Karşılaştırmalı Tablolar Analizi

182 questions

İşletmenin $2024$ ve $2025$ yıllarına ait karşılaştırmalı bilançosunda yer alan varlık gruplarındaki mutlak ve oransal değişimler ile net satış verileri aşağıda sunulmuştur:

Kalem	Değişim Tutarı ( $₺$ )	Değişim Oranı ( $\%$ )
Hazır Değerler	$-180.000$	$-60$
Ticari Alacaklar	$+240.000$	$+40$
Stoklar	$+300.000$	$+50$
Maddi Duran Varlıklar (Brüt)	$+900.000$	$+45$
Birikmiş Amortismanlar (-)	$+90.000$	$+15$
Net Satışlar	$+45.000$	$+5$

Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, işletmenin varlık yönetimi ve finansal durumu hakkında yapılabilecek en kapsamlı ve doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Ticari alacaklar ve stoklardaki artış hızının net satış artış hızını önemli ölçüde aşması tahsilat ve stok yönetiminde verimsizliğe, hazır değerlerdeki sert düşüşle birleşen yüksek tutarlı duran varlık yatırımları ise likidite krizi ve atıl kapasite riskine işaret etmektedir.

Maddi duran varlıklarda görülen

\%45

oranındaki artış işletmenin üretim kapasitesini modernize ettiğini, net satışlardaki

\%5

oranındaki artış ise bu kapasite artışının satış performansı üzerindeki olumlu etkisinin başladığını göstermektedir.

Stok ve alacaklardaki artış işletmenin pazar payını agresif bir şekilde büyüttüğünü, hazır değerlerdeki azalış ise nakit kaynakların bu büyümenin finansmanı için doğrudan özkaynak yerine kullanıldığını kanıtlamaktadır.

Birikmiş amortismanlardaki

\%15

oranındaki artışın maddi duran varlıklardaki brüt artıştan düşük kalması, işletmenin duran varlıklarının ekonomik ömrünü tamamladığını ve bu durumun likiditeyi olumsuz etkilediğini gösterir.

Hazır değerlerdeki mutlak azalışın ticari alacaklardaki mutlak artıştan daha düşük olması, işletmenin fon kaynaklarını etkin bir şekilde yönettiğini ve net işletme sermayesinin yapısal olarak güçlendiğini kanıtlar.

Show answer & explanation

Answer: Ticari alacaklar ve stoklardaki artış hızının net satış artış hızını önemli ölçüde aşması tahsilat ve stok yönetiminde verimsizliğe, hazır değerlerdeki sert düşüşle birleşen yüksek tutarlı duran varlık yatırımları ise likidite krizi ve atıl kapasite riskine işaret etmektedir.

Answer

Ticari alacaklar ve stoklardaki artış hızının net satış artış hızını aşması verimsizliğe, nakit düşüşüyle birleşen duran varlık yatırımı ise likidite riskine işaret eden seçenektir.

Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin içinde bulunduğu 'verimlilik tuzağını' en kapsamlı şekilde analiz etmektedir. Satışlardaki artışın (

\%5

) çok üzerinde gerçekleşen alacak (

\%40

) ve stok (

\%50

) artışları, işletmenin paraya dönüştürme hızının yavaşladığını kanıtlar. Aynı zamanda hazır değerlerdeki büyük düşüş (

\%60

) ile devasa duran varlık yatırımı (

\%45

) birleştiğinde, işletmenin likidite krizi kapısındadır ve yaptığı yatırımları henüz gelire dönüştüremediği (atıl kapasite) açıkça görülmektedir.

Step-by-Step Solution

Net Satışlar ve Faaliyet Varlıkları Karşılaştırması

Net satışlar

\%5

artarken, Ticari Alacaklar

\%40

, Stoklar ise

\%50

artmıştır.

Satış artışından çok daha yüksek alacak ve stok artışı, tahsilat yapılamadığını ve malların depoda beklediğini (devir hızlarının düştüğünü) gösterir.

Likit Kaynak Analizi

Hazır Değerler

\%60

oranında azalmıştır.

İşletmenin en likit varlıkları olan nakit ve banka mevcutları ciddi oranda erimiş, bu da kısa vadeli borç ödeme gücünün zayıfladığını gösterir.

Yatırım ve Kapasite Analizi

Maddi Duran Varlıklar

\%45

oranında (

900.000

₺) artmıştır.

Satışlarda sadece

\%5

artış sağlanabilmişken yapılan bu devasa yatırım, 'atıl kapasite' (kullanılmayan yatırım) oluştuğuna dair güçlü bir kanıttır.

Sentez ve Yorum

Likidite sıkışıklığı + Verimsiz varlık yapısı + Atıl kapasite riski.

Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde işletmenin 'Aşırı Büyüme (Overtrading)' veya yanlış yatırım kararları nedeniyle finansal risk altına girdiği sonucuna varılır.

Key Concept

Varlık ve Satış Trendlerinin Uyumsuzluğu (Analiz ve Sentez)

Estimated Time:3m 0s

Question 142Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait karşılaştırmalı kaynak yapısı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kaynak Kalemleri	$1$ . Yıl (TL)	$2$ . Yıl (TL)
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$400.000$	$900.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$600.000$	$400.000$
Özkaynaklar	$1.000.000$	$1.200.000$
Pasif Toplamı	$2.000.000$	$2.500.000$

Bu verilere göre, işletmenin kaynak yapısındaki değişim ve finansal risk durumuyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi en doğrudur?

Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızının (

\%125

), toplam kaynak büyüme hızını (

\%25

) önemli ölçüde aşması ve uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlarla ikame edilmesi, işletmenin vade yapısını bozarak likidite riskini ve finansal riskini artırmıştır.

Uzun vadeli yabancı kaynaklardaki mutlak azalışın özkaynak artışıyla aynı tutarda (

200.000

TL) gerçekleşmesi, işletmenin borçlanma maliyetini düşürmüş ve uzun vadeli finansal bağımsızlığını güçlendirmiştir.

Özkaynaklardaki

\%20

'lik artış, işletmenin toplam kaynaklarındaki büyüme hızıyla tam uyumlu seyrettiği için işletmenin özkaynakla finansman oranı korunmuş ve mali yapıda bir değişim yaşanmamıştır.

Kaynak kalemlerindeki değişimler incelendiğinde, işletmenin temel fon kaynağının oto-finansman yoluyla sağlanan özkaynaklar olduğu ve bu durumun kredi değerliliğini artırdığı söylenebilir.

Kısa vadeli borçların toplam kaynaklar içindeki payının artması, işletmenin net işletme sermayesi ihtiyacının azaldığını ve dönen varlıkların finansmanında daha düşük maliyetli kaynaklara yöneldiğini kanıtlamaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızının ( $\%125$ ), toplam kaynak büyüme hızını ( $\%25$ ) önemli ölçüde aşması ve uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlarla ikame edilmesi, işletmenin vade yapısını bozarak likidite riskini ve finansal riskini artırmıştır.

Answer

Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artışın toplam büyüme hızını aşması ve uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlarla ikame edilerek vade yapısının bozulduğunu belirten ifade en doğrudur.

Doğru seçenek, işletmenin toplam büyüme hızının (

\%25

) çok üzerinde bir kısa vadeli borçlanma (

\%125

) gerçekleştirdiğini, bu borçlanmanın bir kısmıyla uzun vadeli borçları kapattığını (vade kayması) ve özkaynakların payının gerilemesiyle finansal riskin arttığını en kapsamlı şekilde açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

Toplam kaynak ve kalem bazlı yüzde değişimleri hesaplayın.

Toplam Kaynak:

\%25

artış, KVYK:

\%125

artış, UVYK:

\%33,3

azalış, Özkaynak:

\%20

artış.

Karşılaştırmalı analizin ilk adımı kalemlerin değişim hızlarını belirlemektir.

Dikey (yüzde) analiz yaparak kaynak yapısındaki ağırlıkları karşılaştırın.

1

. Yıl Özkaynak Payı:

\%50

2

. Yıl Özkaynak Payı:

\%48

1

. Yıl KVYK Payı:

\%20

2

. Yıl KVYK Payı:

\%36

Kalemlerin toplam içindeki payındaki değişim, finansal riskin yönünü gösterir.

Kaynaklardaki 'vade kaymasını' (ikame etkisini) analiz edin.

UVYK

200.000

TL azalırken KVYK

500.000

TL artmıştır. Bu, uzun vadeli borçların kısa vadeli borçla kapatıldığını gösterir.

Vade uyumsuzluğu, işletmenin finansal kırılganlığını ölçmek için kritiktir.

Bulguları sentezleyerek finansal risk yorumu yapın.

