Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü operasyonları gibi durumlarda, bir devletin kendi ulusal askerî birliklerini uluslararası bir örgütün emrine tahsis etmesi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu birliklerin görevlerini yerine getirirken uluslararası hukuku ihlal etmeleri hâlinde, ortaya çıkan zarardan dolayı doğacak uluslararası sorumluluğun kime atfedileceği sorunu gündeme gelmektedir.
Uluslararası sorumluluk hukuku kurallarına göre, tahsis edilen bu askerî birliklerin eylemlerinin uluslararası örgüte atfedilebilmesi (isnat edilebilmesi) için aranması gereken temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Uluslararası örgütün söz konusu birliklerin eylemleri üzerinde "etkin kontrol" uyguluyor olmasıAnswer
- BBirliklerdeki personelin uyruğundan hareketle, eylemlerin sadece birlikleri gönderen devlete isnat edilmesi
- CAskerî operasyonun doğrudan Güvenlik Konseyi'nin yaptırım kararına dayanması
- DMağdur tarafın öncelikle askerleri gönderen devletin iç hukuk yollarını tüketmiş olması
- Eİhlal edilen hukuki kuralın ihlale mahal vermeyecek şekilde jus cogens (emredici norm) niteliği taşıması
Answer
Askerî birliklerin eylemlerinin uluslararası örgüte atfedilebilmesi için örgütün eylemler üzerinde 'etkin kontrol' (effective control) uyguluyor olması gerekir.
Uluslararası hukukun temel isnadiyet kurallarına göre, bir devletin organı uluslararası bir örgütün emrine tahsis edildiğinde (örneğin BM Barış Gücü askerleri), bu birliğin eylemlerinin örgüte atfedilebilmesi eylem üzerinde örgütün 'etkin kontrol' (effective control) uygulayıp uygulamadığına bağlıdır. Komuta ve sevk örgütteyse sorumluluk da örgüte geçer.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tahsis Edilen Organların İsnadiyeti ve Etkin Kontrol Ölçütü