Finansal Analiz Türleri

İşletmelerin finansal durumlarını ve faaliyet sonuçlarını değerlendirmek amacıyla kullanılan finansal analiz teknikleri, analizin kapsadığı süre ve uygulama yöntemi bakımından statik ve dinamik olmak üzere iki temel gruba ayrılmaktadır. Buna göre, finansal analiz türlerinden biri olan 'statik analiz' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Borsa İstanbul'da ($BİST$) işlem gören bir şirketin paylarını satın almayı planlayan bir yatırımcı; şirketin finansal tablolarını inceleyerek gelecekteki büyüme potansiyelini ve hissedarlarına sağlayacağı toplam getiriyi değerlendirmektedir. Buna göre, yatırımcının bu amacı doğrultusunda gerçekleştirdiği faaliyet aşağıdaki analiz türlerinden hangisidir?

Bir bankanın kredi analisti, bir işletmenin son iki yıla ait finansal tablolarını incelemiş ve aşağıdaki verileri saptamıştır:

İşletmenin her iki dönemde de 'Cari Oran' değerinin $2,0$ olduğu görülmektedir. Buna göre, yapılacak bir kredi analizi sonucunda işletmenin borç ödeme gücü hakkında varılabilecek en kapsamlı ve doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında bilgi sahibi olmak isteyen ancak işletme yönetimi üzerinde doğrudan bir denetim yetkisi veya gizli belgelere erişim hakkı bulunmayan; potansiyel yatırımcılar, bankalar, sendikalar ve kamu kuruluşları gibi dış paydaşların, işletmenin kamuya açıkladığı genel amaçlı finansal tablolar üzerinden gerçekleştirdikleri analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

İşletme dışındaki çıkar gruplarının (yatırımcılar, kredi verenler, kamu otoriteleri vb.) işletme tarafından sunulan finansal raporlar üzerinden gerçekleştirdikleri "Dış Analiz" süreci ve bu analizin teorik kısıtları göz önüne alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi muhasebe teorisi açısından kesinlikle doğrudur?

Bir işletme, hammadde alımı için bir ticari bankadan kısa vadeli kredi talebinde bulunmuştur. Bankanın kredi analisti tarafından yapılan incelemede işletmeye ait şu veriler saptanmıştır:

Bu verilere göre, kredi analistinin işletmenin likidite gücü ve kredi değerliliği hakkında yapacağı en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Finansal analiz; analizi yapanın kimliğine, analizin yapılış amacına ve kapsadığı döneme göre çeşitli türlere ayrılmaktadır. Bir işletmede gerçekleştirilen bazı analiz çalışmaları şu şekildedir:

$1.$ Standart maliyetler ile fiili maliyetler arasındaki olumsuz sapmaların kök nedenlerinin operasyonel düzeyde araştırılması.
$2.$ İşletmenin piyasa değerinin defter değerine oranının ($PD/DD$), rakip işletmelerin ve sektörün çarpanları ile karşılaştırılması.
$3.$ Gelecek dönem bütçe hedefleri ile orta ve uzun vadeli stratejik planların uyumluluğunun içsel raporlar üzerinden denetlenmesi.
$4.$ İşletmenin kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesinin, net işletme sermayesi ve likidite oranları çerçevesinde değerlendirilmesi.
$5.$ Bölüm yöneticilerinin performansının, departmanlara atanan kârlılık ve verimlilik hedeflerine ulaşma derecelerine göre puanlanması.

Buna göre, yukarıdaki faaliyetlerden hangileri doğrudan Yönetim Analizi kavramı içerisinde yer alan ve bu analizi diğer türlerden ayıran temel odak noktalarıdır?

Bir üretim işletmesinde üst yönetim; brüt satış kâr marjındaki beklenmedik düşüşün nedenlerini araştırmak, üretim süreçlerindeki fire oranlarını denetlemek ve gelecek dönem bütçelerini revize etmek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlatmıştır. Bu çalışma kapsamında standart maliyetler ile fiili maliyetler karşılaştırılmış ve departman bazlı performans raporları hazırlanmıştır.

Bu senaryoda yürütülen "Yönetim Analizi" süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Bir finansal analist, bir işletmenin $2023$, $2024$ ve $2025$ yıllarına ait finansal tablolarını temin ederek 'Net Satışlar' ile 'Satışların Maliyeti' kalemleri arasındaki ilişkinin yıllar içerisindeki gelişimini incelemektedir. Analist, bu kalemlerin her bir yıl için önceki yıla göre yüzde kaç arttığını hesaplamakta ve maliyet artış hızının satış artış hızını geçip geçmediğini kontrol ederek işletmenin gelecekteki kârlılık eğilimi hakkında bir rapor hazırlamaktadır.

Bu analistin yürüttüğü çalışma, yöntemi ve zaman boyutu dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır ve bu tanımı sağlayan temel ölçüt nedir?

İşletmenin finansal tabloları üzerinden gerçekleştirilen; temel olarak işletmenin uzun vadeli kazanç gücü, temettü dağıtım kapasitesi ve yatırılan sermayenin gelecekteki değer artış potansiyeli gibi unsurların değerlendirildiği 'Yatırım Analizi'ne dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ticari bankanın kredi analiz birimi, kredi talebinde bulunan $A$ İşletmesi'nin son dönem finansal tabloları üzerinden aşağıdaki verileri hesaplamıştır:

Analiz raporunda, işletmenin likidite oranlarının sektör ortalamalarının ve genel kabul görmüş standartların oldukça üzerinde olmasına rağmen, kısa vadeli borç ödeme kapasitesinin ciddi riskler barındırdığı ve kredi talebinin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre, kredi analistinin bu 'yüksek risk' değerlendirmesine ulaşmasındaki temel teknik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Bir finansal analist, bir işletmenin mali durumunu ve performansını değerlendirmek amacıyla şu iki farklı işlemi gerçekleştirmiştir:

I. $2025$ yılı bilançosundaki 'Ticari Alacaklar' kaleminin 'Dönen Varlıklar' toplamı içindeki payının $\%$ olarak hesaplanması.
II. $2024$ ve $2025$ yılları 'Net Satışlar' tutarlarının karşılaştırılarak, satış hacmindeki artış veya azalış oranının belirlenmesi.

Analizin kapsadığı süre ve yöntemlerin niteliği dikkate alındığında, bu işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir finansal analist, bir yatırım fonu adına potansiyel yatırım kararlarını değerlendirmek amacıyla bir şirket üzerinde şu çalışmaları yürütmüştür:

I. Şirketin özkaynak kârlılığının ($ROE$), borçlanma maliyeti ile aktif kârlılığı ($ROA$) arasındaki farktan nasıl etkilendiğini (finansal kaldıraç etkisi) modellemiştir.
II. Şirketin geçmiş dönem hisse başına kâr ($HBK$) verilerini kullanarak sürdürülebilir büyüme oranını ($g = ROE \times (1 - \text{Temettü Dağıtım Oranı})$) hesaplamıştır.
III. Şirketin ticari borçlarını ödeme süresindeki artışın, tedarikçiler nezdindeki güvenilirliğini ve kısa vadeli kredi limitlerini nasıl etkileyebileceğini araştırmıştır.
IV. Şirketin üretim maliyetlerindeki sapmaları analiz etmek amacıyla standart maliyet yöntemine göre hazırlanan iç departman performans raporlarını incelemiştir.

Analistin yaptığı bu çalışmaların niteliği ve kapsamı göz önüne alındığında, 'Yatırım Analizi' dahilinde değerlendirilebilecek faaliyetler ve bu analiz türünün 'Kredi Analizi'nden temel yapısal farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir yatırım bankasında çalışan kıdemli finansal analist, kredi limitlerini gözden geçirdiği bir holdingin borç ödeme kapasitesindeki belirsizlikleri gidermek amacıyla ek bilgiye ihtiyaç duymaktadır. Analistin, yürüttüğü çalışmanın metodolojik olarak 'Dış Analiz' niteliğini koruyabilmesi ve etik sınırları aşmaması gerekmektedir. Buna göre, analistin aşağıdaki eylemlerinden hangisi 'Dış Analiz' disiplinine ve veri seti sınırlarına uygun bir uygulama olarak kabul edilir?

Bir finansal analist, bir holding iştiraki olan işletmenin finansal performansını değerlendirirken dikey analiz, oran analizi ve karşılaştırmalı tablolar analizi tekniklerini birlikte kullanmaktadır. Analist, hazırladığı raporun sonuç bölümünde işletmenin zaman içerisindeki gelişim yönünü ve fon akışındaki sürekliliği metodolojik bir yaklaşımla vurgulamak istemektedir.

Buna göre, analistin raporunda yer alan aşağıdaki tespitlerden hangisi, analizin kapsadığı süre ve uygulanış biçimi bakımından 'dinamik analiz' karakterinde olduğunu doğrudan ispatlar?

Bir işletmenin kısa vadeli kredi talebini değerlendiren analiz uzmanı, işletmenin finansal tabloları üzerinde yaptığı incelemede aşağıdaki bulguları saptamıştır:

Bu verilere göre, kredi analizi perspektifinden işletmenin borç ödeme gücü hakkında yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

$2026$ yılı başında bir teknoloji şirketinin paylarını borsadan satın alarak uzun vadeli yatırım yapmayı planlayan bir finansal analist; şirketin son üç yıla ait kamuya açıklanmış finansal tablolarını, bağımsız denetim raporlarını ve yıllık faaliyet raporlarını detaylı bir incelemeye tabi tutmuştur. Analist, şirketin kârlılığındaki düşüşün nedenini tam olarak saptayabilmek amacıyla ürün bazlı birim maliyet yapılarına ve departmanlar arası genel üretim gideri dağıtım anahtarlarına da ulaşmak istemiş ancak bu bilgilerin kamuya açık belgelerde yer almadığını görmüştür. Bu senaryodaki analiz süreci ve bilgi kısıtları dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Kamuya Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden yayımlanan finansal raporları inceleyen bir tasarruf sahibi; ilgilendiği şirketin özkaynak kârlılığını, ödenen temettü verimliliğini ve şirketin piyasa değerinin defter değerine ($PD/DD$) oranını analiz etmektedir. Bu kişi, yapacağı sermaye girişi karşılığında elde edeceği risk ve getiri dengesini optimize etmeyi ve anaparasının güvenliğini teyit etmeyi hedeflemektedir.

Bu bilgilere göre, tasarruf sahibinin yürüttüğü bu faaliyet aşağıdaki analiz türlerinden hangisinin kapsamına girer?

Bir işletmeye ortak olmayı planlayan tasarruf sahiplerinin veya mevcut ortakların; işletmenin uzun vadeli kârlılık durumunu, kâr payı (temettü) dağıtım kapasitesini ve yatırdıkları sermayenin güvencesini belirlemek amacıyla yaptıkları analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mali analiz sürecinde, verilerin kapsadığı zaman dilimi analizin niteliğini belirleyen temel unsurlardan biridir. Bir analist, işletmenin geçmiş yıllardaki performansını bugünkü verilerle kıyaslayarak bir gelişim yönü saptamaya çalışıyorsa dinamik bir yaklaşım sergiliyor demektir. Bu çerçevede, aşağıdakilerden hangisi doğrudan dinamik bir analiz tekniği olarak kabul edilir?