Özkaynak payı düşmüş, borç yükü artmış ve borçların vadesi kısalmıştır. Bu durum finansal riskin maksimuma çıktığını gösterir.

Lise düzeyinin üzerindeki sorularda tüm verilerin birleşik etkisi yorumlanmalıdır.

Key Concept

Karşılaştırmalı Analizde Kaynak Yapısı ve Vade Uyumsuzluğu (Maturity Mismatch)

Estimated Time:3m 0s

Question 143Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait özet karşılaştırmalı bilanço ve gelir tablosu verileri aşağıda sunulmuştur:

Kalemler (Bin TL)	$2024$	$2025$
Hazır Değerler	$50$	$20$
Ticari Alacaklar (Net)	$100$	$250$
Stoklar (Net)	$150$	$180$
Maddi Duran Varlıklar (Brüt)	$500$	$900$
Birikmiş Amortismanlar (-)	$(100)$	$(150)$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200$	$400$
Net Satışlar	$1.000$	$1.200$

Bu verilere dayanarak işletmenin varlık yapısındaki değişimlere ilişkin yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

İşletme, satışlarını artırmak amacıyla oldukça gevşek bir kredi politikası izlemiş; bu durum ticari alacakların satışlardan çok daha hızlı büyümesine ve nakit değerlerin azalmasına yol açarak likidite riskini derinleştirmiştir.

Dönen varlık toplamındaki

\%50

oranındaki artış, işletmenin net çalışma sermayesinin güçlendiğini ve kısa vadeli borç ödeme gücünün önceki yıla göre anlamlı düzeyde iyileştiğini kanıtlamaktadır.

Maddi duran varlıklardaki

\%80

oranındaki brüt artış, işletmenin üretim kapasitesini tam verimlilikle kullandığını ve yapılan yatırımların net satışlara aynı oranda pozitif yansıdığını göstermektedir.

Hazır değerlerdeki mutlak azalışın temel kaynağı stoklardaki artıştır; işletme likiditesini ticari mallara bağlayarak stok devir hızını optimize etmiştir.

Net satışlardaki

\%20

’lik artışın varlık kalemlerindeki artışın gerisinde kalması, işletmenin reel olarak küçüldüğünü ve tüm varlık değişimlerinin enflasyon karşısında değer kaybettiğini kesin olarak göstermektedir.

Show answer & explanation

Answer: İşletme, satışlarını artırmak amacıyla oldukça gevşek bir kredi politikası izlemiş; bu durum ticari alacakların satışlardan çok daha hızlı büyümesine ve nakit değerlerin azalmasına yol açarak likidite riskini derinleştirmiştir.

Answer

İşletmenin satışlarını artırmak için izlediği gevşek kredi politikasının alacaklarda satış büyümesinin çok üzerinde bir artışa neden olduğu ve bunun likidite riskini artırdığı yorumu doğrudur.

Veriler analiz edildiğinde, işletmenin satışlarını

\%20

artırabilmek için ticari alacaklarını

\%150

oranında artırmak zorunda kaldığı görülmektedir. Bu durum, işletmenin müşterilerine tanıdığı vadeleri aşırı uzattığını veya kredibilitesi düşük müşterilere yöneldiğini gösterir. Aynı zamanda hazır değerlerin

\%60

oranında azalması ve kısa vadeli borçların iki katına çıkması, işletmenin bu agresif büyüme stratejisi nedeniyle ciddi bir likidite sıkışıklığına girdiğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

Varlık kalemlerindeki ve satışlardaki yüzde değişimleri hesaplayın.

Net Satışlar:

\%20

artış (

1.000

'den

1.200

'e). Ticari Alacaklar:

\%150

artış (

100

'den

250

'ye). Maddi Duran Varlıklar (Brüt):

\%80

artış (

500

'den

900

'e). Hazır Değerler:

\%60

azalış (

50

'den

20

'ye).

Karşılaştırmalı analizde kalemler arasındaki oransal uyumu tespit etmek için değişim yüzdeleri gereklidir.

Satışlar ile alacak değişimi arasındaki ilişkiyi yorumlayın.

Alacak artış hızı (

\%150

), satış artış hızının (

\%20

) tam

7,5

katıdır.

Alacakların satışlardan çok daha hızlı artması, işletmenin tahsilat kabiliyetinin düştüğünü veya çok gevşek vadeli satış yaptığını gösterir.

Likidite durumunu analiz edin.

Hazır değerler hızla azalırken, kısa vadeli borçlar

200

'den

400

'e (

\%100

) çıkmıştır.

Nakit azalırken borçların artması ve dönen varlıkların likiditesi düşük olan alacaklarda toplanması likidite riskini teyit eder.

Duran varlık yatırımı ile satış ilişkisini değerlendirin.

MDV yatırımı

\%80

artmasına rağmen satışlar sadece

\%20

artmıştır.

Kapasite artırımına yönelik yatırımların henüz verimli bir satış hacmi yaratmadığı anlaşılmaktadır.

Key Concept

Varlık ve Satış Değişimlerinin Eş Güdümlü Yorumlanması (Verimlilik ve Likidite Dengesi)

Hints

Satışlardaki artış oranı ile Ticari Alacaklardaki artış oranını karşılaştırın. Hangisi daha hızlı büyümüş?

Hazır değerler azalırken kısa vadeli borçların (KVYK) durumuna bakın. İşletmenin borç ödeme kapasitesi nasıl etkilenmiştir?

Satışlar %20, Alacaklar %150 ve Duran Varlıklar %80 artmıştır. Bu uyumsuzluk işletmenin satış stratejisi ve yatırım verimliliği hakkında ne söyler?

Practice More

Bu işletmenin Kaynak Yapısındaki (Pasif) değişimlerin duran varlık finansmanı üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözerek analizi derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Likiditeyi test etmek için basitçe Cari Oran trendine bakılabilir: 2024 yılı Cari Oranı

300/200 = 1,5

iken, 2025 yılında

(20+250+180)/400 = 1,125

seviyesine gerilemiştir. Bu düşüş likidite riskini rakamsal olarak doğrular.

Estimated Time:3m 0s

Question 144Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait karşılaştırmalı bilançosunda yer alan kaynak kalemlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Kaynak Kalemleri	$1$ . Yıl (TL)	$2$ . Yıl (TL)
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$400.000$	$700.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$600.000$	$300.000$
Özkaynaklar	$1.000.000$	$1.100.000$
Pasif Toplamı	$2.000.000$	$2.100.000$

İşletmenin aktif yapısında duran varlıkların payının yüksek olduğu ve bu dönemde kapasite artırımı amacıyla yeni duran varlık yatırımları yapıldığı bilinmektedir.

Buna göre, karşılaştırmalı kaynak kalemlerindeki bu değişimlerin işletmenin mali yapısı üzerindeki etkisiyle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi en doğrudur?

İşletmenin toplam yabancı kaynak tutarı değişmemesine rağmen borçların vadesinin kısalması ve özkaynak artışının bu vade kısalmasını telafi edememesi, duran varlıkların finansmanında risk oluşturarak likidite dengesini bozmuştur.

Özkaynaklardaki

\%10

'luk artış, toplam yabancı kaynaklardaki vade değişiminden daha kritik bir iyileşme olduğundan işletmenin finansal bağımsızlık gücü artmış ve genel risk seviyesi düşmüştür.

KVYK kalemlerindeki artışın UVYK azalışı ile tam olarak dengelenmesi, işletmenin net işletme sermayesini (dönen varlıklar - KVYK) artırarak kısa vadeli borç ödeme kapasitesini güçlendirmiştir.

UVYK tutarının azalması, işletmenin uzun vadeli kredi maliyetlerini düşürdüğünü ve finansal yapısını tamamen özkaynak ağırlıklı hale getirdiğini kanıtlamaktadır.

KVYK artışı, işletmenin dönen varlıklarının duran varlıklardan daha hızlı büyüdüğünü ve bu nedenle yabancı kaynakların vadesinin kendiliğinden kısaldığını göstermektedir.

Show answer & explanation

Answer: İşletmenin toplam yabancı kaynak tutarı değişmemesine rağmen borçların vadesinin kısalması ve özkaynak artışının bu vade kısalmasını telafi edememesi, duran varlıkların finansmanında risk oluşturarak likidite dengesini bozmuştur.

Answer

İşletmenin borç vadesinin kısalması ve sürekli sermayenin azalması nedeniyle likidite riskinin arttığını belirten ifade doğrudur.

İşletmenin karşılaştırmalı kaynak yapısı incelendiğinde; toplam yabancı kaynak tutarının değişmediği (

1.000.000

TL), ancak uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlara dönüştüğü görülmektedir. Bu 'vade kayması' sonucunda işletmenin sürekli sermayesi (UVYK + Özkaynak)

1.600.000

TL'den

1.400.000

TL'ye gerilemiştir. Duran varlık yatırımı yapılan bir işletmede sürekli sermayenin azalması, duran varlıkların bir kısmının kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. Bu durum 'Vade Uyumu İlkesi'ne aykırı olup işletmenin likidite riskini ve finansal kırılganlığını ciddi şekilde artırmıştır.

Step-by-Step Solution

Mutlak ve oransal farkları hesaplayınız.

KVYK:

+300.000

(

\%75

artış), UVYK:

-300.000

(

\%50

azalış), Özkaynak:

+100.000

(

\%10

artış).

Karşılaştırmalı tablolarda değişimin yönünü ve şiddetini belirlemek için gereklidir.

Yabancı kaynak vade yapısını analiz ediniz.

Toplam yabancı kaynak

1.000 .000

TL ile sabit kalmış ancak vadesi kısalmıştır (UVYK'dan KVYK'ya kayma).

Finansal riskin kaynağını (vade uyumsuzluğu) tespit etmek için gereklidir.

Sürekli sermaye (UVYK + Özkaynak) değişimini inceleyiniz.

1

. Yıl:

1.600.000

\rightarrow

2

. Yıl:

1.400.000

TL.

Duran varlıkların finansmanında kullanılan uzun vadeli fonların yeterliliğini ölçmek için gereklidir.

Duran varlık yatırımı bağlamında nihai yorumu yapınız.

Duran varlıklar artarken onları finanse eden sürekli sermayenin

200.000

TL azalması, 'Vade Uyumu İlkesi'ne aykırıdır.

İşletmenin likidite riskinin ve finansal kırılganlığının arttığını belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Vade Uyumu İlkesi ve Sürekli Sermaye Analizi

Hints

İşletmenin 'Sürekli Sermaye' (Özkaynak + UVYK) toplamının her iki yıl için nasıl değiştiğine odaklanın.

Duran varlık yatırımı yapan bir işletmede, uzun vadeli kaynakların (sürekli sermaye) azalması likidite dengesini nasıl etkiler?

Practice More

Bu verileri kullanarak işletmenin Net İşletme Sermayesi'ndeki (NİS) değişimi (varsayımsal aktif toplamı ile) hesaplayarak yorumlayınız.

Estimated Time:2m 30s

Question 145Question →

Karşılaştırmalı tablolar analizinde (yatay analiz), bir işletmenin net satışlarının bir önceki yıla göre $\%40$ oranında arttığı görülmektedir. Ancak aynı dönemde ekonomideki genel fiyatlar seviyesindeki (enflasyon) artışın $\%60$ olduğu saptanmıştır. Bu durumda, satışlardaki $\%40$ ’lık nominal artışın aslında reel bir azalmayı gizlemesi, karşılaştırmalı tablolar analizinin hangi temel kısıtı veya sınırı ile ilgilidir?

Analiz için seçilen baz yılının olağan dışı özellikler taşıması

Paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analiz sonuçlarını saptırması

Baz yılının değerinin negatif (zarar) olması nedeniyle oransal değişimin hesaplanamaması

Analizin sadece iki dönemle sınırlı kalması nedeniyle dinamik özelliğini kaybetmesi

Mutlak farkların yüzde değişimlerden daha anlamlı sonuçlar üretmesi

Show answer & explanation

Answer: Paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analiz sonuçlarını saptırması

Answer

Paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analiz sonuçlarını saptırması

Karşılaştırmalı tablolar analizi, verileri nominal (kayıtlı) değerleri üzerinden kıyaslar. Eğer enflasyon oranı (

\%60

), satışlardaki artış oranından (

\%40

) daha yüksekse, işletme paranın satın alma gücü bazında aslında

\%20

civarında bir reel kayıp yaşamıştır. Bu durum, analizin enflasyon etkisinden arındırılmadığı sürece yanıltıcı olabileceğini gösteren temel bir kısıttır.

Step-by-Step Solution

Verilen oranları karşılaştırın.

Satış artışı (

\%40

) < Enflasyon artışı (

\%60

)

İşletmenin nominal büyümesi ile ekonominin genel fiyat artış hızı arasındaki ilişkiyi kurmak gerekir.

Karşılaştırmalı tablolar analizinin varsayımını hatırlayın.

Analiz nominal (cari) TL değerleri üzerinden yapılır.

Yatay analiz, finansal tablo kalemlerini enflasyondan arındırmadan doğrudan karşılaştırır.

Yanıltıcı durumu teşhis edin.

Nominal artışa rağmen reel küçülme söz konusudur.

Bu durum, paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analizi kısıtladığını kanıtlar.

Key Concept

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinde Enflasyon Kısıtı

Hints

İşletmenin satışları artmış görünse de, bu artışın enflasyonun altında kaldığına dikkat edin.

Analiz yöntemi doğrudan muhasebe kayıtlarını (nominal değerleri) kullandığı için fiyat artışlarını hacim artışı sanabilir.

Practice More

Eğilim yüzdeleri analizinde (Trend Analizi) enflasyon etkisinin nasıl bir sapma yarattığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 146Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki döneme ait karşılaştırmalı bilançosu üzerinde yapılan analizde; toplam kaynak tutarının değişmediği, buna karşın "Özkaynaklar" toplamının arttığı ve "Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" toplamının aynı tutarda azaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin kaynak yapısında meydana gelen bu değişimle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

İşletmenin toplam aktif toplamı (varlıkları) artış göstermiştir.

İşletmenin finansal risk seviyesi azalmış ve özkaynak ağırlıklı bir finansman yapısına geçilmiştir.

İşletmenin finansal kaldıraç oranı yükselmiştir.

Özkaynaklarda meydana gelen bu artış, fon akım analizinde bir "fon kullanımı" olarak değerlendirilir.

İşletme, kısa vadeli borçlarını duran varlıklarını satarak ödemiştir.

Show answer & explanation

Answer: İşletmenin finansal risk seviyesi azalmış ve özkaynak ağırlıklı bir finansman yapısına geçilmiştir.

Answer

İşletmenin toplam kaynakları içerisinde özkaynak payı arttığı ve yabancı kaynak payı azaldığı için finansal risk seviyesi düşmüştür.

İşletmenin toplam kaynak tutarı sabitken kısa vadeli borçlarının azalıp özkaynaklarının artması, borçla finansman yerine özkaynakla finansmanın tercih edildiğini kanıtlar. Bu durum, işletmenin anapara ve faiz ödeme yükümlülüğünü azaltarak finansal riskini düşürür ve mali yapısını daha güvenli hale getirir.

Step-by-Step Solution

Değişimin yönünü ve miktarını analiz etme

Toplam kaynak sabit kalırken; Özkaynaklar

(+)

, Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

(-)

yönündedir.

Kaynak yapısındaki yapısal değişikliği anlamak için kalemler arasındaki geçişi belirlemek gerekir.

Bilançonun kaynak yapısı üzerindeki etkisini yorumlama

İşletme, yabancı kaynak (borç) finansmanından vazgeçerek özkaynak (iç kaynak veya sermaye) finansmanına yönelmiştir.

Toplam tutarın değişmemesi, borç ödemesinin doğrudan özkaynak artışı ile finanse edildiğini gösterir.

Mali risk değerlendirmesi yapma

Borçların payı azaldığı için finansal kaldıraç düşmüş ve işletmenin mali bağımsızlığı artmıştır.

Özkaynak ağırlıklı finansman, faiz ve geri ödeme baskısını azalttığı için finansal riski düşürür.

Key Concept

Kaynak yapısında yabancı kaynaklardan özkaynaklara doğru bir kayma, işletmenin finansal riskini azaltan ve mali yapısını güçlendiren olumlu bir gelişmedir.

Hints

Bilançonun kaynak tarafındaki toplamın değişmemesi, bir kalemin artarken diğerinin aynı miktarda azaldığını gösterir.

Borçlar azalırken özkaynaklar artıyorsa, işletme borçlarını kendi sermayesiyle veya kârıyla kapatıyor demektir.

Practice More

Benzer bir durumun varlık tarafında (Duran varlık azalışı, Dönen varlık artışı) yaşanmasının likidite üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Alternative Method

Dikey yüzde analizi mantığıyla düşünüldüğünde; pasif toplamı içinde yabancı kaynakların payı (yüzdesi) düşmüş, özkaynakların payı yükselmiştir. Bu doğrudan mali riskin azaldığına işarettir.

Estimated Time:45s

Question 147Question →

Bir işletmenin $2021-2024$ dönemine ait net satış rakamları ve ilgili yıllardaki fiyat endeksleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Yıl	Net Satışlar (TL)	Fiyat Endeksi	Not
$2021$	$6.000.000$	$100$	Ekonomik kriz yılı
$2022$	$10.000.000$	$125$	Normal faaliyet yılı
$2023$	$16.000.000$	$250$
$2024$	$22.500.000$	$375$

İşletme, karşılaştırmalı tablolar analizinde ekonomik faaliyetlerinin normal seyrettiği yılı baz yıl olarak kabul etmektedir. Buna göre, işletmenin $2024$ yılındaki reel satış hacminin baz yılına göre değişimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

%25 oranında reel azalış

%125 oranında reel artış

%0 (herhangi bir reel değişim yoktur)

%33,3 oranında reel azalış

%50 oranında reel azalış

Show answer & explanation

Answer: %25 oranında reel azalış

Answer

İşletmenin 2024 yılındaki reel satış hacmi, baz yılı kabul edilen 2022 yılına göre %25 oranında reel azalış göstermiştir.

İşletmenin normal faaliyet yılı olan

2022

baz alındığında,

2024

yılındaki

22.500.000

TL'lik satışın

2022

yılı fiyatlarındaki karşılığı

7.500.000

TL'dir. Bu durum,

10.000.000

TL olan baz yıl satışlarına göre reel olarak %25'lik bir daralmayı ifade eder.

Step-by-Step Solution

Baz yılın belirlenmesi

Baz yıl:

2022

(

10.000.000

TL, Endeks:

125

)

Karşılaştırmalı analizlerde baz yılın ekonomik açıdan normal bir yıl olması gerekir;

2021

yılı kriz yılı olduğu için seçilemez.

2024

yılı nominal satışlarının baz yıl fiyatlarına indirgenmesi

22.500.000 \times (125 / 375) = 7.500.000

Enflasyon etkisini arındırmak için cari yıl tutarı, baz yıl endeksinin cari yıl endeksine oranıyla çarpılır.

Reel değişim oranının hesaplanması

(7.500.000 - 10.000.000) / 10.000.000 = -0,25

(yani

-\%25

)

Değişim oranı; (Reel Değer - Baz Değer) / Baz Değer formülüyle hesaplanır.

Key Concept

Baz Yılı Seçimi ve Enflasyon Arındırma

Hints

Öncelikle hangi yılın 'baz yıl' olarak seçilmesi gerektiğini belirleyin; kriz yılları baz yıl için uygun değildir.

2024

yılı satışlarını baz yılın fiyat düzeyine getirmek için fiyat endekslerini kullanın.

2024

yılının reel değerini (

7,5

Milyon TL) bulduktan sonra, baz yıl satışları (

10

Milyon TL) ile karşılaştırarak yüzde değişimi hesaplayın.

Practice More

Farklı baz yılları seçildiğinde analiz sonuçlarının nasıl çarpıtılabileceğini görmek için kriz yılı verilerini kullanarak tekrar hesaplama yapabilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 148Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki hesap dönemine ait gelir tablosu verileri üzerinde yapılan karşılaştırmalı (yatay) analiz sonucunda bazı kalemlerdeki değişim oranları şu şekilde saptanmıştır:

Gelir Tablosu Kalemi	Değişim Oranı
Net Satışlar	$+ \%40$
Satışların Maliyeti	$+ \%25$
Faaliyet Giderleri	$+ \%70$
Finansman Giderleri	$- \%10$

Bu verilere dayanarak işletmenin kârlılık yapısı ve gider yönetimi hakkında yapılabilecek en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?

İşletme, üretim veya tedarik aşamasında maliyet avantajı sağlayarak brüt satış kâr marjını artırmış; ancak operasyonel giderlerini kontrol altında tutamayarak verimlilik kaybı yaşamıştır.

Faaliyet giderlerindeki yüksek oranlı artış, işletmenin satış birim maliyetlerini düşürmek amacıyla yaptığı teknolojik yatırımların bir sonucu olarak değerlendirilmelidir.

Finansman giderlerindeki azalış, satışların maliyetindeki artışı dengeleyerek işletmenin brüt satış kârının net satışlardan daha hızlı büyümesini sağlamıştır.

Net satışlardaki artış oranının faaliyet giderlerinden düşük olması, işletmenin pazar payını artırmak amacıyla uyguladığı satış iskontolarının etkisiz kaldığını göstermektedir.

Satışların maliyetindeki artışın net satışlardaki artıştan düşük kalması, işletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünün ve likidite yapısının iyileştiğini kanıtlamaktadır.

Show answer & explanation

Answer: İşletme, üretim veya tedarik aşamasında maliyet avantajı sağlayarak brüt satış kâr marjını artırmış; ancak operasyonel giderlerini kontrol altında tutamayarak verimlilik kaybı yaşamıştır.

Answer

İşletmenin üretim/tedarik maliyetlerini kontrol ederek brüt kâr marjını yükselttiği ancak faaliyet giderlerindeki kontrolsüz artış nedeniyle operasyonel verimliliğinin düştüğü yönündeki yorum en isabetlisidir.

Doğru seçenek, gelir tablosunun hiyerarşik yapısını doğru analiz etmektedir. Net satışların

(\%40)

maliyetlerden

(\%25)

hızlı artması brüt kârlılığı olumlu etkileyen bir 'maliyet avantajı'na işaret eder. Öte yandan, faaliyet giderlerinin

(\%70)

satış artış hızını neredeyse ikiye katlaması, işletmenin operasyonel süreçlerinde (yönetim, satış-pazarlama) ciddi bir gider kontrolü sorunu ve verimsizlik yaşadığının en somut göstergesidir.

Step-by-Step Solution

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti arasındaki ilişkiyi analiz etme

Net Satışlar

(\%40)

artarken Satışların Maliyeti

(\%25)

artmıştır.

Satışlardaki artış maliyetlerden yüksek olduğu için Brüt Satış Kârı, net satışlardan daha yüksek bir oranda artmış ve kâr marjı genişlemiştir.

Net Satışlar ve Faaliyet Giderleri arasındaki ilişkiyi analiz etme

Faaliyet Giderleri

(\%70)

artarak satışlardaki artışı

(\%40)

geride bırakmıştır.

Pazarlama, yönetim gibi operasyonel giderlerin satışlardan çok daha hızlı büyümesi, işletme yönetiminin bu giderleri kontrol edemediğini ve verimliliğin düştüğünü gösterir.

Finansman Giderlerindeki değişimi değerlendirme

Finansman giderleri

\%10

azalmıştır.

Bu durum işletmenin borç yükünün veya faiz maliyetlerinin azaldığını göstererek dönem kârına olumlu katkı sağlar, ancak brüt kârı etkilemez.

Key Concept

Karşılaştırmalı Gelir Tablosu Analizinde Kalemler Arası İlişkisel Yorumlama

Hints

Gelir tablosu kalemlerini hiyerarşik sırasına göre (Brüt Kâr → Esas Faaliyet Kârı → Olağan Kâr) değerlendirin.

Hangi kalemin artış hızının Net Satışlar'dan daha yüksek veya daha düşük olduğuna odaklanarak verimlilik yorumu yapın.

Satışların maliyeti üretim/tedarik verimliliğini, faaliyet giderleri ise işletme yönetimi verimliliğini gösterir. Bu iki alanı ayrı ayrı yorumlamaya çalışın.

Practice More

İlgili verilerle 'Esas Faaliyet Kârı'ndaki oransal değişimi matematiksel olarak hesaplayarak operasyonel sonucun satışlara göre durumunu analiz edin.

Estimated Time:2m 0s

Question 149Question →

Bir işletmenin $2024$ ve $2025$ yılları karşılaştırmalı bilançosundan alınan veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Hesap Kalemi	$2024$ (TL)	$2025$ (TL)
Borç Senetleri	$210.000$	$184.000$

Buna göre, karşılaştırmalı tablolar analizi kapsamında 'Borç Senetleri' hesabında meydana gelen mutlak (tutar) farkı aşağıdakilerden hangisidir?

26.000

TL azalış

26.000

TL artış

394.000

TL artış

184.000

TL azalış

16.000

TL azalış

Show answer & explanation

Answer: $26.000$ TL azalış

Answer

26.000

TL azalış

Karşılaştırmalı tablolar analizinde mutlak fark hesaplanırken, cari döneme ait tutardan bir önceki (baz) döneme ait tutar çıkarılır. Soruda verilen Borç Senetleri hesabı için

184.000 - 210.000 = -26.000

TL sonucu bulunur. Bu negatif değer, tutarın önceki yıla göre

26.000

TL azaldığını göstermektedir.

Step-by-Step Solution

Karşılaştırmalı tablolar analizi için mutlak fark formülünü belirleyiniz.

Mutlak Fark = Cari Dönem Tutarı - Önceki Dönem Tutarı

Mutlak fark, bir kalemdeki iki tarih arasındaki net sayısal değişimi bulmak için kullanılır.

Tablodaki verileri formüle uygulayınız.

184.000 - 210.000 = -26.000

2025

yılı (cari dönem) değerinden

2024

yılı (baz dönem) değeri çıkarılır.

Sonucun sayısal değerini ve yönünü yorumlayınız.

-26.000

TL olduğu için

26.000

TL azalış gerçekleşmiştir.

Sonucun negatif olması tutarın azaldığını, pozitif olması ise arttığını ifade eder.

Key Concept

Mutlak (Tutar) Farkı Hesaplaması

Hints

Karşılaştırmalı analizde farkı bulmak için son yıldan ilk yılı çıkarmalısınız.

184.000

TL'den

210.000

TL'yi çıkardığınızda elde ettiğiniz sonucun işareti size yönü verecektir.

Practice More

Bu hesaplamanın ardından, bulduğunuz tutarı önceki yılın tutarına bölerek yüzde değişimini de hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Estimated Time:40s

Question 150Question →

Bir işletmenin $2024$ ve $2025$ yılları karşılaştırmalı bilançosunda "Stoklar" grubuna ait bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	$2024$ (TL)	$2025$ (TL)
Ticari Mallar	$500.000$	?
Diğer Stoklar	$100.000$	$140.000$
STOKLAR TOPLAMI	$600.000$	$750.000$

Buna göre, işletmenin "Ticari Mallar" hesabındaki oransal (yüzde) değişim aşağıdakilerden hangisidir?

\%22

artış

\%18,03

artış

\%25

artış

\%14,67

artış

110.000

TL artış

Show answer & explanation

Answer: $\%22$ artış

Answer

Ticari Mallar hesabındaki oransal değişim %22 artış olarak hesaplanmaktadır.

Ticari Mallar hesabının

2025

yılı tutarı, toplam stok tutarı olan

750.000

TL'den Diğer Stoklar tutarı olan

140.000

TL'nin çıkarılmasıyla

610.000

TL olarak bulunur. Bu kalemin

2024

yılındaki tutarı

500.000

TL olduğundan, mutlak artış

110.000

TL'dir. Oransal değişim hesaplanırken bu artış tutarı baz yıl olan

2024

yılı tutarına (

110.000 / 500.000

) bölündüğünde %22 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

2025

yılı Ticari Mallar tutarını hesaplayınız.

750.000 - 140.000 = 610.000

Grup toplamından diğer kalemler çıkarılarak bilinmeyen hesap kalemi bulunur.

Hesabın mutlak farkını (tutar farkını) bulunuz.

610.000 - 500.000 = 110.000

TL artış

Cari yıl tutarı ile baz yıl tutarı arasındaki fark, değişimin miktarını gösterir.

Oransal fark formülünü uygulayınız.

(110.000 / 500.000) \times 100 = \%22

Yüzde değişim, mutlak farkın baz yıl (eski yıl) tutarına bölünmesiyle hesaplanır.

Key Concept

Yatay Analizde Yüzde Değişim Hesaplama

Practice More

Negatif bazlı (zarardan kâra geçiş gibi) kalemlerde yüzde değişiminin neden anlamlı bir sonuç vermediğini araştırınız.

Estimated Time:2m 30s

Question 151Question →

Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz) yöntemiyle bir işletmenin $2024$ ve $2025$ yılları verilerini inceleyen bir uzman; net satışların $\%25$ arttığını, ancak satışların maliyetindeki artışın $\%40$ olduğunu ve işletmenin bu süreçte amortisman ayırma yöntemini 'azalan kalanlar' yönteminden 'normal amortisman' yöntemine dönüştürdüğünü saptamıştır. Aynı dönemde yıllık enflasyon oranı $\%45$ olarak gerçekleşmiştir.

Bu bilgilere göre, karşılaştırmalı tablolar analizinin sınırları ve kısıtları dikkate alındığında, analistin yapacağı en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

Satışlarda nominal bir artış görülse de paranın satın alma gücündeki değişim nedeniyle reel bir küçülme söz konusudur ve muhasebe politikası değişikliği ile kârlılık yapısındaki bozulma, yatay analizin tek başına yeterli olmadığını göstermektedir.

Enflasyonist etkiler tüm mali tablo kalemlerini aynı oranda etkilediği için nominal değerler üzerinden yapılan yatay analiz, işletmenin büyüme performansını her zaman doğru ve tarafsız şekilde yansıtır.

Yatay analiz, işletmenin varlık ve kaynak yapısındaki oransal dağılımı (dikey yapı) kendiliğinden ortaya koyduğu için dikey analiz yapılmasına ihtiyaç bırakan yapısal bir sınırı bulunmamaktadır.

Baz yılındaki kalem tutarının negatif olması durumunda hesaplanan yüzde değişimler, işletmenin gerçek performans artışını matematiksel olarak en kesin ve yorumlanabilir şekilde ifade eden sonuçlardır.

Muhasebe politikası değişiklikleri finansal analizde bir kısıt teşkil etmez; çünkü karşılaştırmalı tablolar sadece geçmişteki mutlak tutarların matematiksel farkına odaklanarak net sonuç verir.

Show answer & explanation

Answer: Satışlarda nominal bir artış görülse de paranın satın alma gücündeki değişim nedeniyle reel bir küçülme söz konusudur ve muhasebe politikası değişikliği ile kârlılık yapısındaki bozulma, yatay analizin tek başına yeterli olmadığını göstermektedir.

Answer

Satışlardaki nominal artışın reel bir daralmayı gizlemesi ve muhasebe politikası değişikliğinin karşılaştırılabilirliği bozması nedeniyle yatay analiz tek başına yetersizdir.

Doğru yanıt, analizin üç temel kısıtını (enflasyonun reel daralmayı gizlemesi, muhasebe politikası değişikliğinin tutarlılığı bozması ve dikey ilişkilerin incelenmesi gerekliliği) aynı anda vurgulamaktadır. Enflasyon

\%45

iken satışların

\%25

artması reel bir düşüştür. Ayrıca satışların maliyetinin daha hızlı artması, kârlılık yapısının bozulduğunu gösterir ki bu ancak dikey analizle netleşir.

Step-by-Step Solution

Net satışlardaki nominal artışı (

\%25

) gerçekleşen enflasyon oranıyla (

\%45

) karşılaştırın.

İşletmenin satışlarının reel olarak

\%20

civarında azaldığı tespit edilmiştir.

Enflasyonun satış artışından yüksek olması, paranın satın alma gücünün düştüğünü ve reel bir büyüme olmadığını gösterir.

Muhasebe politikası değişikliğinin (amortisman yöntemi) giderler üzerindeki etkisini değerlendirin.

Verilerin 'Tutarlılık İlkesi' çerçevesinde karşılaştırılabilirliği bozulmuştur.

Azalan kalanlardan normal amortismana geçiş, cari dönem giderlerini yapay olarak düşürerek trendi saptırır.

Satışlardaki artış ile satışların maliyetindeki artışı karşılaştırarak dikey ilişkiyi analiz edin.

Satışların maliyeti (

\%40

), satışlardan (

\%25

) daha hızlı arttığı için brüt kâr marjı daralmıştır.

Bu durum, yatay analizin tek başına yeterli olmadığını; oran veya dikey analizle desteklenmesi gerektiğini kanıtlar.

Key Concept

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinin Sınırları (Enflasyon, Tutarlılık ve Bütünlük)

Estimated Time:2m 0s

Question 152Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait karşılaştırmalı mali tablolarından elde edilen veriler şu şekildedir:

Hesap Kalemi	$2024$ Yılı (TL)	$2025$ Yılı (TL)
Ticari Alacaklar	$400.000$	$600.000$
Net Satışlar	$2.000.000$	$2.200.000$

Sadece bu veriler doğrultusunda, işletmenin varlık kalemlerindeki bu değişime ilişkin yapılabilecek en tutarlı yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Alacak devir hızının yükseldiği ve işletmenin nakit döngüsünün hızlandığı söylenebilir.

İşletmenin satış politikasını sıkılaştırdığı ve yalnızca yüksek likiditeye sahip müşterilere yöneldiği görülmektedir.

Alacak tahsilat süresinin uzadığı ve işletmenin fonlarını verimsiz bir şekilde alacaklara bağladığı değerlendirilebilir.

Net satışlardaki artışın mutlak tutarı, alacaklardaki artışı finanse etmek için yeterli bir hacme ulaşmıştır.

Dönen varlık toplamındaki bu artış, işletmenin likidite durumunun kesin olarak güçlendiğini kanıtlamaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Alacak tahsilat süresinin uzadığı ve işletmenin fonlarını verimsiz bir şekilde alacaklara bağladığı değerlendirilebilir.

Answer

İşletmenin alacak tahsilat süresinin uzadığı ve fonların alacaklara bağlandığı yorumu en tutarlıdır.

Ticari alacaklardaki

\%50

oranındaki artışın, satışlardaki

\%10

oranındaki artışın çok üzerinde olması; alacakların tahsil edilme hızının yavaşladığını, alacak devir hızının düştüğünü ve işletmenin satışlarını artırmak için daha gevşek bir kredi politikası izlediğini gösterir. Bu durum, fonların alacaklarda atıl kalmasına neden olduğu için olumsuz bir yorum gerektirir.

Step-by-Step Solution

Hesap kalemlerinin yüzde değişimlerini hesaplayınız.

Ticari Alacaklar:

\frac{600.000 - 400.000}{400.000} = +\%50

; Net Satışlar:

\frac{2.200.000 - 2.000.000}{2.000.000} = +\%10

Değişimlerin oransal olarak karşılaştırılması, kalemler arasındaki ilişkinin yönünü belirler.

Alacak ve satış trendleri arasındaki ilişkiyi analiz ediniz.

Ticari alacaklardaki artış oranı (

\%50

), net satışlardaki artış oranından (

\%10

) çok daha yüksektir.

Varlık kalemlerindeki artışın, o varlığın yaratılmasına aracılık ettiği gelirle (satış) uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Elde edilen verileri faaliyet verimliliği açısından yorumlayınız.

Alacakların satışlardan hızlı artması, tahsilatların geciktiğini veya kredili satışların kalitesinin düştüğünü gösterir.

Bu durum işletme fonlarının alacaklara bağlanmasına ve nakit akışının olumsuz etkilenmesine neden olur.

Key Concept

Varlık ve Gelir Kalemleri Arasındaki Trend İlişkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 153Question →

Bir işletmenin birbirini izleyen iki hesap dönemine ait gelir tablosu verileri üzerinden yapılan karşılaştırmalı (yatay) analiz sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Gelir Tablosu Kalemi	1. Dönem (TL)	2. Dönem (TL)	Değişim (Mutlak)	Değişim (%)
Net Satışlar	$800.000$	$1.000.000$	$+200.000$	$+25$
Satışların Maliyeti (-)	$480.000$	$648.000$	$+168.000$	$+35$
Brüt Satış Kârı	$320.000$	$352.000$	$+32.000$	$+10$
Faaliyet Giderleri (-)	$120.000$	$192.000$	$+72.000$	$+60$
Faaliyet Kârı	$200.000$	$160.000$	$-40.000$	$-20$

Bu verilere göre, işletmenin faaliyet sonuçlarıyla ilgili yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Net satışlardaki artışa rağmen; satışların maliyeti ve faaliyet giderlerindeki artışın satış artış hızından yüksek olması, operasyonel kârlılığı olumsuz etkilemiştir.

İşletmenin brüt satış kârının mutlak olarak

32.000

TL artması, birim maliyetlerin düşürüldüğünü ve üretim verimliliğinin arttığını kanıtlamaktadır.

Net satışlardaki

\%25

’lik artış, işletmenin faaliyet kârını aynı oranda artırdığı için operasyonel kaldıraç olumlu yönde çalışmıştır.

Faaliyet giderlerindeki

\%60

’lık artış, satış hacmini desteklemek için yapılan verimli pazarlama yatırımları sayesinde net kârı maksimize etmiştir.

Karşılaştırmalı analiz sonuçlarına göre satışlardaki artışın tüm maliyet kalemlerinden yüksek olması, işletmenin mali yapısının güçlendiğini gösterir.

Show answer & explanation

Answer: Net satışlardaki artışa rağmen; satışların maliyeti ve faaliyet giderlerindeki artışın satış artış hızından yüksek olması, operasyonel kârlılığı olumsuz etkilemiştir.

Answer

Net satışlardaki artışa rağmen; satışların maliyeti ve faaliyet giderlerindeki artışın satış artış hızından yüksek olması, operasyonel kârlılığı olumsuz etkilemiştir.

Doğru yanıt olan seçenek, gelir tablosundaki temel dinamiği yakalamaktadır. İşletmenin net satışları

\%25

artarken, bu satışları elde etmek için katlandığı Satışların Maliyeti

\%35

ve faaliyetlerini sürdürmek için harcadığı Faaliyet Giderleri

\%60

oranında artmıştır. Giderlerin gelirlerden daha hızlı artması, işletmenin operasyonel kârının

200.000

TL'den

160.000

TL'ye gerilemesine (yani

\%20

azalmasına) neden olmuştur. Bu durum verimsizlik veya kontrol dışı maliyet artışı olarak yorumlanır.

Step-by-Step Solution

Net Satışlar ile Satışların Maliyeti (SMM) arasındaki değişim oranlarını karşılaştırın.

Net Satışlar

\%25

artarken, SMM

\%35

artmıştır.

Maliyetlerin satışlardan daha hızlı artması brüt kâr marjının düşmesine neden olur.

Faaliyet Giderlerindeki değişimi analiz edin.

Faaliyet Giderleri

\%60

oranında çok keskin bir artış göstermiştir.

Bu artış hızı hem satışlardaki hem de brüt kârdaki artışın çok üzerindedir.

Sonuç rakamı olan Faaliyet Kârını değerlendirin.

Faaliyet Kârı

\%20

oranında (

40.000

TL) azalmıştır.

Gider ve maliyet kalemlerinin gelir kaleminden daha hızlı büyümesi kârlılığı eritmiştir.

Key Concept

Yatay Analizde Gelir-Gider İlişkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 154Question →

Finansal analiz sürecinde karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz) yöntemini kullanan bir uzmanın, elde edilen sonuçları raporlarken yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bu yöntemin kısıtları ve sınırları açısından hatalıdır?

Satış kaleminde görülen

\%60

'lık artışın,

\%70

düzeyindeki yıllık enflasyon oranı ile birlikte değerlendirilmesi, işletmenin reel büyüme durumunu anlamak için zorunludur.

Bir önceki dönem 'Dönem Net Zararı' açıklayan işletmenin bu dönem kâr elde etmesi halinde hesaplanan yüzde değişim oranı, kârlılık eğilimini ölçmede matematiksel olarak geçerli ve anlamlı bir veri sunar.

Dönen varlık kalemlerindeki değişimlerin mutlak ve oransal olarak izlenmesi, bu kalemlerin aktif toplamı içindeki yapısal ağırlığının nasıl değiştiğini görmeye yetmeyeceği için dikey analizden de yararlanılmalıdır.

Baz yılı değeri çok düşük olan kalemlerdeki ufak miktarlı mutlak değişimlerin yüzde bazında çok büyük sonuçlar vermesi, analizin güvenilirliğini zayıflatabileceği için dikkatle yorumlanmalıdır.

Analiz edilen dönemler arasında amortisman yönteminin değiştirilmesi, verilerin karşılaştırılabilirliğini bozduğu için yatay analizin sonuçlarını kısıtlayan yapısal bir engeldir.

Show answer & explanation

Answer: Bir önceki dönem 'Dönem Net Zararı' açıklayan işletmenin bu dönem kâr elde etmesi halinde hesaplanan yüzde değişim oranı, kârlılık eğilimini ölçmede matematiksel olarak geçerli ve anlamlı bir veri sunar.

Answer

Bir önceki dönem zarar (negatif değer) eden bir işletmenin cari dönemde kâr elde etmesi durumunda hesaplanan yüzde değişim oranının anlamlı olduğunu belirten ifade hatalıdır.

Karşılaştırmalı tablolar analizinde, yüzde değişimi hesaplanırken baz alınan yılın değeri sıfır veya negatif (örneğin zarar) ise, hesaplanan yüzde oranı matematiksel olarak anlamsız hale gelir ve kârlılık eğilimini ölçmede güvenilir bir veri sunamaz. Bu nedenle, negatif bir baz değerinden kâra geçişin anlamlı bir oran sunduğunu savunan ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Yatay analizdeki 'Negatif Baz Yılı' kısıtı hatırlanmalıdır.

Yüzde değişim formülünde

(\text{Cari Yıl} - \text{Baz Yıl}) / \text{Baz Yıl}

paydasının negatif olması sonucu saptırır.

Zarardan kâra geçişte matematiksel işaret değişimi, yüzde sonucunun gerçek eğilimi yansıtmasını engeller.

Diğer kısıtlar (Enflasyon, Yapısal Analiz, Küçük Baz, Tutarlılık) gözden geçirilmelidir.

Enflasyon nominal artışı reel gibi gösterir, dikey analiz yapısal değişim için gereklidir, küçük baz yüzdeleri şişirir, politika değişimi karşılaştırmayı bozar.

Yatay analizin sağlıklı yorumlanabilmesi için bu kısıtların tamamının analiz dışı tutulması veya ek yöntemlerle desteklenmesi gerekir.

Hatalı değerlendirme tespit edilmelidir.

Negatif bazlı yüzde değişiminin 'anlamlı ve geçerli' olduğunu savunan ifade, analizin temel matematiksel kısıtını görmezden gelmektedir.

-10.000

TL zarardan

+10.000

TL kâra geçen bir işletmede artış

\%200

değil, sadece tutarsal bir iyileşmedir; oran ise anlamsızdır.

Key Concept

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinin Sınırları ve Kısıtları

Question 155Question →

Bir işletmenin $2024$ ve $2025$ yılları sonu itibarıyla "Maddi Duran Varlıklar" grubunda yer alan bazı hesap kalemlerine ait tutarlar aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	$2024$ (TL)	$2025$ (TL)
Binalar	$800.000$	$1.150.000$
Birikmiş Amortismanlar (-)	$240.000$	$380.000$

Karşılaştırmalı tablolar analizi tekniklerine göre, işletmenin "Binalar (Net)" tutarında meydana gelen mutlak fark aşağıdakilerden hangisidir?

210.000

TL artış

210.000

TL azalış

350.000

TL artış

490.000

TL artış

140.000

TL artış

Show answer & explanation

Answer: $210.000$ TL artış

Answer

210.000

TL artış

Mutlak fark hesaplanırken öncelikle karşılaştırılacak kalemlerin her iki yıla ait net değerleri tespit edilmelidir.

2024

yılı net bina değeri

560.000

TL,

2025

yılı net bina değeri ise

770.000

TL'dir. İki tutar arasındaki fark

210.000

TL olup, cari yıl tutarı daha yüksek olduğu için bu bir artışı temsil eder.

Step-by-Step Solution

2024

yılı için net bina değerini hesaplayın.

800.000 - 240.000 = 560.000

Net değer, varlığın brüt tutarından birikmiş amortismanların çıkarılmasıyla bulunur.

2025

yılı için net bina değerini hesaplayın.

1.150.000 - 380.000 = 770.000

Karşılaştırma yapabilmek için her iki dönemin net değerleri belirlenmelidir.

Cari yıl (

2025

) net değerinden baz yıl (

2024

) net değerini çıkararak mutlak farkı bulun.

770.000 - 560.000 = 210.000

Mutlak fark, iki dönem arasındaki tutar değişimini ifade eder. Sonuç pozitif olduğu için bu bir artıştır.

Key Concept

Net Varlık Değeri ve Mutlak Fark Hesaplaması

Hints

Soruda 'net' tutar sorulduğu için binalardan amortismanları çıkarmayı unutmayın.

2025

net değerinden

2024

net değerini çıkararak sonucu ve değişim yönünü (artış/azalış) belirleyin.

Practice More

Aynı verileri kullanarak mutlak fark yerine yüzde farkını (%) hesaplamayı deneyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 156Question →

İşletmenin $X$ ve $Y$ faaliyet dönemlerine ait karşılaştırmalı finansal tabloları analiz edildiğinde, aktif toplamı içerisinde yer alan "Stoklar" kaleminin bir önceki yıla göre $\%90$ oranında arttığı, buna karşılık gelir tablosunda yer alan "Satışların Maliyeti" kalemindeki artışın yalnızca $\%12$ düzeyinde kaldığı tespit edilmiştir. İşletmenin faaliyet gösterdiği sektörün genel koşullarında ve satış fiyatlarında anlamlı bir değişim olmadığı varsayıldığında, varlık kalemlerindeki bu değişim aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?

İşletmenin stok devir hızının yükseldiğine ve stokların hızla nakde dönüştüğüne

İşletmenin stoklarını eritmekte zorlandığına, atıl stok oluştuğuna veya hatalı satın alma politikası izlendiğine

İşletmenin pazar payının genişlediğine ve satış hacminin stok artışıyla tam uyumlu seyrettiğine

İşletmenin brüt satış kâr marjının stok maliyetlerindeki artış nedeniyle hızla düştüğüne

İşletmenin nakit dönüş süresinin kısaldığına ve likidite ihtiyacının azaldığına

Show answer & explanation

Answer: İşletmenin stoklarını eritmekte zorlandığına, atıl stok oluştuğuna veya hatalı satın alma politikası izlendiğine

Answer

İşletmenin stoklarını eritmekte zorlandığına, atıl stok oluştuğuna veya hatalı satın alma politikası izlendiğine işaret eden seçenek doğrudur.

Karşılaştırmalı tablolarda bir varlık kalemindeki artışın anlamlılığı, o varlığın devir hızıyla ilişkilidir. Stoklar

\%90

artarken satışların maliyetinin (satılan stok tutarının) sadece

\%12

artması, işletmenin stok devir hızının düştüğünü ve likiditesinin bu kalemde sıkıştığını gösterir. Bu durum, işletmenin stok yönetimi politikasında bir hata olduğunu veya pazar talebinden fazla stok tuttuğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

Karşılaştırmalı verilerin değişim oranlarını analiz et

Stoklar

\%90

artarken, bu stokların çıkışını temsil eden Satışların Maliyeti sadece

\%12

artmıştır.

Varlık kalemlerindeki artışın, o varlığın verimliliğini gösteren gelir tablosu kalemiyle (stok için satışların maliyeti) orantılı olması beklenir.

Artış oranları arasındaki tutarsızlığı yorumla

Stok artış hızı, satış hızının yaklaşık

7,5

katıdır.

Bu durum, alınan malların satılamadığını ve depoda biriktiğini gösterir.

İşletme faaliyeti açısından sonucu belirle

İşletmede atıl stok sorunu, modası geçmiş mal riski veya yanlış talep tahmini mevcuttur.

Etkin bir yönetimde stok artışı, satışlardaki reel artışla paralel olmalıdır.

Key Concept

Varlık Değişimlerinin Faaliyet Etkinliği ile İlişkilendirilmesi

Hints

Stoklar bir varlık kalemiyken, Satışların Maliyeti bu varlığın ne kadarının dönem içinde satıldığını gösterir.

Stoklardaki artış oranı ile bu stokların satılma hızı (maliyet bazlı artış) arasındaki makasa odaklanın.

Varlık artışının satış artışından çok yüksek olması, o varlığın atıl kaldığına (verimsiz kullanıldığına) işaret eder.

Practice More

Benzer bir analizi Ticari Alacaklar ve Net Satışlar kalemleri arasındaki ilişki için yaparak tahsilat etkinliğini değerlendirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 157Question →

İşletmenin finansal tablolarında yer alan kalemlerin zaman içerisindeki değişimlerini, yönünü ve miktarını saptayarak finansal gelişimi değerlendirmeyi amaçlayan Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletmenin birbirini izleyen dönemlerine ait verilerinin karşılaştırılması esasına dayandığı için dinamik bir analizdir.

Finansal tablo kalemlerinin bir bütün (toplam) içindeki oransal payını belirlemeyi amaçladığı için statik bir analizdir.

İncelenen tüm kalemlerin, normal bir faaliyet yılı olarak kabul edilen baz yıla göre değişimlerini endekslerle ifade eder.

Sadece bilanço üzerinde uygulanan bu yöntem, gelir tablosu kalemlerindeki yapısal değişimleri analiz etmek için uygun değildir.

Temel amacı, işletmenin belirli bir andaki finansal durumunu ve likidite yapısını tek bir tablo üzerinden ortaya koymaktır.

Show answer & explanation

Answer: İşletmenin birbirini izleyen dönemlerine ait verilerinin karşılaştırılması esasına dayandığı için dinamik bir analizdir.

Answer

İşletmenin birbirini izleyen dönemlerine ait verilerinin karşılaştırılması esasına dayandığı için dinamik bir analizdir.

Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz), işletmenin finansal tablolarını zaman serisi boyutunda ele alır. Birbirini takip eden en az iki dönem verisinin yan yana getirilerek karşılaştırılması, kalemlerdeki artış ve azalışların (mutlak ve oransal) yönünü belirlemeyi sağlar. Bu süreç, işletmenin finansal durumundaki gelişmeleri bir hareket (devinim) içerisinde incelediği için akademik literatürde 'dinamik analiz' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

Analiz yönteminin tanımını değerlendirme

Karşılaştırmalı tablolar analizi, işletmenin en az iki veya daha fazla dönemine ait finansal tablolarının yan yana getirilerek incelenmesidir.

Analizin zaman içindeki değişimi ölçtüğünü teyit etmek için.

Analizin niteliğini (statik/dinamik) belirleme

Zaman faktörünü (farklı dönemleri) içeren analizler dinamik, tek bir döneme odaklanan analizler statiktir.

Karşılaştırmalı analizin dinamik yapısını diğer yöntemlerden ayırmak için.

Yöntemin amacını netleştirme

Temel amaç, kalemlerdeki mutlak (tutar) ve oransal (%) değişimleri bularak işletmenin gelişim yönünü belirlemektir.

Tanımın kavramsal çerçeveyle uyumunu doğrulamak için.

Key Concept

Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz), birden fazla dönemi kapsadığı için dinamik bir analizdir ve temel amacı kalemlerdeki değişimi saptamaktır.

Estimated Time:1m 0s

Question 158Question →

Karşılaştırmalı finansal tablolar analizi kapsamında bir işletmenin "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına ait iki yıllık tutarlar şu şekildedir:

Hesap Kalemi	$2024$ (TL)	$2025$ (TL)
Gelecek Aylara Ait Giderler	$150.000$	$186.000$

Aynı dönemde işletmenin "Dönen Varlıklar" toplamı $2024$ yılında $1.200.000$ TL, $2025$ yılında ise $1.416.000$ TL olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabında meydana gelen oransal (yüzde) değişim aşağıdakilerden hangisidir?

\%24

artış

\%19,35

artış

\%124

\%3

artış

\%18

artış

Show answer & explanation

Answer: $\%24$ artış

Answer

Gelecek Aylara Ait Giderler hesabında meydana gelen oransal değişim %24 artış şeklindedir.

Doğru cevap olan %24 artış, Gelecek Aylara Ait Giderler hesabındaki 36.000 TL'lik mutlak artışın, baz yıl olan 2024 yılındaki 150.000 TL'lik tutara bölünmesiyle (36.000 / 150.000) elde edilmiştir.

Step-by-Step Solution

İlgili hesabın iki dönem arasındaki mutlak (tutar) farkını hesaplayın.

186.000 - 150.000 = 36.000

TL (Artış)

Yüzde değişimi bulmak için öncelikle baz yıla göre gerçekleşen artış veya azalış tutarı belirlenmelidir.

Mutlak farkı, baz yılı (

2024

) tutarına bölerek yüzdeyi belirleyin.

\frac{36.000}{150.000} = 0,24

Karşılaştırmalı tablolar analizinde oransal farklar daima baz yıl (ilk yıl) tutarı üzerinden hesaplanır.

Sonucu yüzde cinsinden ifade edin.

\%24

artış

Analiz sonuçlarının standart gösterimi olan yüzde formatına dönüştürülür.

Key Concept

Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) Formülü

Hints

Yüzde değişimi hesaplarken önce her iki yıl arasındaki tutar farkını bulun.

Bulduğunuz farkı bölmeniz gereken tutar, serideki ilk yıl olan 2024 yılı tutarıdır.

Formül: [(Cari Yıl - Baz Yıl) / Baz Yıl] x 100 şeklindedir.

Practice More

Azalış gösteren kalemlerde (örneğin cari yılın baz yıldan küçük olduğu durumlar) oranın eksi işaretli veya 'azalış' olarak ifade edildiği soruları çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Eğilim yüzdesini (186.000 / 150.000 = %124) bulup, bu değerden %100 çıkararak da %24 artış sonucuna ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 159Question →

Karşılaştırmalı mali tablolar analizi (yatay analiz) ve eğilim yüzdeleri analizi gibi dinamik analiz yöntemlerinde, verilerin anlamlı bir şekilde karşılaştırılabilmesi için doğru 'baz yılı' seçimi büyük önem taşımaktadır. Buna göre, analiz sürecinde baz yılı belirlenirken ve enflasyon etkisi değerlendirilirken dikkat edilmesi gereken temel kural aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin geçmiş yıllar içindeki en yüksek net kâr rakamına ulaştığı 'zirve' yılın baz yılı olarak seçilmesi

Ekonomik istikrarın bulunduğu ve işletme faaliyetlerinin normal seyrinde gerçekleştiği bir faaliyet yılının seçilmesi

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde nominal değerlerdeki artışın doğrudan reel performans iyileşmesi olarak yorumlanması

Baz yılının her zaman analiz edilen dönemin en son mali yılı olarak belirlenmesinin zorunlu olması

Ekonomik krizlerin yaşandığı ve faaliyetlerin en düşük seviyede kaldığı 'dip' yılın baz yılı olarak belirlenmesi

Show answer & explanation

Answer: Ekonomik istikrarın bulunduğu ve işletme faaliyetlerinin normal seyrinde gerçekleştiği bir faaliyet yılının seçilmesi

Answer

Ekonomik istikrarın bulunduğu ve işletme faaliyetlerinin normal seyrinde gerçekleştiği bir faaliyet yılının seçilmesi doğrudur.

Karşılaştırmalı analizlerde kullanılan baz yılı, işletmenin faaliyetlerinin ve genel ekonomik göstergelerin 'normal' ve 'istikrarlı' olduğu bir dönemden seçilmelidir. Bu sayede, diğer yıllarda meydana gelen artış veya azalışlar daha sağlıklı ve temsil gücü yüksek bir referans noktasına göre değerlendirilebilir.

Step-by-Step Solution

Baz yılının fonksiyonunu tanımlama

Baz yılı, diğer tüm yılların verilerinin kıyaslandığı 'çapa' veya 'referans' noktasıdır.

Karşılaştırmanın anlamlı olması için referansın istikrarlı olması gerekir.

İdeal baz yılı kriterlerini değerlendirme

Aşırı kâr (zirve) veya aşırı zarar/kriz (dip) dönemleri baz alınmamalıdır.

Uç noktalar baz alındığında, diğer yıllardaki değişimler olduğundan daha küçük veya daha büyük görünerek analizi saptırır.

Enflasyon etkisini göz önünde bulundurma

Yüksek enflasyon varsa nominal artışlar enflasyondan arındırılarak reel büyüme kontrol edilmelidir.

Sadece tutar artışına bakmak, fiyat artışlarını performans artışı sanmamıza neden olur.

Key Concept

Baz Yılı Normalleşme Kriteri

Practice More

Baz yılı verileri ile cari yıl verilerini enflasyon endeksleri yardımıyla reel değerlere dönüştürme alıştırmaları yapabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 160Question →

Karşılaştırmalı mali tablolar analizi yapan bir sanayi işletmesinin $2022$ (baz yıl) ve $2025$ yıllarına ait net satış rakamları ile genel fiyat endeksleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Yıl	Net Satışlar (TL)	Fiyat Endeksi
$2022$ (Baz Yıl)	$12.000.000$	$100$
$2025$	$36.000.000$	$240$

Buna göre, işletmenin $2025$ yılındaki net satışları baz yıla göre reel olarak yüzde kaç artış göstermiştir?

\%15

\%25

\%140

\%200

\%300

Show answer & explanation

Answer: \%25

Answer

İşletmenin net satışları reel olarak %25 oranında artış göstermiştir.

İşletmenin

2025

yılındaki

36.000.000

TL'lik nominal satışları, genel fiyat düzeyindeki

2,4

katlık (

240/100

) artışa bölündüğünde baz yıl (

2022

) fiyatlarıyla

15.000.000

TL'lik bir reel değere tekabül eder. Baz yıl satışları olan

12.000.000

TL ile bu reel değer karşılaştırıldığında, satış hacminin reel olarak

\%25

oranında arttığı görülür.

Step-by-Step Solution

2025 yılı net satışlarını baz yıl fiyatlarına göre reel değere dönüştürün.

36.000.000 / (240 / 100) = 15.000.000

Nominal tutarı enflasyondan arındırmak için fiyat endeksi oranına bölmek gerekir.

Reel satışlardaki artış oranını hesaplayın.

(15.000.000 - 12.000.000) / 12.000.000 = %25

Artış oranını bulmak için (Cari Reel Tutar - Baz Tutar) / Baz Tutar formülü uygulanır.

Key Concept

Reel Artışın Hesaplanması

Estimated Time:1m 30s

PreviousPage 8 / 10Next

Karşılaştırmalı Tablolar Analizi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More