değil, bir 'genel yönetim gideri' (770) olarak kabul edilir.

Practice More

Konaklama işletmelerinde 'Main Courante' (Günlük Müşteri Cetveli) kayıtlarını ve KDV oranlarının ayrıştırılmasını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Hesap kodlarının gruplarını hatırlayarak eleme yapabilirsiniz: 7'li hesaplar 'Maliyet Hesapları'dır (dönem içi), 6'lı hesaplar ise 'Gelir Tablosu Hesapları'dır (dönem sonu sonuçları).

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 2 / 7Next

Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept